سکولاریسم دینی است مانند سایر ادیان (۵)

سکولاریسم دینی است مانند سایر ادیان (۵)

بر گرفته از کتاب روابط متقابل اسلام و دین سکولاریسم

مؤلف: ابوحمزه المهاجر هورامی

ویلسون می نویسد: دنیوی گری یا قول به اصالت دنیا یک ایدئولوژی و دین است. قائلان و مبلغان این ایدئولوژی، آگاهانه همه ی اشکال اعتقاد به امور و مفاهیم ماورای طبیعی و وسائط و کارکردهای مختص به آن را طرد و تخطئه می کنند.[۱]

دکتر عبدالکریم سروش می گوید: سکولاریسم ضد مذهب نیست، ولی این سخن باید درست فهمیده شود؛ ضد مذهب نیست؛ اما بدتر از مذهب است! برای این که رقیب و جانشین مذهب است و جای آن را درست پر می کند.[۲]

از آنجا که سکولاریسم در تقابلی با «دین» مطرح شده است در اصل این که آیا جامعه ی نوین دنیاگرا شده است یا در معرض دنیاگرایی قرار گرفته است بستگی به تعریف ما از دین دارد که دین را چگونه تعریف کنیم؛ در عام ترین تعریف، دین مکاتبی چون کمونیسم و اومانیسم را نیز فرا می گیرد.

سکولاریسم در یک معناى گسترده، نوعى دین قلمداد شده،[۳]روشن است در چنین کاربردی هیچ گونه تعارض و تقابلی میان سکولاریسم و دین وجود ندارد.

و نیز دینی که توسط عقل و تجربه و بر اساس نیازهای انسان، که علم جدید پاسخ گوی آن نیست، تعیین شده و تعریف می شود و فقط به بعد معنوی و امر قدسی دین توجه شده است، تبعاً مسائل اجتماعی، سیاسی و غیره را از حیطه ی دین خارج می دانند، با تفکر سکولاریسم تقابل ندارد. تنها تعریفی از دین با سکولاریسم تقابل و ناسازگاری آشکار دارد که از منابع درون یک دین به دست آید. مثلاً وقتی انسان به منابع دین اسلام مراجعه می کند، به این نکته ی مهم پی می برد که تمام مسائل  احکام و دستورات عملی به نحو شایسته بیان شده است و همه ی ابعاد بشری را مدنظر قرارداده است لذا این تعریف به دست می آید که «دین مجموعه ای از عقاید و دستورات عملی در زمینه ی احکام و اخلاق است» و این تعریف از دین را سکولاریسم نمی تواند بپذیرد.

در این صورت سکولاریسم نیز دین است در برابر دین اسلام و سایر شریعت های آسمانی، و زمانی که خداوند می فرماید: “لَکُمْ دِینُکُمْ وَلِیَ دِینِ”، یعنی:

  • قرار نیست تمام ادیان از جانب الله آمده باشند.
  • برنامه ی خود ساخته ی مشرکین غیر اهل کتاب (سکولاریست ها) نیز دین است.

بر همین اساس از این به بعد در ادامه ی مطالب به جای کلمه ی سکولاریسم از ترکیب «دین سکولاریسم» استفاده می گردد.

[۱]– ویلسون براین، فرهنگ و دین، ویراسته میرچاالیاده، تهران، انتشارات طرح نو،۱۳۷۴

[۲]– مجله ی آفتاب ش، ۱۱ بازتاب اندیشه، ش ۲۳

[۳]-Mcdonald, William J. (1967), New Catholic Encyclopedia, v.13, The Catholic University of America,Washington D.C , v.13, p.36

دیدگاهتان را بنویسید