Дарсхойи муқаддамотий / дарси панжум : Душманшиносийи шаръий ( ۴) шиносоийи муртад дар адабиёти шаръий ва чигунагийи бархурд бо мутаддин ва жибхайи муртаддин.

Дарсхойи муқаддамотий / дарси панжум :

Душманшиносийи шаръий ( ۴) шиносоийи муртад дар адабиёти шаръий ва чигунагийи бархурд бо мутаддин ва жибхайи муртаддин.

Пиёда шуда аз навори совтийи шайх мужохид :  Абу Хамза мухожир хўромий.

Бисмиллах валхамдулиллах.

Ба рости хамд ва сипос танхо лойиқи худост уро шукр мегуем ва аз у дархости кўмак ва омурзиш мекунем ,ва панох мебарем ба худо аз шурури нафсхойимон ва аз бадихойи аъмолимон ,хар касики худо уро хидоят кунад хеч каси наметавонад уро гумрох кунад ва хар касики худо уро гумрох намояд хеч каси наметавонад уро хидоят дихад ва шаходат медихамки хеч илохи бар хаққи бу жузъ аллох нестки танхо ва бешарик аст, ва шаходат медихамки Мухаммад банда ва фристодайи уст.”

“эй касоники иймон овардаид ончунонки шойиста аст, аз худо битарсид ва намирид магар онки мусалмон бошид”.

” эй мардумон аз (хашми ) парвардигоритон бипархезид, парвардигорики шуморо аз ек инсон биёфарид ва (сипас ) хамсаришро аз новъи у офарид ва аз он ду нафар мардон ва занон фаровони мунташир сохт. Ва аз (хашми ) худойи бипархезидки хамдигарро биду сўганд медихид, ва бипархезид аз инки пейванди хешовандиро гусихта дорид зеро бегумон худованд муроқиби шумост.”

“Эй мўъминон аз худо битарсид ва сухани хақ ва дуруст бигуйид.Дар натижа худо ( тўвфиқи хейритон медихад ва ) аъмолитонро шойиста мегардонад ва гунохонитонро мебахшояд . Аслан хар каси аз худо ва пайғамбариш фармонбурдори кунад ,қатъан ба пирузий ва комёбий бузурги даст меёбад”.

Аммо баъад:росттарин сухан ,китоби худо ва бехтарин равиш,равиши Мухаммад саллаллоху алайхи васаллам аст,ва бадтарин умур нововари дар дин аст,ва хар тоза пейдо шудайи дар дин,бидъат;ва хар бидъати гумрохий ва хар гумрохий дар оташ аст.

Ассаламу алайкум ва рохматуллохи ва барокатух.

Имруз ва дар идомаи дарсхои муқаддамотий ,аз дарси панжум дар мовриди душманшиноси шаръий ба бахши чохоруми ин дарс мерасемки дар он ба шиносоий муртаддин дар адабиёти шаръий ва  чигунагийи бархурд бо жибхайи муртаддин бар асоси шариати аллох мепардозем, иншааллох.

Аллох таоло дар сураи муддассир зимни баёни ахволи ахли тўвхид ва куффор дар дунё ва қиёмат  мефармояд:

إِنَّهَا لَإِحْدَى الْكُبَرِ* نَذِيرًا لِّلْبَشَرِ* لِمَن شَاءَ مِنكُمْ أَن يَتَقَدَّمَ أَوْ يَتَأَخَّرَ*كُلُّ نَفْسٍ بِمَا كَسَبَتْ رَهِينَةٌ* إِلَّا أَصْحَابَ الْيَمِينِ* فِي جَنَّاتٍ يَتَسَاءَلُونَ* عَنِ الْمُجْرِمِينَ* مَا سَلَكَكُمْ فِي سَقَرَ* قَالُوا لَمْ نَكُ مِنَ الْمُصَلِّينَ (مدثر/۳۵-۴۳)،

Дўзах, балойи ,аз балохои бузург аст. Василаи бим додани инсонхо аст. Барои касони аз шумоки мехоханд пеш бираванд, ва ё касоники мехоханд ақаб бикашанд ,хар каси дар баробари корхоики карда аст геругон мешавад, магар ёрони самти рости . Онон дар боғхои бехишт ба сар мебаранд ва аз мужримини мепурсанд чи чизхои шуморо ба дўзах кашонда ва бидон андохта аст? Мегуянд : дар замраи намозгузорон набудаем.

Бақияйи ин гуфтагуро метавонид худитон дар ин сура ва бақияйи сурахо бихунид ва бақияйи сифоти ин мужриминро мутаважжих шавид.

Дар инжо мухим ин астки ,аллох таоло масалаи пеш рафт ва ақаб каширо дар мовриди ду гурухи комилан мутамойиз матрах мекунад:

«لِمَن شَاءَ مِنكُمْ أَن يَتَقَدَّمَ أَوْ يَتَأَخَّرَ»،

Ононки пеш рафтанд касони хастандки ахли хидоят ва ахли бехиштанд ва бо усоми чун : аллазина аману ,асхабул ямин ном бурда мешаванд.

Ва дар баробар, онхоики ақаб монданд касони хастандки ахли гумрохианд ва ахли сақар ва жаханнам хастанд ва бо усоми чун : алкафирун ,анид ,истакбаро ,алмужримин , лам наку минал мусоллин ( жузви намозгузорхо набуданд ) , муъризин ( ругардонон аз қонуни шариат ) ва ғейрих аз онхо ном мебурд. Ду гурухи комилан мутамойиз ,онхоики пешрафта хастанд ё онхоики ақаб монда хастанд. Онхоики пешрафтанд ва онхоики ақаб монданд

«أَن يَتَقَدَّمَ أَوْ يَتَأَخَّرَ».

Холо касики ба зохир аз сафи тоғутхо ва мужримин ва кофарин жудо шуда ва масириро бо муслимин ва гурухи пешру ва тей карда ва ба жилов рафта , ” огохона ” ва ” ба мейли худиш ” тасмим мегирад ба ақаб баргардад ва жузви кўхнапарастон шавад ба ин баргашти у мегуянд ” муртад ” шуда аст. Дар хар сурат ,иртидод ба маъни баргашт ба ақаб меояд ,аллох таоло мефармояд :

«فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا» (کهف/۶۴)،

Пас, жустажукунон радди пойи худро гирифтанд ва баргаштанд. Нигох кунид, баргаштанд : иртадда яъни баргаштанд.

Ё дар жойи дигар мефармояд :

:‏«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ تُطِيعُوا الَّذِينَ كَفَرُوا يَرُدُّوكُمْ عَلَى أَعْقَابِكُمْ فَتَنْقَلِبُوا خَاسِرِينَ‏» (آل عمران/۱۴۹)،

Эй касоники иймон овардаид ! Агар аз кофарон фармонбурдори кунид ( ба харфхойишон гуш дихид ) ,шуморо ба ақаб бозмегардонанд ва зиён дида бармегардид.

Ё замоники аллох таоло аз забони саййидина Мусо нақл мекунадки ба қовмиш мегуяд :

:«يا قَوْمِ ادْخُلُوا الْأَرْضَ الْمُقَدَّسَةَ الَّتِي كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْ وَ لا تَرْتَدُّوا عَلى‌ أَدْبارِكُمْ فَتَنْقَلِبُوا خاسِرِينَ»(مائده/۲۱)،

Мусо фармуд : эй қовми ман! Ба сарзамини муқаддасики худованд барои шумо муқаррар карда ворид шавид ва ба пушти сари худ барнагардид ва ақабнишини накунидки зиёнкор мешавид.

Ин каломи қуръон хам ошкоро мерасонадки манзур ,баргаштан ба ақаб ва аз чизи хуб ба чизи бад баргаштан аст. Дар ин сурат ,аз назари луғавий ” риддатун ” яъни баргаштан, ” иртадда ” яъни баргашт , ” яртадид ” яъни бармегардад , ” иртидад ” яъни бозгашт , ” муртад ” яъни касики баргашта аст ва ” муртаддин ” яъни : касоники баргаштанд ,баргаштахо.

Хуб ,оёти дигари хам хастандки хамин маъноро мерасонанд:

«وَلَا يَزَالُونَ يُقَاتِلُونَكُمْ حَتَّى يَرُدُّوكُمْ عَنْ دِينِكُمْ إِنِ اسْتَطَاعُوا وَمَنْ يَرْتَدِدْ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ فَيَمُتْ وَهُوَ كَافِرٌ فَأُولَئِكَ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَأُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ» (بقره/۲۱۷)،

Мушрикин ё ба забони имрузин секуляристхо пейваста бо шумо хоханд жангид

«وَلَا يَزَالُونَ يُقَاتِلُونَكُمْ»

То агар битавонанд шуморо аз динитон баргардонанд

«حَتَّى يَرُدُّوكُمْ عَنْ دِينِكُمْ»،

Ва ле касики аз шумо аз дини худ баргардад

«وَمَنْ يَرْتَدِدْ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ»،

Ва дар холати куфр бимирад,чанин касониро аъмолишон дар дунё ва охират барбод меравад , ва ишон ёрони оташ ( дўзах ) мебошанд ва дар он жовдон мемонанд.

Ё дар жойи дигари мефармояд :

«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ تُطِيعُوا فَرِيقًا مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ يَرُدُّوكُمْ بَعْدَ إِيمَانِكُمْ كَافِرِينَ‏» (آل عمران/۱۰۰)،

Эй касоники иймон овардаид ! Агар аз гурухи ва аз касоники китоб бадишон дода шуда аст пейравий кунид, шуморо пас аз иймон оварданитон ба куфр бозмегардонанд  

«يَرُدُّوكُمْ بَعْدَ إِيمَانِكُمْ كَافِرِينَ‏».

Нигох кунид,аз иймон ба куфр бозмегардонанд.

Ё мефармояд :

:«‏إِنَّ الَّذِينَ ارْتَدُّوا عَلَى أَدْبَارِهِمْ مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ الْهُدَى الشَّيْطَانُ سَوَّلَ لَهُمْ وَأَمْلَى لَهُمْ‏» (محمد/۲۵)،

Касоники баъди аз ровшан шудан ( рохи хақиқат ва ) хидоят ,ақаб ақаб ( ба куфр ) бармегарданд

«ارْتَدُّوا عَلَى أَدْبَارِهِمْ»،

Бидон хотир астки шайтон корхойишонро дар назаришон меорояд

«سَوَّلَ لَهُم “

Ва ишонро бо орзухойи тулоний фарифта медорад

«وَأَمْلَى لَهُمْ‏».

Дар хар сурат ,дар инжо мегуяд :

«ارْتَدُّوا عَلَى أَدْبَارِهِمْ»

Ақаб ақаб ба куфр бармегарданд.

Ё мефармояд:

«وَمَا مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَفَإِنْ مَاتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلَى أَعْقَابِكُمْ وَمَنْ يَنْقَلِبْ عَلَى عَقِبَيْهِ فَلَنْ يَضُرَّ اللَّهَ شَيْئًا وَسَيَجْزِي اللَّهُ الشَّاكِرِينَ‏» (آل عمران/۱۴۴)،

Мухаммад жуз пайғамбари нест ва пеш аз у пайғамбарони буда ва рафтанд ;оё агар у бимирад ё кушта шавад ,оё чарх мезанид ва ба ақаб бармегардид ?! Нигох кун !

«انْقَلَبْتُمْ عَلَى أَعْقَابِكُمْ»

Ба ақаб бармегардид ? Ва хар каси ба ақаб бозгардад

«وَمَنْ يَنْقَلِبْ عَلَى عَقِبَيْهِ»

Харгиз кучактарин зиёни ба худо намерасонад, ( балки ба худ зарар мезанад ) ва худо ба шукргузорон подош хохад дод.

Хуб,аллох таоло дар ин оёт ва оёти мушобех ,иртидодро новъи баргашт аз жилов ба ақаб медонад,дуруста? Яъни шахс масириро руба жилов тей карда баъад дубора ба хамон жойики буда бармегардад .Яъни шумо замоники аз хона меравид сарикоритон масириро тей кардид холо ,агар аз сарикор ба хона омадид ба ин мегуянд баргаштан. Аммо ,агар аз сарикор ба жойи дигари рафтид ба ин баргаштан намегуянд. Дуруст аст ?

Пас ,баргаштан яъни аз жойики буда дубора ба хамон жо баргарди на жохои дигар. Инсон аз куфр ва кофари харакат мекунад то ба ислом ва иймон мерасад,то мусалмон ва мўъмин мешавад аммо , тасмим мегирадки дубора ба сари жойи аввалиш баргардад, яъни ба куфр баргардад, бар ин мегуянд муртад шуда аст.

Нуктаи резики дар инжо вужуд дорад ин астки ,хар новъи баргашти ” огохона ,амдий ва ихтиёрий ” сурат мегирад,дуруст аст ? Яъни шахс медонад ба кужо меравад,мақсадиш кужост, ва амдан бармегардад. Яъни ,агар чашм ва гуши екиро баста бошанд ва уро ба жойи аввали баргардонанд каси намегуяд ин шахс баргашта балки , мегуянд уро баргардонданд.

Пас ,баргаштан илова бар онки огохона ва амдий сурат мегирад бояд ба мейл ва ихтиёри шахс бошад. На чашм ва гуши уро баста бошанд ё уро тахдид ва мажбур карда бошандки баргардад. Дар холати ижбор хам боз намегуянд фалоний баргашта балки ,мегуянд фалоний уро баргардонд.

Пас ,шахс бояд худиш огохона ва ба мейли худ баргашта бошад, на инки уро баргардонда бошанд ; ё шахс мехоста жойи дигари биравад ,рохро иштибохи рафта ва дубора сари жойиш баргашта аст. Дар хар ду холат ,ин шахс намехоста сари жойиш баргардад балки , ё дигарон уро баргардонданд ё у хоста жойи дигари биравад аммо , надониста ва хадсхойи ғалатзада ва иштибохоти кардаки боис шуда рохи аслишро гум кунад ва сари жойиш баргашта аст.

Пас ,ба чанин шахси намегуем худиш баргашта балки , мегуем агар зур болойи сариш набуд ё дигарон уро барнамегардонданд ё огохий дошт барнамегашт. Холо ,агар шумо ба еки бигуйид хақ надори  баргарди, агар баргашти ман туро ек миллион жарима мекунам агар еки зураки уро оварда боз жаримаш мекуни ? Мушаххас аст на . Агар рохишро иштибохи рафт ва бозгашт чи ? Мушаххас аст.Агар бороят ровшан шавадки иштибохи баргашта боз уро жарима намекуни. Балки ,замони уро жарима мекуники огохона  ва бо мейли худиш баргашта бошад.

Бо ин тўвзих,бояд бидонемки дар миёни ахли қибла кудом қишр хастандки ” огохона ва ба мейли худишон ” чанин тасмимоти барои баргашт ба ақаб мегиранд ва ба куфр ва жомеъайи кофарин бармегарданд?

Дар бахси мунофиқин ва секулярзадахо арз шудки ,дорудастаи мунофиқин ва секулярзадахо екдаст нестанд балки ,муташаккил аз теъдоди бисёр андак ва ночизи аз куффори пинхони дохилий ва иддаи анбух ва бисёри аз муслимини хастандки дўври ин иддаи андак ва қолилиро гирифтанд. Ин даста аз муслимин хамки дўври инхоро гирифтанд ,худишон касони хастандки  ё тоза мусалмон шуданд ва шинохти кофий аз шариати аллох надоранд ва ба истелох заъифил иймон хастанд ва хар он мумкин аст таслими шубухоти ек кофари ошкори шаванд ва фариб бухуранд , ё касони хастанди дар қалбхоишон бемори хаст ва ба нафси худишон зулм карданд.

Хаммаи инхоро аллох таоло жузви мунофиқин ва секулярзадахо хисоб карда ва то замоники худишонро аз муслимин жудо накарда бошанд ва дар миёни муслимин гум бошанд жузви муслимин онхоро хисоб карда аст. Бале , ин дорудастайи нохамгун то замоники дар миёни муслимин хастанд ва аз назари гуфтори ва амалий каждор мариз шабихи муслимин рафтор мекунанд, бо тамоми ханжоршиканихо ва жанги равонийки рох меандозанд боз жузви муслимин махсуб мешаванд. Аммо ,замоники ба хар далили сафишон аз муслимин жудо мешавад ба хамон андоза машмули қахр ва хушунати исломий мегардандки , дар дарси шиносоий мунофиқин  ва секулярзадахо дар мовриди он сухбат кардем.

Ба хамин далил , замоники инхо сафи худишонро бо сухани ё амали аз сафи муслимин жудо мекунанд ва ба сухани ё амали куффор бармегарданд гуфта мешавад ек мусалмон тағйири саф дода ва баргашта на ек мунофиқ . Ва ин тағйири сафи ек мусалмон аз ислом ба сафи куффори ошкорроки новъи ақабгарди махсуб мешавад ва бозгашт ба ақаб ба хисоб меояд, ва бозгашт ба куфр махсуб мешавадро муртад шудан мегуянд.

Албатта ,дорудастаи мунофиқин ва секулярзадахоро ё худи муслимин , дар марохили бо пуштивонаи қудрати мардумий ва хукуматийки доранд онхоро берун меандозанд ва сафишон аз муслимин жудо мешавад ва ошкор мегарданд :

«لَئِنْ لَمْ يَنْتَهِ الْمُنَافِقُونَ وَالَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ وَالْمُرْجِفُونَ فِي الْمَدِينَةِ لَنُغْرِيَنَّكَ بِهِمْ ثُمَّ لَا يُجَاوِرُونَكَ فِيهَا إِلَّا قَلِيلًا»(احزاب/۶۰)،

Агар мунофиқон ва бемордилон ва касоники дар Мадина боиси изтироб ва ошуб мешаванд аз кори худ даст накашанд , туро бар зидди ишон мешуронем ва бар онон мусаллат мегардонем , онгох жуз муддати андаки дар жавори ту дар шахри Мадина намемонанд,яъни мераванд.

Пас ,ё муслимин онхоро ингуна берун меандозанд, ё инки ба мейли худишон ,худишонро аз холати пинхоний дар меоваранд ва ошкоро ва маълум мешаванд ва худишон сафи худишонро жудо мекунанд ва аз жомеъайи муслимин берун мераванд.

Дар хар ду сурат ,инхо муодиларо дар равиши бархурд бо худишон аваз мекунанд ва дигар наметавон ба онхо гуфт мунофиқин ва секулярзадахо чун ошкор ва маълум шуданд. Балки ,секулярист ва кофари ошкори шуданд. Пас ,ин мархалаики дорудастаи мунофиқин ва секулярзадахо аз ин мегузоранд то аз ислом ва мусалмони ба ек секулярист ва кофари ошкори табдил шаванд ба он мегуянд муртад шудан. Исми мунофиқин аз онхо бардошта мешавад ва каламаи муртад ва муртаддин ба онхо гузошта мешавад.

Баъзи ах ахли фан дар ривоётхои мухталифи хастки каламаи мунофиқро хам ба кор мебаранд, яъни ин  дорудастаро дигар дорудастаи мунофиқин намегуянд балки ба он мунофиқ мегуянд. Хуб , мунофиқ хам яъни хамон кофари пинхоники ошкор шуда аст. Алъон ошкор шуда ва метавонем ба у бигуем мунофиқ. Мо то замоники ошкор нашуданд фақат метавонем аз каламаи мунофиқин истефода кунем на мунофиқ ,аммо замоники ошкор шуданд ба хар кудом аз онхо метавонем бигуем мунофиқ ё муртад ва ба жамъишон хам мегуем жамъи муртаддин. Чун ,алат таъйин метавонем онхоро аз муслимин ташхис дихем.

Абу Бакр розияллоху анху дар хенгоми шўриши муртаддин ва дар зимни сухбат бо муслимин дар масжид ,пас аз зикри ояйи :

«وَمَا مُحَمَّدٌ إِلاَّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَفَإِن مَّاتَ أَوْ قُتِلَ انقَلَبْتُمْ عَلَى أَعْقَابِکُمْ وَمَن یَنقَلِبْ عَلَىَ عَقِبَیْهِ فَلَن یَضُرَّ اللّهَ شَیْئاً وَسَیَجْزِی اللّهُ الشَّاکِرِینَ» ‏(آل عمران/۱۴۴)،

Ба сирохат мегуяд: ононки инки ба дин гузаштаи худ баргаштанд, дар гузашта хам бо онки мусалмон шуданд, ба дин обо ва аждодишон тамоюли бештари доштанд.

Яъни касоники алъон баргаштанд қаблан хамон мунофиқин ва дорудастаи мунофиқин буданд. Хийли зебо баён мекунад : онхоики алъон аз дин гузаштаи худ баргаштанд ,дар гузашта хам бо онки мусалмон шуданд, ба дини обо ва аждодишон тамоюли бештари доштанд. Яъни чи ? Яъни инхо хануз мўъмин набуданд, хамон секулярзадахо ва мунофиқин буданд. Яъни инхоики алъон баргаштанд қаблан хамон мунофиқин буда ва дар сафи онхо буданд. Ё ба забони имрузини мо ,инхо қабли аз иртидод ва баргаштан, секулярзадахо буданд,алъон хам хамин аст. Тамоми касоники муртад мешаванд қабли аз он жузви хамин секулярзадахо буданд. Хаммайи мо метавонем аз гуфтор ва рафторишон инро ташхис дихем.

Хуб ,Абу Бакр инро дар мовриди ин гурух мегуяд ва агар дар он замон дар садрил ислом , зани ба номи Сажжох бинти Хориса аз қабилаи саълаб хам иддаойи пайғамбари мекунад ва қаблан насроний буда, аммо баъди аз ислом овардан дубора муртад мешаванд ва худиш дини жадидиро тўлид менамояд ва иддаойи пайғамбари мекунад, қабли аз иртидод боз жузви хамон мунофиқин ва секулярзадахо хисоб мешуда ва баъди аз бозгашт аз ислом мисли секуляристхо бо у муомала мешавад. Ин банда худо хатто дини жадидиро тўлид кардки тўлиди хар дини инсонро жузви секуляристхо қарор медихад. Илова бар инки муртаддин бо ихтилофи жузъий ,куллан жузви секуляристхо хисоб мешаванд.

Илова бар ин ,инро медонемки хар дини тўлид шудаи тавассути башар ,дини мушрикин ва ё ба забони имрузин дини секуляризм аст , ва машмули қоидаи жомеъайи куффори ахли китоб ва шибхи ахли китоб намешаванд хатто агар мисли сикхо ё мусайламаи каззоб ва ғейрих дин тўлидишон таркибий бошад аз бовархои секуляристи ,ислом ,яхудият ,насроният ,мажусият ва ғейрих , ё чизи бошад холи аз инхо ва сирфан муттаки ба ақл ,тажруба , ва илми худишон бошад ( хамон омонизмики алъон аз он сухбат мешавад)

Дар ин сурат ,муртаддин шикли такомул ёфтаи мунофиқин ва секулярзадахо хастандки ба шикли куффори ошкори даромаданд.Ин нуктаи хийли жолиби аст. Муртаддин шикли такомул ёфтаи мунофиқин ва секулярзадахо хастандки мунофиқин ва секулярзадахо худишонро ба шикли куффори ошкор дароварданд ва ба ин шикл даромаданд. Аз ек шикли ба шикли дигари даромаданд, инхо муртаддин хастанд.Ва муртаддин куллан аз ин даста аз муслимини ба вужуд меояндки қаблан дар дорудастаи мунофиқин ва секулярзадахо буданд ва ё сифоти онхоро бо худишон хамл карданд аммо ,мумкин аст бо он дорудаста дар баъзи аз корхоишон хамоханг набуда бошанд аммо дорои хамон сифот буданд. Ин нуктайи хийли мухимми астки хийли аз бародарон ва хохарони мусалмонам ба он диққат намекунанд.

Жойгох ва мовқеияти ин секулярзадахо ё мунофиқиники ба муртаддин табдил шуданд аслан мухим нест:

-Мухим нест ин шахс ек мунофиқ ва кофари пинхони бошадки дунболи  фурсати мегашта ва руз шумори мекардаки мовқеияти пеш биёядки озодона ақоидишро баён кунад ва бар асоси ақоидиш амал намояд.

 -Ё ек мусалмони заифул иймони бошадки озмоиш хам пас дода бошад. Мисли Абдуллох ибни Жахшки ба хамрохи хамсариш ба хабаша хижрат кард ва дар онжо муртад шуд.

-Ё каси бошадки ба хастаи рахбари хам хийли наздик бошад. Мисли Абдуллох ибни Аби Сурох аз мухожирин ва мусалмони аввалия ва аз котибони вахийки хамрохи мухожирони Макка ба Мадина хижрат карда буд ва баъад муртад шуд, ва ба Макка назди секуляристхо баргашт.

-Ё хар каси бошадки ғейри аз аллох наметавонад нифоқи қалбий ва беморийи қалбий уро ташхис дихад ва мо уро жузви муслимин хисоб карда бошем ва баъдан ба ақаб баргашта бошад. Чун дар бахси мунофиқин ва секулярзадахо арз кардемки дуруст аст аллох таоло исми теъдоди аз онхоро ба росулуллох саллаллоху алайхи васаллам дода буд аммо,аллох таоло ба сирохат мегуяд иддаи хам хастандки ту хеч вақт наметавони онхоро бишноси ва танхо ва танхо аллох астки метавонад онхоро ташхис дихад.Хуб ,ин гурух аз мунофиқин ва секулярзадахоки баргаштанд ва жузви муртаддин шуданд хам мумкин аст жузви хамин гурухи бошанд.

Ин гуруххои мухталиф ва ин таркиб ва дастахои мухталиф аз секулярзадахо ва мунофиқин то замоники дар миёни муслимин гум буданд хар кори анжом медоданд бо ек маъзиратхохи дуруғиники мекарданд аз онхо гузашт мешуд ва хатто ба андозаи аз онон гузошта мешуд, росулуллох саллаллоху алайхи васалламро одами сода ва зудбовари медонистандки инхо хар чи бигуянд росулуллох саллаллоху алайхи васаллам бовар мекунад:

:«وَ مِنْهُمُ الَّذِينَ يُؤْذُونَ النَّبِيَّ وَ يَقُولُونَ هُوَأُذُنٌ».

Хиёл мекарданд хар чи бигуянд росулуллох саллаллоху алайхи васаллам бовар мекунад ингуна мехостанд росулуллох саллаллоху алайхи васалламро озор диханд ва уро ба сода ловхи ва зудбовари муттахам мекарданд. Дар хар сурат , инхо агар тамоми журмхойики мухтасси мунофиқин ва секулярзадахо будро дар жомеъайи муслимин анжом диханд ва корро ба тафрақа накашонанд яъни худишонро жудо накунанд ва ошкоро ба ақаб барнагарданд ,тахаммул мешаванд ва жузви муслимин хам махсуб мегарданд.

Журми болотар аз ин вужуд надорадки шахси мусалмон шавад аммо , амдан ,бо мейли худ ва огохона муртакиби сухан ё кори шавад ё муртакиби амал ё феъли шавадки баъди аз мусалмон шудани вай жузви куффор қарор бигирад ва дубора ба ақаб баргардад , аммо ин мунофиқин ва секулярзадахо муртакиби чанин журми азим ва бузурги шуданд :

 «یَحْلِفُونَ بِاللّهِ مَا قَالُواْ وَلَقَدْ قَالُواْ کَلِمَةَ الْکُفْرِ وَکَفَرُواْ بَعْدَ إِسْلاَمِهِمْ وَهَمُّواْ بِمَا لَمْ یَنَالُواْ» (توبه/۷۴)،

Мунофиқин ба худо сўганд мехурандки ( суханони зинандаи ) нагуфтанд , дар холики қатъан суханони куфромизи гуфтанд ва пас аз мусалмон шудан, ба куфр баргаштанд

«وَکَفَرُواْ بَعْدَ إِسْلاَمِهِمْ»

Ва қасди анжоми кори кардандки бидон нарасиданд ( ва он терори ва куштани пайғамбар саллаллоху алайхи васаллам ба хенгоми мурожаъа аз жанги табук буд ).

Яъни то ин хад ин мунофиқин чанин корхоиро анжом медоданд боз дар жомеъайи исломий тахаммул мешуданд.Чун дар он замон ин корро хам карданд далили ровшан, қароини ошкор вужуд надоштки инхо ба ин кор махкум шаванд фақат аллох таоло чанин хабариро ба муслимин дода буд. Хуб ,инхо журми бузурги муртакиб шуда буданд баъди аз мусалмон шудан ба куфр баргаштанд

«وَکَفَرُواْ بَعْدَ إِسْلاَمِهِمْ».

Тоза бадтар аз ин хам муртакиб шуданд,иддаи аз инхо ек даража болотар аз мусалмон хам қарор гирифтанд ва жузви мўъминин шуданд аммо , боз муртакиби чанон журми шудандки дубора дар радифи куффор қарор гирифтанд :

«وَلَئِن سَأَلْتَهُمْ لَيَقُولُنَّ إِنَّمَا كُنَّا نَخُوضُ وَنَلْعَبُ ۚ قُلْ أَبِاللَّهِ وَآيَاتِهِ وَرَسُولِهِ كُنتُمْ تَسْتَهْزِئُونَ*لَا تَعْتَذِرُوا قَدْ كَفَرْتُم بَعْدَ إِيمَانِكُمْ ۚ إِن نَّعْفُ عَن طَائِفَةٍ مِّنكُمْ نُعَذِّبْ طَائِفَةً بِأَنَّهُمْ كَانُوا مُجْرِمِينَ» (توبه/۶۵-۶۶)،

Агар аз онон бозхост куни ,мегуянд : бози ва шўхи мекардем. Бигу : оё  бо худо ва оёти у ва пайғамбариш метавон бози ва шўхи кард?! Бигу: узр хохи накунид . Шумо пас аз иймон овардан ,кофар шудаид. Агар хам бархи аз шуморо бибахшем ,бархи дигариро намебахшем . Чиро ? Зеро онон ба журми худ идома медиханд,

،«لَا تَعْتَذِرُوا قَدْ كَفَرْتُم بَعْدَ إِيمَانِكُمْ».

Инхо баъди аз инки иймон хам оварданд аз онжо дубора ба куфр баргаштанд.

Ин оя ошкоро мегуядки шўхи кардан ба аллох ,хар ек аз оёт ва қавониниш ва росули у саллаллоху алайхи васаллам куфри астки шахсро аз мархалаи иймон хам ба ақаб бармегардонад ва уро кофар мекунад , ин дар мовриди шўхи аст; холо чи расид ба инки беадабий ва беэхтироми ба сурати амдий бошад ва шўхи ва жиддий дар маворид хукмиш еки аст. Фарқи надорад шахс барои шўхи ва саргарми аллох ,қавонин ,оёт ва росулишро ба тамасхара бигирад ё ба жиддий бошад. Аллох дар ин оя намефармояд : дуруғ гуфтид ин харфхо барои бози ва саргарми набуд, балки мефармояд : ин кор наметавонад барои шумо бахона бошад ва бо инхо наметавон шўхи кард, шумо бо ин кор пас аз инки иймон оварда будид кофар шудид……

….«لَا تَعْتَذِرُوا قَدْ كَفَرْتُم بَعْدَ إِيمَانِكُمْ»

Яъни инхо бо каломики хадафишон шўхи буда , на инки манзури бади дошта бошанд, ду мархала ба ақаб баргардонда шуда ва кофар мешаванд.

Журми ин даста

“كَفَرُوا بَعدَ إسلَامِهِم”

Нест,балки онхоро сохиби иймон медонадки мархалаи болотар аз мусалмон шудан аст ва ба иймони онхо гувохи медихад ва журмишон

“كَفَرْتُمْ بَعْدَ إِیمَانِكُمْ”

Аст. Дар ин сурат ,ек мўъмин хам метавонад сифоти мунофиқинро дар худиш дошта бошад ва дар марохили ин сифот хатто боиси иртидоди у хам шавад пас , дорудастаи мунофиқин ва секулярзадахоро маъжуни аз ин даста аз  ба зохир мусалмон ташкил медиханд.

«كَفَرُوا بَعدَإسلَامِهِم» یا «كَفَرْتُمْ بَعْدَ إِیمَانِكُمْ»،

Ин бузургтарин журми астки ек мусалмон ва бахусус ек мўъмин мумкин аст муртакиб шавад , ва ба нахви бошадки аллох таоло шахси мусалмон ва мўъминро ба хотири он журми бузург такфир кунад, ва хукми хуружи онхо аз исломро содир кунад, ва хукми баргашти онхо аз ислом ба кофариро содир намояд. Бо вужуди чанин журми бузургики аллох таоло хукми такфири онхоро содир мекунад,ва инхо дар жанголи хукумати исломий хам буданд,аммо мисли муртаддин бо онхо бархурд намешавад, ва аз сафи муслимин ихрож намешаванд, балки бо ек тўвбаи сода аз  журми онхо сарфи назар мешавад, хар чандки хамма медонем ин дорудастаи мунофиқин ва секулярзадахо чиқадар дар сухбатхоишон дуруғгу, қасамхўр ,риёкор ,хуққабоз ва дағал хастанд. Аммо , тўвбашон пазирофта мешавад ва мисли муртаддин бо онхо бархурд намешавад,балки бо овардани узр ба жахл ва узрхои дигар барои онхо ,ононро мушмули мазоёйи муслимин мекунанд ва мисли ек мусалмон аз онхо мухофизат мешавад.

Ин сарневишти мусалмон ва мўъмини астки дар дорудастаи мунофиқин ва секулярзадахост ва чанин журми бузурги муртакиб шуда ва тўвба карда аст.Тўвба хийли хийли мухим аст. Дар инжо шахс бо чанон сухани ё амали муртад шуда,аммо хамин тўвбаи зохирий уро нажота дода аст. Хар чандки намедонем ва шак доремки тўвбаш дуруғин буда ё рост. Аммо  мутмаъиннем ва яқин доремки тўвба карда ва дубора мусалмон шуда ва хамин тўвба дар дунё аз у пазирофта мешавад. Чун ,яқин бар шак ва гумон чиратар аст ва бояд шакро рахо кунем ва яқинро бигирем.

Дар инжо, шак вужуд дорадки шахсики дар дорудастаи мунофиқин ва секулярзадахост ва дучори амали шудаки аллох таоло уро такфир карда, тўвбаш ростин аст ё дуруғин? Аммо , итминон дори ва яқин дорики тўвба карда аст. Ин яқин жойгохиш болотар аз шак ва гумон мебошад ва касики бо яқин вориди ислом шуда бо шак,гумон ва эхтимол наметавон уро аз ислом хориж кард. Ин ек қоидаи куллий астки ахли қибла онро пазирофтанд.

Тамоми ин журмхо ва гунохон барои ек мусалмон дар дунё дар хадди гунохони кабира ё сағира боқий мемонанд ва агар шахс мусалмон ё мўъмин муртакиби хар ек аз ин журмхо шавадки ровшан ва ошкор ,боиси кофар шудани вай мешавад аммо , ба дунболи иртикоби журм тўвба кунад ва худишро жузъи аз жомеъайи муслимин бидонад ва аз сафи онхо жудо нашавад, чанин тўвбаи аз вай пазирофта мегардад, ва боз мисли  муслимин ба у бархурд мешавад.Хатто агар тамоми журмхои мунофиқин ва секулярзадахоро хам муртакиб шавад боз ,мисли ек мусалмон бо онхо бархурд мешавад. Аммо ,агар бори дигар хамин журми сангин  ва мушаххасро такрор карданд ва ба авоқиби дунёвий он огох шуда буданд ва хамон бори аввал хенгоми иртикоби журм ,итмоми хужжати росулий шуда буданд ва узри шаръий надоштанд,онвақт узр ба жахл хам бароишон намемонад ва машмули хукми касони мешавандки огохона ,амдий ва бо мейл ва ихтиёри худишон муртакиби журми шуданд.

Нуктайики лозим аст дар ин замина бо он ишора шавад замони иқомаи хужжати набавий бар шахс аст. Чун мумкин аст шахс муртакиби журми бо ин бузурги шавад, аммо рузхо ва балки солхо тул бикашад то каси биёяд ва хужжати росулийро ба ин шахс мусалмон бирасонад. Дар ин сурат ,фосилаи замони расондани ин хужжати росулий ба у боз дар хукми мусалмони жохил дорои узр боқий мемонад, ва агар хужжати набавий ба вай расид тўвбаи у пазирофта мешавад хар чандки тўвбаи дуруғини хам бошад, ва қабли аз тўвба боз бо доштани чанон журми сангини зиндаги карда бошад. Мухим ин астки чанин шахсики дучори чанин журми шуда хужжати росулий ба у бирасад, ба журми худ огох шавад, огох шавад ба инки агар дубора онро такрор кунад хадди он чист ? Чи авоқиби дар интизори уст? Ва то замоники ба ин мархала нарасида ин шахс боз хам жузви муслимин хисоб мешавад ва наметавон уро аз доираи муслимин хориж кард.

Ин еки аз хамон нукоти аслий астки муслимин дар дипломосий ва равиши бархурд бо муслимини мужрим ёдишон рафта ва бояд ба онхо ёдовари шавадки ин равиши бархурд, ин суннати ахли қибла дубора дар миёни онхо зинда шавад ва равиши бархурди бехтари бо муслимини мужрими хатокор дошта бошандки чанин гуфтор ва аъмоли мужримонаиро муртакиб шуданд.

Холо чи чизи боис мешавад ек кофари пинхон , мунофиқ ва секулярзада ба ек кофари ошкор ва муртад табдил шавад? Ё ба ибороти дигар чигуна секулярзада ,мунофиқ , мунофиқин ва дорудастаи онхо ба кофари ошкор ва муртад ва муртаддин табдил мешаванд?

Ба сурати мухтасар метавон гуфтки , хар қовли ва амали куфрийки ибтидо онро ” ошкоро ” дар баробари қонуни шариати аллох қарор дихад ва ба хамрохи ин ,ин қовл ё амалиш уро ” ошкоро ” аз жомеъайи муслимин жудо кунад ва уро ба ақаб баргардонад, ва ин қовл ва амалиш жуз куфри ” ошкор” қобили таъвил ба чизи дигари набошад, ва ин қовл ва амал хам бар асари огохи ,илм ва ихтиёр аз тарафи шахси мукаллафи бошад ва узри шаръий надошта бошад. Хамин.

Албатта ,шофеъихо сарфи нияти куфрро хам машмули иртидод донистанд. Ният яъни ,масалан инки шахси тасмими қатъий дошта бошадки агар дар оянда фишори муслимин аз руйи вай бардошта шуд ва қонуни секуляризм хоким шудки , медонем тахти унвони озодий шахсий ,озодий дин ва ғейрих аз у химоят мекунад ва каси наметавонад ба у садама бизанад, дар ин сурат ,чанин шахси мегуяд он замон тасмим мегирад агар замина фарохам шуд масалан жузви еки аз ахзоби секулярист мегардад , ё яхудий, насроний ,мажус ва ғейрих мешавад, ё агар тавонист ва пойиш ба Европо ё Амрико боз шуд дар оянда даст аз дини ислом бикашад.

Дар назари шофеъийхо ин тасмим ва нияти қатъий ба кофар шудан дар оянда ,боиси кофар шудани вай дар хол мешавад. Хатто тардид дар инки дар оянда кофар мешавад ё на ,боз ин хам боиси кофар шудани вай дар хол мегардад, ё бигуяд агар дар оянда ин кор анжом шавад ман кофар мешавам. Масалан агар ин шахс ё ин гурух ё ин хукумат дуруғ гуфт ё хиёнат ва дузди кард ё фалон корро анжом дод ман қонуни шариати аллохро рахо мекунам ва узви фалон хизби секуляр мешавам, ё яхудий ,насроний ва ғейрих мешавам; ё агар каси ба ман панохандаги бидихад ман насроний ё яхудий мешавам , ё агар фалон хизби секуляр битавонад маро ба Европо бирасонад ман узви хамин хизби секуляр ва кофар мешавам. Ё бигуяд агар дар оянда ин кор анжом нашавад ман кофар мешавам. Масалан агар об,барқ ва соири имконотамро хукумати исломий таъмин нанамояд ва шикамамро сир накунад ман кофар мешавам ва узви фалон хизби секулярист, яхудий ,насроний ва ғейрих мешавамки ин имконотро бароям таъмин мекунад ва ба ман медихад.

Ин шахс ,исломи худро ба кори дар оянда муваккул мекунадки агар тибқи мейли вай пеш рафт ё нарафт ин фард кофар мешавад. Дар хар сурат, ризоят ба куфр боиси кофар шудан мегардад, чи ин ризоятро ба оянда муваккул кунад ё дар замони хол бошад, ва ин шахс дар холи хозир кофар мешавад. Дин ва иймон чизи нестки ба хотири фасод ё хуби фалон гурух ,фалон даста , фалон ашхос , фалон хукумат ё ба хотири хуби ва бади тамоми дунё аз он даст кашид. Шофеъихо ба ин шева ,сарфи нияти куфрро боиси кофар шадан медонанд ва чанин чизиро машмули хукми иртидод медонанд.

Албатта, ният чизи нестки дигарон битавонанд дар мовриди он қазоват кунанд ва танхо ин масаларо ба муслимин гушзад мекунадки муслимин хавосишон бошад хатто нияти накунандки онхоро муртад намояд. Аммо ,ончи хамма бар он иттифоқи назар доранд иртидод аз тариқи забон ва амал ( аз тариқи сухан ва кордор ) аст.Хар чандки ,агар мовриди чун Хотиб розияллоху анху вужуд дошта бошад ва муртакиби гуфтор ё амали иртидоди шуда бошад,боз хам бояд бо тўвба ба қароин ва далоилики меоварад, ва бо тўвба ба собиқаи фардий вай, ба қасд ва нияти у аз ин рафтор нигариста шавад ва ба қасд ва нияти ин шахс аз анжоми чанин амал ё гуфтори куфрий тўвжих шавад.

Хуб ,диққат кунид дустон, гуфтор ё амали мисли инки шахс бигуяд худо инро гуфта ва яқин дорамки аллох инро гуфта аммо , ман инро қабул надорам ва чизи дигариро қабул дорам. Диққат кунид ,гуфторики боиси иртидод мешавад ин астки шахс бигуяд худо инро гуфта ва яқин дорамки аллох инро гуфта , бароям ошкор ва ровшан аст ва яқин дорамки аллох инро гуфта аммо , ман инро қабул надорам ва чизи дигариро қабул дорам.

Масалан худо гуфта хукм бояд бар асоси қонуни шариати аллох бошад аммо ин фард бигуяд на ,хукм бояд бар асоси дини секуляризм бошад ё еки аз мазохиби дини секуляризмики мехохад бошад.Ё хатто пойинтар ва жузъийтар аз он ,масалан бигуяд ман хамма чизи исломро қабул дорам аммо , ин харфи худоро масалан дар мовриди равобити хонуводаги, фархангий ,иқтисодий, жазоъий,хуқуқий ,омузиший ва ғейрих қабул надорам ,медонадки аллох инро гуфта аммо мегуяд қабул надорам , ё ин харфи худоро дар мовриди харом будани шароб қабул надорам, ё ин харфи худоро дар мовриди зино қабул надорам, ё худо инро дар мовриди жузъийтарин масоили мисли хўрок,рох рафтан , салом кардан ва соири умури бисёр риз ва жузъий дигар гуфта ва мегуяд ман медонам ва яқин дорамки худо инро гуфта аммо , ман ин мовриди бисёр рез ва жузъийро қабул надорам. Чанин шахси бидуни тардид бо ин сухан , аз ислом хориж мешавад ва ин сухан уро ба ақаб бармегардонад. Ин сухан боис мешавадки уро ба ақаб баргардонад, чун ин сухан моли алъон нест, ин сухан моли гузашта аст, моли он дунёйи куфр астки қаблан аз он ба ислом омада аст.Ин сухан уро ба ақаб бармегардонад аз ин жиловийики омада ва тақаддум ва пешрафтики дошта уро ба ақаб бармегардонад ва ақабгард мекунад, хамин ек сухан.

Бибинид,аллох таоло дар мовриди касоники ба баъзи аз қонуни шариати аллох иймон доранд ва ба баъзи дигар на, чи мефармояд:

«أَفَتُؤْمِنُونَ بِبَعْضِ الْكِتَابِ وَتَكْفُرُونَ بِبَعْضٍ ۚ فَمَا جَزَاءُ مَن يَفْعَلُ ذَٰلِكَ مِنكُمْ إِلَّا خِزْيٌ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا ۖ  وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ يُرَدُّونَ إِلَىٰ أَشَدِّ الْعَذَابِ ۗ  وَمَا اللَّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ* أُولَٰئِكَ الَّذِينَ اشْتَرَوُا الْحَيَاةَ الدُّنْيَا بِالْآخِرَةِ ۖ  فَلَا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ وَلَا هُمْ يُنصَرُونَ» (بقره/۸۵-۸۶)،

Оё ба бахши аз ( дастуроти ) китоби ( осмоний ) иймон оварид ва ба бахши дигари аз ( дастуроти он ) куфр меварзид ва қабул намекунид? Барои касики аз шумо чанин кунад ,жуз хори ва расвойи дар дунё нест, ва дар рузи қиёмат  ( чанин касони ) ба сахттарин шиканжахо баргашт дода мешаванд ва худованд аз ончи мекунид бехабар нест. Инон хамон касониандки охиратро ба зиндаги дунё фурухтанд лизо ,дар шиканжа ва азоби онон тахфиф дода намешавад ва ишон ёри нахохад шуд.

Ин сарневишти касони астки муътақид бошанд аллох хукмиро нозил карда аммо , танхо ба бахши ё жузъий аз он иймон надошта бошанд. Шахси муътақид бошадки аллох қуръонро нозил карда ва Мухаммад мустафо саллаллоху алайхи васаллам аз тарафи хамин аллох омада аммо , ин шахс ба бахши аз қавониники аллох фристода иймон биёварад аммо ба бахши дигар иймон наёварад ва мункар шавад ва онхоро рад кунад. Инхо машмули

«فَمَا جَزَاءُ مَن يَفْعَلُ ذَٰلِكَ مِنكُمْ إِلَّا خِزْيٌ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا ۖ  وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ يُرَدُّونَ إِلَىٰ أَشَدِّ الْعَذَابِ»،

Хори ,пасти ва расвойи дар дунё ва шадидтарин азобхо дар қиёмат мешаванд. Аммо , агар хамин шахс бигуяд хаммаро қабул дорам аммо онхоро анжом надихад,дучори гунох шуда аст. На инки хаммаро анжом надихад бигуяд баъзи аз чизхоро анжом намедихам масалан фард мегуяд машруб харом аст худо гуфта ва ле машруб мехурад агар шахси бигуяд хаммаро қабул дорам аммо ин маворидиро анжом надихад дучори гунох шуда аст ва аз ислом хориж намешавад; масалан бигуяд медонам аллох гуфта ин харом аст ва қабул хам дорамки харом аст аммо онро анжом медихад.

Хуб дар инжо, дигар сахих нестки бигуем агар бо ин ۱۰ моврид ё ۲۰ моврид ё ۱۰۰ моврид ё фалон теъдод мухолифат шавад шахс аз доираи ислом хориж мегардад, ё шахс бо ин чанд моврид дучори навоқизи ислом мешавад. Дигар инжо маъни пейдо намекунад, ۱۰ ,۲۰,۳۰ ё чанд моврид маъно пейдо намекунад,чанин чизи хеч асоси хам дар миёни аимма ва бузургони ин уммат дар қуруни аввалия надорад.Ин сахих астки имкон дорад дар ек жомеъа ,муслимини увлавиятишон мубораза бо инхирофи бошанд ва дар жомеъайи дигари чизи дигари бошад, ё мафосид ва мавориди вужуд дошта бошандки дар миёни хамма шойе бошанд ва муслимин феълан бар руйи ин маворид ангушт бигузоранд. Дар хар сурат ,муслимин хар мантақаи мутаносиб бо вазъи мовжуди худишон увлавиятхоишонро таъйин мекунанд ва ба ниёзхои рузишон посухи муносиб медиханд. Холо ,агар шумо танхо ба чанд мавориди часпидики чанд руз пеш ё чанд мох пеш ё чанд сол пеш ниёзи ту буда ва алъон ниёзи ту чизи дигари аст ва аз ниёзхои дигари худ ғофил шуди, дар инжо шумо бо тақлиди нобажо масирро гум карди , ва натавонисти худитро мутаносиб бо ниёзхои рузи худ опдейт ва ба руз куни , ва метавон гуфт ту ба имруз ва ин жомеъа таъаллуқ надори, ту мумиёйи сухангуйи хастки монеъ хам шуди.

Ба унвони мисол ,мумкин аст дар дўвраи дар Арабистони Саъудий пас аз ташкили қудрати хукумати, диққат кунид пас аз ташкили қудрати хукуматий ,мушкили онхо ислохи иштибохоти муслимин дар мовриди зиёрати қубур,тавассули ғалат ,надонистани одоби сахихи тахорат ва мавориди инчунини буда бошад, ва ин мушкилро бо пуштивонаи қудрати хукуматийки ба даст оварда буданд ва ба сабки худишон рафъ карда бошанд ва тамом шуда бошад ва гузашта бошад ва медонем солхост аз чанин падидахойи дар Арабистон хабари нест.Аммо ,иддайи хануз ба хамин маворид часпиданд ва аз ниёзхойи рузи жомеъа ва мафосиди рузи жомеъайи худишон ғофил шуданд.

Соатхо ва балки рузхо ва солхойи мутамодийро ба такрори хамин маворид барои миллати худишон ихтисос медиханд ва даххо китоб ,шарх ,совтий ва тасвирий аз тариқи расонахои мухталиф ва ғойрих дар ин заминахо ироа доданд дар холики ,солхои сол аст хукумати тоғутий ,хоин ва ғейри исломий дубора бар сарзамини вахий хоким шудаки манбаъи тамоми мафосиди эътиқодий ,ижтимоий ,ахлоқий ,иқтисодий ва ғейрих хам барои худи миллати Арабистон шуда ва хам мусибати ғейри қобили инкор барои тамоми сарзаминхои мусалмоннишин ва монеъи асосий дар баробари мусалмон озодийхох ва ходими содиқ барои куффори секуляри жахоний чун Англиз,Амрико ва дигарон шуда , ва хар жо мусалмони озодийхохи кушта мешавад ё гулулахойи оли саъуд дар куштори онхо сахим аст ё доллорхойи онхо.

Холо ,ба назари шумо дар чанин сарзамини часпидан ба чанд моврид аз мункароти хал шуда тахти унвони навоқизи ислом ва рахо кардани  соири мавориди асосий дигар ,хидмат ба ислом ва муслимин аст ё хиёнат ва тўвтиъайи азими алайхи муслимин ва мушғул кардани муслимин ба умури инхирофий? Ин хамон тўвтиъайи астки солхои солхо аст аз коноли системи фосид оли саъуд бар миллати ситамдида ва дар холи фосид шудан сарзамини вахий тахмил мешавад. Руз ба руз миллатро фосидтар мекунад.

Хам акнун хам дар аксари сарзаминхои мусалмоннишинки неъмати асосий хукумати исломий аз онхо бардошта шуда ва аксари муслимин аз чанин неъмати махрум хастанд,пас аз пазириши исломи мужмал ва исломи куллий аз тарафи муслимини он сарзамин ,увлавияти асосий ва зербаноий онхо ташкил додани хукумати исломий ва аз бейн бурдани хукуматхои тоғутий астки танхо ва  танхо аз тариқи вахдат ,шўро ва пархез аз тафарруқ анжом мешавад. Қудрати хукумати исломий дар мантақайи мусовий аст бо аз бейн бурдани тадрижий тамоми мафосидики дар тули қуруни мутамодий муслимин ба он дучор шуда ва ба он олуда шуданд. Ин ,урва ва дастгирайи астки муслимин бо аз даст додани он дучори анвоъи мусибатхо шуданд. Агар мехохи жилови ин хамма мусибатро бигири ва олудагихоро аз бейн бибари ,увлавияти нухуст ту бояд ташкили чанин хукуматий бошад. Агар мехохи жилови расидани оби масмумро бигири ,рохи он бастани фалакайи аслий ва рохи он аз бейн бурдани хукуматхои тоғутий дар жавомеъи муслимин аст.

Аммо ,ин нукта ,вазифа ва увлавияти мухим хам ,пеш шарти он ин астки набояд мо қавоиди бунёдин ва зербанойи шариати аллохро кунор бигузорем ва бичасбем ба сенориохойики аз тарафи душманони доно ва дустони жохил барои муслимин чида шуда ва муслиминро ба увлавиятхойи даража чандум ва хатто умури инхирофий машғул карданд.

Бояд диққат шавад ва ба мусалмон расонда шавадки бояд таслими хар чизи шавандки ба он яқин пейдо карданд ва ё дар оянда яқин пейдо мекунандки аз тарафи аллох омада аст, ва ин яъни бузургтарин хидмат ба даъват,вахдат ,ташкили хукумати исломий дар сарзаминхойики аз он махруманд ва аз миён рафтани тадрижий олудагихои ақидатий ва рафторий муслимин.

Илова бар ин,шахси мусалмон бояд мутаважжихи ин нуктаи асосий ва бисёр хатарнок шавадки фарқи намекунад ва мухим нест шахси мусалмон ” огохона ” амдан ва бо мейли кудом хукм ва дастури аллох ва қонуни шариати аллохро кунор мегузорад ва онро қабул намекунад, ва кучак ва бузург хам надорад,мухим ин астки наъузу биллах ,аллохро дар еки аз ахкоми он жохил медонанд ва худиш ё соири махлуқотро дар ин моврид олимтар,оқилтар, хакимтар,дилсузтар, ботадбиртар ва муфидтар аз аллох дониста аст ва ин яъни ,шарики қоил шудан барои аллох ва хатто тўвхин ба аллох. Хамин ба танхоий уро аз доираи ислом хориж мекунад ; хар чандки дар мовриди резтарин ва кучактарин дастуроти аллох дар шариат бошад, ва хар чандки тамоми ибодоти дигарро хам анжом дихад.

Аллох таоло чанин тўвхиниро харгиз нисбат ба худиш намебахшад :

إِنَّ اللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَنْ يَشَاءُ وَمَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَالًا بَعِيدًا»

Хамин ек моврид мухолифат боис мешавад тамоми ибодот ва аъмоли худро – хар касики худишро мусалмон медонад – тамоми аъмоли хуби вай хам ботил шаванд ва бесамар ,хатто фарқи намекунад ин кор нодурустро ек пайғамбар анжом дихад ё хар шахси дигарики бошад :

وَلَقَدْ أُوحِىَ إِلَيْكَ وَإِلَى ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِكَ لَئِنْ أَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ وَلَتَكُونَنَّ مِنَ ٱلْخَٰسِرِينَ»

Ва аллох таоло  уро ба хотири хамин тўвхини ошкориш дар жаханнам қарор медихад. Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам фармуда аст:

“إِنَّ الرَّجلَ لیكَلَّمُ بِالْكَلِمَةِ مِنْ سُخْطِ اللَّهِ لایرَى بِهَا بَأْسًا فیَهْوِی بِهَا فِی نَارِ جَهَنَّمَ سَبْعِینَ خَرِیفًا”.[۱]

Ин кор хийли хатарнок аст ва наметавон дар он сахл ингорий кард. Дар ин замина ,каси наметавонад онро дасти кам бигирад, каси наметавонад сахл ингорий кунад, ин чизи нестки қобили шўхи  кардан бошад ин риск ва қимори нестки дар он ширкат куни ва эхтимол бидихи ,кулли онро бохта ,кулли он нобуди аст.

Дар ин замина ,чигунагийи бархурди сахоба бо мункарини закот метавонад намунайи айни бошад. Мункарин ба вужуди анжоми соири ибодот, ба далили инкори хамин ек хукми аллох ,мисли соири муртаддин бо онон бархурд шуд,яъни бо онхоики танхо ва танхо ек хукми аллохро мункар шуда буданд ва онро қабул надоштанд ,ба хамон шеваи бо онхо бархурд шудки бо касони бурхурд мешудки кулли қонуни шариати аллохро кунор гузошта буданд ва худишон хатто иддаойи пайғамбари хам доштанд. Бо хамма ексон бархурд шуд.

Пас,инкори ек хукми шариати аллох мусовий аст бо инкори кулли қонуни шариати аллох. Хукми аллох дар ек моврид бо соири маворид фарқи намекунад. Хукми аллохро дар ек моврид напазирофти ва хукми дигариро жойи он гузошти яъни ,аллох дар ин маворид хаким ,дилсуз ,олим ва огох ба вазъи алъони мо нест балки , худам ,дигарон ё фалон хизби кофари секуляр ингуна хастанд ва хатто ,агар ин танхо хукмро хам барои садрил ислом қабул куни аммо , барои алъон муносиб набини ва онро қабул накуни, дар воқеъ мегуйики аллох таоло наъузу биллах барои ۱۴۰۰ сол пеш олим ва хаким буда ва хукми он ба дарди он замон хурда аммо ,алъон аллох таоло олим,доно ,хаким ва дилсуз нест ва қавонини он ба дарди алъон намехурад; ин халол ва харом дини ислом барои то рузи қиёмат нест балки барои бурхайи хосси аз замон астки гузашта ва тамом шуда аст, ин куфр ошкори астки шакки дар он нест.

Дар ридда,чизи ба номи риддаи асғар ва риддаи акбар вужуд надорад. Ридда,ридда аст. Холо, мумкин аст моли еки ( муғаллиза ) тунд ва шадид бошад ва моли еки дигар ( мужаррада ) ва сода. Еки биравад яхудий ё насроний ё секулярист шавад ва кори ба кори  каси надошта бошад, ба каси озор нарасонад ; ё еки аз халолхои аллохро харом кунад ё еки аз харомхои аллохро халол намояд ( харомиро халол ва халолиро харом кунад ). Мисли касики вожиб будани намозро инкор кунад ва кори ба кори каси надошта бошад ва ба каси озор ва азият нарасонад ба у мегуем мужаррада ё сода, ва иртидоди у сода аст ; ё шахси жузви еки аз ин куффори ошкор шавад ва шуруъ кунад ба даъвати манфий ва ижоди жанги равоний алайхи ислом ва муслимин , ё шуруъ кунад ба жангидан бо муслимин ва жиловгирий кардан аз татбиқи қонуни шариати аллох ва худишро табдил кунад ба ек монеъки бояд бардошта шавад ё хатто табдил шавад ба ” аимматул куфр ” яъни пешво ва имом ва сарикуфр , ва ё табдил шавад ба еки аз ахромхо ва нигахдорандахои ” аимматул куфр ” ва ё душмани соилий шуда бошадки чораи жуз дафъи он набошад. Дар хар ду сурати сода ва шадиди он ,хукми ридда еки аст,хар чанд мумкин аст дар чигунаги бархурд бо инхо , ва чигунагийи дафъи инхо ,мутаносиб бо мезони хатарики ижод мекунанд увлавият бандихойи шавад.

Нуктайи асосийки дар инжо лозим аст ба он таважжух шавад ин астки ,ин баргаштан огохона ва ихтиёрий ашхос тафовути бунёдини бо таъвил ё ижтиходи фалон олим ё фалон мазхаб аз манобеъи шаръий дорад. Хар кудом аз ин мазохиб ва мужтахидин мегуянд мо ба қонуни шариати аллох иймон ва яқин дорем. Зохиран онхо чанин чизи мегуяд ; онхо мегуянд мо ба қонуни шариати аллох иймон ва яқин дорем аммо , ба назари мо манзури аллох таоло  аз ин оя ин аст, ё манзури росулуллох саллаллоху алайхи васаллам аз ин сухан чанин мебошад ва дидгохи таъвил ва тафсири жудогонайи аз оя ,ривоят ,хадиси пайғамбар саллаллоху алайхи васаллам ё рувидодхои торихий доранд.

Бидуни шак ,еки аз ин оро сахих буда ва соири оро сахих нестанд, аммо чун шўрои вохиди вужуд надорад дар натижа ,уммати вохиди хам вужуд надорад ва ижмоъи вохиди хам ба вужуд намеояд то раъйи вохидиро ин ижмоъ ба муслимин ироя дихад, барои хамин то он замон ин ихтилоф идома пейдо мекунад ва ин ихтилоф дар ижтиходоти мазхаб ва фирақи мовжуд дар доираи ислом ва ихтилоф дар таъвилоти онхо ,харгиз мухолифат бо фалон оя ё фалон фармудаи росулуллох саллаллоху алайхи васаллам нест, балки мухолифат бо бардошт ,тафсир ва таъвили дигарон аз хамон оя ё ривоят мебошад. Пас ,мухолифат бо ижтиходот ва таъвилоти инсон аз қуръон ва суннат ба маъни мухолифат бо худи қуръон ва суннати росулуллох саллаллоху алайхи васаллам набуда ва нест. Ин нуктайи астки бояд хийли ба он диққат шавад.

Мисоли инхо, хамчун гурухи астки ек нақшаи ганж доранд ва хамма мехоханд ба он бирасанд ва тамоми талошишон хам бар ин астки ба он даст пейдо кунанд аммо , хар кудом ба шеваи худиш нақшаро мехоханд ва онро тафсир мекунад ва бар асоси хамин бардошти худиш нихояти талоши худро мекунадки ба ганж бирасад ва масири жудо аз дигаронро барои расидан ба ин хадаф интихоб мекунад. Мехохад аз масирики худиш дуруст медонад ва хамон чизики аз нақша фахмида аз хамон масири биравад. Мушаххас астки масирхойи мухталифи ба вужуд меояд аммо , хадафи хаммаи онхо еки аст.

Мушаххас астки хамма ба ганж намерасанд, чун ганж ек жост ва инхо хар кудом ба масири рафтанд. Мухим дар инжо ин астки мо инхоро касони медонемки ба ганж яқин доранд ва тамоми талошишон хам бар ин астки ба он бирасанд,аммо хийли аз онхо масирро иштибох мераванд ва каси хам нестки онхоро рохнамойи кунад. Шўрои улил амри нестки бо ижмоъи вохиди хаммаро ба самти дуруст рохнамойи кунад, барои хамин ,хар кудом бо эътиқоди росих хамон масириро жихати кашфи хақиқат ва дастёбий ба ганж меравадки ба он эътиқод ва яқин дорад.

Хуб, холо ин кужо ва инки куффори яхудий ,насроний ,мажус ,соибий ва секуляр мегуянд кужо ? ин куффор ё мегуянд аслан қуръон ва суннат ва вужуди ганжро қабул надорем ё мегуянд хеч ек аз қавонини шариат ва ё бахши аз қавонини шариати аллохро дар умури зиндаги дунёвий инсонхо қабул надорем.

Ё ек мазхаб ва мужтахид дар мовриди чигунаги ижро кардани фалон хукм бо мазхаб ва тафсири дигар ихтилоф дорад аммо , шахси кофар чи ахли китоб ё шибхи ахли китоб бошад ё шахси кофари секуляр мисли кумалахо ,демократхо ,дорудастаи мусайламаи каззоби феълий курдхо ужалон ,портихо ,екитихо ва ғейрих аслан худи хукми аллохро қабул надоранд чи бирасад ба чигунаги ижро кардани он. Ек мазхаб ва ек мужтахид дар мовриди чигунаги ижро кардани ин хукм бо мазхаб ва тафсири дигар ихтилоф дорад аммо, инхо худи хукми аллохро қабул надоранд на чигунаги ижро кардани онро.

Замоники шахс медонад ва яқин дорадки ахли китоб ,шибхи ахли китоб ва секулярхо кофар хастанд аммо мегуяд ман яхудий ,насроний ,мажус ё секулярам, ё дақиқтар замоники шахс мегуяд ман кумала, демократ ,пакака, порти ,екити ва соири ахзоби секуляр хастам ё еки аз инхо хастам ,чанин шахси бар кофар будани худ таъкид карда ва бар кофар будани худиш гувохи дода:

«وَشَهِدُوا عَلَىٰ أَنْفُسِهِمْ أَنَّهُمْ كَانُوا كَافِرِينَ»،

Шохидий додан ба нафси худишонки кофаранд. Ошкоро астки кофаранд, ин хам мегуяд ман хам еки аз онхо хастам. Зохири ,инро мегуяд ва ният ва қалби у мемонад барои қиёмат ва кори ба қазовати инсонхо дар дунё надорад. Зохири у ин астки шохиди медихад

«وَشَهِدُوا عَلَىٰ أَنْفُسِهِمْ أَنَّهُمْ كَانُوا كَافِرِينَ»

Ки кофаранд, жузви хамин гуруххо хастанд. Вақти мегуяд кумала ,демократ ,пакака ва еки аз инхо ва еки аз ин ахзоби секуляр хастам. Худиш шохидий медихадки ман кофарам. Вақти мегуяд яхудий,насроний ,мажус ва соибий хастам яъни кофарам ,худиш шохидий медихад.

Хуб,дар мовриди амал хам метавон ба каси ишора кардки ба мейли худиш вориди сафи куффори ошкор шуда ва дар сафи куффори ошкор алайхи муслимин межангад, ё жузви онхо ва тобеъи қавонини онхо шуда ва ба мейли худиш дини онхоро пазирофта, ё илова бар он алайхи муслимин хам межангад, ё дар еки аз ахзоби секулярист узв шуда ва табъан мутаъаххиди ба қавонини он хизб гардида, ё мисли касики ба мейли худиш ба қуръон шиллик мекунад. Ин ашхос хар чандки чизи хам нагуянд ё дуруғхо ва бахонахойи хам сар хам кунанд бо хамин аъмолишон аз доирайи ислом хориж мешаванд.

Дидаемки иддаи ба ахзоби кофари ошкори секуляри чун кумалахо,демократхо ,пакакахо ,портихо ва ғейрих ба бахонахойи мухталиф жазб шуданд ва афроди ба ин ахзоби кофар мулхақ мешавандки масалан мардум битавонанд ба забони худишон бихонанд ва бинависанд ,ё ба жойи ек кофари хорижий ек кофари муртади секуляри махаллий бар мардум хоким шавад,диққат кунид дустон ,ё масалан мардумро дар таваххум нигах медорандки фақрро аз бейн мебаранд,хамон корики дар арзи бист ва хурдайи сол дар Курдистони Ироқ мушохида кардем ва ғейри аз фасод,некбат ,бебандубори ,зулм ,беадолати ,дузди ва чоповулкори кори дигари барои ин миллат накарданд. Инхо озодий ва бебандубори дини секуляризмро хоким мекунанд ва даххо тўвтиъа ва дуруғи дигарки дар зери шуорхои демокраси ,озодий ,жомеъайи маданий ва ғейрих қоим карданд.

Дар хар сурат ,касониро ба хамин бахонахоки биёйид ба забони худитон бихонид,биёйид кофари муртади махаллий хамзабони худимонро ба жойи дигарон бар худимон хоким кунем ва он хамма хун бидихем , бо хамин таваххумот ва зулмхо онхоро нигах медоранд.

Медонемки тамоми ин дуруғхо ,тамоми ин тўвтиъахо ва рохкорхо ,рохкорхо ва дуруғхои мунофиқин ва секулярзадахост ва секулярзадахоро хам бо ин таваххумот ба суйи худишон жалб мекунанд. Дар хар сурат , инхоро ба тарафи худишон мекашонанд ва мисли худишон ,кофари ошкор мекунанд.

Ровшан аст, дар хар сурат ,журми кофар шудан бисёр болотар аз махрумият аз хондан ба забони модарий ё хокимият ёфтан ек кофар ва муртади хамзабон астки бадтар аз дигарон буда ва ин аслан хеч тўвжихи надорад. Чи тўвжихи метавонад дошта бошад ек мусалмон бигуяд ек кофари муртади секулярроки хамзабони ман аст биёварам ,хун ва жон бидихамки ин кофари муртади секулярки собит карда дар кулли торих бадтар аз тоғутхои ғейри бумий ва ғейри махаллий бударо бо хуни худ бар худимон хоким кунем. Чиро ? чун хам забони ман аст. Инхо чанин кориро анжом медиханд.

Инхо мумкин аст бо забон чизи бигуянд ва дар амал чизи дигари бошанд. Меёр , дар инжо амалий астки анжом медиханд. Инхо амалан худишонро бо пейвастан ба ахзоби кофари секуляр ,кофар мекунанд ва мухим нест мисли тарафдорони мусайламаи каззоб ё сажжоъ ва соири пайғамбарони дуруғин ба баъзи аз ислом хам амал кунанд ё хейр. Онхоки амал мекарданд ,тамоми пайғамбарони дуруғин дўвраи росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ба бахши зиёдий аз шариати ислом хам амал мекарданд дар холики ,ин мусайламаи каззоби кунуний мисли ужалон ба ин хам амал намекунанд.

Хуб, ин ек нукта ,нуктаи дигар дар ин жараён иртидод ва муртад шудани бози дигари астки иддаи дар меоваранд. Иддаи аз муртад шудан ба унвони ек абзор дар жанги равоний алайхи муслимин истефода мекунанд.

Яъни ибтидо мегуянд мо мусалмон шудем аммо , ба хамма эълом мекунандки мо даст аз ислом ё ин гурух кашидем ва мегуянд масалан мо дохили инхо будем ва аз наздик инхоро баррасий кардем ва дидем  инхо чи хастанд; аммо ,ба ин далоил даст аз ислом кашидем ва онро муносиб надидем балки ,масалан дини секуляризм ,яхудият ,насроният ,мажусият ва ғейрихро бехтар ташхис додем ,ё тамоми чизхоики хам акнун иддаи амалан дар холи анжоми он хастанд.

Ин метавонад жанги равоний ва тахдиди нарм барои ақида ва бовархои диний муслимин ва дар баробар ,таблиғи барои дини секуляризм ва соири куффори ошкори бошадки инхо ба онон пейвастанд. Ин жанги нарм ва равоний зийракона ,бахусус метавонад тахдиди барои тоза мусалмонон ё муслимини ноогох ,заифул иймон ва бадбин кардани онхо ва соири мардумки аз дур исломро нигох мекунанд ва бадбин кардани онхо нисбат ба ислом махсуб шавад.

Инхо метавонанд ба унвони монеъи бошанд ва таблиғоти онхо барои дигаронки дар холи тамошойи ислом хастанд боис шавадки нигариши мусбати нисбат ба ислом надошта бошанд. Инхо маъмулан аз даруни муслимин ба чанин бозихои даст намезананд балки , куффори ошкори хастандки аз хориж аз доирайи муслимин ,ин бозихоро дар меоваранд. Пас ,ин бози моли ек мусалмон ё хатто ек мунофиқи секулярзада хам нест, ин моли онхост ,куффори ошкорики хориж аз доираи ислом хастанд.

Аллох таоло дар ин моврид,ошкоро хашдор медихад ва ин жанги равонийро ба унвони ек хатари гушзад мекунад :

‏«وَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ آمِنُوا بِالَّذِي أُنْزِلَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَجْهَ النَّهَارِ وَاكْفُرُوا آخِرَهُ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ‏» (آل عمران/۷۲)،

Жамъи аз ахли китоб гуфтанд: бидончи бар мусалмонон нозил шуда аст, дар оғози рузи иймон биёварид ва дар поёни руз бидон кофар шавид ,то шояд ( аз қуръон пейравий накунанд ва аз он ) баргарданд. Инхо худишон хориж аз доираи ислом хастанд.

«لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ‏»

Токтики аст барои инки мусалмонон баргарданд, инхоро ба унвони ек бози ва абзор дар назар гирифтанд.

«لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ‏»

То шояд мусалмонон баргарданд. Мусалмононироки ин хамма жилов омаданд инхоро баргардонанд ва мисли худишон кофар бикунанд.

Ин сенориойи жихати ижоди жанги равоний ва нармий астки хам акнун хам барои аз бейн бурдани вахдати диний муслимин ,ижоди тафарруқ ва парокандаги бештар дар миёни муслимин ,тафарруқ ва чанд дастаги ақидатий ва фикрий ,ижоди харж ва маржи диний ва бадбиний нисбат ба дини ислом ва қонуни шариати аллох дар холи ижрост, ва ба шевахои мухталиф ва аз конолхои мухталиф идора мешавад ва идома дорад. Чизи нестки бигуем мунқотиъ шуда бошад. Ин равиши астки душманон саъй мекунанд дар миёни муслимин тафарруқ ва чанд дастаги ба вужуд биёваранд. Инхо мехоханд аз тариқи ин сенориохо ва нақш бози карданхо ба вахдати муслимин зарба бизананд ва боиси фашал ва рехтани убухати муслимин назди душманонишон шаванд.

Нуктаи жолиби ин ислом овардан ва муртад шудани паёпей куффори ахли китоб ,мушрикин ва секуляристхоики харфи инхоро гуш медодан ва ислом меоварданд ва баъад кофар мешудад ин астки хукумати исломий росулуллох саллаллоху алайхи васаллам бо тамоми қудрат ва тамкиники дошт боз хукми муртаддинро бар ин шахривандони жомеъайи исломий татбиқ намедихад ва бозихои ононро бо ровшангари,жанги равоний ва нарм ва махал нагузоштан ва ба онхо ва ахамият надодан жавоб медихад. Аслан аз чанин чизики онхо анжом медиханд масхараш меояд. Чиро ? Чун ,инхо аслан харакати накарданд ва ба жилов наёмаданд балки , саржойишон буданд ва тикон нахурданд пас баргашти хам дар кор набуда аст. Инхо худишонро масхара карданд. Аммо нуктаи зарифи ин сенорио ин астки собит шавадки инхо аслан харакати накарданд ва аслан тикон нахурданд ва ба жилов нарафтанд ва сарижойишон собит хастанд ва инхоики мегуянд мо аз ек жойи дигари бармегардем дуруғ мегуянд. Ба хамма  собит шавадки инхо дуруғ мегуянд инхо аслан тикон нахурданд ва сафари накарданд то иддао дошта бошандки мо баргаштем ,ту аслан нарафти то баргарди.

Хуб ,нуктаи дигарики дар ин робита метавон ишора кард ангизахои касони астки воқеан муртад шуданд на инки мисли инхо бози дарбиёваранд мисли ин масхарахо. Ангизахои касоники воқеан муртад шуданд. Бояд бифахмем дақиқан ангизахои онхо чист ?

Ангизахои онхо дақиқан хамон ангизахои мутанаввиъ ва далоили астки дар дарси қаблий дар мовриди шиносоий мунофиқин ва секулярзадахо ба он ишора кардем. Мисли ангизахои фардий – равоний , ангизахои ижтимоий – сиёсий ва ангизахои иқтисодий ,фархангий ва ғейрихки лозим намебинем дар инжо дубора ба онхо ишора кунем ва аз дустони жадид даъват мекунам ба дарси қаблий мурожаъа намоянд то дақиқан бифахманд ангизахои муртаддин аз иртидодишон чи чизи метавон бошад. Албатта ,оддий астки ангизахои дорудастаи мунофиқин бо муртаддин еки бошад ; чун ,муртаддин шикли такомул ёфтаи хамон мунофиқин ва секулярзадахо хастанд. Муртаддин ,мунофиқин ва секулярзадахои хастандки аз жойи ба жойи дигари тағйири макон доданд, аз ек қатор ,савори ек қатори дигари шуданд ва ин тағйири масир мохияти онхоро тағйир надода аст. Барои хамин астки шинохти мохияти даруний ва рафторий онхо дар қуръон ва суннати сахих яъни огохи бар вазъи мовжуди онхо ва чигунаги бархурд бо онхо дар замони хол.

Барои хамин бояд диққат шавадки бахсхои мо аз жумла мовзуоти ақидатий – торихий астки коркардхои сиёсий – ижтимоий барои танзими равобити фардий – ижтимоий ва жавомеъи исломий дар бардорад ва аз жумла мавориди астки торихро ба имруз меоварад, ин нуктаи хийли мухимми аст. Бо шинохти ончики аз сифоти инхо дар манобеъи шаръий омада , мо торихи онхоро дар қуръон ва дар қуруни гузашта ба имруз меоварем ва хамчун ек абзор аз он истефода мекунем. Ин еки аз далоили ахамият ва зарурати бахсхои астки мо дар пеш гирифтаем.

Хуб ,алъон хохарон ва бародарони  мусалмонам бояд битавонанд жавоб дихандки меъёр барои иртидод ва муртад шудани муслимин чист? Чун вақти мегуем муртад шудани муслимин ва немегуем муртад шудани мунофиқ ё секулярзадахо ; мо қаблан инхоро жузви муслимин хисоб кардем. Меъёр барои иртидод ва муртад шудани муслимин чист?

Бале ,ба сурати хулоса ва мухтасар метавон гуфт инкор кардани огохона ,амдий ва ихтиёрий еки аз ахкоми ошкори дини ислом.Диққат кардид дустон ,фард огохона ,амдан ва ба мейли худиш еки аз ахкоми ошкори дини исломроки барои у ошкор буда аст. Чун ,мумкин аст барои дигарон ошкор буда бошад барои ин фард ошкор набуда,аммо холо барояш ошкор шуда ,яқин пейдо кардаки ин ,еки аз ахкоми дини ислом аст,аммо , у огохона ,амдан, ба мейли худ ва ихтиёрий онро инкор мекунад. Ин меъёри иртидоди чанин мусалмони аст. Чун исломи ноқис аз каси қабул намешавад, ба қовли саййид рохимахуллох ё исломи комил ё хеч чиз.

Холо , масаларо қаблан хам гуфтам хийли зурурий аст, каси еки аз ахкоми шариати аллох ё кулли шариати аллохроки барояш мусаллам ,ровшан ,ошкор ,собит ва мушаххас шудаки қонуни шариати аллох аст ва аз тарафи аллох омада,аммо бо ин вужуд ,онро кунор мезанад ва чизи дигариро жойи он мегузорад. Аллох таоло мефармояд :

«‏آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ وَقَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ‏» (بقره/۲۸۵)،

Фристода ва росул ,мўътақид аст ба тамоми ончи аз суйи парвардигориш бар у нозил шуда аст ва мўъминон ( нез ) бидон бовар доранд. Хаммаги ба худо ,фариштагони у ,китобхойи вай ва пайғамбарониш иймон дошта ( ва мегуянд 🙂 миёни хеч ек аз пайғамбарони у фарқ немегузорем ва мегуянд: шанидаем ва итоат кардем

«سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا».

Парвардигоро ! Омурзиши туро хохонем , ва бозгашт ба суйи туст

  • –        «رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ‏».

Ин сифоти муслимин аст. Хар чи аз тарафи аллох таоло омада,инхо чи мегуянд фақат ек вокуниш доранд : шанидем ва итоат кардем

«سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا»؛

Ба махзи инки фахмиданд аз тарафи аллох таоло омада шанидем ва итоат кардем

«سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا»،

Хатто,агар хикмати ин итоат кардан ва хукми аллохро надонанд.

Онхо ба аллох эътимод пейдо карданд дар натижа харфхоишро хам қабул доранд. Хикматхои хийли аз оёт хаст,хийли чизхо дар мовриди хийли аз оёт ва ривоёти росулуллох саллаллоху алайхи васаллам хастки алъон мо онхоро мутаважжих шудаем илм онхоро ба истелох аз тариқи тажруба ,илм ва дониш онхоро тажруба карда ва  собит намуда аст дар холики хеч кудом аз сахоба инро немедонист. Ва ле вокуниши мо ба хар чи аз тарафи аллох омада бидуни инки бо он каланжор биравем ин астки

«سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا»

Шанидем ва итоат кардем

«بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ».

Хар чизики аз тарафи парвардигор нозил шуда аст.

«وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِه»

Кулли мўъминон хам хам ба хаммаи он эътиқод доранд,хаммаги ба он эътиқод доранд.

Ва дар ояйи дигари мефармояд :

«‏يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا آمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَالْكِتَابِ الَّذِي نَزَّلَ عَلَى رَسُولِهِ وَالْكِتَابِ الَّذِي أَنْزَلَ مِنْ قَبْلُ وَمَنْ يَكْفُرْ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَالًا بَعِيدًا‏» (نساء/۱۳۶)،

Эй касоники иймон овардаид ! ба худо ва пайғамбариш ва китобики бар пайғамбар нозил карда ва ба китобхойики пештар нозил намуда аст ( ки тахриф ва нисён дар онхо сурат нагирифта буд ) иймон биёварид. Ва хар касики ба худо ,фариштагон ,китобхойи худованди ,пайғамбариш ва рузи ростохез кофар шавад( ва еки аз инхоро напазирад ) воқеан дар гумрохи дур ва дирози офтода аст. «وَمَنْ يَكْفُرْ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ»،

Бале у китобишро фуру фристода ба хеч чизи он набояд куфр биварзид ва бигуйид онро қабул надорам,қабул надорам яъни пушондани он.

Ва дар жойи дигари мефармояд :

«إِنَّ الَّذِینَ یَکْفُرُونَ بِاللّهِ وَرُسُلِهِ وَیُرِیدُونَ أَن یُفَرِّقُواْ بَیْنَ اللّهِ وَرُسُلِهِ وَیقُولُونَ نُؤْمِنُ بِبَعْضٍ وَنَکْفُرُ بِبَعْضٍ وَیُرِیدُونَ أَن یَتَّخِذُواْ بَیْنَ ذَلِکَ سَبِیلاً* أُوْلَئِکَ هُمُ الْکَافِرُونَ حَقّاً وَأَعْتَدْنَا لِلْکَافِرِینَ عَذَاباً مُّهِیناً» ‏(نساء/۱۵۰-۱۵۱)،

Касоники ба худо ва пайғамбариш иймон  надоранд ва мехоханд миёни худо ва пайғамбарон жудойи биндозанд ва мегуяндки ба бархи аз пайғамбарон иймон дорем ва ба бархи дигар иймон надорем ,хадафи онхо аз инки ба бархи аз пайғамбарон иймон доранд ва ба бархи дигар иймон надоранд чист ? Мехоханд миёни куфр ва иймон ,баъзи аз дастуроти аллох бо баъзи дигар ,бахширо қабул мекунанд ва бахширо намепазиранд. Мехоханд миёни он ( куфр ва иймон ) рохи баргузинанд ( ва маъжун ва чизи жадиди дуруст кунанд ) .

«وَیُرِیدُونَ أَن یَتَّخِذُواْ بَیْنَ ذَلِکَ سَبِیلاً»

Ононки мегуянд

«نُؤْمِنُ بِبَعْضٍ وَنَکْفُرُ بِبَعْضٍ»

Ба баъзи аз онхо иймон дорем аммо ба баъзи дигар иймон надорем. Мехоханд дар ин васат ек рохи жадид ва ( маъжуни жадиди ) дуруст кунанд.Аллох таоло мегуяд : онон хаммаги бегумон кофаранд,

«أُوْلَئِکَ هُمُ الْکَافِرُونَ حَقّاً»،

Ва мо барои кофарон азоби хор кунандаи фарохам овардаем

  • –        «وَأَعْتَدْنَا لِلْکَافِرِینَ عَذَاباً مُّهِیناً».

Бале,касоники мехоханд аз ислом ва секуляризм ,социализм ,либирализм ,аз фалон ақоид ,хам чизи аз ислом бигиранд ва хам чизи аз демокраси ,либирализм, ва социализм ва инхоро нигох кунид,ек маъжун аст. Маъжуни мухталифи астки хам ислом дар он вужуд дорад хам секуляризм ва хам куфр дар он хаст, хамма чиз дан он вужуд дорад. Чун онхо мехоханд чанин рохиро интихоб кунанд. Аллох мегуяд хадафишон хамин аст. Мегуянд мо секуляризмро хам қабул дорем исломро хам қабул дорем,хадафишон хамин аст

«یَتَّخِذُواْبَیْنَ ذَلِکَ سَبِیلاً».

Мехоханд бейни ин дуто рохи жадидиро интихоб кунанд. Рохи дигариро интихоб кунанд.

Инхо намуна ояхойи хастандки аз муслимин мехоханд ба тури комил таслим тамоми ончи шавандки аллох нозил карда аст. Муслимин бояд

«سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا»

Дошта бошанд. Яъни шанидем ва итоат кардем, хамин. Ва наметавонанд баъзиро қабул кунанд ва баъзиро на. Агар ин корро карданд:

«أُوْلَئِکَ هُمُ الْکَافِرُونَ حَقّاً»

Яъни ,бидуни шак ва гумон хар касики ин корро бикунад хаммаи онхо кофаранд.

Ин дар мовриди инкор кардани еки аз ахкоми ” ошкор” дини ислом аст. Мутаважжих шудид? Еки аз ахкоми ” ошкор ” дини исломки барои ин шахс ” ошкор ” ва ровшан шудаки хукм ” ошкор ” дини ислом аст аммо ин мусалмон онро инкор мекунадки медонад ахкоми ” ошкор” дини ислом аст.

Мазохиб ва фирақи маъруф ба ахли суннат,инкор кардани масоили фиқхий мазхабро боиси иртидод намедонанд. Яъни сари мазхабхо ва шогирдони увлавияйи онон гуфтанд агар каси ижтиходи худишон ё ижтиходи фалон мазхабро инкор кунад боиси иртидоди вай намешавад, хар касики ин корро анжом дихад муртад намешавад. Аз назари инхо сухани хар кас қобили рад ва пазириш аст ,илло ончики росулуллох саллаллоху алайхи васаллам оварда аст. Дар ин сурат, мухолифат бо ижтиходоти фалон мазхаб, мухолифати ек инсон аст бо ек инсони дигар, на мухолифати инсон бо аллох таоло. Ин нуктаи хийли мухим астки бояд ба он диққат шавад.

Ин қоидаи куллий ин сари мазхабхо буда хар чандки солхо ва қуруни баъди ба он амал нашуда ва хазорон мусалмон дар Рай ,Қазвин ,Хуросон ,Боғдод ва соири сарзаминхойи мусалмоннишин сирфан ба далили мухолифат бо раъйи Ханафий , Шофеъий ,Ханбалий ва ғейрих ба қатл расиданд ва фажоёйики торихи онхоро хамма медонем ва торих  ин жангхойи бародар куши ва дохилийро ба унвони лакаи нанги барои муслимин сабт карда аст.

Албатта,шиъаёни ۱۲ имомий хам инкори масалаи зарурий мазхаби ташайюъро боиси иртидод намедонанд. Инро Мухаммад Боқири хунсорий ё ( миркабир ), дар китоби манохижул маъоруф ё фанханги ақоиди шиъа меоварад.Шиъаёни ۱۲ имомий бар ин боваранд чунончи инкори заруриёти мазхаб аз усул ва аркони мазхаби шиъа бошад, фақат мужиби хуруж аз мазохиби шиъа аст на хуруж аз дини ислом. Шахид Соний хам мухолифат бо ижмоъро мисдоқи инкори заруриёт намедонад.Яъни мисдоқи инкор заруриёти дин намедонад,магар инки масалаики бар он ижмоъ иқома шуда, аз заруриёти дин ба шумор биёяд.Илова бар он ,чизи хамки бар он ижмоъ шуда ба унвони заруриёти дин бар он ижмоъ шуда,бояд тавассути ахли халли ва ақди мусалмонони тахаққуқ пейдо карда бошад ва ин ижмоъ тавассути ахли халли ва ақд кулли муслимин руйи он ижмоъ шуда бошад. Вақти каси чанин чизиро инкор кунад. Онхо инро боиси инкори заруриёти дин ва қонуни шариати аллох ва дини ислом медонанд на чизики марбут ба заруриёти мазхабишон бошад.

Дар ин сурат ,дар мазхаби шиъа, инкори еки аз заруриёти мазхаб ва инкори ижмоъики ноши аз мазхаб бошадро боиси иртидоди шахс намедонад балки , танхо инкор кардани заруриёти динро боиси иртидод медонад.

Ин хамон чизи астки тамоми сари мазхабхо ва фирақи миёни муслимин бар он иттифоқи назар доранд. Хар чандки мутаъассифона дар миёни тамоми фирақи иддаи аз пейравони онхо аз чанин қавоиди дури карданд ва боиси инхирофот ва зиллатхойи барои худ ва соири фирақ хам шуданд.

Хуб ,холо мерасем ба марохили исботи журми шахси муттахам ва шурути такфир.

Қаблан арз кардем,аслан бар ин астки шахси намозхоники қиблаи моро қабул дорад ва забихаи моро мехурад мусалмон аст, ва аз тамоми мазоёйи муслимин бахраманд мешавад магар инки халофи он собит шавад:

مَنْ صَلَّى صَلاتَنَا وَاسْتَقْبَلَ قِبْلَتَنَا وَ أَكَلَ ذَبِيحَتَنَا فَهُوَ الْمُسْلِمُ، لَهُ مَا لَنَا وَعَلَيْهِ مَا عَلَيْنَا.

Илова бар он арз кардемки иртидод ва муртад шудан журм аст, онхам сангинтарин журмики ек мусалмон муртакиби он мешавад, ва марбут мешавад ба худуд ва худуди хам иртиботи танготанги бо қазоват доранд.

Ислом барои ба вужуд овардани бехдошти қазоий дар жомеъа ,услуб ,чорчўп,марохил ва конолхои хоссиро барои исботи журм ,судури ахкоми қатъий , ва дар нихоят ижройи хукми ироъа дода аст ва чун муртад шудан сангинтарин журми астки шахси мусалмон муртакиби он мешавад, барои хамин дар моворидики аллох илми онро ба хамма надода , ва илмиш холати умумият надорад, ва парвандаи шахси хам сангинтар аст ва сейри қазоий ва судури хукми он хам пичида ва сангин аст, ва хамин тури наметавон мисли хукми дузди ё одамрубоий, машрубхури ,қисос ва мавориди мушобех хукм содир кард ,филтерхо ва марохилиро жихати исботи журм ,судури хукм ва ижройи хукм қарор додаки ниёз ба таххассуси вижа дар ин заминайи қазоий дорад.

Холо, дар ин системи қазоийки хам холати умумият дорад, ва хам холати хос ва тахассуси ва марбут ба қуззоти вижа мешавад, чигуна муртад будани ек шахсро бояд исбот кунем ? Ва шахсики муттахам шуда чи филтерхои бояд бигузорадки мустахаққи судури хукми қатъий иртидод шавад ва онвақт ба жойи инки ба у бигуем мусалмон , ба у бигуем муртад? Дар ин замина чохор мархалаи хосси вужуд дорадки ахли қибла бар чохор мархала иттифоқ карданд :

-Аввалин мархала, исботи журм аст: бояд диққат шавад шахси мусалмоники муттахам ба чанин журми хатарноки шуда ва дар сурати исботи иттихом,машмули мужозоти муртад ва муртаддин мешавад, ибтидо бояд иттихомики ба у ворид шуда собит шавад, ва маъмулан ахли қибла се рохро барои исботи ин иттихом ироа додандки бояд аз ин роххо ин иттихом собит шавад:

۱ – аввалин маворид жихати собит кардани журми шахс,иқрор ва эътирофи худи шахси муттахам аст.Яъни худи шахс эътироф кунад мабний бар инки чанин амал ё гуфториро анжом додаки дар маъаррази иртидод қарор гирифта аст. Масалан бигуяд : ман секулярист хастам , ё кумала ва демократ хастам , ё пакака хастам ё яхудий ,насроний ,мажус ва ғейрих хастам. Чанин харфиро задамки маро ба инжо кашонда аст.

Холо ,иддаи бар ин рай хастандки агар шахс чанин журми иртидодро инкор кард хукм бар у ижро намешавад ва дигар суроғи марохили баъди намеравем. Имоми Шофеъий рохимахуллох дар китобул ум мегуяд :

“من قيل أنه لا يُصلي فَأنْكَرَ صدق”

Яъни : ба каси гуфта шудки намоз намехонад аммо ин шахс инкор кард ( ва гуфт ман намоз мехонам ) , ин инкори шахси монанди харфи рост аз вай пазирофта мешавад.

Яъни агар касиро ба иттихоми бигиранд ва ба у бигуяндки ту секуляр ,кумала ,демократ ,пекака, яхудий,насроний ва ғейрих хасти ва ин шахс инкор кард , мо харфи уро қабул мекунем ва мегуем рост мегуяд ва узришро мепазирем ; хар чандки уро жузви дорудастаи мунофиқин ва секулярзадахо бидонем, ва дар дуруғгуйи ,риёкори ,қасамхури ва соири мафосиди у хам шак надошта бошем. Аммо ,боз узри уро қабул мекунем ва харфи уро рост медонем . Чиро?

Чун дар ин заминайи мушаххас ва маълум танхо ек бор узри каси пазирофта мешавад, ва агар хамон журми мушаххас ва маълумики боиси иртидод мешавадро амдан ва бо мейли худиш дубора такрор кард дигар узри у пазирофта намешавад. Илова бар ин ,чанин шахси барои мо мажхул аст ва хануз сафи худишро аз муслимин жудо накарда ва худишро мусалмони тобеъи кулли қавонини шариати аллох медонад.

۲ – дувумин моврид барои собит кардани журми шахс ,гувохи ва шаходат ё хамон бинахои шаръий хастандки бар асоси далоил ва мадорики шаръийки хаддиақал тавассути ду инсони одил мовриди пазириши шаръ ироя мешаванд, ба унвони мовриди жихати исботи журм аз он истефода мешавадки ; ин ду инсони одил хам бояд мовриди пазириши шаръ бошанд.

Яъни агар ду инсони одил бо шароити хоссики шариат таъйин карда ва бо далоил ва бинахои шаръий шаходат доданд ва гуфтандки фалоний яхудий ,насроний ,секулярист ,мажус ва ғейрих шуда , ё фалон гуфтор ё амалиро муртакиб шуда, ин хам мешавад еки аз абзорхои исботи журми шахс. Холо ,агар иқрори шахс ва ё шавохид ва мадорик нишон медихандки ин шахс секуляр шуда , хамин кофий астки иртикоби чанин журмиро собит кунем хамчунонки гуфтем масалаи иртидод дар худуд матрах мешавад. Мисли қатл ,дузди ,зино ва соири худуд ,исботи чанин журми ба хамон шева ё бояд бар асоси иқрори худи шахси мужрим собит шавад ё далоил ва шаходати шухуд инро собит кунанд. Ғейри аз ин ,рохи севуми барои исботи журми ин шахс аз он истефода мешавад.

۳ – севумин моврид барои собит кардани журми шахс,истифоза ё шойе шудан ва машхур шудан дар миёни мардум аст,турики ба андозаи машхур бошадки жойи барои инкор боқий намонда бошад. Мисли инки қози Мухаммад бунёнгузори аввалин хизби секуляр ва муртади Курдистон астки тахти унвони хизби демократ онро дуруст кард. Мумкин аст каси харгиз уро надида бошад ё хатто дар жойи хам нахонда бошад аммо , ба воситаи шухрат тавониста қабул кунадки қози Мухаммад вужуд дошта ва ин шахс,бунёнгузори аввалин хизби муртади Курдистон аст.

Хуб,то инжо тухматики ба шахси зада шударо собит кардем,яъни ё худиш иқрор карда ё шохидон бо далоилишон онро собит карданд ё бейни мардум машхур шуда ва собит шуда, ва шахс ба он иқрор карда аст.Чизхо ва шойеотики хаст ва шохидини гуфтанд.Агар шахс гувохи диханда ё касоники гувохи додандро ба хамрохи хамин шойеотики дар дохили мардум хастанд агар ин шахс биёяд ва инхоро инкор кунад мо хам харфи уро мепазирем. Қаблан хам арз кардем харфи уро мепазирем. Далили ин хукм ,такзиби шохидони  одил нест; балки далилиш ин астки инкори иртидод тавассути шахс,тўвба ва ружуъ ба дини ислом махсуб мешавад. Яъни вақтики ин шахс хамма чизро инкор мекунад ба ин маъно астки у тўвба карда ва мисли тўвба аз вай пазирофта мешавад.

Инкор ,ба ин маъно астки шахс воқеиятро медонад ва дар он шак ва тардиди надорад аммо , бо ин вужуд онро рад мекунад ва ба истелох зери он мезанад, яъни аслан дар он тардид надорад ва медонад воқеият чист аммо онро инкор мекунад. Қоидаи мо дар мовриди мусалмон ,хусни зон ва гиройиш ба тафсири масоил ба самти ва суйи хуби барои мусалмон ва овардани узр барои уст то онжойики имкон дошта бошад. Барои хамин ,ин инкори мусалмонро ин тури ба нафъи мусалмон тафсир мекунемки ин инкор новъи тўвба аст ва шахс тўвба карда аст.

Аммо ,агар хамин корро ек кофар дар баробари воқеиятхои ислом анжом дихад, мегуем ин шахси  кофар дар инод ва лажбози офтода ва бо вужуди яқин ба хаққонияти қонуни шариати аллох ва дини ислом аммо , онро инкор мекунанд.

 «وَجَحَدُوا بِها وَاسْتَیقَنَتْها أنْفُسُهُمْ» (نمل/۱۴)

Агар ек  кофар дучори инкор ,лажбози ва жухуд шавад мо наметавонем кори барои ин шахси лажбоз бикунем ва танхо уро рахо мекунем.

Ин инкор тавассути ек мусалмон ё тавассути ек кофар дар умури астки даруний буда ва пинхон хастанд, ва мо дар дунё барои бори аввал дар журми мушаххас ва маълум марбут ба иртидод метавонем мусалмонро ба далили жахли шахс ба тўвба тафсир кунем, аммо бори дувумки хамин журми маълум ва мушаххасро муртакиб шавад дигар узри надорад,балки огохона ва амдий ва ба мейли худ муртакиби чанин журми шуда ва инкори он наметавонад дар ин журми мушаххасики муртакиби он шуда буд суди барояш дошта бошад.

Албатта, дар ин замина хам мудофиъини тоғутхо ва иддаи аз сохирон ва уламои суъйики дар ихтиёри тавоғит ва ба нафъи тавоғит дар холи анжоми вазифа хастанд шубухотиро барои жоду кардани муслимин дар ин замина дуруст карданд. Мо медонемки ин инкор барои мусалмони астки бахши аз мост ва мисли мо ба тамоми қонуни шариати аллох эътиқод дорад ва мисли мо худишро аз жомеъайи муслимин жудо накарда, аммо агар жудо карда бошад, чи? Агар ба жамъи куффори ошкор рафта бошад, чи?

Агар ин шахс хам акнун хам дар холи анжом додани журм бошад ва бидонандки журм аст ва хамма уро бибинем чи ? Ё то замоники мурда бошад хамин журмро анжом дода бошад чи? Оё жойи барои тардиди мо мемонад то масалан ек бори дигар биёем ва аз у бипурсем? Ё жойи барои инкори хамин шахс хам мемонад?

Мушаххас аст ,шахси мусалмон харфи зада ва ё амали аз у сар задаки моли масалан яхудиён ,насронийхо ,мажус ё секуляристхо буда, ва мо хиёл кардемки ин шахс ба жамъи хамон гуруххо рафта ва шохидони хам гувохи додандки ин шахс чанин амали ё гуфтори аз у сар зада ,аммо худи ин шахс мегуяд ин харфро аслан назадам ва инкор мекунад ва мо хам аз вай мепазиремки ин шахс аз миёни муслимин бо ин сухан ва каломи худиш ба жойи дигари нарафта ,холо агар бидонадки кориш журм аст ва воқеан уро хамонжо бибинем, чи ?Метавон харфи касироки дохили дарё рафта ва мегуяд дар дарё нестамро қабул кунем? Касики маст аст ва дохили машруб фуруши мегуяд ман шароб нахурдам, метавон харфи уро бовар кард? Агар каси ошкор ба еки аз ахзоби секуляри коммунист ,демократи либирал ё ба яхудият ,насроният ва мажусият ва ғейрих мулхақ бошад ва бигуяд ман секуляр ё яхудий ,насроний ва мажус нестам ва мусалмонам, ин дуруғ ошкори гуфта аст.

Хузури у дар фалон хизби секуляр ва дар даст доштани самтхойи мухталиф дар он ва ғейрих амалийро нишон медихадки бо гуфториш дар тазод буда ва фақат барои фариби муслимин аст. Комилан ошкор аст хамчунонки секуляристхои муртади курдистон барои фариби муслимин мегуянд қози Мухаммад муртад бунёнгузори аввалин хизби иртидодий секуляр дар курдистон буда ,секулярист набуда ,ё Абдуллатиф салафий оли саъуд мегуяд: дар курдистони Ироқ вали амри мо Масъуд борзоний мегуяд ман секуляр нестам. Ин сохир мегуяд : рахбари хизби демократ курдистони Ироқ гуфта ман секуляр нестам пас наметавон уро секуляр донист чун иқрор кардаки нест.

Сарфи назар аз инки худи хамин сохир ( Абдуллатиф ) еки аз салафийхои дуруғгуйи оли саъуд ва аз косалисхойи тоғутхост ва наметавон харфи уро қабул кард, ва сарфи назар аз инки сухбатхои борзоний дар дифоъ аз дини секуляризм ва инки хамиша худишро мудофеъи секуляризм дониста ва танхо ек бор хам  ек калама алайхи секуляризм нагуфта, бо онки тамоми расонахо хам дар ихтиёри у хастанд, ва хазорон жавони курдро дар рохи дини секуляризм ва секуляристхои жахоний ба рахбарий Амрико ва новкарониш ба куштан дода,фақат кофий аст ба маромномаи хизбий у мурожаъа шавад ё хаддиақал ба хамин унвони хизби демократи курдистони у таважжух шавад ва фақат каламотро дар назар бигирем ( ба унвони демократ таважжух шавадки ) демокрасий ва демократи куллан бар асоси секуляризм таъриф шуда аст.

Ин салафий дарборий мегуяд секуляризм куфр аст, дар хийли аз матолиби у хаст чун ,наметавонад бигуяд нест ва мегуяд ахзоби секуляр хам кофар хастанд. Хуб , холо агар каси рахбари ек хизби секулярист шавад чи? Ин суъоли астки бояд ни сохирхои дарборий дин фуруш жавоб диханд. Касики ба рахбарияти ек хизби секуляр мерасад, ин ек кофари маъмулий нест балки ” аимматул куфр ” аст. Ин ” аимматул куфр ” аст.

Охар магар метавонем ба Сталин бигуем ин шахс коммунист нест дар холики рахбари коммунистхо буда ? Магар метавон ба қози Мухаммад бигуем демократ ва секуляр набуда дар холики бо химояти Сталин ,бунёнгузори аввалин хизби секуляр ва иртидодий дар курдистон буда? Оё метавон инқадар мусалмонро ахмақ фарз карда бошандки бо амомаики руйи либоси форми коммунистхо бар сари қози Мухаммад гузоштанд хиёл мекунанд метавонанд моро фариб диханд?

Пас, инкори шахс то замоники эътибор дорадки аввалан худишро аз муслимин жудо накарда бошад, ва вориди куффори ошкор нашуда бошад, ва илова бар он зимни огохи бар журм, гуфтори вай бо кордориш мухолиф набошад ва ё дар холи анжом додани он набошад. Мардики дар рамазон нахор мехурад, ва мебиники дорад мехурад ,агар соф соф ба чашмхоят нигох кунад ва бигуяд ман ғазо намехурам чи холати ба шумо даст медихад? Касики дастиш дар жиби туст ва пулитро медуздад ё ба хонат омада ва дар холи жамъ кардани васоил мебошад, агар муччи уро бигири ва бигуйи чиро дузди мекуни ? Соф соф ба чашмхоит нигох кунад ва бигуяд ман дузди намекунам ва дузд нестам , чи холати ба шумо даст медихад?

Ин холат хуккоми тоғут ва маздурони куффори секуляри жахоний астки анвоъи куфриёт ,жиноёт ,эъдомхо, дуздихо ,чоповулхо , мусалмонкушихо , ва кушторхоро анжом медиханд ва соф соф ба чашмхои мардум нигох мекунанд ва мегуянд мо набудем, ва сохирон ва уламои дарборий хам мегуянд ин инкори онхо ба маъни ин астки рост мегуянд.

Ба назари ман ин аимматул куфр ва муфсидинро бехтар аст ба вақти худиш биспорем, ва дар ин фурсат бармегардем суроғи мусалмоники муттахам шуда буд ба иртикоби журмики дар сурати абур аз марохили хоссики  барояш таъйин шуда боиси судури хукми қатъий иртидоди шахс мешавад ва ба самт ва суйи хатарноки пеш меравад, масирики хийли хатарнок аст.

Холо ,агар шахси мусалмон иқрор кунад ва чизиро инкор ва рад накунад ,журми у собит мешавад. Аммо , ин кофий нест ва наметавон хукмро содир кард, ва мо танхо мархалаи аввалро той кардем. Мархалаи дувум ин астки , бояд собит хам бикунемки ин тухмат ,журм ва куфри будаки боиси иртидоди шахс мешавад. Ин чизи астки фақат ва фақат аз тариқи нусуси қатъий қуръон ва суннати сахих собит мешавад.

Қаблан собит кардем ва ин фард хам иқрор кардки чанин харфиро задаки ба иттихоми журм уро гирифтанд ва ле бояд собит  шавадки харфироки зада журми куфрий будаки боиси иртидоди шахс мешавад, ва ин хам чизи астки фақат дар қуръон ва суннат собит мешавад,ин хам чизи аст шабихи халол ва харом дар қуръон ва дар қонуни шариати аллох ,ва фақат аллох хаққи халол кардан ё харом кардан дорад, ва муслимин танхо корики мекунанд ин астки ин ахкомро бидуни хеч гуна дахли ва тасарруфи аз қуръон ва суннат бигиранд ва ба он амал кунанд. Инжо дигар жойи ижтиход нест, жойи таъвил ва раъйи инсон нест.

Дар ин сурат, хукм ба инки ин сухан ё ин амалики шахс онро анжом дода журми аст дар хадди иртидод, ” бар ухдаи мо нест ” балки ,фақат ба аллох ва росулиш бармегардад ва манбаъи он танхо қуръон ва суннати сахих аст на раъйи фалон олим ,фалон имом ва мужтахид ва фалон бузургворики қаблан буданд ва чизиро дар мовриди гуруххои дўврони худишон гуфтанд ё дар мовриди гурух, мазхаб ва фикри хосси……….чизи гуфта бошанд. Ин еки аз хамон нукоти астки хийли аз дустон ба он диққат намекунанд ва фақат бо раъй ва фатвойи ек олим дар дўвраи хоски марбут ба гурухи хосси хам асри худи ин олим буда ва ин харфро зада,мехоханд ин хукмро бар замони алъони худишон хам татбиқ диханд. Дар воқеъ ингуна мешавад ва мисли қуръон ва суннат бо чанин оройи бархурд кунанд. Хар чандки худишон онро инкор кунанд аммо,амалан хамин корро анжом медиханд дар холики ин ек иштибохи махз аст.

Хар гурухи ва мазхаби дар хар дўврайи пейравони хосси дошта ва агар қудрат хам дар ихтиёри у набуда бошад даххо ва балки садхо шоха аз он хам жудо шуда ва хар кудом хам иддаойи хамон мазхабро доштанд ва мумкин аст – ва қатъан сидқ мекунад ва алъон хам хамин аст – ки шохахойи инхирофий зиёдий хам дар дўврони хамон гурух ва мазхаб вужуд дошта бошанд. Хуб ,олими омада дар мовриди еки аз хамин гуруххо сухбат карда ва мумкин аст мустахаққи хукми хамон олим хам буда бошанд, корики анжом доданд ва мустахаққи хамон хукм хам шуданд ва олими он замон , ин гурухи хоссиро мустахаққи хамон раъй карда аст, аммо хамин гурух ва мазхаб дар дўвраи дигар тағйироти хуб ё бад дар онхо ба вужуд омада бошад, табиий аст хийли аз онхо ба самти хуби омаданд ё хийли аз бадхо аз бейн рафтанд,мисли садхо фирқаики токунун аз бейн рафтанд ва ё тўлид шуданд ; хуб ,холо вақтики ин гурух дар дўвраи дигар тағйир пейдо карда ва ба самти хуби ё бади харакат карда , пас мустахаққи хукми дигари мешаванд ва хукми олими қаблий дар дўвраи гузашта ба дарди жадидихо намехурад. Дар ин сурат дигар наметавон хамон хукми олими қаблийро дар мовриди инхо татбиқ дод ,балки ” балки меъёри собити мо вазъи мовжуди онхо ва фақат ва фақат қуръон ва суннати сахих аст ва хеч раъйи собити дар мовриди чизхои мутағаййир вужуд надорад.”

Хамин алъон шофеъийхои мо ,ханафийхои мо ,соири мазохиби мо ва гуруххои мухталифики аз миёни мо ба вужуд омаданд бо ۴۰-۵۰ соли гузашта бисёр мутафовут ва мухталиф хастанд ва ниёзманди хукми жадиди мебошанд, холо чи расид ба инки пейравони фалон гурух ё мазхаб дар чанд қуруни гузашта чигуна буданд.

Музаффар Султоний, дар китоби торихи хўромон мегуяд : дар кулли хўромон на дар миёни жинси занон ва на дар миёни жинси мардхо хатто еки хам вужуд надорадки намоз нахон бошад балки , хамма намозхон ва ахли ислом хастанд. Ин моли чанд сол пеш хамин хўромони худимон аст, аммо оё мардуми алъони хўромон хам хамин тури хастанд? Мусалламан на. Пас ,алъон хукми дигари дар мовридишон бояд содир шавад ва мумкин аст чанд сол дигар боз мустахаққи хукми дигари шаванд.

Дар хар сурат ,танхо меъёр барои исботи гуфтор ё амалики боиси иртидоди шахси мусалмон мешавад фақат ва фақат қуръон ва суннати сахих аст, на раъйи фалон олим ё донишманди замони хозир ё гузашта. Донишманди хамки хам акнун харф мезанд бояд мустанади бо қуръон ва суннати сахих бошад, чун шахсиро муттахам ба журми мекунад.

Холо ,агар бидуни шак ва гумон ва ба сурати яқини тавонистем аз тариқи қуръон ва суннати сахих собит кунемки ин амал ,куфри ошкори будаки боиси иртидоди шахс мешавад, дар ин сурат,боз ба мархалаи севум мерасем ва онхам барраси ва дар назар гирифтани шурути такфири шахси мусалмон аст:

Шарти аввал аз шурути такфир ба хамон каси бармегардадки сухан ё амалиро анжом дода, ва ин шахс бояд:

-Мукаллаф бошад: яъни анжом дихандаи куфр бояд болиғ ,оқил ва озод бошад , бачча ,девона ва маст набошад.

Чун росулуллох саллаллоху алайхи васаллам фармуда :

رُفِعَ الْقَلَمُ عَنْ ثَلَاثَةٍ: عَنِ النَّائِمِ حَتَّى يَسْتَيْقِظَ، وَعَنِ الصَّبِيِّ حَتَّى يَحْتَلِمَ، وَعَنِ الْمَجْنُونِ حَتَّى يَعْقِلَ”

Ин шарти аввал аст, бояд мукаллаф буда ва таклиф бар у вожиб шуда бошад. Масалан мегуянд ба донишомузи таклиф медиханд.

Дувумин шарт ва дар воқеъ мухимтарин шарт, ба иқомаи хужжати набавий бар шахс ва огохий ва шинохти шахс бармегардад. Яъни шахс дар ин заминаики муттахам шуда ,огохийхои мовриди ниёз ва зарурий бо иқомаи ” хужжати набавий ” ба у расида бошад, ва барояш малмус ва ошкор шуда бошад. Яъни тури барояш ошкор шуда бошадки ба қовли қуръон ба нахвики чигуна метавонад фарзандонишро бишносад ингуна битавонад хақро ташхис дихад :

«يَعْرِفُونَهُ كَمَا يَعْرِفُونَ أَبْنَاءَهُمْ»،

Ба хамон шеваки метавонад фарзандонишро бишносад ба хамон шева хам хукм барояш ровшан шуда бошад ва онро бишносад, ва битавонад ба хамон шеваики бейни фарзанди худиш бо баччахои дигар метавонад фарқ бигузорад, ба хамон шева хам битавонад бейни ин хукми шариат аллох бо ахкоми куфрий дигар фарқ бигузорад, ва ин шахсики муттахам ба чанин куфри шуда битавонад хукми аллохро аз ин куфрики руйи у собит шуда , ба хамин осоний битавонад ташхис дихад, хамон турики метавонад падари худишро аз соири падархо ташхис дихад.

Холо , агар ин хақ ва хукми аллох мисли намоз ,руза ,хаж ва ғейрихки барои умум ошкор ва ровшан шуда ва забонзади хосси ва ом шуда яъни барои хамма ровшан аст, ин шахс иддао кунад ва бигуяд ман намедонистам, аз вай пазирофта намешавад. Дар инжо мухим ин астки ин хақ барои афроди жомеъа чанон ровшан шуда бошадки хеч шакки вужуд надошта бошад мабний бар инки каси монда бошадки аз ин хукм бехабар бошад.

Аммо ,умури дигари хам хастандки мумкин аст барои иддаи ровшан шуда бошад аммо барои касони ровшан нашуда бошад ва ин шахс дар еки аз ин маворид дучори кори шуда бошадки дар маъаррази журми иртидод қарор гирифта бошад. Дар инжо ин шахс дар ин моврид ,хақ барояш ошкор ва бадихи нашуда, хукм барояш ошкор ва бадихи нашуда, барои хамин,аз журм ва судури хукми иртидод табриъа мешавад. Харфиро задаки ин харф қаблан ошкор набудаки куфр аст барояш ровшан ва ошкор нашудаки ин чанин журми аст, барои хамин аз журм ва судури хукми иртидод табриъа мешавад.

Пас ,меъёр ин астки хақ қаблан барои шахс ошкор ва бадихи шуда бошад, на инки дар шариат возих ва ошкор баён шуда бошад, ё барои дигарон ошкор ва ровшан бошад. Фарқи намекунад дар кудом бахши аз дин бошад, балки мухим ин астки ин шинохт бояд дар хамон журми бошадки ин шахс ба он муртакиб шуда ва фарқи хам намекунадки оё дар мовриди ақида аст ё дар мовриди соири ахком мебошад.

Нуктаики лозим аст дар инжо ба он ишора кунам ва дар асри мо ба вуфур дида мешавад ин астки иддаи хастандки хукм ба сурати иштибох ба онхо расида ва хукмро иштибох фахмиданд, ва чизи иштибохиро ба унвони дин ва хақиқати ислом ба онхо маърифий карданд ва агар ба ин ашхос ,халофи онро бигуйид, халофики шумо ба онхо мегуйидро гумрохи ва куфр медонанд; чун омузиш дихандахо халофи ин чизро ба онхо омузиш доданд ва гуфтандки халофи ин ,гумрохи ва куфр аст. Дар ингуна маворид хамки ба каррот бо он мувожих мешавем боз шахс мисли каси мемонадки хақ ба у нарасида аст. Диққат кардид дар ингуна маворид хам шахс мисли каси мемонадки хақ ба у нарасида аст ва хужжати набавийро ошкоро ва ровшан намешносад ва ноогох аст. Касики инчунин , ошкор хақ ба у нарасида бошад ва хукм барояш бадихи ва ровшан нашуда бошад аз судури хукми иртидод табраъа мешавад.

Шарти севум аз шурути такфир ба сухан ё кори бармегардадки шахс онро анжом дода аст. Яъни : бояд сухан ва куфрики муртакиб шуда ,ошкор,ровшан ,қотиъ ва сарихуд далала бошад, ва хеч гумон ,шак ва шубхои дар мовриди он вужуд надошта бошад ва бо итминон ва яқин ва бидуни хеч шак ва шубхаи собит шуда бошадки ин журм,шахсро аз ислом хориж карда аст.Ин нуктаи мухимми аст.

Медонемки росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мефармоянд:

 إقَامَةُ حَدٍّ فِي الْأَرْضِ خَيْرٌ لِأَهْلِهَا مِنْ مَطَرِ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً»

Яъни жорий кардани ек хад дар замин барои ахли замин бехтар аст аз чихл шаб бориши борон.

Дар ин сурат ва бидуни шак,хукм бар бемор будани бемороники ба бемори вогирий чун тоъун,сил ,вабо ,идиз ва мушобихи инхо мубтало шуданд ва бемори онхо боис мешавад агар хукм ба онхоки бемор хастанд надихид беморийи онхо боис мешавад ба саломати жомеъа садама ворид шавад ва хатто саломати худишон ва мардумро мовриди тахдид қарор медиханд, чун агар ба худиш нагуйики чанин бемори дори саломати худиш хам мовриди тахдид қарор мегирад ,саломати жомеъаро хам мовриди тахдид қарор медихад. Бо ижрои чанин хукми ва додани хукм ба ин шахс дар воқеъ ба зиндаги у кўмак кардаи ва хидмати аст ба зиндаги жомеъа аст.

Дуруст аст, хатто судури хукми он ва мужозот кардани мужримин хам ,агар одилона ва аз руйи итминон ва яқин бошад, дар ихёйи жомеъа ,монанди бориши ۴۰ шаб борони рахмат, боиси тароват ,сарсабзи ва борур шудани жомеъа мешавад ва балки ,ижрои чанин худуди бехтар аз чанин борони барои ахли замин аст. Аммо , бо вужуди тамоми хейрики дар ижрои худуд вужуд дорад агар дар масири сахихи он қарор нагирад ижройи хад ва хаддики ижро мекунем далил намешавадки аз руйи шак ва тардид ва зон ва гумон ба хамрохи зулм ва бедодгирий анжом шавад, ва бо далоили ғейри шаръий нафсоний тўвжих шавад. Хийлихоро дидем ва хийлихоро дорем мебинемки ба қовли худишон доранд худудиро анжом медиханд дар холики ин худуд моли аллох нестанд, моли нафси худишон аст шибхи хукми аллох хастанд чун бар асоси зон ва гумон ва зулм ва бедодгарий ва бо далоили ғейри шаръий ва комилан нафсоний онро анжом медиханд ва тўвжих мекунанд.

Пиёда шудани адолати исломий ва корномаи адолати исломий бештар аз онки мадюни татбиқи хукм бар мужримин бошад, мадюн ва вобаста ба додраси ва расидаги одилона ба хуқуқи афроди жомеъа буда аст. Дифоъ аз хуқуқи шахс ва дифоъ аз хаққи касики муттахам ба журми шуда ,бештар аз хар чизи дигари мухим ва мушкил ва зарурий аст.

Дар ривоёт :

«ادْرَءُوا الْحُدُودَ عَنْ الْمُسْلِمِينَ مَا اسْتَطَعْتُمْ فَإِنْ كَانَ لَهُ مَخْرَجٌ فَخَلُّوا سَبِيلَهُ فَإِنَّ الْإِمَامَ أَنْ يُخْطِئَ فِي الْعَفْوِ خَيْرٌ مِنْ أَنْ يُخْطِئَ فِي الْعُقُوبَةِ»

Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам бо ин ривоёт исрор дорад то сархадди имкон аз мусалмонон худудро бардорид ва мужозотхоро мутаваққиф кунид ва агар рохи барои халосийи онон вужуд дорад,рахоишон кунид ; чун агар имоми муслимин дар авф ва бахшиш ,рохи хато ва иштибохро тей кунад,бехтар аст аз инки дар мужозот ва уқубат иштибох кунад. Дар ин сурат, рохат метавонем мутаважжих шавемки дар қонуни шариати аллох нафси мужозот чандон матлуб нест,балки таъкид бар риояти хуқуқи муттахам бо осонгири дар қазоват ва нигахдори аз хуқуқи муслимин то замони яқин ва субути журм мухим аст ; Ва судури хукм ва мужозот танхо дар сурати ночори ва охарин мархала ва ба унвони ек зарурат дар мовриди он сухбат мешавад.

Бояд дар мовриди журмики шахс муртакиб шуда яқин ва итминон дошт , шахс бо яқин вориди ислом шуда ва танхо бо яқин аз ислом хориж мешавад на бо шак ,шубха ва зон ва гумонки дуруғтарин сухан хастанд, инхо дуруғтарин сухан хастанд :

«إِيَّاكُمْ وَالظَّنَّ فَإِنَّ الظَّنَّ أَكْذَبُ الْحَدِيثِ».

Медонемки каламаи шубха дар маънойи омми он ба кор рафта ва шомили хар шубхаи мешавад. Ба хамин далили ом будан ,хам шубхоти оризи бар муттахамро дар бармегирад ва хам шубхоти оризи бар қозиро, яъни замоники шубха боиси дафъи мужозот мешавад кори ба муттахам ё қози надорад ; дар хар сурат, агар барои муттахам ё қози шубха ориз шавад, шахс аз мужозот соқит мешавад.

Дар инжостки мерасем ба қоидаи ” алхудуд тадроу бишшубхот ” яъни тамоми худуд бо шубухот аз шахс дафъ мешаванд ва дур мегарданд. Дар ин замина ихтиёр ва ривоёт зиёдий вужуд дорадки ба сирохат мерасонандки агар кучактарин шубхаи пейдо кардемки бо он метавон хукмиро аз ек мусалмон дур кунем бояд хамин ек шубхаики монеъ шуда дар мовриди шахс яқин хосил шавад бояд ба хамин ек шубха қаноат кард, ва хукм дихем чун яқин хосил нашуда ва фалон шубха ва шак ва тардид вужуд дорад пас хукми иртидод аз шахс бардошта мешавад. Хукми қатли шахс мунтафий мешавад ва шахс аз қатл ва куштор табраъа мешавад.

Абдуллох ибни Масъуд розиаллоху анху мегуяд :

«‏‏ادرؤوا الحدود بالشبهات ادفعوا القتل عن المسلمين ما استطعتم‏‏»

Худудро ба шубха дафъ кунид ва то метавонид хукми қатлро аз мусалмонон дафъ кунид.

Ибни Аббос розиаллоху анху хам аз росулуллох саллаллоху алайхи васаллам нақл мекунадки фармуда :

«ادْرَءُوا الْحُدُودَبالشبهات‏‏».

Худудро бо шубухот бардорид.

Дар нейлил автори шўвконий дар боби тахти унвони ” хад бо тухмат вожиб намешавад ва ба шубха дафъ мешавад” омада аст:

:الزهری عن عروة عن عائشة، قالت: قال رسول الله صلی الله علیه وسلم: «ادْرَءُوا الْحُدُودَ عَنْ الْمُسْلِمِينَ مَا اسْتَطَعْتُمْ فَإِنْ كَانَ لَهُ مَخْرَجٌ فَخَلُّوا سَبِيلَهُ فَإِنَّ الْإِمَامَ أَنْ يُخْطِئَ فِي الْعَفْوِ خَيْرٌ مِنْ أَنْ يُخْطِئَ فِي الْعُقُوبَة».

Хадро то жойики метавонид аз муслимин бардорид ; пас агар барои муттахам ,рохи барои дафъ хаст, он рохро барои у бикушойид ; зеро имом агар дар афв, хато кунад бехтар аст аз инки дар мужозот ва уқубат иштибох намояд.

Маъни ” ядроу бишшубхат ” яъни инки агар шубхаи хар чанд заифи барои хоким ё қози вужуд дошта бошадки бар асоси ин шубха ,хукм алайхи шахс ба хадди яқин ва итминони комил намерасад ; дар ин сурат ,ба далили вужуди ин шубха ,хукм мешавадки дар мовриди ин шахс  ба яқин нарасидаем, ва ба далили нарасидан ба яқин ,хукм алайхи шахс содир намешавад, ва хамин шубха хар чанд заиф хам бошад монеъ аз он мешавадки хукми шахси мусалмон содир шавад. Чиро? Чун бо яқин вориди ислом шуда ва танхо бо яқин аз ислом хориж мешавад, ва хамин ек шубхаи ночиз ,нагузошта мо ба яқин бирасем. Холо ,агар хоким ва қози дар афв ,гузашт ва бахшиши муттахам иштибох кунад бехтар аз ин астки дар жарима кардан ва ижрои хад дучори иштибох шавад,хамчунонки дар хадиси Термизий омада буд :

«فَإِنَّ الْإِمَامَ أَنْ يُخْطِئَ فِي الْعَفْوِ خَيْرٌ مِنْ أَنْ يُخْطِئَ فِي الْعُقُوبَةِ».

Маъмулан тахаққуқи ” ижмоъ ” бисёр сахт аст,дуруст аст ? Аммо мебинемки ибни Манзур ” ижмоъи ” кулли муслимин ва сахобаро дар мовриди қоидаи ” дафъул худуд бишшубухот ” оварда ва гуфта кулли муслимин ва сахоба дар ин замина ижмоъ доранд ва ижмоъ доштанд. Бисёри аз мухаддисин чун Термизий ,Байхақий ,Хайсамий ,ибни Можжа , ибни Аби Шайба ва дигарон боби дар ин замина ижод карданд ва каси аз салаф ва гузаштагони солихи ин уммат дида нашудаки халофи ин ” ижмоъ ” чизи гуфта бошад.

Абу Ханифа рохимахуллох ва асхоби у аз сарсахттарин тарафдорони ин қоида хастанд ва бештар аз хамма ин қоидаро ба кор бурданд. Ба дунболи Абу Ханифа ва тарафдорониш ,Моликийхо ва ба дунболи инхо Шофеъийхо тарафдорони ин қоидаанд ,ва дигарон хам хастанд аммо дар миёни фирақи маъруф ба ахли суннат инхо бештарин касони хастандки аз ин қоида тарафдори карданд хар чандки зохирийхо ва дигарон хам мухолифати бо ин қоида надоштаанд.

Рашид Ризо рохимахуллох мегуяд : ” дар сурати вужуди шубха ва таъвил рожеъ ба фарди муаййан ,хадди куфр ва ахкоми он бардошта мешавад “. У бо ишора ба мазмуни аходиси даръ мегуяд: ” Мо амр шудаемки худудро бо шубухот рафъ кунем ; ва шойистатарин худуд ба рафъ ,хадди иртидод ва хуруж аз дини ислом аст”.

Дидид? Дубора расидем ба ин қоидаи асосийки

«من دخل الإسلام بيقين لم يُـخرج منه إلا بيقين»،

Касики мусалмон буданиш бо яқин собит шуда бошад бо шак ,эхтимол ва шубха аз у гирифта намешавад, балки ба хар шубхаики вужуд дошта бошад чанг мезанемки аз иймони бародар ва хохаримон мухофизат кунем ва онхоро аз худимон дур накунем ва дастимон ба хуни бародаримон рангин нашавад.

Инхо шурути будандки кулли ахли қибла бар онхо иттифоқи назар доранд аммо ,дар мазхаби шиъа илова бар ин шурут ,қасд ва ният ба анжоми куфрро хам аз шароити умда ба шумор оварданд. Аммо гуфтанд : рохи пейдо кардан ба эътиқодоти афрод ва бахусус қасди ононки ба унвони пуштивонаи гуфтор ва рафтори онхо талаққий мешавад, амри астки боисти ба ахли фан ва мутахассисини он вогузор шавад, ва мутахассисин хастандки метавонанд ин қасд ва ниятики пушти ин сухан ё амали ашхос аст ва ин ашхос ба воситаи ин амал ё рафтор муттахам ба иртидод шудандро инхо фақат метавонанд ташхис диханд, ахли тахассус хастандки метавонанд чанин ниятиро ташхис диханд мисли намунаи Хотиб ибни Аби Балтаъа.

Холо ,агар хар ек аз ин чанд шурут вужуд надошта бошанд истелохи муртад бар шахс мунтафий мешавад, ва хад хам бар у ижро намегардад. Аммо , агар шахс ин шурутро дар худ жой дода буд онвақт астки суроғи охарин мархалаи чохорум меравем ва он хам мавонеъи такфир аст.

Мавонеъи такфир ба унвони чохорумин мархала дар равиши бархурд бо шахси муттахам ба журми иртидод, жихати судури хукми иртидод махсуб мешавад. Мархалайи  чохорум ва барраси мавонеъи такфир замони астки шахс се мархалайи гузаштаро бо ” яқин ” пушти саргузошта ва бо ” яқин ” мужрим будани он собит шуда ва кулли шурути такфирро хам дар худ жо дода бошад.

Медонемки монеъ ,яъни чизики бейни ду чиз қарор мегирад ва ижоза намедихад инхо ба хам бирасанд, ё аз вуруд ва хуружи чизи жиловгири мекунад. Либос ,монеъи расидани сармо ба бадани шумо мешавад, чатр монеъи хурдани борон ба сари шумо мешавад, сад монеъи жорий шудани об мешавад, пушиши руйи кобели барқ монеъи барқ гирфтаги шумо мешавад, ва ба хамин шева мавонеъи мухталифи вужуд дорандки онхоро мешносем.

Холо ,агар шахси мусалмон гуфтор ё амалиро анжом дихадки куфрий ва олуда хастанд, ва собит хам шуда бошадки муртакиби чанин журми шуда, ва шурути такфир хам вужуд дошта бошанд. Бо ин вужуд ,хануз мумкин аст мавонеъи бейни ин сухан ё амали олуда бо иймониш вужуд дошта бошандки дар сурати вужуди ин мавонеъ, хамин мавонеъ ижоза намедиханд ин олудаги ба иймони фард ворид шаванд ва ба иймони у садамаи бизанад, ва ин мавонеъ бейни ин сухан ё амали куфрий ва олуда ва иймони шахс қарор мегиранд ва ижоза намедиханд ба иймони шахс садама ворид шавад ва аз иймони шахс мухофизат мекунанд.

Мухимтарин мавонеъи шаръийки бейни куфр ва иймон ,бейни инки шахсро аз жомеъайи муслимин ба жомеъайи куффор баргардонад ва шахс дар ин миён монеъ дуруст карда ва ижоза намедихад исломи шахс аз бейн биравад, иборатанд аз : жахл,таъвил ,хато ,фаромуши , ва нисён ,икрох ва ижбор ,адами иродаи феъл ( мисли инки шахс шуъуриш қуфл шуда ва намедонад ба далили шиддати хушхоли ё шиддати асабоният ва нигароний ,тарс ,ғам ва ғусса чи мегуяд ё чи мекунад ). Иддаи хам тақлидро жузви мавонеъи такфир баён намуда ва адами тақлидро жузви шурут баён карданд.Касони чун ибни Таймия рохимахуллох мегуянд : шахси муқаллид ахли қибла аслан мазхаб надорад ва ба хамин далил уро сохиби узр медонанд.

Ба сурати куллий ,шурути такфир хам яъни хар чи мухолифи ин мавонеъи  такфир бошад мисли : илм ва огохи ,қасд ва амдий будан ,ихтиёр ва адами таъвилки қаблан ба бахши аз инхо ишора кардем , ва агар тўвзихоти дар мовриди ин мавонеъи такфир бидихем фикр кунам шурути хам худ ба худ ровшан мешаванд.

Ибтидо суроғи еки аз мавонеъи такфир тахти унвони узр ба жахл меравемки дар мовриди он зиёд сухбат мешавад:

Инро медонемки инсон бо илм ва огохи аз шиками модар мутаваллид намешавад, балки инсон варақаи сафидий астки ба тадриж бояд чизхои дар невишта шавад то битавонад ба он даража аз рушд ва тахассус бирасадки қудрати идораи зиндаги даруний ва моддий худро дошта бошад. Пас , инсон бо илм ба дунё намеояд, инро хамма медонем. Хамин алъон хийли аз шумо донишжу ва талаба хастид, ё дар машоғили мухталиф муддатхо шогирдий кардид то ба ин даражаи устодий расидид, дар ёдгири адаби сухан гуфтан ,адаби нишастан ,адаби равобити хонуводагий, адаби сиёсий ,ижтимоий ,фархангий ,ақидатий ва ғейрих хам ба тадриж инхоро аз манобеъи мухталиф дарёфт кардид ва дарёфт мекунид.

Дар ин сурат ,қоида бар ин астки инсон дар хар чизики ирсий набошад, ва модарзодий ба у нарасида бошад, ва бояд дар ин дунё худиш ба даст биёварад, жохил ва беилм аст :

«وَاللّهُ أَخْرَجَكُم مِّن بُطُونِ أُمَّهَاتِكُمْ لاَ تَعْلَمُونَ شَيْئاً وَجَعَلَ لَكُمُ الْسَّمْعَ وَالأَبْصَارَ وَالأَفْئِدَةَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ» (نحل/۷۸)،

Худованд шуморо аз шикамхои модаронитон берун овард дар холики чизи намедонистид , ва у ба шумо гуш ,чашм ва дил дод то сипосгузори кунид.

Дар инжо

«لاَ تَعْلَمُونَ شَيْئاً»

Яъни хеч чизи намедонид. Хеч чизи намедонид мисли касики иддао дошта бошадки медонад фариштахо нар хастанд ё мода ; хуб , дар ин замина каси хеч чизи намедонанд ва жомеъайи куффор хам намедонистандки чанин иддаойи доштанд ва фақат аз зон ва гумон пейравий мекарданд :

: «وَمَا لَهُم بِهِ مِنْ عِلْمٍ إِن یَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَإِنَّ الظَّنَّ لَا یُغْنِی مِنَ الْحَقِّ شَیْئاً» ‏(نجم/۲۸)

Ишон дар ин боб чизи намедонанд ва жуз аз зон ва гумон пейравий намекунанд, ва зон ва гумон хам аслан инсонро аз хақ бениёз намекунад . Яъни зон ва гумон харгиз наметавонад жойи яқинро бигирад.

Ё замоники аллох таоло дар мовриди ақоиди секуляристхо ва мушрикин сухбат мекунад боз мефармоядки аксарияти инхо дар ақоидишон аз шак ва гумон истефода мекунанд ва ин шак ва гумони онхо дар ақоид харгиз наметавонад жойи яқинро бигирад ва хеч суди надорад :

: «وَمَا یَتَّبِعُ أَکْثَرُهُمْ إِلاَّ ظَنّاً إَنَّ الظَّنَّ لاَ یُغْنِی مِنَ الْحَقِّ شَیْئاً إِنَّ اللّهَ عَلَیمٌ بِمَا یَفْعَلُونَ» ‏(یونس/۳۶)،

Бештари мушрикон ( дар муътақидоти худ ) жуз аз шак ва гумон пейравий намекунанд ( ва танхо ба дунболи увхом ва хурофот мераванд). Шак ва гумон хам аслан инсонро аз хақ ва хақиқат бениёз намесозад ( ва зон жойи яқинро пур намекунад ва бароишон судманд намешавад ).Бегумон худованд огох аз чизхои астки анжом медиханд.

«إِنَّ اللّهَ عَلَیمٌ بِمَا یَفْعَلُونَ».‏

Бале,шак ва гумон аслан инсонро аз хақ ва хақиқат бениёз намекунад

«إَنَّ الظَّنَّ لاَ یُغْنِی مِنَ الْحَقِّ شَیْئاً».

Хам акнун хам хаминтур хастанд. Хамин секуляристхоро нигох кунид вақти дар мовриди хилқат сухбат мекунанд бо шак ва гумон аст, дар мовриди осмон ва замин бо шак ва гумон аст, дар мовриди такомулики сухбат карданд дуруғ гуфтанд ва шак ва гумон аст , тамоми чизхои онхо бар асоси шак ва гумон аст хатто шаккокиюн дар миёни онхо асоси шак ва гумон аст ва бо хамин шак ва гумон хам ба жанги муслимин меоянд ва дуст доранд хамин шаккокиятро дар миёни муслимин ба унвони ек арзиш ироа дихандки муслимин яқини худро нисбат ба бовархоишон аз даст бидихад.

Хуб ,холо ,замоники аллох таоло барои рафъи ин жахл ва нодоний се абзор шинохти мушаххас чун : гуш ( шанидан ), чашм ( дидан) ва қалб ( жихати таъаққул ,тафаққух ва фахм додахои гуш ва чашм ) замоники ин абзорро дар ихтиёри инсон қарор дода

«وَجَعَلَ لَكُمُ الْسَّمْعَ وَالأَبْصَارَ وَالأَفْئِدَةَ»،

Шариати ислом дар хамон ибтидо ,дар масалаи ақида ,зон ва гумон ва тақлидро жоиз намедонад.

Дидемки аллох таоло мушрикин ва секуляристхоро масхара мекунадки инхо аз зон ва гумон тақлид мекунанд, ақоидишон бар асоси зон ва гумон аст ; ва ле аллох таоло бо ин абзорики барои инсон қарор дода ба у ижоза намедихадки хар чизиро алакий қабул кунад

«وَلَا تَقفُ مَا لَیسَ لَکَ بِهِ عِلمٌ إنَّ الْسَّمْعَ وَالبْصَرَ وَالفْؤادَ کل اولئک عنه مسئولا»،

Барои хамин се абзорики қарор дода масъулият таъйин намуда аст ва ислом дар масалаи ақида,зон ва гумон ва тақлидро қабул намекунад. Дар мовриди он чиз илм надори аз ту қабул намекунадки онро бипазири. Тақлид дар ақида жоиз нест.

Тақлид яъни инки чун фалоний гуфта пас ман онро анжом медихам. Итминон ба фалоний боис мешавадки ин корро анжом бидихи на итминон ба худи хақ ,чун мумкин аст корики анжом медихи хақ бошад ё набошад. Воқеият хам хамин аст. Инхамма марожеъи тақлид ва инхамма тақлид аз мазохиби мухталиф дар тули солхо ва қарнхои мухталиф , мо бештар аз ۱۵۰ имом доштем фақат дар фирақи мансуб ба ахли суннатки мазохиби чанд нафар аз онхо монда аст. Пас , ин хамма марожеъи тақлид ва ин хамма тақлид аз мазохиб ба ин маъни нестки хамма онхо дар фалон масалайи фиқхий руйи хақ хастанд ва хақхойи мухталифи вужуд дорад , на , хақхои мухталифи вужуд надорад. Дар холики хаммаи инхо аз ек хақ ва ек манбаъ инхамма тафосири мухталифро ба вужуд оварданд ва инхамма мазхаб ва марожеъи тақлид дуруст шуданд.

Пас , дар умури тақлидий , яқин вужуд надорад ва бештар зон ва гумон хоким аст, то замоники ин умури тақлидий бо хақ мунтабиқ шаванд ва яқин хосил шавадки дар ин моврид воқеан хақ аст ва яқин  хосил шавад бо асл ва хақ аслий фарқи надорад, ва онвақт шумо аз чанин хаққи табъият мекунид.

Аллох таоло куффорро мазаммат мекунадки инхо дар ақоидишон аз зон ва гумон табъият мекунанд ва ин зон ва гумон хам харгиз инсонро ба хақиқат намерасонад. Ба хамин далил астки ,кулли ахли қибла бар руйи ин масала иттифоқи назар дорандки ақидаро наметавон тақлидий ба даст овард ва ақида набояд бар асоси зон ва гумон бошад балки ,бояд бар асоси яқин ,талоши шахс ва жустажуйи шахс бошад. Ин бояд яқини бошад набояд тақлидий бошад.

Ақида ,асосийтарин масалаи зиндаги инсон астки инсон ба сурати тадрижий , ва пушти сар гузоштани мавонеъ, ва иртикоби хатохои мухталиф аз холати жахл ба холати илм иртиқо пейдо мекунад. Аллох таоло замоники амр мекунад:

«فَاعْلَمْ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ» (قتال/۱۹)،

Бидуни шак инро ба мо мерасонадки жахли вужуд дорадки бояд бо илм бардошта шавад, он хам дар чи чизи?

«لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ»، «فَاعْلَمْ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ»

Дар тўвхид, дар асоси дин ва табиий астки дар ин масир харакати тадрижий аз жахл ба илмки , аз баччаги шуруъ мешавад ва тақлиди хам дар он жоиз нест, мумкин аст шахс дучори анвоъи иштибохот ва хатто гунохони ғейри амдий хам шавад.

Жахл ,дар хар сурати “фақр ” ва монеъи дар баробари рушд ва такомули инсон буда ва хаст, ва маншаъи бисёри за ноханжорихо ва рафторхои мужримона будаки боиси масмумияти зиндаги даруний ва боиси олудаги зиндаги ижтимоий инсонхо шуда аст. Табиий астки инсон бо чанин фақри хам аз дарун,зиндаги вай масмум мешавад ва хам зиндаги ижтимоий ва равобити ижтимоий у хам хамин гуна мешавад. Инсонхо чигуна рафтор мекунанд хамон тури хам фикр мекунанд, дарунишон хам хамин аст. Аъмолишон ,бозтоби дарунишон аст.

Табиий астки ислом дар ин замина бетафовут нест, барои хамин рохкорхо ва дастуротиро барои чигунагийи бархурд бо ин муъзал ироа дода  аст. Ба хамин далил ,танхо замони аз ашхос ,амали солихро мехохадки ба онхо илм ва огохи дода ва гуфта бошад ин хуб ва ин бад аст. Инроки ба шумо гуфтам хуб аст анжом дихид ва инки гуфтам бад аст дигар онро анжом нади.

То ек инсони ғейри мукаллафро ба ин даража мерасонадки мутаважжих шавад чи чизи хуб ва чи чизи бад аст,дубора ек насли дигари ғойри мукаллаф ва жохил тўлид шудандки инхо хам бояд ,бо сурати тадрижий ва мустақил худишон ақоиди худро бигиранд ва ба сурати тадрижий аз жахл ба суйи илм харакат кунанд, ва хаддиақалиш ин астки инхо исломи хукмий ва исломи куллий ва мужмалро ёд гирифтанд,боз дар масири тахкими ин исломи хукмий хам дучори анвоъи иштибохот ,озмойиш ва хато шаванд то ба илми бештари даст пейдо кунанд ва ба яқиники аллох таоло аз муслимин хоста бирасанд. Ин халқаи даруний ,хамиша дар холи жараён аст ва тамом шудани нест. Чун инсонхо хамма дар ек син нестанд, хар сония ва хар дақиқа еки  мукаллаф мешавад ва еки мутаваллид мегардад. Шумо то ба синни таклиф мерасид ин прусаи харакат аз жахл ба суйи илмро тей мекунид, баъад фарзандони шумо ин масирро тей мекунанд ва баъад фарзандони фарзандони шумо ва то қиёмат ин раванд идома дорад, ба хамин далил то қиёмат хам даъват идома дорад.

Ин намоди зинда будани жомеъайи муслимин аст. Ин такопу ва талош ,мухилли назми ижтимоий муслимин нест ,балки хаётбахш ба оби астки рукуд ва сукун дар он боиси гандидаги ва иғтишоши ижтимоий мешавад. Жомеъайи зинда ,жомеъайи астки бидуни тарс битавонад ақоиди худишро ба суйи такомул ба пеш бибарад, ва чунончи шахс дар ин масир хам дучори иштибохоти шуд жомеъа аз у химоят кунад ва аз у химоят шуда ва рохнамоий шавад ва иштибохотиш рафъ гардад ; ва ин яъни таъмини амният дар прусаи омузиш ,ёдгири ва касби яқин дар масалаи ақида ва соири ахкоми дигар.

Агар хукумати исломий бошадки чанон амниятиро таъмин кунадки шахс бидуни тарс ба масириш идома дихад ва мутмаъин бошад агар иштибох кард касони хастандки дилсузона ба у кўмак мекунанд ва ба у тўвхин намекунанд ва дар идомаи рох ба у кўмак мекунанд ва бо нишон додани иштибохиш уро ташвиқ менамоянд, жомеъа руз ба руз дар холи пешрафт аст, ва руз ба руз инсонхои мўъмин собит қадами пештари дар ин жомеъа тўлид мешаванд.

Аммо ,агар чанин фазойи фарохам набошад ва муслимин ба хотири иштибохотишон такфир шаванд ( яъни дар воқеъ кушта шаванд ) онвақт тарс бар шахс хоким мешавад ва журъат намекунад ба пеш биравад, чун метарсад дучори иштибох шавад ва баъад уро бикушанд. Барои хамин ,ислом ва ақида аз холати тахқиқий ва илмий ,табдил мешавад ба исломий ирсий ва тақлидий  ва жахл хам харгиз аз бейн намеравад, чиро ? Чун зон ва гумон хоким аст на яқин :

:«إَنَّ الظَّنَّ لاَ یُغْنِی مِنَ الْحَقِّ شَیْئاً».

Чизики қарнхост дар сарзаминхои мусалмоннишин шохиди он хастем. Холо шумо бифармойид чи касони хастандки ба ин вазъ рози буда ва аз чанин вазъи химоят мекунанд? Ва идомаи ин вазъ ба нафъи кист?

Хам акнун,ду табақа дар хифзи ин вазъ талош мекунанд ва саъй мекунанд ин вазъро ба хамин шеваики хаст нигах доранд ,хоста ё нохоста . Еки тоғутхо ,хукуматхои тоғутий ,уламои фосид ,мунофиқин ва секулярзадахои хастандки дар чанин системхои хамчун микрубхои хатарнок ба хаёти худишон идома медиханд, ва харгуна такопу ,илми тўвхидий ва бедорийро ба зарари худишон мебинанд, ва бо ба жараён андохтан анвоъи жангхои равоний ва таблиғий ,тўлиди анвоъи шубухот , ва ба рох андохтан анвоъи тахдидот , он хам чи тахдидхои : тахдид ба зиндон ,шиканжа ,табъид ва хатто эъдом саъй доранд аз ин жахолат ва вазъи мовжуд мухофизат кунанд, ва каси журъат надошта бошад аз ин вазъи мовжуд ,худишонро берун бикашад. Журъати хуруж ва эътироз ба худиш надихад, журъати на гуфтан надошта бошад.

Дастаи дигар хам муслимини хастандки нохоста аз ин вазъи мовжуд мухофизат мекунанд. Ин даста аз муслимин барои тағйири вазъи мовжуд ва бедор кардани муслимин дар холи талошанд, аммо чун шевахои шаръий бедоргириро балад нестанд, бо хушунати бежойики нисбат ба ахли қиблаи жохил аз худ нишон медиханд, боз чунон фазоийро инхо қадами ба самти жилов бардорад. Чун ин дустони мо хамон лахза даст ба такфир мешаванд, ва дар воқеъ хукми қатли инхо ва хатто аждоди мурдаи инхоро хам содир мекунанд.

Дар воқеъ ,самара ва натижаи хар ду гурух ,яъни дорудастаи тоғутхо ва мухолифини жохилийки алайхи тоғутхо хастанд, боз барои муслимин дар ин замина еки аст.Ижоди тарс ва вахшат ,жиловгири кардан аз харакат ба жилов ва бедор шудани муслимини дар банди тоғутхо , ва ба хамин содаги ва нохоста аммо хамоханг , хар ек ба шеваи худишон монеъи дар баробари харакати аз жахл ба илми муслимин мешаванд ва ижоза намедиханд муслимин ақоидишонро яқиний ба даст биёваранд ва онхоро ба самт ва суйи зон ва гумон ва тақлид дар ақоид мекашонанд.

Шакки нест,хамчунонки баъзи аз муслимин ба бемори мунофиқин олуда мешаванд ва ислом ба хотири хамин муслимини олуда мунофиқинро жузви муслимин хисоб мекунад, ба хамин шева иддаи аз муслимин мумкин аст ба далоили ,муртакиби қовли ё амали шавандки мухтасси куффор аст, дар ин сурат чи бояд кард ?

Инро хам медонемки хар мусалмони то ба синни таклиф мерасад ва таклифи бар у вожиб мешавад ба тадриж ва ба сурати тахқиқий бояд ақоидишро ёд бигирад ва ба пеш биравад ва ин пешрафт аз жахл ба огохи, аз жахолат ба ислом наметавонад ирсий ва тақлидий бошад. Чун ,агар ирсий буд дигар харакати вужуд надорад ва шахси мисли қад ,ранги пуст ва соири вижагихои нажодий онро аз шиками модариш бо худ ба дунёйи кунуний меоварад. Аммо ,хамма медонемки ингуна нест . Пас ,назди бисёри аз уламо масалаи баргашт ва иртидод барои каси матрах астки ба жилов харакат карда бошад ва ба сурати тахқиқий исломро пазирофта бошад на ба сурати ирсий ва тақлидий . Инжо ,додани хукм аз пичидаги хосси бархурдор астки шояд хеч амри то ин андоза пичида ва сарневиштсоз набошад.

Чун ,хамма инро медонемки хийли аз муслимин исломишонро ба сурати ирсий ва тақлидий дарёфт карданд ва бисёри аз авқот шахс чизхоиро ба номи ислом ба хурдиш додандки ислом нест, ё мухлути аз ислом ва садхо хурафойи дигараст, холо ,оё бояд ин маризхо ва фуқароро кушт ва хукми маргишонро содир кард ва онхоро такфир кард ?Ё бемористонхойи барои дармон , ва роххойи барои рафъи фақр ва бечорагий онхо вужуд дорад?

Ижоза дихид бо хам жилов биравем ва жавобро бо хам ба даст биёварем:

Медонем пас аз омадани охарин фристода ва нузули қуръон , мо хаммаи ғейри мусалмонро жузви жомеъайи куффор хисоб мекунем, холо ек кофари ахли китоб ё ек кофари шибхи ахли китоб  ё ек кофари мушрик, ва омадани росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ва қуръон барои онхо иқомайи хужжат махсуб мешавад, ва бидуни риояти шурути такфир ,мавонеъи такфир ва дигар марохил ,инхоро жузви хамон дастаи аз куффор қарор медихемки дар он хастанд ва онхоро кофар медонем ва мегуем жомеъайи куффор .Қуръон мегуяд куффор ,жохил хастанд ва жахл доранд аммо ,жахлишон монеъ аз он намешавадки ба онхо  нагуем кофар.

Дар итлоқи каламаи кофар бар онхо фарқи миёни уламо ва муқаллидини онхо вужуд надорад. Хамма жузви ек мажмуъа аз куффор хастандки худишонро бо он мешносонанд, ва ба истелох мегуем жомеъайи куфр ё жомеъайи куффор. Масалан еки мегуяд ман насроний хастам , ё еки мегуяд ман яхудий хастам ,ё еки мегуяд ман секулярист хастам ; дар ин сурат ,мо олим ва муқаллидишонро жузви хамон дастайи аз куффор хисоб мекунемки худишон мегуянд мо жузви хамонхо хастем

«شَهِدُوا عَلَی أَنْفُسِهِمْ أَنَّهُمْ کَانُوا کَافِرِینَ»

Ва мо хам тибқи шаходати худишон ,хеч узри барои хеч кудом аз онон қоил нестем. Чун аслан намедонем кудом еки аз инхо кофари аслий аст ва кудом еки муқаллид ва дорудастаи онхо хастанд,кудом еки хастандки аслан иймон намеоваранд ва кудом еки аз онхо хастандки мумкин аст иймон биёварад. Пас ,тибқи шаходати худишон

«شَهِدُوا عَلَی أَنْفُسِهِمْ أَنَّهُمْ کَانُوا کَافِرِینَ»

Ва мо хам ,узри барои хеч кудом аз онон қоил нестем.

Инки чиро куффор узр надоранд ва жойгохи ахли фитра дар дунё ва қиёмат чигуна аст дар китоби ” узр ба жахл ” ба он пардохтем ва дустоники тамоюл ба муталаъайи бештар доранд метавонанд ба ин китоб мурожаъа кунанд.

Аммо , касики ба сурати “мужмал” ва ” куллий” исломро пазирофта ва вориди доирайи муслимин шуда ва ле ба далоили дучори иштибохоти дар хар амри марбут ба ислом мешавад,чанин мусалмони аз имтиёзоти хосси бархурдор аст ва бояд пас аз исботи журм дар мархалаи севум ва чохорум ,шурути такфир ва мавонеъи такфирро дар мовриди ин шахс риоят кард , ва бояд ба шеваи росулуллох саллаллоху алайхи васаллам барояш иқомаи хужжати набавий шавад, яъни далили сахих ба ровшани ,ошкоро ва бидуни ибхом ба у бирасад. Мухим ,расонадани далил ва хужжат ба забони астки он шахс мутаважжих мешавад ва метавонад ташхис дихадки чи мегуйи. Холо ,ин далил ва хужжат кей мерасад хам мухим аст, мумкин аст каси ба махзи иштибох ,зуд иштибохиш аз тарафи росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ё находхойи муртабит бо хукумати исломий рафъ шавад, ва мумкин аст ба далили набуди хукумати исломий ва находхойи тахти пушиши он ва набуди уламои раббоний ин далил хийли дир ба у бирасад ё хатто мумкин аст чанин мусалмони бо чанин иштибохот ва хатохойи хам бимирад. Ин шахс боз хам мусалмон аст, бо инки хатои у хар чи мехоста бошад.

Диққат кунид дустон ,муслимини асри росулуллох саллаллоху алайхи васаллам хам бо гирифтани куллиёти дин , ва таслим шудан дар баробари куллиёти дин ,ба сурати тадрижий бо масоили жузъий ақидий ва ахкоми марбут ба он ошно мешуданд, хатто дар ин замина дучори иштибохоти фохиший хам мешудандки тавассути росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ва пас аз он тавассути хукумати исломий ва шўрои хоким бар он ислох мешуданд. Пас, вужуди хато ва иштибох дар ақида ва соири маворид то замоники барои шахс ошкор ва маълум ва комилан ровшан нашуда бошад амри ижтиноб нопазир аст. Яъни дар хар масалаи мусалмон мумкин аст дучори хато ва инхироф шавад, бахусус дар масалаи ақидаки тақлидий нест ва шахс худиш бояд тахқиқ кунад ва ба сурати тахқиқий ба он бирасад.

Пас,инки тасаввур кунид росулуллох саллаллоху алайхи васаллам хар каси мусалмон мешудро менишонад ва хаммаи зер ва бамхои ақидаро ба у омузиш медод тасаввури иштибохи аст. Балки ,асхоб ба сурати тадрижий ба ин огохихо мерасиданд, хатто фарқ намекунадки дар чи заминаи бошад.

Дар ин сурат,узр ба жахл барои мусалмон дар тамоми умури ибодий у аъам аз масоили ақида ,тўвхид ва ширк ва ё масоили ахкоми фиқхий собит ва ворид аст ва иштибох ва жахл барои мусалмон боз,иштибох ва жахл буда ва кори ба бузург ва кучак надорад.

Нуктаи дигарики бояд садхо бор такрор шавад то ба сурати фархангий дар биёяд ва ба он диққат шавад ин астки , бо шак ва шубха наметавон касиро кофар донист ва хадро бар шахс ижро кард ва касики мусалмон буданиш бо яқин собит шуда ,яъни ту мутмаъинники ин шахс мусалмон аст; дар ин сурат ,бо шак ва шубха ва эхтимол наметавони номи мусалмониро аз у бигири ва уро жузви кофар қарор дихи.

 «مَن دخلَ في الإسلام بيَقين فلا يُخرَج مِنه إلا بيقين» یا «مَنْ ثَبَتَ لَهُ عَقْد الْإِسْلَام بِيَقِينٍ لَمْ يَخْرُج مِنْهُ إِلَّا بِيَقِينٍ».

Яъни танхо бо далил ва яқин метавони шахсро аз ислом хориж куни ,яқин хийли мухим аст. Хамчунонки бо далил ва яқин ислом ва мусалмон шудани кофар хам собит мешавад.

Бояд барои хориж кардани мусалмон аз доираи ислом ибтидо далил ва яқин дошта боши ва сипас ба дунболи чанин яқини уро ихрож куни , ва барои инки ек кофарро хам вориди доираи ислом куни боз бояд далил ва яқин дошта боши. Ин иштибохи астки дар рафтори хийли аз дустон мушохида мешавадки ибтидо ба шахс мегуянд кофар аст баъад дунболи далил барои кофар буданиш мегарданд.

Ин иштибох астки ибтидо ба шахс кофар бигуйи мусалмон аст баъад дунболи далил барояш бигарди, ё ба шахси мусалмон бигуйи кофар аст баъад дунболи далил барояш бигарди. Такфир кардани мусалмон яъни куштани мусалмон .

إِذَا قَالَ الرَّجُلُ لِأَخِيهِ يَا كَافِرُ فهو کقتله»

Оё ин маъқул астки аввал бо шак ва шубха ва эхтимол мусалмониро бикуши баъад дунболи далил бигардики оё ин шахсики ман куштам воқеан мужрим буда ё на? Мустахаққи куштан ва эъдом буда ё на ? Ин кори ек инсони нормол нест.

Кори инсони нормол ин астки ибтидо далоил ва баййинотро барраси кунад, ва баъди аз исботи яқиний журм ,хукмро собит намояд ва баъад хукмро содир кунад, ва дар охарин мархала ,суроғи ижрои хукм аз конолхои марбут ба ижрои хукм биравад.

Замоники шахс бар асоси китоб ва суннат ва ижмоъ дучори куфри мешавад,иймони чанин шахси бо шак ва гумон ва бар асоси хаво ва хаваси афрод ботил намешавад, ва каси наметавонад ба хар шахси мусалмони лафзи кофарро тахмил кунад, дар холики дар хаққи чанин шахси марохили исботи журм ,шурут ва мавонеъи такфир ба ижро дар наёмада аст.

-Монанди касики дар куфр, ширк ва бидъат рушд карда ва тоза аз ин мусибат рахо шуда ва хануз дар сафари жахл ба дониш аст аммо ,хануз мисли Абу Зар розиаллоху анху ё мусалмонзодахои кунуний ,пас мондахои жохилият дар онхо боқий монда ва бояд ба сурати тадрижий пок шавад.

-Ё монанди касики дар сахро ,бодия ва куххойи парт ва саъбул убур ва ба дур аз ақидайи пок рушд карда бошад. Ақидаи пок ба у нарасида бошад ва чанин каси дар ақоиди олуда рушд карда бошад.

-Ё касики суханироки мешнавад бовар надорадки моли росулуллох саллаллоху алайхи васаллам бошад ва ба далоили чун адами эътимод ба гуянда ва ғейрих онро инкор мекунад.

-Ё мавориди дигарики вужуд доранд ва дар дарсхои қаблий ба онхо ишора кардем.

Асхоби росулуллох саллаллоху алайхи васаллам хамки тоза аз ширк ва куфр рахо шуда буданд ва насли аввал махсуб мешуданд, дар мовриди зиёдий шак мекарданд ва шаккишонро бо пурсиш аз росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ба унвони манбаъи аслий бартараф кунандаи мушкилот ва жахлхо ба ин шева шаккишонро бартараф мекарданд, ё дар иштибохоти фохиши ақидатий ва амалий меофтоданд ва боз хам бо мурожаъа ба росулуллох саллаллоху алайхи васаллам иқомайи хужжат ва ислох мешуданд.

Мақсуд аз иқомаи хужжат ,расонадани нусси шаръий аз қуръон ,суннат ва ижмоъ ба услуби шаръий росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ба шахси вожидуш шароит аст. Яъни бо истидлол ва мадорики ровшан,умури ношнохтаро ба сабки росулуллох саллаллоху алайхи васаллам барои шахс шиносоий ,маърифий ва шинохта кунем, ба гунаи инхоро шиносоий ,маърифий ва шинохта кунемки хамчунонки хонувода ва хувишони наздики худро метавонад аз бегонагон ташхис дихад ба хамин шева хақ бароишон ровшан ва қобили ташхис бошад:

«يَعْرِفُونَهُ كَمَا يَعْرِفُونَ أَبْنَاءَهُمْ»،

Ба хамон шева битавонанд хукми шаръийро аз ботил ташхис диханд.

Дар ин масири огохсози , мо хам акнун системи омузиший ексони барои тамоми муслимин надорем , ба хамин далил мумкин аст шахси ба ин даража аз шинохт расида бошад ва дигари нарасида бошад. Ва ё дар макони ин огохий бар асари вужуди уламои раббоний ва шароити хосси иттилоъ расоний расида бошад ва дар жойи дигари бар асари вужуди уламои суъ ва конолхои суъ ё набуди хеч кудом аз уламо чанин хаққи нарасида бошад.

Ин хам далил намешавадки чун барои гузаштахои инхо расида пас барои инхо хам кифоят мекунад. Хейр ,ин тури нест,аслан ин тури нест, агар ингуна буд дигар амри таблиғ бояд таътил мешуд ва дин чизи ирсий мешуд ва чизи ба номи фақих ,мужтахид ва ахли фан маъно ва коркарди худишонро аз даст медоданд.

Бале ,возих ва амр астки дар хар дўвраи бояд касони бошандки барои касби ин огохийхои шаръий иқдом намуда ва хижрат кунанд ва ба миллатишон ироя диханд ва огохихоро бирасонанд:

«وَما كانَ الْمُؤْمِنُونَ لِيَنْفِرُوا كَافَّةً فَلَوْلا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طائِفَةٌ لِيَتَفَقَّهُوا فِي الدِّينِ وَلِيُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذا رَجَعُوا إِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْيَحْذَرُونَ» (توبه/۱۲۲)،

Ин тоифаи даъватгар бояд фиқхи динро ёд бигиранд ва баъад,ин огохихоро ба забони қовмишон ва ба забоники мардуми он мефахманд бирасонанд:

«بِلِسَانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ»

Хийли мухим аст ба забони он миллат бояд ба онхо бифахмонид, ба фарханги он миллат, ба забоники он миллат мутаважжих мешаванд

«بِلِسَانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ»

Бароишон баййина,ровшан ва ошкор кунанд ва ба истелох ,динро барои миллатишон ” мужаддадан ” ироя диханд то жахли мардумро ба ин шева аз бейн бибаранд. Ин воқеият аст.

Хуб ,алъон метавон пурсидки ин жахл чистки бояд бардошта шавад ва агар бардошта нашавад ба унвони еки аз мавонеъи такфир амал мекунад ? Ахли фан ,жахл барои муслиминро ба ду бахш тақсим карданд:

-Жахли мўътабар : яъни шахси мусалмон қабли аз анжом додани кори ” огохи ва илм ” надошта аст. Диққат кунид яъни ,шахси мусалмон қабли аз анжом додани ин кор ” илм ва огохи ” надошта аст ва ин барояш жахли мўътабар мешавад.

-Жахли ғейри мўътабар: яъни шахси мусалмон баъди аз ” огохи ва илм ” кориро анжом дода аст. Корики муртакиб шуда баъди аз ” огохи ва илм ” буда , барои хамин астки ин жахл ғейри мўътабар аст, наметавонем жахли уро қабул кунем.

Холо,баъзи аз ахкоми шаръий хастандки барои хамма возих ва ровшан хастанд ва дар холати истисноий набошад, феълан метавонем бигуем хаммаи касоники мусалмон буданишон ба сурати мужмал собит шуда мумкин нест нисбат ба ин ахком огохий надошта бошанд. Масалан хамма медонандки намоз вожиб аст , ё руза вожиб аст, ё хаж ва закот вожиб аст. Чун ,ин маворид барои хамма ровшан ва ошкор шуданд, ва агар касиро бибиники намоз намехонад ва бигуйи чиро намоз намехони? Ин шахс агар дар жавоб бигуяд ман намедонистамки намоз вожиб аст, мо ин бахона ва узришро намепазирем ва мегуем жахли ин шахс номўътабар аст.

Аммо ,қаблан арз шуд мавориди дигари хам хастандки мумкин аст афроди ек жомеъа дар мовриди онхо илм ва огохи дошта бошанд ва хукми ин маворид барои хамма ошкор ва ровшан шуда бошад ,аммо баро жавомеъи дигар ровшан ва ошкор набошад ,ё хатто мумкин аст дар ек мужтамаъ ва минтақаи хосси баъзи аз ахком барои касони ровшан ва ошкор бошад аммо афроди дигари хам вужуд дошта бошандки нисбат ба хамин ахком огохи ва илм надошта бошанд ва хукми чанин чизи бароишон ошкор ва ровшан набошад. Дар ин сурат ,меъёр ин астки хақ ва хукм барои худ шахс ошкор ва ровшан шуда бошад на инки барои дигарон ошкор ва ровшан шуда бошад.

Барои хаммаи мо пеш омада,барои худитон хам мумкин аст хийли пеш омада бошадки еки биёяд хабариро ба шумо бирасонад ва шумо аз он беиттилоъ буда бошид ,баъад бо таъажжуб бипурсид хамма хабар доранд ту читури хабар надори? Ингуна бароитон иттифоқ наёфтода? Шуда қатъан шуда . Мумкин аст ин шахс аз конолхои дуруст хам иттилоъат ба у дода нашуда бошад ва конолхои ғалат иттилоъатро ба у расонда бошанд. Намунаики еки аз дустонимон дар сухбатики доштем матрах карданд дар мовриди жанг бейни муртаддин хизби коргарони ужалон ,мусайламаи каззоб феълий курдхо ва сагмаргхои курдистон бо муслимин будки чи каси ин жангро шуруъ кард? Дустимон хануз бар ин бовар будки муслимин жангро алайхи мо шуруъ карданд, дар холики тамоми аснод ва мадорик нишон додандки шуруъ кунанда ,хамин секуляристхои муртад буданд алайхи муслимин ва бар асоси хамон қоидаи

«ولا یزالون یقاتلونکم حتی یردکم عن دینکم إن استطاعوا»

Жангро бар муслимин тахмил карданд дар Ироқ ,Сурия ва дар тамоми манотиқики инхо фаолият доштанд ва доранд.Дустимон аз ин хақиқат бехабр буд ва намедонист. Чун шабона руз тамоми расонахои мохвораи муртаддин ва мунофиқини секулярзада ,дуруғро дар хулқуми инхо карда буданд ва ин банда худо аз хақ хабари надошт, хаққики моли имруз аст. Хаққики дар он хуни мусалмон хадар меравад дар мовриди хуни ек мусалмоники оё ба хақ рехта шуда ё бар ботил сухбат мешавад. Дар мовриди хуни ек мусалмон сухбат мешавад. Обрўйи ек мусалмон ва дини ек мусалмон сухбат мешавад ва ле дустимон хабар надошт.

Пас,меъёр ин аст он масала ё хукм барои худи шахс ,мушаххас ва ошкор шуда бошад на инки барои аждоди у ё барои мардумони дигар дар сарзаминхойи дигар ё хатто барои дигаронки дар он жомеъа зиндаги мекунанд ошкор ва ровшан шуда бошад.

Байхақий ва Абдурраззоқ рохимахуллох овардандки : Умар ибни Хаттоб розиаллоху анху узри касиро дар шом пазирофтки иддао дошт ба инки нисбат ба тахрими зино жахл дошта аст. Муртакиби зино шуда буд ва иддао доштки нисбат ба он жахл дошта аст. Умар ибни Хаттоб узр ба жахли уро қабул кард. Ба хамин тартиб аз у ва аз Усмон ривоят шуда астки узри жорияйи ғейри арабро дар дорул ислом пазирофтки муртакиби зино шуда буд ва иддао мекардки хукми тахрими зиноро намедониста аст.

Субханаллох ,агар дар асри сахоба бо вужуди чанон собиқунал аввалун ва бо вужуди қудрати хукумати исломий чанин касони вужуд доштандки ба чанин ахкоми ошкори жахл доштанд, ва узр ба жахли онхо пазирофта шуда, дар асри моки инхамма жахл ба воситаи набуди хукумати исломий роиж шуда ва қарнхост мунофиқин, жомеъаро жавлонгохи худишон карданд бояд чи мезони жохил вужуд дошта бошад? Он хам нисбат ба чи чизи ? Нисбат ба хаммаи умури шариати аллох.

Дар хар сурат, агар шахси нисбат ба кори мужримонаики уро то хадди иртидод пеш бурда жахли мўътабар дошта бошад, хамин жахли мўътабар барояш узр ,бахона ва дастовизи мешавадки уро аз журми иртидод табраъа мекунад ва хамин жахли мўътабар монеъи жихати адами садама ба иймони шахс мешавад ва монеъи дар баробари судури хукми алайхи шахс ва такфири вай мешавад, ва фарқи хам намекунад ин масалаики шахс нисбат ба он жахли мўътабар дорад кудом бахши аз шариати аллохро шомил мешавад.

Жахли мўътабар дар кулли шариат жорий аст, бахусус дар ақидаки инсон наметавонад онро тақлидий аз дигарон бигирад ё ирсий ба у намерасад, ва шахс бояд хатман ақидашро бар асоси тахқиқ ва жустажу ,аз рохи озмойиш ва хато ва харакати тадрижий аз жахл ба суйи илм ба даст биёварад. Хамин харакат аз жахл ба илм,аз куфр ба иймон ,аз жомеъайи куффор ба ислом астки ба пешрафт ва ақаб мондаги мовриди назари аллох маъни ва мафхум медихад:

«لِمَنْ شاءَ مِنْكُمْ أَنْيَتَقَدَّمَأَوْيَتَأَخَّرَ».

Дар сурати пешрафт астки ақаб мондаги ва бозгашт ба ақаб мушаххас мешавад.

Нуктаики дар мовриди узр ба жахл метавон ба он ишора кард, тақсими дин ба усул ва фуруъ мебошад, ва иддаи қасд дорандки бигуянд дар усул узр нест аммо дар фуруъ хаст. Аввалан ,чанин тақсим банди хеч мабнойи дар қуръон ва суннати сахих надорад. Пас ,хиёлитон аз ин бобат рохат бошад. Ва уламои чун ибни Қоййим ва ибни Таймия рохимахуллох дар замина гуфтанд: ин тақсим ( ба усул ва фуруъ) баъди аз асри сахоба падид омада аст, аз инру мебинем касоники ба ин тақсим қоиланд бузургтарин усули дин аз жумла намозроки рукни аз аркони дин аст жузви фуруъ ба шумор меоваранд ва масоили эътиқодий мовриди ихтилофи салафро фуруъ ба хисоб меоваранд. Мегуем : агар манзури шумо аз усул,масоили ақида аст, тамоми дин усул аст; чун мо наметавонем ибодатхои молий ё баданийро анжом дихем магар онки мўътақид бошемки машруъанд; ва бояд қабли аз амал,эътиқод вужуд дошта бошад ва агар чанин ақидаи набошад ибодати худованд ба василаи амал дуруст нахохад буд. Нигох кардид, ин хам дидгохи ин бузургворон ба ин масала. Пас ,ин тақсим ба усул ва фуруъ хеч асоси дар қуръон ва суннат надорад.

Дар ин сурат, узр ба жахл яъни пазириши жахли мўътабар дар тамоми дин ,на бахши аз он ;ва умури ошкор ва бадихи яъни умурики қаблан ” барои шахс ” ошкор ва бадихи шуданд , на инки дар шариат возих ва ровшан баён шуда бошанд; ё барои дигарон ошкор ва бадихи бошанд. Ба хамин далил ,бояд барои ек мусалмон умурро ошкор ва бадихи кард ва ба дунболи инки ин умурро ошкор ва бадихи кардем он вақт астки хукмро бар шахси мужрим бо тей кардани ин марохил содир мекунем.

Холо ,агар мусалмони хозир набошад аз конолхои шаръий жахли у бартараф шавад ва ижоза надихад каси умурро барояш ошкор ва ровшан кунад чи? Дар ин сурат ,чанин шахси мисли шогирди астки бидуни инки хеч далили муважжахи дошта бошад сари килоси дарс хозир нашуда ва аз бақия ақаб монда ва табиий аст дар имтихониш хам рад ва мардуд шуда аст. Ин шахс ,хеч узри надорад чун хамма чиз барояш фарохам буда аммо ” ба мейли худиш ” дар килос ширкат накарда ва ” ба мейли худиш ” худро аз дониш ва рафтан ба килос болотар ва пешрафт махрум карда аст.Ба хамин тартиб , муслиминики муртад мешаванд ва худишонро жузъи аз куффор сегона ( куффори ахли китоб ,куффори шибхи ахли китоб ва куффори мушрик ва секуляр ) қарор медиханд ва худишонро жузъи аз онхо медонанд, инхо хам узри надоранд. Чун узр ба жахл моли мусалмон аст на куффор ,имтиёзи аст мухтасси муслимин на куффор. Дар хар сурат ,агар мусалмони дорои чанин жахли мўътабари бошад хамин жахли мўътабар монеъи такфири у мешавад ва хукм аз у бардошта мешавад.

Мовриди дувумики метавонад ба унвони ек монеъ аз такфири мусалмон жиловгири кунад, корхойи ғейри амдий астки дар қолиби фаромуший ,хато ва ғейрих аз онхо ном бурда мешавад:

Медонемки инсон корхоиш  аз руйи амд аст ё ғейри амдий ,чизхои мисли фаромуш,хато ва ба далили тарс ё хашм  шодий пеш аз андоза инсон муртакиби амали ғейри иродий шавад, инхо хам жузви умури ғейри амдий хастанд ва шахс ба сурати ғейри амдий аз хақ дур мешавад ва муртакиби журми мешавад, ва хамин ғейри амдий будани монеъ садама дидани иймони шахс ва монеъ судури хукми иртидод бар шахс мешавад. Аллох таоло дар мовриди чанин муслимини мефармояд:

لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ۚ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ ۗ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِن نَّسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا …(بقره/۲۸۶)،

Худован ба хеч кас жуз ба андозаи тавоноияш таклиф намекунад хар кори ( некики ) анжом дихад барои худ анжом дода ва хар кори бадики бикунад ба зиёни худ карда аст. Парвардигоро ! агар мо фаромуш кардем ё ба хато рафтем ,моро ( бидон ) магир ( ва мовриди муъохиза ва пурс ва жу қарор маде)

  • –        «رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِن نَّسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا».

لَيْسَ عَلَيْکُمْ جُناحٌ فيما أَخْطَأْتُمْ بِهِ وَ لکِنْ ما تَعَمَّدَتْ قُلُوبُکُمْ وَ کانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحيماً (احزاب/۵(

Хар гох иштибох кардид гунохи бар шумо нест

«أَخْطَأْتُمْ بِهِ».

Ва ле ончироки дилитон мехохад ( яъни аз руйи амд ва ихтиёр анжом медихид,гунох ва кейфар дорад). Диққат кунид дустон ,

«تَعَمَّدَتْ قُلُوبُکُمْ»

  • Амдий будани корро ба қалб рабти дода аст. Диққат кардид? Амдий будани амалро ба қалб рабти дода аст чи сухани бошад чи амал
  • –        «تَعَمَّدَتْ قُلُوبُکُمْ».
  • Хуб, росулуллох саллаллоху алайхи васаллам хам барои ровшан намудан ва табйини ин оят ва ояти мушобех мефармоядки аллох таоло агар умматам дар кори дучори хато,фаромуши ва ижбор шаванд аз ин коришон гузашт карда аст:
  • –        :«إِنَّ اللهَ تَجَاوَزَ لِي عَنْ أُمَّتِي الخَطَأَ وَالنِّسْيَانَ وَمَا اسْتُكْرِهُوا عَلَيْهِ».

Хато яъни шахс мехохад кори анжом дихад аммо натижаи кориш чизи мешавад ғейри аз ончи мовриди назариш буд. Мисли:

Дар ғазваи хайбар сахоби гиронқадр ,Омир ибни Аквоъ розиаллоху анху қасди куштани сарбози душманро дошт аммо ,зарбаш ба худиш баргашт ва худиш ба қатл расид. Еки аз асхоб гуфт: Омир худкуши кард ва ин боиси ботил шудани аъмолиш гардид. Салма розиаллоху анху  бародари Аквоъ розиаллоху анху бо чишмони гирён хидмати росулуллох саллаллоху алайхи васаллам расид ва гуфт: Молик? Ва афзуд: гуфтандки Омир аъмолиш ботил шуданд; пайғамбар фармуд : чи каси ин суханро гуфта? ,жавоб дод : еки аз ёронит.Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам фармуд :

: كَذَبَ مَنْ قَالَ ذَلِكَ، بَلْ لَهُ أَجْرُهُ مَرَّتَيْنِ.

Онхо дуруғ гуфтанд, хар ки инро гуфта дуруғ гуфта балки ,барои у ду баробар подош вужуд дорад.

Дар ин хадис,сахоби гиронқадр росулуллох саллаллоху алайхи васаллам қасди куштани худишро надошт ва росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ровшан кардки чун амалиш аз руйи иштибох ва хато буда мовриди афв қарор мегирад.

Ё дар жойи дигар росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мефармояд: худованд нисбат ба тўвбаи бандаш хенгомики ба суйи у бармегардад шодтар аз хар кудом аз шумост. Хенгомики дар ек биёбон дур аз ободий шахси аз шумо василайи саворияшроки хомили таом ва хўрокиш нез буда гум мекунад ва онгохки аз ёфтаниш маъюс мешавад. Шахс зери сояйи дарахт дироз мекашад то истирохат кунад, дар хамин хол паришони,ба ногох савори худишро бар болини худ меёбад онгох афсаришро мегирад ва аз шиддати хушхоли мегуяд :

قَالَ مِنْ شِدَّةِ الْفَرَحِ اللَّهُمَّ أَنْتَ عَبْدِی وَأَنَا رَبُّکَ أَخْطَأَ مِنْ شِدَّةِ الْفَرَحِ،

Ин шахс аз шиддати хушхоли мегуяд: парвардигоро! Ту банда ва ман парвардигори ту хастам. Ин шахс ба хотири нихояти хушхоли дучори хато ва иштибох шуд.

Хеч шакки вужуд надорадки агар каси худовандро ба унвони банда мовриди хитоб қарор дихад дучори куфри ошкори шуда аст, қатъан дучори куфри ошкори шуда ва чунончи каси огохона ва амдий чанин кориро анжом дихад боиси хуружи аз доираи ислом мешавад, аммо вақтики ба ин шева шахс аз руйи хато ва иштибох сухан гуфт ба хотири хатояш маъзур мешавад, ва хукм бар у содир намешавад.

Албатта ,бардоштани гунох ва сахтгири бар шахси хатокор ё фаромушкор ба маъни адами ижрои ахком дар журмхои мушаххас ва таъйин шудаи дар шариат бар у нест. Чун ,дар масалаи хато ва фаромуши баъзи аз ахком хастандки дар сурати хато хам бояд ижро шаванд, махсусан агар ба хаққи бандагони аллох рабти дошта бошад. Монанди қатли ғейри амдки шахс касиро ба сурати ғейри амд бикушад, дар баробари он бояд дия ва каффора иштибохишро бидихад. Ё монанди касики вузу  гирифтанро фаромуш мекунад ва бидуни вузу намозишро мехонад аммо баъди аз намоз ёдиш меояд. Дар ин сурат,бояд намозишро дубора бихонад, ё касики вақти ек фарз тамом мешавад ва фаромуш мекунад намоз бихонад, баъди аз инки ёдиш меояд дубора бояд онро бихонад.Дар инжо ,гунох ба иймониш садама назада ва хамин фаромуши ва хато монеъи мешавандки ба иймониш садамаи ворид нашавад, аммо садамаики зада бояд жуброн кунад. Дар хар сурат, умури ғейри амдий мисли фаромуш ва хато монеъи такфири шахси мусалмон мешаванд.

Мовриди дигарики метавонад ба унвони монеъи такфир ва еки аз мавонеъи такфир амал кунад икрох ва ижбор аст:

Дар холати икрох ,шахс кориро аз руйи ижбор анжом медихад ва агар ин ижбор набошад, ин шахс ин корро анжом намедихад. Мисли замоники секуляристхои қурайш Аммор ибни Ёсир розиаллоху анхуморо мажбур ба гуфторхои кардандки аз дил ба он эътиқод надошт ва аллохи мутаол дар мовриди у ва афродики шабихи у дар доми чанин куффори қарор мегиранд мефармояд :

«مَن کَفَرَ بِاللّهِ مِن بَعْدِ إیمَانِهِ إِلاَّ مَنْ أُکْرِهَ وَقَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالإِیمَانِ وَلَکِن مَّن شَرَحَ بِالْکُفْرِ صَدْراً فَعَلَیْهِمْ غَضَبٌ مِّنَ اللّهِ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِیمٌ»‏ (نحل/۱۰۶)،

Касоники пас аз иймон оварданишон кофар мешаванд – ба жуз ононки ( тахти фишор ва ижбор ) водор ба изхори куфр мегарданд ва дар хамон хол дилхоишон собит бар иймон аст – оре! Чанин касоники сийнаи худро барои пазириши мужаддади куфр гушод мекунанд ( ва ба дилхохи худ дубора куфрро мепазиранд ) , чашми тунд ва тизи худо ( дар дунё ) гарибонгиришон мешавад, ва ( дар охират ,кейфар ва ) азоби бузурги доранд. Дар инжо, шахс мажбур ва мукрах аз азоб дар дунё ва дар қиёмат истиснои шуда аст.

 «إِلاَّمَنْ أُکْرِهَ وَقَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالإِیمَانِ»،

Ба жуз касоники водор ба куфр мешаванд ва дар хамон хол дилхоишон бар иймон собит аст.

Инки ек мусалмон то чи хад метавонад дар баробари икрох ва ижбори куффор муқовамат кунад, бастаги ба иймони шахс дорад ва наметавон хад ва марзи барояш таъйин кард. Сумайя  розиаллоху анхо дар баробари дархости куффор вусъати дошт ва хозир нашуд хатто ба қиймати жониш хамки шуда забон ба куфргуйи боз кунад ва бар руйи тоғути замон туф андохт. Аммо ,писариш Аммор ,суханони куфромизиро аз руйи ижбор гуфт. Пас ,наметавон барои ашхос таъйини таклиф кард, ин ба мезони иймон ва вусъати ашхос бастаги дорад. Аммо , уламои ислом мавориди чун қатл ва зиноро аз ин қоида мустасно карданд ва бар ин боваранд дар хар сурати мусалмон наметавонад ин ду журмро анжом дихад хатто агар ба қиймати жониш хам тамом шавад.

Монеъи дигар такфир  таъвил астки ба унвони охарин мархала дар равиши бархурд бо шахси муттахам ба журми иртидод қабли аз судури хукми иртидод бояд мовриди баррасий дақиқий қарор бигирад ва дар ин мархала хам шахсики мехохад хукмро содир кунад бояд ба яқини комил бирасад.

Таъвили шаръий ва ижтиходи шаръий ,хам еки аз ин хамон мавориди астки имкони хато ва иштибох дар он вужуд дорад, ва монеъи астки ижоза намедихад ба иймони шахс садама бирасад ва ижоза намедихад шахси мусалмон аз доираи ислом хориж шавад. Таъвил кунанда ,каси астки хадафиш итоат аз қонуни шариати аллох аст аммо дар ижтиходиш дучори иштибох мешавад. Яъни таъвил кунанда,каси астки хадафиш итоат ва фармонбурдори аз қонуни шариати аллох аст, мехохад аз аллох табъият кунад аммо дар ижтиходиш дучори иштибох мешавад.

Таъвили иштибох нисбат ба нусуси шаръий ,дар асри росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ва сахоба хам рух дода аст,хатто таъвили дар хадди тахлил ва тахримки дар чанд жойи мухталиф ба он ишора кардем ва дубора ба он ишора мекунем. Аммо , бо вужуди росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ва ба дунболи он бо вужуди хукумати исломий ва шўройи сахоба ,то замоники ” хужжати набавий ” бар шахс иқома нашуда буд ва аз коноли шаръий он жахл рафъ нашуд, ва аз у талаби тўвба нашуда буд, шахс ба далили хатойики муртакиб шуда буд хукми иртидод бар у ижро нашуд, ва агар дар мовриди чун қазияйи Хотиб ибни Аби Балтаъа розиаллоху анхуки тавассути Умар ибни Хаттоб розиаллоху анху такфир мешавад, аммо тахқиқоти баъдий нишон медихандки чанин такфири дар мовриди Хотиб розиаллоху анху иштибох буда барои хамин кор ба ижройи хукми иртидод накашид.

Намунаи таъвилоти иштибох ва ижтиходоти иштибох дар асри сахоба ва пас аз он токунун бисёр зиёд хастанд,албатта метавон ба чанд моврид ишора кардки мовзуро барои мо ровшантар кунад:

۱-Жобир розиаллоху анху сахобаи росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мегуяд : ба сафар рафта будем, ба еки аз мо санги исобат кард ва сари уро захмий сохт,сипас мухталим шуда буд аз ёрони худ пурсид: оё рухсати таяммум дорам? Гуфтанд : ба раъйи мо,ту рухсати таяммум надори, зеро ба об дастраси дори, он шахс ғусл кард ва мурд.Хенгомики бар пайғамбар саллаллоху алайхи васаллам ворид шудем, аз он иттилоъ пейдо  кард ва фармуд:

:«قَتَلُوهُ قَتَلَهُمُ اللَّهُ، أَلَا سَأَلُوا إِذَا لَمْ يَعْلَمُوا؟ فَإِنَّمَا شِفَاءُ الْعِيِّ السُّؤَالُ، إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيهِ أَنْ يَتَيَمَّمَ وَيَعْصِرَ- أَوْ يَعْصِبَ- عَلَى جُرْحِهِ خِرْقَةً ثُمَّ يَمْسَحُ عَلَيْهَا، وَيَغْسِلُ سَائِرَ جَسَدِهِ»

Уро куштанд, худо ононро бикушад, чиро суъол накарданд  вақтики намедонистанд? Танхо чора ва иложи нодоний ,пурсиш аст, фақат кофий будки у таяммум кунад ва бо кўхнаи ё порчаи захми худро бибандад ва руйи он масх кунад ва бақияйи андомишро бишуяд.

Дар инжо ,ба сурати возех мебинемки ижтиходи ғалат боиси марги ек мусалмон шуд,аммо боз ба далили хато ва жахл дар ижтиход ,каси мужозот нашуд. Ин сахобаи бузургвор дар масоили марбут ба таяммум ,намоз ва вузу ижтиход ва таъвил карданд ва таъвили онхо иштибох шуд ва хамин таъвили онхо боиси марги ек мусалмон шуд аммо боз ин таъвили иштибох аз онхо пазирофта шуд ва касиро ба далили таъвили иштибох аз манобеъи шаръий мужозот накарданд.

۲٫Намунаи дигар ижтиходи худи росулуллох саллаллоху алайхи васаллам дар фожеъайи ” рожиъ” ва ” биърул маъуна” астки боиси кушта шудани онхамма сахоби шуд. Ек бор иттифоқ офтод; дубора росулуллох саллаллоху алайхи васаллам фристод ,дубора хамон фожеъа рух дод.

۳٫Мовриди дигар метавонем ба сахобаи геронқадр Бароъ ибни Маърур розиаллоху анху ишора кунем. Ин сахоби геронқадр қабли аз тағйири қибла бар халофи муслимин ба самти каъба намоз мехонд, дар холики муслимин дар он замон ба самти бейтил муқаддас намоз мехонданд, замоники росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мутаважжих шудки ин сахоби ба тарафи Макка намоз мехонад фақат ба хамоханги бо муслимин дастур дод, ва ба у гуфт бо муслимин хамоханг шу ба хамон самтики мо намоз мехонем намоз бихон; ва ба у дастур надодки намозхояшро иъода кунад, чиро??? Чун таъвил карда буд.

۴٫Хотиб ибни Аби Балтаъа хамки дар дарсхои гузашта ба он ишора кардем бо таъвили иштибох муртакиби кори жосусий шуд ва баъадки Умар,хукми иртидоди уро содир кард; Хотиб розиаллоху анхуки медонист ин кор боиси иртидод мешавад ба хамин далил аз худиш дар баробари хукмики Умар розиаллоху анху содир карда буд гуфт : ман муртад нашудам ва далоили худишро овард.

Мушаххас аст сухбат дар мовриди иртидоди у будаки аз худиш  дифоъ кардаки хадафиш муртад шудан набуда……..яъни яқин доштки хар каси ин корро ба далили пуштибоний аз куффор алайхи муслимин анжом дихад ва куффорро алайхи муслимин ёри кунад боиси иртидодиш мешавад. Аммо , у ба чанин нияти кориро анжом надода буд, балки далоил ва савобиқи вай нишон додандки хадафи дигари дошт, ба хамин далил мегуфт ман муртад нашудам ва далоили овардки мовриди пазириши росулуллох саллаллоху алайхи васаллам қарор гирифт ва росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ба хотири таъвили иштибохи у ,узришро қабул кард. Оёти хамки дар ин замина нозил шуданд собит кардандки Хотиб таъвили иштибох карда буд.

Қуддома ибни Мазъун ,хам ба хамрохи жамъи дигар дар замони хукумати Умар ибни Хаттоб розиаллоху анху муртикиби таъвили иштибох дар хадди тахлил шуданд, хамрро барои худишон халол карданд, ва ин фармудаи аллох таолоро таъвил кардандки мефармояд :

«لَیْسَ عَلَى الَّذِینَ آمَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ جُنَاحٌ فِیمَا طَعِمُواْ إِذَا مَا اتَّقَواْ وَّآمَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ ثُمَّ اتَّقَواْ وَّآمَنُواْ ثُمَّ اتَّقَواْ وَّأَحْسَنُواْ وَاللّهُ یُحِبُّ الْمُحْسِنِینَ» (مائده/۹۳)،

Бар касоники иймон оварданд ва корхои шойиста анжом доданд,гунохи ба сабаби ончи нушиданд мутаважжихи онон нест, агар бипархезанд ва иймон биёваранд ва корхои шойиста  анжом диханд.Баъди аз он бипархезанд ва иймон дошта бошанд. Сипас , бипархезанд ва хамма корхои худро нику кунанд, ва худованд никукоронро дуст дорад.

«لَیْسَ عَلَى الَّذِینَ آمَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ جُنَاحٌ»

ро ин шахс ингуна фахмида буд ва аз ин оя ба хамрохи дустони худ чанин таъвили карда будандки хар кас иймон биёварад ва корхои хуб анжом дихад ва хавойи худишро дошта бошад дигар ишколи надорад шароб бухурад ;  ва агар нушиданихои маст кунанда масраф кунад барояш ишколи надорад. Инхо таъвил карда буданд, инхо хам такфир нашуданд балки , иқомаи хужжат шуданд ва тўвба карданд хар чандки хадди шаробхўр ( касики чизхои маст кунанда мехурад бар онхо ижро шуд).

Намунайи дигарики дар тули дарсхо ба он ишора кардем хавориж хастандки боз дар асри сахоба дучори таъвилоти ғалат шуданд, ва бо хамин таъвилоти ғалат ,хам муслиминро такфир карданд ва хам дастишон ба хуни муслимин олуда шуд. Аммо , Али ибни Аби Толиб розиаллоху анхуки худиш еки аз қурбониёни дасти инхо буд ононро такфир накард. Хатто нагуфт инхо хам дорудастайи мунофиқин хастанд балки , инхоро мусалмони донистки алайхи онхо бағи ва шўриш карданд.

Ин иттифоқот ва чанд маворидики баён кардем , ва мавориди зиёдий хастандки дар дарсхои гузашта ба он ишора кардем, замони руй медихандки хукумати исломий дорем ва маржаъи хастки ба ту бигуяд чигуна метавон бо ин таъвилот ва ижтиходоти ғалат бархурд кард, холо касоники аз чанин неъмати махрум хастанд ва ижмоъи вохиди хам вужуд надорад ва вужуди таъвилот ва ижтиходоти мухталиф ва мутафовут ва муттазоди уламои содиқ хам ғейри қобили ижтиноб аст. Ва илова бар он вужуди шубухоти мунофиқин хам дар аксари жавомеъ раъйи ғолиб шуда, дар ин холати изтирорийки пеш омада, чи бояд кард?

Қозики шўрои улил амр бошад вужуд надорад то аз ин хамма ижтиходот ва таъвилот ,екиро ба унвони ижмоъ ироя дихад, ту худит хамки наметавони хам шоки боши хам қози, пас бояд ек қози тўлид кард,дар хар  сатхики бошад ( сатхи русто ,шахр,жамоат, чанд жамоат бо хам хастанд,кишвар ,мантақа , дар сатхи жахоний аст, дар хар сатхики бошад) бояд қози тўлид кард ва то замоники ин қози ба вужуд наёмада, ту фақат метавони раъйи худитро баён карда ва аз худит дифоъ  куни.Хатто дар баёни раъйи худит хам бояд эхтиёт куни. Ба хамин далил астки барои касони мисли имоми Молик рохимахуллох хийли сангин будки ек муфти дар масоили ихтилофий бигуяд : ин харом аст, балки имом Молик рохимахуллох мегуфт бояд бигейид : ман онро нопасанд медонам.

Дар ин сурат вазиъати афрод ва хатто тавоиф ,гуруххо ,ахзоб , ва мазохибики хақ бар онхо муштабих шуда , бояд чигуна бошад? Муштабих ,дар масоилики афроди донотар аз онхо хам ба иштибох офтоданд. Муштабих яъни : мубхам ,машкук,пушида ,шубхазо ,мушкил ва номаълум. Муштабих дар инжо яъни гуфтем баъзи аз масоили хастанд бар тавоиф ,гуруххо ,ахзоб ва мазохиб хам муштабих шуда аст; хатто масоили хастандки бар афроди донотар хам муштабих шуда ва он афрод хам дар иштибох офтоданд.

Бале,иддаи аз муслимин бо истинод ба оёт ва ривоёт ва невиштахои торихий ,чанон умур бар онхо муштабих шудаки мутахассисини муслимин хам дар он монданд ва дучори иштибох шуданд. Ин вазиъат то замони ташкили шўройи улил амри вохиди муслиминки уммати вохид ва ижмоъи вохид ташкил мешавад идома пейдо мекунад, ва то он замон каси хақ надорад худишро мутлақ бидонад ва дигаронро ба далили таъвил ва ижтиходи шаръийшон аз манобеъи шаръий такфир кунад.Ин холати изтирорий астки аксари муслимин дар он офтоданд.Сабр кардан бар ин холати изтирори мисли сабр кардан бар хурдани гушти мурдор ва хийли сангин аст, аммо чораи нест ва то замони ташкили маржаъи расидаги кунандаки хамон ва шўрои мовжуд дар хукумати исломий бошад, бояд сабр кард. Дар айни харакат ,бояд сабр кард, дар айни мубораза бояд сабр кард.

Дустони геромий ,замоники росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мефармояд: ” уммати ман ба хафтод ва се фирқа пароканда мешаванд ” далолат бар ин дорадки хаммаи ин фирқахо аз дин хориж нестанд; чун росулуллох саллаллоху алайхи васаллам хаммаи инхоро уммати худ дониста ,хаммаро уммати худ дониста ва далолат бар ин астки таъвил кунанда аз дин хориж намешавад агарчи дар таъвили худ дучори иштибох хам шавад.

Ибни Таймия рохимахуллох мегуяд: “ва хаминтур дигар хафтод ва ду фирқа ,касони аз онхоки мунофиқанд дар ботин кофаранд, ва онки мунофиқ нест балки дар дил ба аллох ва пайғамбариш мўъмин аст дар ботин кофар нест ; хар чанд дар таъвил дучори иштибох шавад,холо ин иштибох хар чи бошад…….ва касики бигуяд ин хафтод ва ду фирқа хаммаги кофар ва хориж аз миллатанд; бо китоб ва суннат ва ижмоъи сахоба – ризвонуллохи алайхим – ва балки ижмоъи аиммаи арбаъа ва дигар имомон мухолифат карда аст, зеро хеч ек аз онон хаммаи хафтод ва ду фирқаро кофар надонистанд ва балки худи онхо бар асоси бархи ақоид екдигарро такфир мекунанд. Инхо худишонро такфир мекунанд ва гарна хеч кудом аз аимма онхоро такфир накарданд. Хеч кудом аз ин гуруххо хатто хамин гуруххоики худишонро такфир мекунанд.”

Пас хатто мунофиқики тибқи хамин сухани ибни Таймия дар дарун кофар аст ё касики мунофиқ нест, дар дилиш ба худо иймон дорад ва ле таъвили иштибох мекунад ибни Таймия мегуяд : холо ,ин иштибохи у дар таъвил хар чи бошад каси бигуяд инхо кофар хастанд ва хориж аз миллатанд бо китоб ,суннат ва ижмоъи сахоба – ризвонуллохи алайхим – ва балки ижмоъи аиммаи арбаъа ва дигар имомон мухолифат карда аст; ин чизи астки ибни Таймия рохимахуллох дар мовриди касони мегуядки таъвил карданд. Хар чанд гуруххойики худишон дар бейни худишон таъвил карданд,хамдигарро такфир мекунанд мушкили худишон ва иштибохи худишон аст. Ин манхажи худишон аст ва ин такфир кардан мухолифи қуръон аст, ин мухолифи суннат ва ижмоъи сахоба аст, ин мухолифи ижмоъи аиммаи арбаъа ва дигар имомони ин уммат буда аст.

Намунахойи зиёдий дар ин замина дар торихи ислом ёфт мешавадки каси гуруххои чун хаворижки таъвил карданд, ва мўътазилайики пайғамбар саллаллоху алайхи васалламро такзиб накарданд аммо бо бидъати худ рохро гум карданд ва дар гумони худ хиёл мекунанд бархаққанд, ва хамма ,гуруххои инчуниниро ахли таъвил донистанд ва каси онхоро такфир накарда аст. Ба хамин далил, сахоба розиаллоху анхум дар инки хавориж жузви саргардонон ва мориқ хастанд муттафиқ буданд, чунонки дар ин бора аходиси сахихи ворид шуда аст. Ва хамчунин бар ин амр иттифоқ кардандки онон аз ислом хориж нашуданд, бо инки хуни мусалмононро халол карданд ва бисёри аз умури шаръийро мункар шуданд, аммо таъвили онхо монеъ аз такфиришон шуд.

Мо ин маворидро такрор мекунем умидворемки такрори инхо нафъи дошта бошад барои дустоники дар ин иштибохот офтоданд. Дар ин замина ,мо ижтиходоти садхо имоми бузургворро дар миёни фирақи мансуб ба ахли суннат ва соири фирақи, дар тули торих ва дар хамин чанд қарни гузашта доремки дар масири хато ва иштибох офтодандки хаммаи инхо , намунахои бориз таъвилоти иштибох аз манобеъи шаръий хастанд. Хамин алъон хам дар чигунаги жиход бо ишғолгарони секуляри хорижий ва новкарони махаллий онхо ва тоғутхои махаллий ижтиходоти мухталифий вужуд дорад бояд ба дур аз танг назарий ва бо нигариш ва саъйи содри исломий ба инхо нигох шавад ва бо инхо бархурд шавад.

Қаблан арз кардем ихтилоф, суннат ва муқтазийи хикмати илохий астки аллохи мутаол дар мовриди он мефармояд:

«وَلَوْ شَاء رَبُّکَ لَجَعَلَ النَّاسَ أُمَّهً وَاحِدَهً وَلاَ یَزَالُونَ مُخْتَلِفِینَ‏* إِلاَّ مَن رَّحِمَ رَبُّکَ وَلِذَلِکَ خَلَقَهُمْ وَتَمَّتْ کَلِمَهُ رَبِّکَ لأَمْلأنَّ جَهَنَّمَ مِنَ الْجِنَّهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِینَ»(هود/١١٨)،

Агар парвардигорит мехост мардумонро ( хамчун фариштагон)  уммати вохидий мекард, ва ле онхо хамиша мухталиф хоханд монд. Магар касоники худо бадишон рахм карда бошад ва худованд баро хамин ишонро офарида аст, ва сухани парвардигори ту бар ин рафта астки жаханнамро аз жумлаги жинхо ва инсонхо пур мекунам. Панох мебарам ба худо аз оташи жаханнам.

Пас замоники аллох таоло мегуяд

«وَلاَ یَزَالُونَ مُخْتَلِفِینَ»

Ва хаммаи инсонхоро уммати вохидий накарда метавонем бигуем ихтилоф ,чизи астки наметавон аз он фарор кард ва муслимин ,замоники аз ин ихтилоф дар холати калониш абур мекунанд соири инсонхо наметавонанд  ва дар миёни хаммаи инсонхо боз ихтилоф хаст ва наметавон фарор кард аммо ,замоники муслимин аз ин ихтилофи бузург ( куфр ва иймон ) абур мекунанд ва аз тариқи шўрои вохид ,уммати вохидро ташкил медиханд ва

:كُنتُمْ خَیْرَأُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ

Мешаванд, дар ин жо уммати мешаванд. Дар даруни ин шўро умматиро ташкил медиханд аммо , дар миёни хамин уммат хам орои мухталиф вужуд хоханд дошт.

Дар ин сурат,дар довлати исломий ва шўрои хоким бар он ва умматики аз ин шўро тўлид  шуда ,ихтилоф на танхо зарурат ,балки ба далили зинда нигахдоштани фиқх ва тавассуъайи он ,рахмат хам ба хисоб меояд, ва имкон надорад ин уммат хам дидгоххои мухталиф ва нигаришхои мухталиф ва новини нисбат ба масоили қобили ижтиходи руз надошта бошанд. Бо ин вужуд ,танхо абзорики онхоро жамъ мекунад шўрои улил амр тахти пушиши хукумати исломий аст.Иддаойи ғейри аз ин барои иттиходи оройи мухталиф ,бо суннати илохий ва абзорхоики дар ихтиёри мо қарор дорад муғойир аст, агар каси иддаойи ғейри ин дошта бошад иштибох мекунад ва қатъан хар ончи бо суннати аллох ва қавонини он дар тазод бошад махкум ба шикаст мебошад. Танхо рох шўрост, шўро дар хар сатхики ташкил шуда бошад.

Дар ин сурат, замоники аллохи мутаол пас аз зикри достони пайғамбарони гузашта мефармояд:

إِنَ هَذِهِ أُمَّتكُمْ أُمَّة وَاحِدَة وَأَنَا رَبّكُمْ فَاعْبُدُونِ» (انبیاء/۹۲)،

Ин уммати шумо уммати ягонайи буда ва ман парвардигори хаммаи шумо хастам, пас танхо маро парастиш кунид. Ва ё замоники мефармояд:

«وَإِنَّ هَذِهِ أُمَّتُکُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَأَنَا رَبُّکُمْ فَاتَّقُونِ» (مؤمنون/۵۲)،

Ин уммати шумо уммати ягонайи буда ва ман парвардигори хаммаи шумо хастам, пас танхо аз ман тақво дошта бошид ва аз ман битарсид.

Дар инжо,аллох таоло возих ва ровшан бо зикри ин мисолхо ба мо мерасонадки танхо рохи табдил шудан ба уммати вохида,ибодати аллохи мутаол аз коноли шариати охарин фристодаи устки, ин фристода хам бо пейравий аз шариат ва бо баёни дастури аллох ,шўройи улил амр тахти пушиши довлати исломийро ягона абзор ва зомини хифзи ин уммати вохида маърифий мекунад:

:«الَّذينَ اسْتَجابُوا لِرَبِّهِمْ وَ أَقامُوا الصَّلاةَ وَ أَمْرُهُمْ شُوري بَيْنَهُمْ وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ» (شوری/۳۸).

Бале,қабли аз инхидоми шўрои улил амр,ихтилоф танаввуъ буд  на тазод, ва танаввуъ хамиша масдари сирват ва баракат буда ва хаст, ва замоники ихтилофоти муслимин масири иштибохиро тей мекард дар хамон доираи нисён ,хато ва фаромуши боқий мемонад , ва бо мурожаъа ба шўройи муслимин ,инхидом рафъ мешуд; ба гунаики уммул мўъминин Оиша розиаллоху анхо дарбораи бархи аз сахобаки бо онон дар оройи ихтилоф дошт, фармуд :у дуруғ нагуфта аст ,мумкин аст фаромуш карда ё иштибох мекунад, ё матлабро иштибохи мутаважжих шуда аст. Дар чанин жомеъайи ,баъзи аз афрод дар масоили қобили ижтиход , дар холи мутафовут ба назар мерасандки аз жихати эътиқоди ба хукм ва сурати масала бо дигарон ихтилофи надоранд балки ,танхо фарқишон бо дигарон дар шевайи баёни он ва арза кардани он аст. Инхо дар шевайи баён ва арза кардани хукм бо дигарон ихтилоф доранд на дар эътиқод ба хукм ва сурати масала.

Албатта ,қаблан хам чандин бор арз кардемки таъвили иштибох нисбат ба нусуси шаръий дар асри росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ва сахоба хам рух дода, хатто таъвили дар хадди тахлил ва тахримки Қуддома розиаллоху анху ва хамрохониш муртакиби он шуданд. Аммо ,бо вужуди хукумати исломий ва шўройи сахоба,то замоники ” хужжати набавий ” бар шахс иқома нашуда буд ва аз коноли шаръий он жахлиш рафъ нашуда ва аз онхо талаби тўвба нашуда буд, Қуддома розиаллоху анху ва хамрохониш ба воситаи таъвили иштибох аз оёт ва манобеъи шаръий такфир нашуданд.

Дар мовриди хамин намунайики мо борхо ва борхо дар мовриди хавориж борхо ва борхо онро баён мекунем дар алмуғни мехонемки : ” агар шахс,куштани бегунохон ва гирифтани амволишонро бидуни хечгуна шубха ва таъвили жоиз бидонад кофар мешавад, ва ле агар чун хавориж барои анжоми он таъвил дошта бошанд бештар фуқахо онхоро хар чанд рехтани хуни мусалмонон ва гирифтани амволишонро мубох дониста ва онхоро ба қасди наздики ба худо анжом доданд, такфир накарданд”. Ва  идома мегуяд : ” аз жумла мавориди шинохта шуда дар мазхаби хавориж ,такфир бисёри аз сахоба,тобеъин ва хамчунин хун ва молишонро халол ва куштани онхоро василаи тақарруб ба худо қарор дода буданд, ва ле алорағми хаммаи ин масоил ,фуқахо ба хотири таъвилотишон хукм ба куфри онхо содир накарданд.”

Нигох кунид дустон ,мегуяд хавориж бисёри аз сахобаро такфир карданд,бисёри аз тобеъинро такфир карданд, хуни моли онхоро халол карданд, куштани онхоро василаи тақарруб ба худо медонистанд. Хиёл мекарданд агар инхо имоми Али розиаллоху анхуро бикушанд ба худо наздиктар мешаванд. Инхо куштани имоми Алироки ашарайи мубашшира буда, он жойгохи бузургиро дар шариати аллох дошта, боз мебинем куштани чанин шахсиро боиси тақарруби худишон ба аллох медонистанд ва бо ин вужуд ,каси онхоро такфир накард. Чиро? Чун таъвил карданд.

Пас,диққат кунид дустон,бузургворони мо касоники асхоб ва тобеъиниро такфир карданд каси онхоро ба журми такфири асхоб ва тобеъин такфир накарда аст. Инхо дар хаққи худишон зулм карданд ту хақ надори ба худит зулм куни. Чун агар ту хам онхоро такфир куни чизи мешави мисли онхо,золими мешави мисли онхо. Барои хамин, сохибу алмуғни мегуяд : хеч касики асхоб ва тобеъинро такфир карданд ва хун ва молишонро халол донистанд барои инки ба худо наздик шаванд ва ба худо тақарруб пейдо кунанд хеч каси онхоро такфир накарда аст.

Ибни Таймия рохимахуллох хам мегуяд : бидъати хавориж ба хотири бадфахмишон аз қуръон буд ва қасди муъориза бо онро надоштанд ва чизиро аз он фахм мекардандки бар он далолат намекард ва гумон доштанд он мужиби такфир кардани касони астки муртакиби гунох мешуданд. Дидид ,ингуна ибни Таймия рохимахуллох дар мовриди хавориж мегуядки корхои онхо нишонаи бадфахми онон аз қуръон буд ва қасди муъориза ва душмани бо қуръонро надоштанд ва чизиро аз он фахм мекардандки хиёл мекарданд бо ин фахми худ ,касики дучори ин гунох шуда кофар шуда аст. Таъвили онхо чанин буд ,истиноди онхо ба оёт ва ривоёт чанин буд. Пас ба хотири таъвилоти иштибохишон каси онхоро такфир накарда аст.

Хуб ,холо ,дар он замонхои ибтидоий садри ислом хамон замоники хукумати исломий вужуд дошт, ин жараёноти инхирофий дар хамон хад мемонданд ва наметавонистанд ба жараёни ғолиб табдил шаванд. Аммо ,замоники хукумати исломий ба равиши росулуллох саллаллоху алайхи васаллам аз бейн рафт ва замоники шўройи улил амр , ба унвони танхо маржаъи вахдат бахш аз бейн рафт. Танхо маржаъи вахдат бахш дидгоххои мухталиф ,бар асари инхидоми хукумати исломий аз бейн рафт ва дигар маржаъи набудки мусалмонон ба он мурожаъа кунанд ва хар каси худишро бар хақ надонад балки , он маржаъ раъйи охарро бо ижмоики дошт содир мекард. Вақтики ин маржаъ аз бейн меравад ба вужуд омадани ихтилофи нопасанд ва ба дунболи он фирқа сози ва мазхабгаройи воқеияти ижтиноб нопазир  шуда аст. Хамма дар тули торих шохиди он хастем ва наметавон ин воқеияти ошкорро нодида гирифт.

Хаммаи мазхабсозихо ,фирқасозихо ва гурухсозихо хамма ба далили инхидоми он маржаъи модар ва ба далили инхидоми уммати вохидаики аз шўро ба вужуд омада буд ва ижмоъи вохидики ироя медод ,хаммаи инхо ба ин далил ба вужуд омаданд ва то замоники ин маржаъ дубора барнагардад вужуди ин мазхабсозихо ,фирқагиройихо ва гуруххои мухталиф ва ижтиходоти мухталифки бар асоси таъвилоти мухталиф ба вужуд омаданд ижтиноб нопазир аст ва каси наметавонад аз он фарор кунад хамчунонки дар тули торих вужуд доштанд.

Замоники муслимин дучори чанин мусибати шуданд ва хукумати исломий худишонро аз даст доданд, хамин жараёнот худ ба худ дар аксари жавомеъ ба жараёни хоким табдил шуданд, табдил шудан ба мазхаб. Илова бар инхо мунофиқин ва секулярзадахо хам шуруъ карданд ба фирқасози ва жамъ кардани иддаи аз муслимин ба дўври худишон. Дар гузашта онхо фирқахои мухталифиро тўлид карданд алъон хам хамин секулярзадахо барои худишон тахти унвони тафосир ва ахзоби мухталиф ба хамин фирқасози ва жамъ кардани иддаи аз муслимин ба дўври худишон идома медиханд. Алъон исми худишонро хизб гузоштанд.

Ба хамин рохати ва танхо ба далили аз даст рафтани хукумати исломий ва шўро ,бозори ижтиходот ва таъвилоти рост ва дуруғ аз чанд қарни гузашта то кунун дар бисёри аз сарзаминхойи мухталифи исломий ва сарзаминхои мусалмоннишин доғ ва гарм шуда аст. Дар инжо дигар ихтилоф хоким нест балки ,тафарруқ ба вужуд омада аст.Умри ихтилоф кутох аст, самарашро медихад ва дар хамон шўро дафн мешавад. Аммо тафарруқ метавонад қарнхо тул бикашад ва фожеъа ба бор биёварад. Ин хамон тафарруқи астки хаммаи мо шохиди он хастем ва то замони ташкили шўройи улил амр ва ижоди уммати вохиди аз ин шўро ва хуружи ижмоъи вохид аз ин уммат,ин тафарруқ ба зиндаги нангин ва фожеъабори худиш идома медихад.

Замоники дар асри сахобаи гером розиаллоху анху таъвилоти ғалат дар хадди тахлил ва тахрим вужуд дошта оё дар асри хозир чанин чизи баъид аст? Ғейри мумкин аст шогирдони росулуллох саллаллоху алайхи васаллам дучори чанин иштибохоти шуда бошанд аммо , шогирдони асотиди мо ва шогирдони мо дучори чанин иштибохоти нашаванд. Ин интизор иштибох аст, ин интизор тўвхин ба росулуллох саллаллоху алайхи васаллам  аст ва бузург ангуштан асотиди мо ва шогирдони мо ва худи мост. Ин ғурур ,такаббур ва истикбор аст.Пас ,ғейри мумкин астки баъди аз асри росулуллох саллаллоху алайхи васаллам то кунун ва то рузи қиёмат хам афроди дучори чанин иштибохоти нашаванд. Бахусус хам акнунки бо инхидоми шўрои улил амр ва ба хукми зарурат,уламо мажбур ба ижтиходоти фардий шуданд ва ижтиходоти фардий жойи ижтиходоти жамъий ва шўроро гирифта аст. Ижтиходоти фардийки уламо мажбур ба он шуданд жойи чи чизиро гирифта?Жойи ижтиходоти жамъий ва шўроро гирифта аст:

:«وَلْتَكُن مِّنكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ ۚ وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ* وَلَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ تَفَرَّقُوا وَاخْتَلَفُوا مِن بَعْدِ مَا جَاءَهُمُ الْبَيِّنَاتُ ۚ وَأُولَئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ»  (آل‌عمران/۱۰۵-۱۰۴)، 

Дар инжо он мақомики шойистагийи амр ба маъруф ва нахи аз манкарро дорад ” уммат ” аст. Бародарон ва хохарони мутарамам,гуш бидихид

«وَلْتَكُن مِّنكُمْ أُمَّةٌ»

Он маржаъ уммат аст

«يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ»

Гуфта уммати бояд дар миёни шумо вужуд дошта бошад.Он маржаъики шойистаги амр ба маъруф ва нахи аз мункарро дорад уммат астки вужуди уммат хам ба вужуди “шўро ” бастаги дорад, ва коноли хамин шўро ек раъйи вохид ба унвони ” ижмоъ ” ба касоники қасди амр ба маъруф ва нахи аз мункарро доранд ироя мешавад.

Ин уммат, ек райро ба хаммаи касоники амр ба маъруф ва нахи аз мункар мекунанд ироя медихад на оройи мухталифки мардумро гиж ва чанд даста кунанд. Нигох кунид дустон ,уммат ек рай ироя медихад ба номи ижмоъ; ин ижмоъ ба хаммаи касоники мехоханд амр ба маъруф ва нахи аз мункар кунанд ироя мешавад ва тамоми афрод ,хазорон нафар, чанд хазор нафарки мехоханд ба шахрхо ва рустохойи мухталиф ,хар жойики мехоханд бираванд ва таблиғ кунанд ек рай медиханд. Чиро? Чун раъйи хаммаи онхо моли уммат ва ижмоъи вохиди ин уммат аст.Дигар он замон ,раъйи фалон русто бо фалон шахр бо фалон устон бо фалон кишвар фарқи надорад ва хамма ек харф хастанд. Ингуна нестки муллойи фалон махалла чизи бигуяд ва муллойи махаллайи дигар чизи дигари бигуяд. Падар ба масжид меравад ва чизиро мешнавад, писар ба масжиди дигари рафта ва чизи дигариро мешнавад,домод ва қовм ва хешхо хар кудом чизиро мешнаванд вақтики дўври хам жамъ мешаванд дар мовриди хамон масала сухбат мекунанд хар кудом чизи мегуяд. Еки мегуяд муллойи мо инро гуфта дигари мегуяд муллойи мо онро гуфта, ба хамин далил астки аллох таоло мақомироки шойистаги амр ба маъруф ва нахи аз мункар ба он эъто карда, ” уммат” аст:

«وَلْتَكُن مِّنكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ».

Уммат аст ва умматики аз шўро ба вужуд омада ва раъйи вохидиро ироя медихад.

Хуб,уламо инро медонистандки вазифаи даъват бар ухдаи ” уммати ” екдасти астки аз ” шўро” бархоста, ва аъзойи ин уммат бо табъият аз ” ижмоъий” ки ба онхо ироя шуда хаммаги ба ек шева бо муслимин сухбат мекунанд, аимма ва уламо инро медонистанд. Инхо медонистандки ижмоъ ,вазифаи уммат астки ин даъватро ба пеш бибарадки ин уммат аз шўро боланд шуда ва аъзойи ин уммат хам бо табъият аз хамин раъйики ин ижмоъ ба онхо дода хаммаги ба ек шева бо муслимин сухбат мекунанд ва боиси гижи ва сардаргуми намешаванд, ва ек раъйи вохидиро ба умуми муслимин мерасонандки ин раъйи вохид,вожибул итоат аст ва мухолифат бо он харом мебошад. Барои хамин ,танхо ин наход астки шойистаги халол ва харом кардани масоили мустахдиса ва масоили рузро дорад. Инро уламо медонистанд.

Аммо инро хам медонистандки холоки , хукумати исломий аз бейн рафта , ва ба дунболи ин мусибати бузург, ” уммати вохид ” хам аз миён рафта ва умами кучаки ва мутафарриқий ижод шуданд, даххо уммати кучак ва мутафарриқ ба вужуд омаданд ва ” шўройи вохиди ” улил амр хам нобуд шуда, ва ижтиходоти афроди мутаъаддид жойи ижтиходи вохиди шўро ва уммати вохидро гирифта , ва ” ижмоъи вохид ” хам ба сурати табиий аз миён рафта аст ; дар инжо,ба хукми ” аззарурот тубихул махзурот ” хар олими ночора иқдом ба ровшангари дар мовриди масоили мовриди ниёзи муслимин дар вазъи мовжуди худишон мекарда, дар хамон замони худиш мажбур шуда ровшангарихои дошта бошад. Аммо , хамин уламо бар нукта огох будандки раъйи онхо мисли раъйи ” ижмоъ ” нест, ин рай ,раъйи ижмоий  нестки аз уммат берун омада ва наметавонад меъёри халол ва харом дар умури ижтиходий руз бошад. Бар ин мабно,хамчунонки қаблан хам арз шуд барои касони чун имоми Молик рохимахуллох бисёр сангин будки ек муфти дар масоили ихтилофий бигуяд ин харом аст, балки мегуфт бояд бигуяд : ман онро нипасанд медонам.

Дар ин замина ибни Рушд рохимахуллох дар албаён ват тахсил мегуяд Молик гуфта аст: фатво додан барои мардум ингуна нестки гуфта шавад ин халол аст ва он харом аст,балки гуфта мешавад ман онро намепасандам ё ман чанин кори намекунам. Дар гузашта мардум ба ин басанда карда ва хушнуд мешуданд ва мегуфтанд мо инро зишт медонем, ё бояд аз ин пархез кард, аммо намегуфтанд ин халол аст , ин харом аст.Ва ибни Рушд рохимахуллох идома медихад ва мегуяд : ин бароям жолиб астки дар манотиқи мо хам ривож дорад. Яъни дар замони ибни Рушд рохимахуллох хам чанин чизи буда аст.

Умидворам дубора уламои сарзаминхойи мусалмоннишин хам ба ин даража аз дарк бирасандки дар умурики қобили ижтиход буда ва мумкин аст ижтиходоти зиёдий вужуд дошта бошад танхо ба ин басанда кунанд, ва нагуяндки ман мегуям ин халол аст ва он мегуяд харом аст, пас тарафи муқобил ман халолиро харом карда ва ингуна шуруъ кунанд ба такфири хамдигар,балки равиши ин бошадки бигуяд ба назари ман ин дуруст аст ё бигуяд ман ин корро намепасандам, ё ман ин корро намекунам. Умидворам дубора уламои ба ин сабки гузаштагони солихи худишон баргарданд.

Ин ду умури астки қобили ижтиход буда ва мумкин аст таъвилоти мухталифи ба вужуд биёянд, ва наметавон то замони ташкили шўройи улил амри вохиди муслимин дар русто,шахр ,мантақа ё шўройи улил амри вохиди жахоний бо ижтиходи ек мужтахид ё муқаллидики ба чанин ижтиходоти амал мекунанд хамла кард, ва ё онхоро такфир намуд; балки метавон дар чорчуби худи интиқоди ба нақди дидгоххойи онхо ,он хам бо риояти услуби шаръий иқдом кард.

Пас,бо ижтиходи ек мужтахид ба мужтахиди дигар ё муқаллидики бо ек мужтахиди дигар аст наметавонид хамла кунид. Шумо тарафи ек мужтахиди ва у хам тарафи ек мужтахиди дигар, ту бо ижтиходи мужтахиди хамла мекуни у хам бо ижтиходи мужтахиди дигари  ба ту хамла мекунад ва хамин бози ва жиноёти рух медихадки хам акнун шохиди он хастем.

То замоники бори дигар бо ташкили хукумати исломий дар сарзаминхойи мусалмоннишин,шўройи улил амр шикл нагирад ва уммати ба вужуд наёядки бо ижмои вохид рисолати амр ба маъруф ва нахи аз мункарро бар ухда бигирад,ин холати изтирорий мисли хурдани гушти мурдор то рафъи ин холат идома дорад.Бояд дуруст бо мовзу бархурд кард.

Ибни Таймия рохимахуллох дарбораи имомони мазхаб мегуяд: хеч кудом аз  онхо бо аходиси сахихи росулуллох саллаллоху алайхи васаллам амдан мухолиф накарда аст. Пас,бояд барои онон дар тарки хадиси сахих тўвжих ва узр биёварем. Дар идома мегуяд : хаммаи узрхо се гунаанд:

Бовар надоштан ба инки росулуллох саллаллоху алайхи васаллам он суханро гуфта аст.

Бовар надоштан ба инки хадафи хадис ,фалон мовзуъ аст.

Эътиқод ба мансух будани хукми масала.

Хуб,алъон хам кулли ихтилофоти фирақ ва мазохиби исломийро агар нигох кунид дар хамин масоил ва таъвилоти марбут ба оёт аст, ва хамин таъвилоти марбут ба ривоёт аст. Хаммаи ихтилофоти фирақ ва мазохиби исломий дар хамин аст. Ё бовар надорандки росулуллох саллаллоху алайхи васаллам чанин суханиро гуфта аст. Ё бовар надоранд ба инки хадафи хадис ,фалон мовзуъ астки ту дар мовриди он сухбат мекуни, ё мўътақидандки ин масала мансух шуда аст. Хуб ,инхо аз ин ривоёти росулуллох саллаллоху алайхи васаллам таъвил доштанд ва бароишон узр оварда ва узр хам доранд. Хуб ,аз оёти қуръон хам чанин таъвилоти хаст ва хамин таъвилоти шаръий идома хохад дошт то замони ташкили шўройи улил амри жахоний ё мантақайи, ва то он замон тамоми фирақ ва мазохиби исломийро ба далили таъвилоти шаръийшон наметавон такфир кард ; модомики хануз дар чорчуби шариати аллох ва жамоати муслимин дар харакат хастанд.

Хатто ба қовли ибни Таймия рохимахуллох агар инхо хатто мунофиқи кофари бошандки дар дарун кофар хастанд ё мунофиқи бошандки ба худо хам иймон доранд дар хар сурат, инхоро жузви мунофиқин хисоб кунем боз жузви муслимин онхоро хисоб кардем ; хаммаи инхо хам дорои узр хастанд. Дидемки хадиси ۷۳ фирқа хам мерасонадки  хаммаи фирақ аз дин хориж нестанд, чун росулуллох саллаллоху алайхи васаллам хаммаро уммати худиш маърифий карда аст. Магар мумкин аст росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ек кофарро жузви уммати худиш хисоб кунад?

Дубора ёдовари кунем, бозомузий кунем ва садхо бо бигуемки фирақи зиёдий чун мўътазила ва хавориж дар тули торих вужуд доштанд ва хам акнун хам вужуд дорандки харгиз тавассути уламои солих ва раббоний такфир нашуданд. Хавориж хуни муслиминро халол карданд ва бисёри аз усули мовриди пазириши муслиминро инкор намуданд, каси чун Али ибни Аби Толиб розиалллоху анхуро такфир кардандки жузви собиқунал аввалун ,ширкат кунандаи ухуд,бадр ва соири ғазавот,ширкат кунанда дар байъати ризвон ва аз жумлаи ашараи мубашшира аст,ва он хамма ривоётики дар мовриди сахобаи гиронқадр вужуд дорад. Инхо онро такфир карданд. Чанин инсони бузургворро такфир карданд. Онхо касиро такфир кардандки аллох аз у рози аст. Оёти қуръон ба таъкид дар мовриди собиқунал аввалун омада аст. Дар мовриди касоники дар байъати ризвон ширкат карданд дар байъати ризвонки мунофиқин дар он набуданд. Аллох аз онхо рози аст ва росулуллох саллаллоху алайхи васаллам гуфта у ахли бехишт аст,дар зиндаги дунёвий худиш ваъдайи бехиштро ба у дода аст аммо хавориж уро такфир карданд ва илова бар он ,хавориж хазорон сахоби хамрохи Али ибни Аби Толиб розиаллоху анхуро такфир карданд,аммо таъвили онхо монеъ аз такфиришон шуд. Бо онки ин хамма сахоби бузургворро такфир карда буданд. Пас ,такфири сахоба бо таъвилоти иштибох боис намешавадки ту онхоро такфир куни.Худиш муртакиби иштибохи шуда бояд тавони онро хам бидихад ту чиро мехохи худитро шарики журми онхо бикуни? Ту хам уро такфир мекуни шарики журми у мешави.

Ибни Таймия рохимахуллох мегуяд: ” таъвилгарики қасди пейравий аз пайғамбар саллаллоху алайхи васаллам дошта аст такфир намешавад,балки агар талоши худро карда ва сипас дучори иштибох шуда, хатто уро фосиқ хам намедонем ва ин назди мардум дар мовриди ” масоили амалий ” шинохта шуда аст. Аммо,чанин сухани аз хеч ек аз сахоба ва касоники ба ники аз онон мутобиъат карданд ва на аз хеч ек аз имомони муслимин машхур нест, ва балки дар асл аз суханони ахли бидъат аст”.

Нигох кунид ибни Таймия чи мегуяд: таъвилгарики қасди табъият аз пайғамбар саллаллоху алайхи васалламро дорад такфир намешавад. У хаммаи талоши худишро карда ва дучори иштибох шуда аст хатто уро фосиқ хам  намедонем мегуяд : ин назди умум шинохта шуда аст яъни ек чиз умумий аст дар масоили амалий. Мегуяд :  иддаи хастандки агар каси дар ақида таъвил ва иштибохи муртакиб шуд мегуянд у кофар аст. Мегуяд: чанин харфи на аз хеч сахобаи ва на аз хеч касики аз собиқунал аввалун табъият ба эхсон карданд шанида нашуда балки мегуяд ин харф моли кист? Ин харф ,харфи касони астки ахли бидъатанд.

Дар жойи дигари мегуяд:” ба хамин шева ,ақволики гуяндаш кофар дониста намешавад, шояд нусусики мужиби шинохти хақ мешавад ба гуяндаш нарасида ва ё шояд ба у расида аммо барояш исбот нашуда, ё натавониста ба фахми он даст пейдо кунад, ё шояд шубхоти бар вай арза шудаки худованд уро барояш маъзур бидорад.Пас ,хар ки мўъмин бошад ва дар талаби хақ талош кунад ва бо ин вужуд ,дучори иштибох шавад худованд иштибохи уро –хар чи бошад – хохад бахшид, чи дар масоили назарий ё амалий , ва ин хамон равиши астки асхоби пайғамбар саллаллоху алайхи васаллам ва жумхури аиммаи ислом бар он буданд.”

Ин сухани ибни Таймия барои бародароники масири иштибохро дар бархурд бо ахли таъвил аз ахли қибла дар пеш гирифтанд метавонад бисёр муфид бошад, бахусуски ин бузургворон худишонро аз шогирдони ибни Таймия рохимахуллох медонанд. Ин гуфтаро чанд бор гуш диханд ва барои худишон мурур кунанд то бифахманд касики уро устоди худишон медонанд дар ин замина чи чизи дар мовриди касони аз ахли қиблаки таъвил мекунанд гуфта аст.

Албатта ,худи ибни Таймия рохимахуллох хам чанд бор дар мовриди ” ақоид ва тўвхид” мунозироти бо каси чун ” Бакрий” дошта , ва Бакрий таъвилоти доштки хамин таъвилот монеъи такфир у аз тарафи ибни Таймия рохимахуллох шуда буд. Хенгомики ибни Таймия бо ” Бакрий ” бар сари масалаи тўвхид мунозара дошт, ( нигох кунид бар сари масалаи тўвхид мунозара дошта ) Бакрий барои эътиқодоти худ аз оёт ва аходис истефода мекард, ва таъвилоти овардки аз назари ибни Таймия рохимахуллох он таъвилот монеъи такфири Бакрий мешуд! Дустони геромий ,бародарони ман,агар диққат кунид,алъон хаммаи касоники тавассути иддаи аз бародарони мо такфир мешаванд ба оёт ,аходис ва ривоётхои торихий истинод мекунанд, ва хадафи жуз итоат аз аллох ва суннати росулуллох саллаллоху алайхи васаллам  надорад. Ва ин холи аксарияти қотиъ ин гуруххост,хар чандки истисноиёти хам вужуд доранд аммо , хукм бар асоси истисноий содир намешавад.

Ин хамон масири астки аксари беморони ақидатий ва рафтори муслимин дар он офтоданд. Беморони ақидатий ва рафтори муслимин дар хамин чизхо ва дар хамин масир офтоданд. Инхо қасди итоат аз аллохро доранд аммо ,дар ижтиход ва таъвил дучори иштибох шуданд, ва бадтар аз хамма мо шўройи улил амри хам ба унвони қози ва маржаъ надорем ва чанин қози ва шўройи вужуд надорадки битавон ба хамон содаги асри росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ва асри хулафои рошидин ба он мурожаъа кард ва масаларо дар сатхи мантақа ва жахоний хотима бахшид, мо фақат шояд битавонем дар сатхи рустойи худимон ,гурух ё шахри худимон ё хамин атрофиёни худимон битавонем кори анжом дихем. Ба хамин далил астки узр ба шубха ё ба таъвил хамиша вужуд дошта аст ва дар вазъи мовжуд хам танхо аз коноли шўройи улил амр вобаста ба хукумати исломий аз бейн меравад.

Аммо бо ин вужуд ,бояд ба ин нукта хам ишора шавад ва гуфта шавадки : узр ба таъвил ба ин маъно нестки шахс метавон масалан ба инкори ла илаха иллаллох ё инкори бехишт ва жаханнам ва ё хар ек аз мусалламоти шариатки барои хаммаи ахли қибла ба зарурот маълум аст иқдом кунад, каси наметавонад чанин чизхоиро инкор кунад.Мисли хамин корики куффори секуляр хам акнун онро анжом медиханд ,мулхидин онро анжом медиханд ё қаблан ба онхо занодиқа мегуфтанд,ғуллотики қаблан анжом медоданд хам инки хам хастанд ва доранд анжом медиханд, ва ба ин маъно хас нестки дар сурати мухолифат бо қонуни роижи  ижроий ва ошкори шариат наметавон ” хад” ро бар шахси таъвил кунанда ижро кард, на ингуна нест ; балки чанин шахси хам хамчун соири муслимин ғейри қобили истисноъ аст. Хамчунонки Қуддома бин Мазъун розиаллоху анху вақти дар мовриди нушидани хомр таъвил кард хад зада шуд, ва хаминтури ба ин маъни хам нестки афкори чанин касики таъвил карда мустахаққи нақд ва осибшиносий набошад, на .Балки ,ин ба ин маъностки ин таъвилоти шаръий монеъи мешавандки ижоза намедиханд садамаи ба иймони шахс ворид шавад ва монеъи мешавандки хукми такфир бар шахс содир шавад. Монеъи барои жиловгирий аз судури хукми такфир бар шахси таъвил кунанда ва муқаллидики аз чанин мужтахиди тақлид карда аст мешавад.

Дар хар сурат ,кулли муслимин ,ғейри мутааввил буданро дар такфир шарт медонанд, ва агар каси таъвили шаръий аз манобеъи шаръий дошта бошад, хамин таъвили вай монеъ  аз он мешавадки такфир гардад. Хуб ,алъон шумо атрофи худитонро нигох кунид,бибинид касони аз фирақи исломийки шумо онхоро ба хотири феълики анжом медиханд кофар медонид воқеан ин суханон ва корхоишон таъвили аз оёт, аходис ва ривоятхои торихий нест? Оё инхо воқеан ба хотири итоат аз аллох ин суханонро мегуянд ва ин корхоро мекунанд ё ба хотири душмани бо аллох? Агар хатто шак хам доштид хамин шак ва шубха хам боз монеъ аз он мешавадки онхоро такфир кунид. Чун бо яқин вориди ислом шуданд ва бо шак ва шубхо аз он хориж намешаванд.

Холо,касони хамки тамоми ин бадихоят ахли қибларо дар мовриди шахс ё мазхаби таъвил кунанд нодида мегиранд, бидуни шак ё душманони донойи ахли қибла чун мунофиқин ва секулярзадахо хастанд ва мехоханд гурухи аз ахли қибларо дар баробари гурухи дигар қарор диханд, ё дустони жохили хастандки ниёз ба химояти мардумий фирқайи худ,алайхи фирқайи мухолиф доранд хамин ниёз онхоро водор карда дар чанин иштибохоти биёфтанд ва бемухобо ба такфири гурухи мухолиф иқдом кунанд.

Дар хар ду холат,инхо дар масири ғейри шаръий дар харакат хастанд, ва хар ду вахдат ва қудрати ахли қибларо хадаф қарор доданд,ва дар ростойи тазъифи муслимин ва амиқтар шудани шикофхойи тафарруқ миёни ахли қибла дар талошанд ва хар ду хоста ё нохоста монеъи барои вахдат ва баргашти қудрат ва убухат ба ахли қибла хастанд ва хатто монеъи ақим шудани жиход бисёри аз бузургворон дар ростойи ташкили хукумати исломий дар соири сарзаминхойи мусалмоннишин хам мешаванд.

Ин узр ба шубха ё ба таъвил хамиша то замони иқомаи хужжат вужуд хохад дошт,ижтиходи ек мужтахид хам барои ек мужтахиди дигар ба манзалаи иқомаи хужжат бар мужтахиди мухолиф нест, диққат кардид дустон ,ижтиходи ек мужтахид хам барои ек мужтахиди дигар ба манзалаи иқомаи хужжат бар мужтахиди мухолиф нест; танхо ижтиходи жамъий шўроки ба сурати ижмоъи вохидий ироя шуда метавонад дар тамоми ин маворид хукми иқомаи хужжат бар хаммагон бошад. Пас,ижмоъи вохид ноши аз уммати вохид ин иқомаи хужжат бар тамоми мужтахидин ва донишмандони исломий аст на ижтиходи ек донишманд бар ек донишманди дигар.

Дар ин сурат, ва то замони расидан ба чанин ижмоъи ,узр ба шубха ё ба таъвил хамиша вужуд хохад дошт ва танхо аз коноли шўройи улил амр вобаста ба хукумати исломий астки аз бейн меравад. Пас ,агар мехохи аз ин таъвилот халос шавем пеш ба суйи ташкили шўройи улил амр ва пеш ба суйи вахдат ва касби қудрати хукуматий.Ва агар аз чанин хукумати хатто бар асоси хар ек аз мазохиби исломий хам бархурдор хастем, пеш ба суйи тақвияти он ва харакати хаммаи муслимин ба суйи инки онхоро даъват кунем ба инки хамма бо хам вориди гуфтагу шаванд, хамма дар сатхики хастанд шўроро ташкил диханд ва тобеъ раъйи шўро шаванд ва хаммайи таъвилотро ба гуфтагу даъват кунем, хаммаи таъвилотро ба ин шўро бикашонем ва саъй кунем онхоро тахти назорати хамин шўройи вохид ислох кунем. Ин рохкор аст.

То он замон,узр ба шубха ё ба таъвил аз умри тулонийтари бархурдор хохад шуд, чун хужжат диртар ба шахси таъвил кунанда мерасад ва расонандаи воқеий хужжат хамки шўро бошад феълан вужуд надорад, ва гох дар мавориди зиёдий худи шумо хам ахли таъвили хасти мисли онхо ,онхо таъвили шуморо қабул надоранд ва шумо хам таъвили онхоро , қози хамки шўрост вужуд надорадки бо ижмоъи вохид ба ихтилофот хотима дихад. Дар инжо намешавад хам худит шоки боши ва хам қози,тарафи муқобил нез хам шоки бошад ва хам қози ,ту алайхи у хукм содир куни ва у алайхи ту хукм содир кунад.

Дар ин сурат лозим аст ва бояд ба хукми зарурат мисли соири заруратхо бо он бархурд шавад, саъйи содр дошт ва тахаммул шавад, ва ба одоби пойбанд шавемки аз бузургони мо дар қуруни гузашта то кунун ба мо расида аст. Аз жумла инки: мухтарамона бо мухолиф бархурд кунем,инсоф дошта бошем ( чизики хам акнун хийли кам шуда аст),аз асл

«إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا بَيْنَ أَخَوَيْكُمْ»

Мухофизат кунем ва аз душмани ва кина бо ахли қибла пархез кунем, увлавиятхои шариат дар хифзи вахдат ва суръати бахшидан харакат ба самти ташкили дорул ислом дар сарзаминхои мухталиф ,суръат бахшидан ба шўройи вохиди исломий  дар сарзаминхои мусалмоннишин ва мавориди дигарики ахли фан дар ин замина баён карданд бояд дар онхо талош кунем.

Бояд ин маворидро риоят кунем, ин хамон абзорхои хастандкки мо ба хукми зарурат бояд ба онхо ахамият дихем.Увлавиятхоимонро барраси кунемки чи чизхои хастанд. Аз кина ва душмани пархез кунем ва инсоф дошта бошем,дубора мегуем инсоф дошта бошем,чизики дар холи хозир хийли кам аст. Барои хамин увдавиятхоро мехохем бигуем. Тасаввур кунид ибни Таймия маслахати мусалмононро чигуна баён мекунад.

Ибни Таймия рохимахуллох тарки бархи аз мустахаботро боиси дусти медонист ва мегуяд: ” маслахати расидан ба дусти дар дин,бузургтари аз бархи корхост; хамонгунаки росулуллох саллаллоху алайхи васаллам тағйири банойи каъбаро рахо карданд, чун боқи мондани он ба хамон холати пешин сабаби наздики дилхо мешуд”. Ибни Масъуд розиаллоху анху бар комил хондани намоз дар мусофиратро пушти Усмон розиаллоху анху ирод гирифт аммо ,пушти сариш намоз хонд ва гуфт : даргири чизи нопасанди аст.

Хуб,фикр кунам дар мовриди таъвил ба унвони ек монеъ дар такфир ба андозаи ниёз сухбат кардем. Ба хар хол, ин чохор марахалаи исботи журми иртидод,таъйиди журм тавассути қуръон ва суннати сахих,шурути такфир ва мавонеъи такфир, марохили хастандки шахс лозим аст ва бояд дар мовриди мусалмоники ба журми иртидод муттахам шуда инхоро тей кунад ва ба онхо яқин ва итминон пейдо кунад ва зарраи шак хам надошта бошад ва чунончи дар хар мавориди ба яқини комил нарасида буд бояд хукм ба бароати мусалмон содир намояд. Ва ба қовли бузургворони мо агар ۹۹ далили қовий бар кофар будани шахси мусалмон вужуд дошт ва танхо ек далили заиф дорои шубха вужуд дошт бояд ахли қибларо бо хамин шубха аз журм ва марг нажот дод. Ин рохи астки бояд рафт,агар мусалмони худ ва қиёматишро дуст дорад ин масири астки бояд тей кунад.

Мархалайи судури хукм дар мовриди касоники онхоро аз чохор филтери аслий гузарондаем:

Дар инжо мерасем ба мархалаи судури хукм дар мовриди касоники чохор мархалаи исботи журм ,таъйиди журм тавассути қуръон ва суннати сахих,шурути такфир ва мавонеъи такфирро дар мовридишон ба ижро дар овардаем. Ибтидо чанд калама дар мовриди куфр ва кофар бигуем бехтар аст:

Куфр дар забони арабий ба маъни пушондани чизи меояд. Ба хамин далил ба кишоварз мегуянд кофар ,чиро? Чун базрро бо хок мепушонад:

«كَمَثَلِ غَيْثٍ أَعْجَبَ الْكُفَّارَ نَبَاتُهُ» (حدید/۲۰)،

Дунё хамчун борон астки гиёхони он ,кишоварзонро ба шигифт меоварад.

Мушаххас аст, кишоварз медонад чи чизиро мепушонад. Медонад базрро мепушонад на санг ва шишаро.Хамчунин ,медонад ин базрики мепушонад чи базри аст, ва моххо ва балки солхо интизори самари хамон базрро дорад, на чизи дигариро. Пас, шинохт дорад медонадки чи чизиро пушонда аст.

Бо хамин миқёс ба касоники огохона чизи аз неъматхои аллох ва чизи аз қонуни шариати аллохро мепушонанд ё кулли қонуни шариати аллохро мепушонанд ва мунтазири авоқиби он хам мешаванд ба онхо мегуянд кофар. Албатта, мумкин аст теъдоди ин куффор бисёр кам бошад ( хамон куффорики қаблан дар мовриди онхо сухбат кардем ва тўвзих додем)

إِنَّ الَّذِینَ کَفَرُواْ سَوَاءٌ عَلَیْهِمْ أَأَنذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنذِرْهُمْ لاَ یُؤْمِنُونَ خَتَمَ اللّهُ عَلَى قُلُوبِهمْ وَعَلَى سَمْعِهِمْ وَعَلَى أَبْصَارِهِمْ غِشَاوَةٌ

Инхо мумкин аст теъдодишон хийли кам бошадки мутлақан ла юъминуна хастанд ва иймон намеоваранд. Аммо ин афрод мумкин аст жомеъайи бузургиро бо ақоиди худишон бор оварда бошанд ва дар куфриёти аз онхо тақлид шавад ва ба истелох аз миёни жохилон аз худишон копи гирифта бошанд. Дар ин сурат,кулли он жомеъайики аз инхо копи шудандро дар дунё жузви куффор хисоб мекунем ва жузви куффор хисоб мешаванд. Бо инки мумкин аст хийли аз ин жавомеъ фақат муқаллидини куффор бошанд ва аз куффори аслий копи гирифта шуда бошанд, бо ин вужуд,фарқи бейни жохил ва олими жавомеъи куффор вужуд надорад ва хамма машмули хукми вохидий мешаванд. Мисли жомеъайи яхудият, насроният , мушрикин,мажус ё соибин.

Аммо, дар миёни муслимин куффори пинхоний хастандки саъй доранд худишонро копи муслимин кунанд ва шабихи муслимин шаванд ва адойи муслиминро дармеоварандки ба онхо мегуянд мунофиқин ё ба забони имрузий ба онхо мегуянд секулярзадахо. Дар ин сурат, инхо чун худишонро шабихи муслимин карданд жузви муслимин хисоб мешаванд. Холо ,инхо мумкин аст шароити пеш биёядки вазъ аваз шавад, яъни ба жойи инки инхо худишонро шабихи муслимин кунанд ва копи муслимин шаванд, инхо асли худишонро ру мекунанд ва ошкор мекунанд ва дигар адойи муслиминро дар намеоваранд.Ё илова бар ин, мумкин аст иддаи аз муслимин дар суханони ё аъмоли копи инхо шаванд ва адойи ин куффори пинхон ё адойи куффори ошкорро дармеоваранд ва аз масирики бо муслимин омаданд тасмим бигирандки ба ақаб баргарданд,ин баргашт ба ақабро иртидод мегуянд.

Дар сутури гузашта арз шудки илали куфр ва кофар шудан мумкин аст эътиқоди куфрий бошад ( ки амри аст марбут ба қалб ва мо аз он хабар надорем ва ба худи шахс бармегардад) ё сухан ё амали куфрий бошадки боиси пушондани еки ё кулли қонуни шариати аллох ва неъматхои аллох шавад.

Холо ,агар мусалмони дучори ин мусибат ва журм шавад бояд тамоми он марохили чохоргонайи исботи журми иртидод,таъйиди журм тавассути қуръон ва суннати сахих,шурути такфир ва мавонеъи такфир ба сурати дақиқ ва му ба му ба ижро дарбиёянд то шахс ба яқини комил мерасадки хукмро содир кунад ва шахс ба яқин аз ислом хориж мешавад на бо шак ва шубха ва зон ва гумон.

Бояд диққат шавадки ,тей кардани тамоми ин марохили пичида ва тахассусий ва гузарондани шахс аз тамоми ин филтерхо,барои хохар ё бародари ахли қиблаи астки сафи худро аз миёни муслимин жудо накарда бошад, в дидемки ниёз ба тахассуси хосси дорад ва хар каси наметавонад дар ин бахш раъй бидихад ва хукм содир кунад. Аммо , ба махзи инки шахс сафи худро аз сафи муслимин жудо кунад дигар ин шахс жузви куффор ва муртаддин шуда, ва дигар ниёзи ба тей кардани хеч кудом аз ин марохил нест, ва хар мусалмони метавонад дар мовриди ин шахс хукми иртидод ва куфри вайро содир кунад. Чун кофар ва муртад хеч узри надорад ва тамоми ин узрхо ва филтерхо моли муслимин аст. Ин бахши аз такфир кардани куффори ошкор,жузви хамон мавориди астки олим ва ғейри олим намешносад ва ниёзи ба тахассус надорад, ва аллох таоло қудрати ташхис ва илми онро ба хаммаи муслимин дода аст.

Пас,дар хамин ибтидо ин нуктаи мухимро ба хотир биспоридки такфир кардан ба ду бахши комили мутамойиз тақсим мешавад:

Новъи аввали такфир, такфири астки сода ва умумий буда ва ниёз ба тахассуси хосси надорад. Мисли инки бигуйи алъон шаб ё руз аст. Ё бигуйи ин яхудий,мусалмон ё кофар аст? Ё бигуйи Абу Жахл ва Абу Лахаб мусалмон буданд ё кофар? Ингуна маворид ниёз ба тахассус надоранд. Ба хамин далил аст росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ба сирохат мегуяд:

«قولوا لا اله الا الله».

Ла илаха яъни хамин новъики сода ва умумий аст ва ниёзи ба тахассус надорад.

Новъи дувум такфир, такфирий астки пичида аст, ва махсуси қазот ва уламои хосси мебошад ва ниёз ба тахассуси вижаи дорад ва хар каси наметавонад дар он назар бидихад. Ки дар чанд жаласайи гузашта ба ин новъи аз такфир ва тахассус ва марохили он ишора кардем.

Бале,ин шурут ва филтерхойи чохоргона ,имтиёзи мухтасси муслимин аст.Холо шахсики ” огохона” ба қавонини шариати аллох пушт мекунад ва ба еки аз куффори ошкори мулхақ мешавад; хамчун соири имтиёзоти муслиминки дар шариат барои муслимин дар назар гирифта шуда, шахс худишро аз ин имтиёзоти чохоргона хам махрум мекунад. Чун ин имтиёзоти чохоргона мухтасси муслимин аст на муртаддин ва куффори ошкор.

Замоники шахс дар баробари муслимин қарор гирифта ва ошкоро худишро яхудий,насроний,зардуштий ва секуляр меномад, ошкоро ба кофар будани худиш гувохи медихад:

«شاهِدِينَ عَلى‌ أَنْفُسِهِمْ بِالْكُفْر»،

Ин мегуяд ман тамоюли ба қавонини шариати аллох надорам ва қавонини дигариро қабул кардам. Инхо мужримини хастандки амалан худишонро аз доираи муслимин хориж карданд ва вориди доираи муртаддин ва куффори ошкор шуданд, ва табиий астки машмули хукми куффори ошкор шаванд, он хам бадтарин новъи куффор яъни куффори мушрик ва секулярист.

Инхо касони хастандки огохона ва ба мейл ва ихтиёри худишон синашонро барои пазириши куфр боз карданд, бо оғуши боз куфрро пазирофтанд ва қалбишон ба ин куфр итминон пейдо карда, ва нафси онхо бар ин куфр ором гирифта аст :

:«مَنْ شَرَحَ بِالْكُفْرِ صَدْراً»(نحل/۱۰۶)،

Барои хамин астки бидуни хеч дилнигарони мегуянд: мо яхудий ,насроний ,мажус ё секулярист шудаем. Ё махаллихойи мо ба хамин рохати мегуянд мо кумала,демократ ё пикака ва ғейрих шудаем. Инхо ба куфри худишон шаходат медиханд, барои хамин астки той кардани ин марохил барои куффор ,дигар лозим нест. Яъни вақти шахс гуфт ман яхудий,насроний, секулярист,мажус ё соибий шудам дигар ниёзи ба гузарондани у аз ин марохили чохоргона нест ,балки кофари ошкори шудаки шак дар куфри ин кофар боиси кофар шудани худи шахс мешавад. Чун,аллох таоло инхоро кофар дониста ва ту наметавони бархалофи хукми аллох хукми дигари содир куни.

Замоники ек шахс ба ақаб бармегардад ва вориди  еки аз куффори ошкор мегардад, ё мушаххас мешавад ба чанин кофари табдил шуда, хамин кофий астки уро аз ин чохор мархалаки аз имтиёзоти муслимин аст махрум  кунад. Пас, тей кардани ин чохор мархала марбути ек муртади кумала, демократ ,хизби коргарони ужалон мусайламаи каззоби феълий курдхо, борзоний ва соири ахзоби секуляри кофар ва муртад нест. Инхо ба мейли худишон худро аз доираи ислом хориж карданд ва вориди доираи куффор шуданд, табиий астки  аз имтиёзоти муслимин хам махрум шаванд ва бояд онхоро жузви куффори ошкор ба хисоб овард. Чун ,тибқи қоидаи

«مَن لَم يَكفر الكافر فَهُو كافر»،

Каси ” огохона ” кофари чун яхуд,насоро ,мажус , соибин ва мушрикинки имруза ба онхо секулярист мегуяндро кофар надонад дар холики медонад аллох онхоро кофар дониста ; дар ин сурат ,” огохона ” хукм ва қазовати аллохро иштибох дониста аст ва ба воситайи он худиш кофар мешавад, чун ” огохона ” хукми аллох ва росулишро кинор зада барои хамин ба журми мухолифати ” огохона ” бо шариати аллох ,боиси кофар шудани худиш мешавад.

Албатта ,бояд диққат кардки хам акнун хийли аз муслимин хануз намедонандки секуляристхои имруз хамон мушрикини мовжуд дар манобеъи  шаръ хастанд. Каси ба забони имруза мунофиқин ,мушрикин, дахрийхо ва амсолихимро бароишон ровшан накарда аст. Барои хамин ,ибтидо бояд ошкоро ва ровшан бароишон ровшан шавадки иблис хамон шайтон аст, малик товус язидийхо ва алиюллохихо хамон шайтон аст, дахрийхо хамон табиатпарастон ва атеистхо ва материалистхойи имрузин хастанд.Ба хамин шева ,секуляристхо хамон мушрикин хастандки дорои ахкоми хосси хам мебошандки ахкоми онхо бо куффори ахли китоб ва шибхи ахли китоб фарқ мекунад.

Ин тағйири исм мисли хамин каламайи дигарбошон астки имруза бо лутихо ва хамжинсбозхо мегуянд.Мохият еки аст,фақат исм аваз шуда аст.Ин тағйири исми мушрикин ба секуляристхо хам чизи астки муслимин бояд бидонанд ва бояд ба далил ва бо манобеъи шаръий ,бо истинод ба қуръон ва суннат,бо истинод ба манобеъи фиқхий ва бо огохий ва бо дарки ин матолиб ,ба шахс расонда шавад.

Дар хар сурат, куффор узр ба жахл ноши аз таъвил ,шак ва шубха, хато ,фаромуши ва ғейрих надоранд ва каси барои инхо узри қоил нест ва табиий астки онхоро узви аз муслимин ба хисоб наёваранд; аммо муслимин бо доро будани тамоми ин имтиёзот,замоники дар журми марбут ба дин меофтад, то замони баёни иқомаи ” хужжати набавий” ва гузарондани он аз марохили чохоргона мужрим шинохта намешавад, ва касики мусалмонро бо доро будани ин узрхо ва мавонеъ ,такфир кунад дар воқеъ,бародари мусалмонишро такфир карда ва худиш журми дар хадди такфир кардани худишро муртакиб шуда, яъни дар воқеъ худиш худишро такфир карда аст.

Хуб,холо агар дар мовриди шахси муттахам ба журми иртидод хам тамоми ин марохилро тей карди ва мушаххас шуд ин шахси мужрим аст, ва хукми қатъий бар у содир шуда ва такфир шуда ва танхо мунтазири ижрост, ту хам бояд хамчун ек вазифаи шаръий уро кофар бидони. Ин кофар хам чизи аст мисли хамон кофари ошкорики хамчун ек вазифа бояд онхоро кофар бидони. Чун аллох онхоро кофар дониста,вақти мегуем вазифа ,яъни ибодат аст.

Такфири кофари ошкор ибодат аст. Аммо , бо онки жойгохиш дар ақида мухим ва калидий буда ва куфр ба тоғут ва исторти вуруд ба ислом аст,танхо ибодати шахсий мисли намоз ва ………нест балки ,ибодати аст мисли руза ,закот ва жиход; ту хатто қабли аз намоз ,жиход ,закот ва руза инро қабул карди. Чун қабли аз намоз,шаходатайн оварди ва ба ла илаха – иллаллох иқрор карди. Қабли аз намоз ва руза ва соири ибодот ба ” ла илаха ” ва куфр ба тоғут иқрор карди :

«فَمَنْ یَکْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَ یُؤْمِن بِاللّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَکَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَىَ لاَ انفِصَامَ لَهَا وَاللّهُ سَمِیعٌ عَلِیمٌ» (بقره/۲۵۶).

Пас,ин хам мисли руза,закот ва жиход хаққи ижтимоий буда, ва хаққи астки ғойри аз худит ,муслимини дигар хам дар он сахм доранд, ва наметавони хаққун насро хамин тури талаф куни ва онхо зери по бигузори. Дар сурати тавоноий,хеч рохи барои фарор аз ин масъулият вазифа ва таклифи шаръий надори, ва бояд онро анжом дихи ва бояд хаққи мардумро дар ин вазифа пардохт куни, ва наметавони бигуйи ман намедонам ё рабти ба ман надорад ё кори ман нест ё шубхоти дигарики мунофиқин ва секулярзадахойи воизиус салотин ва дин фурушон дар ин замина тўлид карданд.

Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мефармоянд:

أنتُم شُهَدَاءُ الله في الأرض فمن شَهِدَ له عُمُومُ المؤمنين بالخيرِ كان مِن أهل الخير، ومَن شُهِدَ له بالشَّرِّ كان مِن أهل الشَّرِّ“.[۲]

Яъни шумо шохид ва гувохи аллох бар руйи замин хастид. Замоники назди умуми мўъминин собит шуда фалоний одами хуби аст ту хам бояд бигуйи хуб аст ва агар умуми мўъминин шохидий медоданд ва собит шудаки одами бади аст ва ахли шар, ту хам бояд бигуйи одами шарри аст. Шохиди аллох дар руйи замин хасти

«أنتُم شُهَدَاءُ الله في الأرض»

Дар хадиси дигари хам росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мефармоянд :

وَاشْهَدُوا عَلَى الْمُحْسِنِ بِأَنَّهُ مُحْسِنٌ، وَعَلَى الْمُسِيءِ بِأَنَّهُ مُسِيءٌ”[۳]

Шохидий бидихид бар инсони никукорки никукор аст, ва бар инсони бадкор хам шохидий бидихидки бадкор аст.

Хеч шарри ва хеч бади бадтар аз куфр вужуд надорад, ва бояд хавосит бошад бо кофар донистани кофар ва куфр ба тоғут,илова бар онки ба ақидаи худит хидмат мекуни бо шаходат ба кофар будани ек кофар ба жомеъа хам хидмат мекуни. Ту замоники бути секуляристхойи махаллий мантақайи курдистон қози Мухаммад муртад,бунёнгузори аввалин хизби иртидодий дар курдистон ва ужалон,мусайламаи каззоби феълий курдхоро кофар немедони ва ё хатто сукут мекуни дар ин сурат, ба чи каси хидмат мекуни? Ба шайтон ва хифзи бутхо ва фарогир шудани бештари жараёни иртидоди умумийки боиси парастиши бештари ин бутхо ,гиройиш ба дини секуляризм ва ривожи анвоъи мафосиди ақидатий,рафторий ва ахлоқий дар миёни муслимин кўмак мекуни? Ё ба қонуни шариати аллох ва гиройиши бештар муслимин ба қонуни шариати аллох ?

Куфр ба ин бутхо ва шикастани ин бутхо илова бар онки бахши аз ақидаи хар мусалмониро шомил мешавад хаққи ижтимоий аст, хаққи фарзандон ва атрофиёни ту ва хаққи ояндагон мебошад. Ин вазифаи тустки дар корномаи худ бинависи ва битавони ба хар шевайи шуда жилови жараёни касиф,палид ва чиркин иртидодро дар миёни мардум бигири. Бояд бигуйики чиркин ва касиф аст, олуда аст то мардум бидонанд бо чи чизи сар ва калла мезананд. Ин мойе чист?

Ин хам мисли руза ,закот ва жиход,дорои муқаддамотий астки бояд риоят шаванд… мухимтарин муқаддамот ин астки бояд дар мовриди он илм дошта боши:

فَاعْلَمْ أَنَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ».

Диққат кардид аллох таоло дар ” ла илаха иллаллох ” мегуяд ” фаълам”. Аллох таоло ба хамон андозаики лозим аст ба ту илм додаки бифахми куффори яхудий, насроний ,мажус ,соибий ва секуляристхо кудомхо хастанд ва онхоро кофар бидони хамин бароят кофий аст. Дар мовриди масоили рези дигар агар илм надори набояд риск куни:

«وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ ۚ إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ كُلُّ أُولَـٰئِكَ كَانَ عَنْهُ مَسْئُولًا» (اسراء/۳۶).

Дар суратики илми комил ,дақиқ ва яқиний надори сукут бароят хеч хатари надорад, ва аллох бештар аз вусъати ту ва бештар аз илми ту аз ту чизи намехохад:

«لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفسًا إِلّا وُسعَها»

Пас,адойи уламоро дар наёвар, сукут кун, ва агар илми надори руйи иймонит шарт банди,қимор ва риск накун. Чун ,росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мефармояд :

“إِذَا كَفَّرَ الرَّجُلُ أَخَاهُ فَقَدْ بَاءَ بِهَا أَحَدُهُمَا»،

Хар касики ба бародари худ бигуяд эй кофар, дар он сурат ба еки аз онхо бармегардад. Ё мефармояд :

: “أَيُّمَا رَجُلٍ قَالَ لِأَخِيهِ يَاكَافِرُ فَقَدْ بَاءَ بِهَا أَحَدُهُمَا إِنْ كَانَ كَمَا قَالَ، وَإِلَّا رَجَعَتْ عَلَيْهِ.

Пас,хавосит бошад агар он мусалмон ба сурати яқиний кофар нашуда буд, ва танхо ек зарра шак дар мовриди кофар буданиш вужуд дошт куфр ба худит бармегардад, ва мисли ин мемонадки гуфта боши худам кофарам, ва ин хатарноктарин журм ва зулми астки шахс дар хаққи худиш муртакиб мешавад.

Журми ин шахс бисёр бадтар аз журми шахси мусалмони астки шароб мехурад,дузди мекунад, моли мардумро мехурад,зино мекунад ,ғийбат мекунад ва соири гунохони кабираро анжом медихад ва медонад инхо харом хастанд. Хаддиақал ин астки шахс бо ин журмхоики медонад хароманд аммо инхоро анжом медихад кофар намешавад ва суди хам дар дунё ба у мерасад,аммо бечораики аз руйи химоқат ва кина ,аксаран аз руйи кина касиро бидуни яқин такфир мекунад, дар воқеъ худишро такфир мекунад, ва хеч лаззати хам дар дунё бу у намерасад. Ба назари шумо каси хаст то ин андоза ба дунё ва қиёмати худиш зулм кунад? Каси хастки то ин андоза ба худиш ахамият надихад? Худишро залил,паст ва ночиз бидонанд? Қатъан чанин инсони вужуд надорад.

Чун куффори ошкор хам хаддиақалиш ин астки дар дунё аз  лаззатхои жисмоний бархурдор мешаванд, аммо журми ин бечора ба нахви астки хеч лаззати дунёвий хам барояш надорад ғейри аз аъсоб хурдкуни, ошуфтагихои даруний ва рафторий набошад. Дуздики дуздий мекунад дар ин дунё чизи ба у мерасадки метавонад дар ин дунё аз он истефода кунад аммо, ин бечора ғейри аз осиб ва зарар хеч чизи ба у намерасад? Дустон, чи чизи ба у мерасад? Хеч чизи.

Пас,такфир ё кофар кардан,яъни шумо ба ек кофарки аллох уро кофар дониста бигуйи кофар. Масалан ба ек яхудий ,насроний,мажус ,соибий ё мушрик ва секуляр бигуйи инхо кофар хастанд. Ё ба ек мусалмон ё мўъминики бо гуфтор ё кардори мустахаққи ин мешавадки ба у бигуйи кофар бигуйи кофар.

Ё замоники аллох таоло мефармояд:

«لَا تَعْتَذِرُوا قَدْ كَفَرْتُم بَعْدَ إِيمَانِكُمْ»ۚ.

Аллох таоло ба ин шева дастаи аз мўъмининро такфир мекунад ва  ба онхо мегуяд шумо баъди аз иймон кофар шудаид. Кофар шудан баъди аз мусалмон будан ва иймон хам яъни муртад шудан.Аммо ,мебинемки ин мунофиқин ва секулярзадахо ба далоили машмули хукми муртаддин ва куштор намешаванд балки , машмули хамон хукми ” хазар ” мешавандки қаблан онро тўвзих додем

«لَا تَعْتَذِرُوا قَدْ كَفَرْتُم بَعْدَ إِيمَانِكُمْ».

Дар хар сурат,такфир ва кофар кардан яъни хукм додан ба ашхосики аллох дар шариатиш онхоро кофар дониста аст. Медонемки дар такфир хам, хеч жойгохи барои ақл ва раъйи фалоний ва фалоний вужуд надорад. Наметавони бигуйи фалон имом ,фалон пешво,фалон олим инро гуфта аст.Жойи барои раъй ,ижтиход ва ақли фалон ва фалоний вужуд надорад ва хукми шаръий махзи астки фақат ва фақат бояд далили аз аллох бар он вужуд дошта бошад. Ин хам даражот ва маротиби дорадки мухимтарини он масоили хастандки барои хамон шахс ровшан ва ошкор шуда бошанд. Яъни барои ин шахс бо яқин ва бидуни кучактарин шакки собит шуда бошадки ин афрод кофар хастанд. Монанди такфир кардани касики аллох таоло онхоро дар қуръон такфир карда ва кофар дониста аст.Мисли шайтон ,фиръавн ва хар касики дини ғейри аз исломро қабул кунад, мисли куффори ахли китоб,,куффори шибхи ахли китоб ва куффори мушрикки имруза ба онхо мегуянд секулярист.

Ё такфири касоники хос ва ом медонанд. Шахси мужрим ва ғейри мужрим медонандки агар каси ин сухан ё амалро анжом дихад ошкора аз дини ислом хориж мешавад, мисли касики мукаллаф бошад,шахси мукаллафики вужуди бехишт,жаханнам ё вужуди аллохро инкор кунад ; ё бигуяд зино халол аст ва худиш комилан огох бошадки жараён аз чи қарор аст, ё бигуяд шароб халол аст, хамжинс бози халол аст ё издивож бо хайвонот мисли Европоки дар холи хозир роиж аст халол аст ва масоили мисли инки барои хос ва ом ровшан шуданд ва хеч инсони мукаллафи вужуд надорад ва нестки дар онхо шак дошта бошад. Дар инжо агар каси муртакиби чанин журмхои ошкори шудки илми он назди хамма вужуд дорад, хамма метавонанд инхоро кофар бидонанд мисли хамон рафиқи иймондори сохиби боғки замоники сохиби боғ ,қиёматро инкор кард ба у гуфт: оё ту кофар шуди ба касики туро офарида?

«قَالَ لَهُ صَاحِبُهُ وَهُوَيُحَاوِرُهُ أَكَفَرْتَ بِالَّذِي خَلَقَكَ مِنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُطْفَةٍ ثُمَّ سَوَّاكَ رَجُلا» (كهف/۳۷).

Инхо мавориди умумий будандки шахс метавонад хадди худро бидонад,мезони илми худро бидонад ва ба хамон андозаики аллох таоло ба у илм дода битавонад дар мовриди онхо сухбат кунад.

Пойинтарин даражаи такфир хам дар мавориди астки дар он ихтилоф вужуд дорад. Ками болотар аз он ин астки фард тахассус надорадки у дигар қатъан вориди он намешавад. Дар он илм ва тахассус надорад, вижа аст,марбут ба қазоти хосси мешавад ва хар каси наметавонад вориди он шавад.

Дар холи хозир хам дар мовриди умуроти дунёвий ,парвандахои хастандки хар каси наметавонад вориди он шавад ва ниёз ба тахассуси вижа ва қозиёни вижаи дорад хатто қозиёни хам дар ин замина бо екдигар мутафовут хастанд.

Аммо ,пойинтарин даражаи такфир хам дар мавориди астки дар он ихтилоф вужуд дорад. Монанди инки касики намоз намехонад кофар мешавад ё на? Ва мавориди дигарики инхо ниёз ба тахассуси хосси тавассути қозиёни хосси дорад ва хар каси наметавонад дар ин масоил тахассусий раъй бидихад.Мавориди дар ин замина зиёд буданд аммо , тасаввур кунид шахси чун Мансур Халлож мўътақид ба хулул буд ва мегуфт: дар дохили ин либоси ман ғейри аллох чизи дар он нест, ман ва аллох еки шудем. Ин харфро ошкора бейни хамма мегуфт. Тасаввур кунид мухокамаи у хафт сол ва ним тул кашид, он хам на инки дар зиндон бошад балки ,озодона зиндаги худишро мегузаронд. Дар нихоят ۲۱ сар мазхаб имзо кардандки ин шахс муртад шуда ва алъон куштани у жоиз аст. Ин яъни,мавориди пеш меояндки фақат мутахассисин метавонанд дар мовриди он раъй бидиханд ва қарор нест хамма дар он раъй диханд. Пас, ту хам нигох кун тахассуси ту чиқадар аст хамон андоза буру жилов ва руйи саломати исломи худит риски алакий накун, ва руйи исломит қимор накун.

Нуктаики дар мовриди Мансур Халлож лозим аст дубора ёдовари шавад гуфтемки ۲۱ сари мазхаб имзо карданд яъни чи ?яъни  дар он замон ,۲۱ сари мазхаб зинда вужуд доштанд. Дар холи хозирки ин теъдод хам нестанд. Нуктаи дигар инки хамон ۲۱ сари мазхаб имзо карданд яъни ба ижмоъ хамма имзо кардандки ин фард ба чанин даражаи расида аст. Мутахассисини хаммаи мазохиб на фақат ек мазхаб,ек сари мазхаб ё ек мужтахид чанин харфиро зада бошад. Алъон дар ек мазхаби хосси садхо мужтахид вужуд дорандки шахс харфи еки аз онхоро мегирад ва бо харфи хамон ек нафар, хечки ۱۰۰ сари мазхаб даруни мазхаби худишро мекубад, кулли мазохиби дагарро бо хамон екики гирифта мезанад бо таъвили хамон ек нафарки гирифта аст.

Пас,масала хийли хатарнок аст. Нигох кун мезони маълумоти ту чиқадар аст ва чиқадар мисли хуршид дар рузи соф дар васати осмон бароят маълум шуда ва хеч шак ва шубхаи бароят боқий намондаки фалоний кофар ва муртад шуда,онвақт бигу фалоний кофар ва муртад шуда аст. Бибин,хамон турики медони шайтон,фиръавн,яхудий,насроний,мажус ва соибий ва ек мушрики секуляр,кофар хастанд ба хамон мезон яқин дорики фалон мусалмоники дучори фалон журм шуда боз кофар шуда аст? Агар нести пеш нару,забонитро қейчи куни бехтар аз ин астки онро бо такфири мусалмони бичархоники кофар набошад ё хатто дар куфри у шак дошта боши ; хатто агар ин шак хам ек зарра бошад.

Дар ин замина,бояд нихояти диққатро ба кор бурд ва то замоники мисли офтоб дар осмони соф кофар будани мусалмони ошкор нашуда аст набояд дар такфири у ажала кард. Чун такфири нохаққи мусалмон ,гунохи астки хеч гунохи кабираи бо он қобили муқояса нест. Хатарнок астки дар сурати адами тахассус ,танхо инсонхои номезон ва номутаодил ба он иқдом мекунанд.

Гуфтам замоники инсон машруб мехурад ё муртакиби дузди ,зино ва ғейрих мешавад,тамоми инхо боиси кофар шудани шахси мусалмон намешаванд ва шахс бо вужуди ин гунохони бузург,боз дар доираи ислом мемонад модомики онхоро халол надонад. Аммо, агар каси дар озмойиши дақиқ ва ташхиси дақиқи беморийи ек мусалмон сахл ингорий намояд ва жохилона ек мусалмонро такфир кунад ва ин мусалмон кофар набошад хукм ба худиш бармегардад,панох бар аллох. Оё гунохи болотар ин барои ек мусалмон вужуд дорад?

Худишро кофар карда ; ин шахс ,худиш кофар мешавад ба журми :

۱٫Нисбат дуруғ додан ба аллох. Чун,худованд ин шахсро кофар надониста аммо ин бечораи номезон мегуяд: на, ин кофар аст. Яъни аллохи мутаол фармуда  ин амр харом аст аммо ин бечора мегуяд: на халол аст. Яъни  амалан мегуяд ман рост мегуям на аллох. Бародарон ! такфир ,кори худост; хамчунонки халол ва харом кардани кор худост.

۲٫Мусалмонро ба журми муттахам мекунадки агар дар вай набошад ба худиш бармегардад. Яъни куфр ба худиш баргашта,хамчунонки арз шуд риски хатарнок аз ин дар дунё вужуд надорад.Имоми Нававий рохимахуллохки ахиран тавассути иддаи аз хамин беморони равоний номутаодил ва номезон такфир шуда мегуяд: чунончи  мусалмони бигуяд: эй кофар! Бидуни инки онро тўвжих кунад, худиш кофар мешавад ; зеро у исломро куфр номида аст. Нигох кунид имом Нававий рохимахуллох чи мегуяд.

Инро мерасонадки дар хар сурат,шойиста ва лозим аст мусалмоники ба қиёмати худ ахамият медихад,аз ин журми бисёр бузургики болотар аз тамоми журмхост пархез кунад, ва хамчунин битарсанд аз инки хоста ё нохоста худишонро дар радифи касони қарор додандки аллох таоло бо лафзи тахдид омизи дар мовриди онхо мефармояд:

«إِنَّ الَّذِینَ یحِبُّونَ أَنْ تَشِیعَ الْفَاحِشَةُ فِی الَّذِینَ آمَنُوا لَهُمْ عَذَابٌ أَلِیمٌ فِی الدُّنْیا وَالآخِرَةِ» (نور/۱۹)،

Бегумон касоники дуст медоранд гунохони бузурги дар миёни ахли иймон густариш ёбад ,дар дунё ва охират азоби дарднок хоханд дид.

Барои ек мусалмон чи фохишаи бадтар аз такфири бародари мусалмониш ва густариши тафарруқ дар миёни муслимин вужуд дорад? Тафарруқики токунун жони хазорон мусалмонро гирифта,хуни хазорон мусалмонро хадар дода,хуни мусалмоники болатар аз каъба аст. Магар куштани ек мусалмон журмиш сангинтар аст ё хароб кардани каъба? Дар холики рузона мебинем даххо мусалмонро мекушанд,такфир мекунанд ва мекушанд. Агар даххо бор дар руз каъбаро дуруст мекарданд ва хароб мекарданд хануз журми он сабуктар аз куштани мусалмон буд. Пас,чи фохишаи бадтар аз ин вужуд дорад.

Еки аз бародарони афғонийи мо таъриф мекардки еки аз фармондахойи мужохидин дар жанг бо секуляристхои социалист шўравий ва маздурони махаллий он дар мантақаи Самангони Афғанистон, ин мужохид ,муллойи будки тоза ба чизи мисли норинжак ошно шуда буд ва ба қудрати тахрибий он ошноий надошт. Касоники ин норинжакро оварда буданд тўвзих додандки ин норинжаки кучак қудрати тахрибий зиёдий дорад ва масалан агар халқаи онро бикаши метавонад инқадар ба душман садама бизанад. Ин муллойи мужохид ,огохий чандони дар мовриди ин норинжаки кучак надошт ва хиёл мекард инхо бо у шўхи мекунанд. Барои хамин,бидуни  инки дигарон бифахманд зомини норинжакро кашид, ва дигарон нафахмиданд ва дастишро боло гирифт ва ру кард ба дустон ва гуфт: яъни ин метавонад инқадар садама бизанад?  Ин дустимон мегуяд: хануз дар холи сухбат кардан будки норинжак мунфажир шуд ва дасти ин муллойи фармондаро қатъ кард ва табъан садамаи дигари хам ба кулли сар ва сурат ва баданиш ворид кард ва хатто баъзи аз афроди атрофи у хам қатъан садама диданд.

Такфир кардан, ибодат аст ва наметавон онро дасти кам гирифт; вазифаи хассос ва хатарноки хам хастки наметавон бо он шўхи кард. Ин норинжак ,жисмро нобуд кард ; такфири нобажо ,иймонро нобуд мекунад ва ин хийли хатарнок аст.

Бо ин вужуд падидаи хатарнок иртидод хам мумкин аст ба сурати фардий анжом шавад ва хам ба сурати умумийки саъй мешавад ба сурати мухтасар ба шикли умумий он ишора шавад. Иншааллох.

Гуфтем ончи мунофиқин ва секулярзадахоро мутиъ чамуши муслимин карда чист? Қудрат. Инхо ба хар мезони мутаважжих шаванд ин қудрат кам ва заиф шуда, ва ё дар холи заиф ва аз бейн рафтан аст, ба хамин мезони худишонро нишон медиханд ва дар нихоят куфри худишонро ошкор мекунанд. Ин иттифоқи будки дар авохири умри росулулллох саллаллоху алайхи васаллам ва дар хенгоми бемори ишон ва фўвти  ишон ва халаи қудратики ба вужуд омада буд иттифоқ офтод ; ва ба хамин тартиб ,дар тули торих харгох халаи қудрати дар миёни муслимин ба вужуд омада инхо ибрози вужуд карданд.

Нуктаи жолиб ин жараёнум чандин бор ба он ишора кардем ин астки инхо огохона ва аз руйи илм ва бо мейл ва ихтиёр,сафи худро жудо мекунанд ва ба ақаб бармегарданд ба хамин далил хеч узри хам надоранд:

كَيْفَ يَهْدِي اللَّهُ قَوْمًا كَفَرُوا بَعْدَ إِيمَانِهِمْ وَشَهِدُوا أَنَّ الرَّسُولَ حَقٌّ وَجَاءَهُمُ الْبَيِّنَاتُ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ (آل عمران/۸۶)،‏

Чигуна худованд гурухиро рохнамойи мекунадки баъди аз иймонишон ва баъди аз онки гувохи доданд ба инки пайғамбар бар хақ аст ва далоили ровшани барои онон омад,кофар шуданд? Ва худованд гурухи ситамкоронро хидоят нахохад кард.

‏إِنَّ الَّذِينَ ارْتَدُّوا عَلَى أَدْبَارِهِمْ مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ الْهُدَى الشَّيْطَانُ سَوَّلَ لَهُمْ وَأَمْلَى لَهُمْ‏ (محمد/۲۵)،

Инжо хам мухим астки

مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ الْهُدَى

Касоники баъди аз ровшан шудани хидоят ,ба куфр ва залолати пешини худ бармегарданд,бидон хотир астки шайтон корхоишонро дар назаришон меорояд ва онхоро бо орзухои тулоний фариб медихад. Хамин орзухои тулонийки хамин секулярзадахо хам акнун хам доранд ва секуляристхо хам даххо сол аст дар мантақаи мо доранд ва хеч вақт ба он намерасанд. Иншааллох.

Пас,инхо хақ бароишон возих ва ровшан шуда

«جَاءَهُمُ الْبَيِّنَاتُ» و «تَبَيَّنَ لَهُمُ الْهُدَى»

Хам шуданд ва комилан хамма чизро дар мовриди қонуни шариати аллох ва росулуллох саллаллоху алайхи васаллам медонанд ва узри надоранд аммо ,бо тамоми ин огохихо ба ақаб бармегарданд

«ارْتَدُّوا عَلَى أَدْبَارِهِمْ»

Ва аз иймон ба куфр ақабнишини мекунанд ва аз дунёйи муслимин ба дунёйи кофарин бармегарданд. Ин баргашти онхо мумкин аст далоили мухталифи дошта бошад аммо мухаррики аслий он чизи дигари аст.

Медонемки ислом ,илова бар қудрати хокимиятики мумкин аст баъзи вақтхо дошта бошад ё онхоро аз даст бидихад ва ин қудрат даст ба даст шавад,дорои ек қудрати номаръий ва нарми астки мисли об хамишаги ва мисли об қудратманд ва хаётий мебошад ва ба тадриж мохкамтарин сангхоро хам сурох мекунад ва мохкамтарин бовархо ва ақоидро нез нобуд месозад.

Ислом ва қонуни шариати аллох дар ек гуфтагуйи озод ба андозаи возих,ровшан ва қудратманд  астки харгиз шикаст намехурад. Ба қовли ибни Хазм рохимахуллох ,шамшир гох бо мост ва гох алайхи мо ,аммо бурхон ингуна нест; бурхон хамиша аз он мост ва нобудгари суханони мухолифони мо.

Бале,хамин қудрати истидлол ва хамин қудрати ақидатий муслимин аз ектараф хамма чизро барои мунофиқин ва секулярзадахо ровшан ва возих мекунад ва аз тарафи дигар хеч рохи чораи жуз фарор ва жудо шудан аз сафи муслимин барои секулярзадахо боқий намемонад, чун медонанд танхо бо забони аслаха ва гулула метавонанд алайхи муслимин кори анжом диханд ва танхо бо забони аслаха ва гулула метавонанд бар муслимин ғалаба пейдо кунанд на бо забони далил,ақл ва гуфтагу. Чизики хамиша ба дуруғ ва барои фариби дигарон иддаои онро доранд дар холики аз хар далил ,ақл ва гуфтагуйи барри хастанд. Ба хамин далил инхо хар фурсатики бароишон пеш биёяд мехоханд аз ин тангнойики дар он қарор гирифтанд берун биёянд.

Инхо дар хар фурсати саъй мекунанд аз сафарийки бо муслимин хамрох буданд ва ба жилов рафтанд огохона мехохандки ба ақаб баргарданд ва тасмим мегирандки баргарданд ба ақаб. Мушаххас аст касики мехохад баргардад медонад мақсадиш кужост ва ба кужо бармегардад,дуруст аст? Масалан  шахсики қасди мусофират дорад қатъан медонад ба кужо мехохад биравад ва хатто василаики мехохад бо он мусофират кунадро хам хуб ташхис медихад.

Шахсики мехохад аз дини ислом даст бардорад ва ба василаи гуфтор ё амалий ба куфр баргардад, мехохад инхамма мусофиратики рафта дубора ба ақаб баргардад,барои хамин чанин шахси ошкоро медонад ба кужо мехохад баргардад ва бо чи василаи хам бармегардад. Василашро хам медонад , медонад агар ин харфиро бизанад ба ақаб бармегардад,хамин василаи у мешавад ё  фалон амалиро анжом дихад ба ақаб бармегардад. Хам медонад ба кужо бармегардад ва хам василашро медонадки бо чи василаи мехохад баргардад. Магар мумкине шумо хамин алъон бихохид аз шахри ба шахри дигари биравид нафахмидки ба кужо хохид биравид ё бо чи василаи мехохид биравид? Чанин чизи ғейри мумкин аст. Ингуна бояд маслаи баргашт ва иртидод возих шавад.

Ба унвони мисол,агар шахси мукаллафи қасди мусофират даруни шахри дошта бошад ва ба иштибох савори утубуси ва мошини шахри дигари шавад, ин шахси мукаллаф иштибох карда ва метавон харфишро қабул кард ва уро пиёда намуд. Хатто дуруғ хам бигуяд боз барои бори аввал метавон харфишро қабул кард. Аммо ,агар дубора савори хамон васила шуд ва қасди мусофират дошта читур? Дар ин сурат,наметавон харфишро қабул кард. Чиро? Чун ин бор огохона савор шуда ва воқеан қасди мусофират ба хориж аз ин мантақа бо хамин василаро дорад.

Аллох таоло мефармояд: касоники қасд доранд ба василаи сухан ё амали муртад шаванд, ва бо ин ду васила мусофирати худишонро аз жомеъайи муслимин ба ақаб шуруъ карданд ва ба ақаб бармегарданд,огох хастандки доранд чикор мекунанд, ва аз руйи  илм ,огохи,амд ва ихтиёр иқдом ба чанин мусофирати мекунанд; ва нукта дигар инки ,хамма ошкоро медонандки чанин шахси мусофират карда ва аз жомеъа ва махал ва хамсояги онхо ба махалли дигари куч карда, ва ин тағйири ошкорики дар зиндаги шахс рух додаро фахмиданд; барои хамин астки фахмидани тағйири макони ошкори махалли зиндаги ин шахс ниёз ба тахассуси хосси надорад балки ,барои босавод ва бесавод ,пир ва жавон ,зан ва мард ва хар инсони қобили ташхис астки ин шахс ин махалро тарк карда ва ба жойи дигари мусофират ва куч намуда аст.

Пас,дар дунё муртад каси астки ,ба сурати аланий ва ошкор ,бо мейл ва ихтиёри худ аз дини ислом хориж мешавад ва ба ақаб бармегардад ва хаммаи муслимин ин тағйири маконро метавонанд ташхис диханд. Ва дар мавориди хамки ниёз ба ташхис ва қазовати пичида ва гузарондани шахс аз марохили чохоргона дорад боз қазоват дар ин заминаки тавассути мутахассисини ахли фан бо яқин анжом шуда ин афрод ва мутахассисини ахли фан бо яқин ин тағйири маконро ошкор мекунанд ва онвақт астки ин тағйири макон барои умум хам ровшан ва ошкор мешавад.

Агар чанин шахси иртидоди худишро аланий накунад ва каси аз иртидоди у бохабар нашавад,дар дунё машмули хукми муртаддин намешавад ва каси кори ба қалб ва эътиқоди даруний у надорад балки, зохири ошкори у меъёр қарор мегирад. Чун иртидод дар дунё фақат ек журми даруний ва комилан шахсий нест балки ,журми ижтимоий аст ва ниёз ба қароини зохирий ,далоили ва мустанадот барои исботи журм дорад.

Чиро журми ижтимоий аст? Чун ,замоники шахс ошкора ва аланий муртад мешавад мужрими астки ошкора ба хуқуқи маънавий ва иймон ва бовархои соири муслимин садама зада аст. Ба у гуфта шуда ижборий дар дохил шудан ба ислом вужуд надорад

«لا اکرَاهَ فِی الدِّین»،

” фи ” дар дохил шудан ба дин ижборий вужуд надорад аммо ,агар ворид шуди дигар наметавони хориж шави, наметавони хар кориро ба мейли худит анжом дихи. Еки аз далоили ин шароит ин астки хуруж аз дини ислом барои муслимин ижоди шубха мекунад ва жанги равонийро дар тазъифи сафи муслимин ва тақвияти жибхаи куффори ошкор ба рохи меандозад, ва бар иймон ва иродаи муслимин таъсири манфий мегузорад ба нафъи душманонишон. Мисли касоники ек қарордоди бо ту бастанд ва васати кор ек дафъа зери хаммаи шурути мовжуд дар қарордод мезананд ва дунболи коришон мераванд. Чанин кори ба шумо садама мезанад. Холо мумкин аст дар корики шумо анжом додид ек нафар биравадки садамаи он камтар аст аммо ,мумкин аст хамма зери хамма чиз бизананд ва хамма биравандки қатъан садамаи он бештар аст.

Дар ин сурат,иртидод хам мумкин аст ба сурати фардий ва мўвридий бошадки ,хатари камтари барои муслимин дорад ва жохойи хам мумкин аст ба сурати жамъий ва фарогир бошадки ин тарсноктарин ва мусибатбортарин балойи астки муслимини ек макон мумкин аст ба он дучор шаванд. Бахусус замоники ин муртаддин сохиби қудрат ва хукумати хам шаванд.

Дар заминаи муртад шудани умуми дорудастаи мунофиқин ва секулярзадахо дар замони вафоти росулуллох саллаллоху алайхи васаллам шавохиди зиёдий вужуд дорад , ва ин фарогири ба нахви будаки хиёл мекарди кулли араб муртад шуданд:

-Умар ибни Хаттоб розиаллоху анху мегуяд:

:”إنَّ العَرَبَ قَد ارتدَّت عَلَى أعقَابِهَا كُفَّارًا

Ба дурустики араб ба ақаб баргаштанд ва кофар шуданд.

-Анас розиаллоху анху мегуяд:

“إرتَدَّت العَرَب”

Яъни араб муртад шуданд.

Ибни Касир рохимахуллох ва ибни Хишом рохимахуллох аз ибни Исхоқ рохимахуллох ривоят кардандки :” қабилаи Асад ва Ғатафон дар Нажд ба рахбари Тулайха фарзанди Хувайлид Асадийки иддаои пайғамбари мекард муртад шуданд ; ва қабилаи бани Ханифа дар Ямома ба рахбари мусайламаи каззоб муртад шуданд, ва қабилаи Тамим ба рахбари Сажжох духтари Хорис тамимийки иддаои пайғамбари мекард ва бо мусайлама издивож кард муртад шуданд; қабилаи Фазора хам ба рахбари Уяйна муртад шудан ва қабоили Рабиъа ва Бакр ибни Воил дар бахрайн ба рахбари Мунзар фарзанди Нуъмон муртад шуданд ва қабоили Кинда дар Хазрамавт ба рахбари Ашъос ибни Қайс Киндий муртад шуданд ва Музхаж ва дар миёни онхо қабилаи Анос ва Мурод дар  Яман ба рахбари Асвад Ансийки қабли аз вафоти росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ба қатл расид муртад шуданд, ва чанд тоифа аз Сувайлам ва Қузоъа хам муртад шуданд.

Ибни Усайр менависад: ” чун сипохи Усома ба фармони Абу Бакр озим шуд дар хар қабилаи ба тамоми ё бархи аз онхо муртад шуданд ва ба ғейри аз Сақиф ва Қурайш соири қабоил муртад шуданд”.Хамин муаррих изофа мекунад: ” баъди аз рихлати пайғамбар саллаллоху алайхи васаллам фармондорони пайғамбар аз хар корон фаро расиданд ва гузориш медодандки аъроб шўриш карда ва муртад шуданд”.

Пас,ин далоил ва далоили зиёдий дигари ба мо мерасонадки чизи возихи астки иртидоди умумий дар миёни қабоили мухталиф дар интихойи умри росулуллох саллаллоху алайхи васаллалм ва хенгоми марги ин бузургвор рух дода аст. Аммо, ин ба ин маъни нестки кулли қабила ва қабоил ё мардумони он сарзамин муртад шуданд,балки ,дар миёни аксари қабоил мўъминини ростини хам вужуд доштандки бар иймони худ собит қадам монда буданд аммо ,дар хар сурат қудрати ғолиб ва ошкор бо муртаддин буд. Росуллулох саллаллоху алайхи васаллам ба собит қадамони қабоил нома невишт ва дастур додки дар баробари ин балойи фарогир вокуниш нишон диханд. Эронийхо  дар Яман бар иймони худ собит қадам монданд ва тавонистанд Асвад Ансий еки аз пайғамбарони дуруғинроки бахшхои зиёдий аз Яман ,Бахрайн ва сахройи Арабистонро ишғол карда буд ба қатл бирасонанд. Абу Бакр розиаллоху анху хам хамин шеваи номанигорийро бо собит қадамон идома дод.

Ба хамин тартиб,иртидодхои умумий зиёдий дар торихи ислом рух дода астки наметавон ба хаммаи онхо дар тули ин ۱۴ қарн ишора кард. Барои намуна метавон ба иртидоди умумий дар Хуросон тавассути Санбод Хуррамдин ва Маздакий ( ки онхо ақоиди иштироки ё ба қовли имрузийхо ,социалисти доштанд ва иртидоди умумий дар Хуросон тавассути онхо анжом шуд), ва устоз сис худро мавъуди зардушт қаламдод мекард ва иддаойи пайғамбари дошт ва дар садад будки ойини зардуштиро бо бархи ислохот ихё кунад дар Хуросон зухур кард ва иртидоди умумий ба рох андохт; ё метавон ба иртидоди умумий дар Мовороуннахр тавассути гурухи сапиджомагони Муқаннаъки  иддаойи пайғамбари ва сипас худойи мекард ва таолими Маздакро дар иштироки мол ва сирват зинда мекард ишора намуд ва пейравони хамин шахси маздакий масожидро ба оташ мекашиданд ва занонро медуздиданд, хамон корики хизби мусайламаи каззоби курдхо ужалон духтаронро дар Курдистони Ироқ ва жохойи мухталиф медуздиданд. Хамма инро медонанд. Мардум ба номи пак инхоро мешносанд. Шавохид ва далоили зиёдий вужуд дорадки инхо идома дихандагони рохи хамон маздакиёни собиқ хастанд. Сурхжомагон хам боз дар Хуросон ,бони ек иртидоди умумий дигари шудандки хамон ақоиди иштирокий ва ибохигарий маздакийхоро бо худишон меоварданд, ва тамоми харомхои исломро барои худишон халол ва озод карда буданд ва аз хеч чизики дилишон мехост абойи надоштанд. Биравид хамин алъон хам парчамхо ва намодхои ба истелох хамжинс бозонро нигох кунид дар миёни ахзоби секулярист ва муртади курдистон ,биравид нигох кунид. Дар рохпиймоийхойи хамжинсбозхо , бо парчамхои онхо ва бо расмият бахшидан ба ибохигарийхо дар миёни гуруххои худишон ва дар сарзаминхоики тахти тасаллути онхо қарор гирифтанд идома дихандаи рохи хамин маздакийхо хастанд.

 Дар Озарбайжон ва бахшхои аз Курдистони Эрон ва Туркия хам иртидоди умумий тавассути Бобак Хуррамдин иттифоқ офтода буд.Хамон ақоидро доштки алъон хамин дорудастаи мофиёйи ужалон мусайламаи каззоби курдхо хамин ақоидро бо худишон тахти унвони озодий занон ,озодий жинсий,озодий …….бо худишон хамл мекунанд. Бобак Хуррамдин дар бахшхои аз курдхои Эрон ,Туркия ва Озарбайжон қиёмиро шуруъ кардки муддати ۲۰ сол тул кашидки ин хам боз хамон ақоиди маздакиён дар иштирок дар сирват ва занхо ва ғейрихро тарвиж мекард. Чизи шабихи хаминки коммунистхои имрузин чун кумалахо ,мусайламаи каззоби курдхо ужалон ва дигарон онро таблиғ мекунанд.

Бидуни шак,мисли хамин Бобак Хуррамдинки дар  Хуросон ва жохои дигар ба муддати ۲۰ сол ин корро кард,қози Мухаммад хам бунёнгузори аввалин хизби секуляр ва куфрий дар Курдистон дар қуруни гузашта , каси будки жараёни иртидоди умумий дар ин манотиқро ба рох андохт ва хам акнун ужалон ,мусайламаи каззоби астки асбоби иртидоди умумий дар бахши азими аз жамиъати курдхои мусалмонро ба хамрохи соири гуруххои секуляри чап ва либирал фарохам карда аст, ин ғейри қобили китмон ва пушондан аст. Каси наметавонад онро бипушонад. Иртидоди умумий воқеияти астки инхо аз дахахои гузашта токунун шуруъ карданд,каси наметавонад онро дар миёни курдхо инкор кунад.

Дар Табаристон хам Мозёр бин Қорун , боз хамон бовархои Хуррамдинон ва маздакийхои иштирокийро бони иртидоди умумий дар миёни мардуми ин мантақа кард, ва мисли қози Мухаммад курдхо ,у хам бунёнгузор ва бони иртидоди умумий дар Табаристон шуд. Бех Офарид Исхоқ турк хам бо баргашт ба зардуштийгари хар ек ба новбаи худишон бони иртидоди умумий дар манотиқи тахти нуфузи худишон дар Хуросон шуданд.

Аксари инхо марбут ба замони будки халаъи қудрати бейни нобуди Умавиён то қудратгирий Аббосиён ба вужуд омада буд. Хамин гуруххо бо қудратгирий хукумати Аббосиён дубора ба равиши мунофиқин баргаштанд,ва дар мавориди дар гуруххои ғаллоти хазидандки ниқоби исломий ба чехра доштанд ва гуруххои чун қаромата ,алиюллохихои Кермоншох ,язидийхои Ироқ ва ғейрихро ба вужуд оварданд,алавийхои атрофи дерсим ва …….ро ба вужуд оварданд ва боз инхо ба шеваи дигар,новъи иртидоди умумийро дар бахши аз муслимин ба вужуд овардандки бахши аз хуромийхои мо хам аз ин мусибат дар амон намонданд ва хам акнун хам иддаи ночиз ва андаки аз онхо хануз бар бовархои ғуллоти алиюллохий боқий монданд.

Хамлайи муғулхо хам боз боиси ижоди иртидоди умумий дар миёни муслимин шуд. Ибни Таймия мегуяд: дар миёни мардум касони будандки агар душман пийруз мешуд онхо хам куфр ва иртидоди худро ошкор менамудандки, ин холи аксарияти мусалмонони ин аср астки замони дучори сахти ва мушкилоти мегарданд муртад мешавад, дар ин замина худимон ва ғейри худимон ин андоза дидаемки барои ибрат гирифтан кофий бошад. Ин гуфтаи ибни Таймия хам мерасонад ононки муртад мешуданд дамдами мизожхои будандки дар дорудастаи мунофиқин таъриф шуданд. Яъни онхо мусалмонони росих набуданд хамин секулярзадахои хастандки мо хам акнун онхоро мебинем. Хамин секулярзадахо хастандки дар тули торих муртад шуданд ба шарти инки асбоби иртидод бароишон фарохам шавад.

Дар Андалус хам замоники Абу Абдуллох сағир дар холи жанг бо аммуйи худиш, Абу Абдуллох Мухаммад Аззағғал буд, артеши насоройи костил ба фармондехи Фердинандо ба онхо хамла кард ва Абу Абдуллох сағир асир шуд ва ба шарти инки тобеъи насоро шавад ва солона ба онон жизъя бидихад, пас аз ду сол аз зиндон озод шуд. Нигох кунид, мусалмон вақтики ба жон хам меофтод залил ва нобуд мешавад, тафарруқ туро нобуд мекунад ва муодиларо бар акс менамояд ба жойи инки насоро ба ту жизъя бидиханд ту бояд ба онхо жизъя бидихи. Қоида хамин аст.

Аммо ,насронийхо ба ин таъаххуди худишон хам амал накарданд ва замоники муслимин бо хам дучори тафарруқ ,даргирий ва хатто муттахид шудан бо насоро буданд насронийхо тавонистанд бо иттиходи се подшохий костил ,леун ва орогун қудрати бузургиро ба вужуд биёваранд ва муслимини мутафарриқ,залил ,беубухат ,суст ва заифроки дар холи набарди дохилий ва хушгузароний будандро нобуд кунанд. Куффор бо вахдат ,қудрат пейдо карданд ва муслимин бо тафарруқ ,залилий ва заафро интихоб намуданд ва аллох  таоло суннати худишро аваз намекунад.

Дар хар сурат,хазорон мусалмони Андалус қатли ом шуданд ва хазорон нафари дигар ба самти шимоли Африқо фарорий гаштанд.  Аммо, ондаста аз муслимини хамки насороро дар Андалус алайхи муслимин химоят карда буданд ё накарда буданд ва бетараф монда буд ва фарор накарда буданд, замоники насоро қудрат гирифтанд ва пояхойишонро қавий карданд додгоххойи ангизасиюн ва тафтиши ақоид ташкил доданд ва бо ташкили додгоххойи ангизасиюн ва тафтиши ақоид ,ин мусалмонон ба сурати умумий муртад шуданд,хатто бовар кунид насоро ба муртад шудани инхо хам  қаноат накарданд. Баъадхо хамин жамъияти анбухи муртаддин хам ба бахонаи инки қаблан мусалмон буданд ва хуни муслимин дар рагхойишон аст тавассути насронийхо қатли ом шудан ва ришаи чанд сад солайи муслимин дар ин диёр хушкида шуд.

Дар еки ду қарни ахир хам афроди зиёдий дар миёни қовми худ боиси иртидоди умумий миллат ва қовми худ ба дини секуляризм ва мазохиби мухталифи он чун либиролизм, социализм ,социал демокрасий ,либирал демокрасий ,коммунизм ва ғейрих шуданд. Хам акнун инхо қудрат гирифтанд ва мод моди инхост ва яхуд ва насоро чунон таъсири надоранд. Истиснохойи хийли нодири хастанд. Дар еки ду қарни гузашта балойи вайронгар барои куффор ахли китоб ва хатто шибхи ахли китоб ва тамоми фирақи исломийки хаммаро фалаж карда дини секуляризм ва секуляристхо хастанд.

Қаблан хам ишора кардем ва тўвзих додемки секуляризм чи балойи бар сари насроният дар Европо оварда аст. Нигох кунид секуляризм чи балойи бар сари насроният дар Амрико ва жохойи дигар оварда аст. Хаммаро нобуд карда ва хеч кишвари насроний хам акнун дар дунё вужуд надорадки бо муслимин бижангад. Кишвари насронийки бар асоси насроният ,кишвари яхудият биёяд алайхи муслимин бижангад вужуд надорад ;  балки ,секуляристхо хастандки бар хамма хукм мекунанд ва иддаи аз насронийхо ва теъдоди бисёр зиёдий аз мусалмонзадахоро ба кор мегиранд ва дар ростойи ахдофи худишон харж мекунанд. Бале, секуляризм ва дини секуляризм ва мазохиби мухталифи он хамчунонки дар Европо ин масоибро ба вужуд овард дар миёни сарзаминхойи мусалмоннишин хам боиси иртидоди умумий дар миёни қабоил,нажодхо ва сарзаминхои мухталифи шудаки дар курдистон ва дар миёни курдхо метавон ба қози Мухаммад ба унвони бунёнгузори аввалин хизби секуляр ва иртидоди дар курдистон ва баъадхо борзонийхо , ва толибоний ва ужалон мусайламаи каззоби феълий курдхо ишора кардки , хам акнун садхо хизб аз ин секулярхо дар миёни курдхо фаоланд ва кори кардандки  иртидоди умумий дар миёни курдхо жараён пейдо кунад. Иртидоди умумийки собиқаи ба ин густардаги харгиз надошта ва хеч чизи инчунин натавониста ақоид ,бовархо ,ахлоқ ,фарханг ва хувияти курдхоро нобуд кунад ва ба жойи он куфр ,илход, бебандубори ахлоқий ва жинсий ,фасод ,хиёнат ,пасти ва ризолатро жойгузин кунад. Хеч чизи натавониста  чанин бало ва мусибатиро бар сари ин миллат биёварад.

Ин иртидоди умумий дар миёни курдхо хам харгиз ба маъни муртад шудани тамоми курдхо нест балки ,хамчун иртидоди умумий асри росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ва дигар адвори торихий мо шохиди собит қадамони зиёдий дар миёни курдхо ва соири ақвом хастемки умумият қотиъ ва қудрати қотиъро ташкил медиханд. Аммо ,жараёни ғолиби рахбарики қудрати аслаха ва қудрати таблиғийро дар ихтиёр дорад дар миёни аксарияти қотиъ курдхо бахусус курдхои Туркия ,Сурия ва Ироқ дар дасти хамин секуляристхост ва жараёни рахбарий дар миёни аксарияти қотиъ курдхо жараёни иртидоди секуляристхостхо хастки афроди дар курдистони Эронро хам мутаассифона бо худиш олуда ва муртад карда аст. Теъдоди қолили хастанд, дар хар сарзамини одами фосид вужуд дорад,қатъан вужуд дорад. Мунофиқиники қатъан вужуд доранд. Замоники росулуллох саллаллоху алайхи васаллам натавониста хаммаи онхоро аз бейн бибарад хам акнун хам дар сарзамини мо бояд вужуд дошта бошанд. Ин чизи табиий аст ва хамин теъдоди мунофиқин агар замина бароишон фарохам шавад ба хамон гуруххои муртад мулхақ мешаванд.

Иртидоди умумий дигарики ба дунболи тўлиди ин секуляристхои муртад домангири муслимин,бахусус муслимини мантақаи мо ва аксари манотиқи дунё шуда ин астки ,гурухи бисёри аз мусалмонзодахо ба воситаи пуштибоний кардан аз куффори секуляри ишғолгари жахоний ва ба воситаи пуштибоний кардан аз новкарони онхо ва муртаддини секуляри махаллий алайхи муслимин инхо муртад шудандки ,фақат аллох мудонад шумори ин бечорахо чанд аст. Дар ин замина ,агар ба чанд намуна ва мисоли баржаста ишора шавад фикр намекунам безарар бошад ( бехтар аст):

-Медонемки секуляристхои Англиз бо абзори чун рахбари Шариф Хасанки – ба у бузурги Макка мегуянд – ба Усмоний ба исми инқилоби бузурги арабийки – дар асл хиёнати бузурги арабий буд – хамла карданд то инки дар солхои ۱۹۱۶ ва ۱۹۱۸ бар шом хоким шуданд ва Усмонийхоро берун карданд ва рахбари секуляри Англизи ,лорд Ленби хоким шуд ва Англиз секуляр фаластинро ба сехюнистхои секуляр тахвил дод,Фарансаи секуляр Сурия ва Ливанро гирифт,секуляристхои Англиз Ироқ ва Иорданияро дар ихтиёри Сойкс ва Бику қарор доданд ва Шариф Хусайнро дар холики ваъдаи подшохий арабро ба вай дода буданд ба Қибрис табъид карданд. Фаластин ба ин шева ,қурбонийи хиёнати бузурги арабхои новкари секуляристхо қарор гирифт. Пас ,хар он чики мебинем бар сари Фаластин ва фаластиниён меояд самарайи секуляристхои жахоний ва новкарони махаллий онхост. Хар рузки исми Фаластин ёдитон меояд жинояткорони секуляристи жахоний ва новкарони махаллий онхо хам жилови чишмитон биёяд.

-Дар хамон вақт ,Англизи секуляр ,Ироқро ба василаи мусалмонзодаихойи муздури хиндий аз дасти усмонийхойи мусалмон гирифт ва онро ишғол кард,тавассути чи каси? Тавассути хамин муздурони ба истелох мусалмони хиндий ( ханафийхои хиндий ) ва вақтики мусалмонзодахойи хиндий жангидан бо усмонийхойи мусалмонро гунох донастанд Шариф ва уламои салафий дарборий ва хоини Макка ва соири муллохои хоини муздуриш фатвои жоиз будани жанг дар зери парчами Англиз алайхи муслимини усмонийро содир карданд. Пас, Англизи секуляр бо химоят ва пуштибоний салафиюни хоини оли саъуд ва уламойи дарборий онхо ,сарзамини муслиминро ба василаи мусалмонони фариб хурда тасхир кард. Хамон корики хам акнун Амрикойи секуляр дар холи анжоми он мебошад.

-Фарансаи секуляр хам дар соли ۱۹۲۰ бо қарордоди сойкс – бику ба василаи мусалмонзодахо ( моликийхо дар он замон) ,Тунис ва Алжазоирро гирифт ва Фаранса дар соли ۱۹۵۴-۱۹۶۲ бо Алжазоирихо ба василайи алжазоирихойи моликийки онхоро дар гурухи бо унвони алхарракиюнки адади онхо дивист ва панжох хазор нафар буд бо хаминхо алайхи алжазоирихо жангид. Корики хам акнун сахавот дар Ироқ ва Сурия ,барои Амрико ва ното ва Русия ва муздурониш анжом медиханд. Фаранса дар он солхо бо алхарракиюнки теъдоди онхо дивист ва панжох хазор нафар буд ва аз миёни моликихо берун омада буданд алайхи мусалмонони моликий алжазоир жангид. Ва баъди аз кушта шудани ек миллион нафар аз мардуми инқилобий алжазоир ва шикасти муздурон,алхарракиюн мовжуд дар алжазоир хам бо фарансавийхо ба Фаранса  фарор карданд. Намози жамоати васиъ сарбозони мусалмонзодаи Гитлер хам дидем. Намози жумъайи онхоро дидемки инхо бештар аз ханафихои Туркия буданд. Шофеъихойи Миср ва моликийхойи Тунис,Ливия ва амсолихим.

Дустон диққат кунид ва алъон хам нигох кунид ва Амрикои секуляр хам,худи ва соири хам пеймонони секуляри худишро танхо ба василаи хоинул харамайни шарифайн ва фатвойи дин фурушони хоини оли саъуд ва соири сарзаминхоики ,онхоро лашкари дуст,исм мебурданд,дохили сарзаминхои мусалмоннишин дар ховармиёна кард ва хам акнун ,дар панохи хаминхо бо кулли муслимин дар холи жанг аст.

Амрикои секуляр ,Ироқро вайрон накард магар ба василаи Кевайт ,Иордания ,оли саъуд ,Миср ва соири тоғутхо , ва хамин  алъон хам хавопиймохоишро аз Кувейт ,Саъудий ,Қатар ,Туркия ва Покистон барои куштори муслимин ба парвоз дар меоварад. Амрикои секуляр Афғонистонро аз Покистон мезанад ва ба василайи афғонийхойи ханафий мазхаб эътилоф ба истелох шимол – чун : Раббоний ,Дўстим,Ахмадшох Масъуд ,Сайёф ва дигарон – бо толибон жангид.

Амрикойи секуляр хам акнун ба василаи курдхойи хоин ва секуляр ва шофеъийзодахойи Курдистон ба ахдофиш дар баъзи аз нуқоти Ироқ  расид ва коришки тамом шуд онхоро мисли дастмоли туолет вил карда то ек бори дигарки ба дастмол эхтиёж пейдо кунад. Хам акнун хам Амрикойи секуляр дорад хамин истефодаро аз хизби коргарони ужалон мусайламаи каззоби курдхо дар Сурия мекунад, холоки кориш тамом мешавад ва ин дастмолро хам мисли дигарон дур меандозад хамма мунтазир мешавем ва мебинем. Қаблан  дар мовриди қози Мухаммад дидем. Хамин корро Сталин бо бунёнгузоришон қози Мухаммад муртад анжом дода буд ва мисли дастмол туолет уро пас аз масраф дур рехт. Охар ,магар каси пейдо мешавадки дастмол туолетро пас аз истефода пеши худиш нигах дорад? Ғейри мумкин аст.

Хатто дар жангхои салибий қадим хам салибийхо бо хиёнати амирони шом вориди савохили шом шуданд, ва Андалус хам ба василаи хиёнати сарони тавоиф суқут кард. Дар ин равобит миёни куффори ошкор бо чанин новкарони мусалмонзодаи хамиша куффори ошкор суд бурданд, ва мусалмонзодахо хам хар бор баъди аз аз даст додани дин,иззат ,номус ва хувиятиш ,дар нихоят замин ва сирвати худишро хам аз даст дода аст.

Бале,ин мусалмонзодахо дар  артеши куффор ва алайхи муслимин ва барои густариши иртидоди умумий дар миёни муслимин дар холи жанг буданд ва алъон хам хастанд, дар миёни тамоми мазохиб ва фирақи исломий вужуд дорадки афроди дохили гурухи куффори секуляри жахоний шуданд ва дар сафи онхо алайхи муслимин дар холи жанг хастанд. Хам инки ,баъзи фирқахо камтар чун ,теъдодишон камтар аст монанди шиъаён теъдоди камтари аз инхо бо куффор хамкори мекунанд; ва дар миёни фирақи дигар мисли фирақи маъруф ба ахли суннат теъдодишон садхо баробар бештар аз шиъа хост, чиро? Чун жамиати онхо хам садхо баробари бештар аз шиъа хост. Дар аксари кишвархои дунё хаминхо хастандки дар саффи Амрико ,ното ва соири куффори алайхи муслимини худ дар холи жанг хастанд ва медонем жанг хам аз ду холат ба дар нест ё дар рохи аллох сурат мегирад ё дар рохи тоғут ва куффор :

«الَّذِينَ آمَنُوا يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ۖ وَالَّذِينَ كَفَرُوا يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ الطَّاغُوتِ فَقَاتِلُواأَوْلِيَاءَالشَّيْطَانِ ۖ إِنَّ كَيْدَ الشَّيْطَانِ كَانَ ضَعِيفًا» (نساء/۷۶)،

Касоники иймон оварданд, дар рохи аллох межанганд, ва касоники кофаранд, дар рохи  шайтон межанганд. Пас, бо ёрони шайтон бижангид. Бегумон ,найранг ва макри шайтон хамиша заиф буда аст.

«إِنَّ كَيْدَ الشَّيْطَانِ كَانَ ضَعِيفًا».‏

Бале,

«الَّذِينَ آمَنُوا يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ۖ وَالَّذِينَ كَفَرُوا يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ الطَّاغُوتِ»

Бале,бояд ингуна гуфта шавад

«فَقَاتِلُواأَوْلِيَاءَ الشَّيْطَانِ».

Ба хамин далил ва далоили дигар ,тамоми секуляристхойи сарзаминхои мусалмоннишин дар ин дунё,ба хотири валоъ ва дусти ва сарпарастишон ,эъломи валойики ба қавонини секуляристи мухолифи шариати аллох карданд,ва жангидан дар сафи куффори секуляри хорижий хукмишон мисли хукми хамон куффори ошкор аст, ва аз ислом ба сафи хамон куффори ошкор баргаштанд ва дар рохиш межанган ду хун медиханд. Ин баргашт амалий ин афрод аз сафи муслимин ба сафи куффор ,иртидоди возих ва ошкори онхост, хатто агар ду ахволи шахсий хам пораи аз ибодати исломийро анжом диханд мисли пейравони пайғамбарони дуруғин садрил исломки ба аксарияти қотиъ шариати ислом пойбанд буданд.

Пас,жараёни иртидоди умумийки қовмхои чун курдхо бо он даст ва панжа нарм мекунанд чизи жадиди набуда ва нест, аммо агар қудрати исломий дар баробари инхо ба вужуд наёяд мумкин аст хамон балойики бар сари муслимини Андалус омад бар сари ин миллат хам биёяд. Хамчунонки қаблан омада буд. Магар мо тажрубаи алавиёни Дерсим ва изадихойи Санжор ва алиюллохихойи атрофи Долохуро надоштемки ибтидо ғуллот онхоро бо шуорхойи мазхабий фариб доданд ва бо ворид кардани ақоиди маздакиён ,монавиён,метероистхо ва амсолихим ва хатто яхудият ,насроният ва ғейрих маъжуний барои ин курдхо дуруст карданд. Алъон шохиди насли аз инхо хастемки аслан худишонро мусалмон намедонанд ва бо ин шулми шурбоики аз ақоиди мухталиф бароишон аз қарни хафтум ба баъад дуруст карданд ва қизилбошхо ба он созмон доданд дар чунон таваххуми офтодандки хиёл мекунанд ақоидишон марбут чанд хазор сол пеш аст. Мисли инки еки алъон биёяд ва бигуяд пешинаи коммунистхойи кумала дар курдистон ба қабли аз суқрот бармегардад ё хаддиақал ба дўврони қабли аз пайғамбар бармегардадки аллох таоло дар мовриди иддаи аз дахрихо ва ба истелох коммунистхо мегуяд:

:«وَ قَالُوا مَاهِیَ إِلا حَیَاتُنَا الدُّنْیَا نَمُوت وَ نحْیَا وَ مَا یهْلِکُنَا إِلا الدَّهْرُ وَ مَا لهَم بِذَلِک مِنْ عِلْمٍ إِنْ هُمْ إِلا یَظنُّونَ» (جاثیه/۲۴)،

Мункарони аллох ва рузи қиёмат мегуянд: хаёти жуз хамин зиндаги дунёйики дар он ба сар мебарем дар кор нест. Гурухи аз мо мемиранд ва гурухи жойи ишонро мегиранд, ва жуз табиат ва рузгор ,чизи моро халок намесозад! Онон чанин суханиро аз руйи яқин ва огохи ва илм намегуянд, балки танхо гумон мебаранд ва тахмин мезананд.

Хам акнун хам ,секуляристхо дар расонахоишон чанин иштирокотиро аз миёни соири бовархои бостоний ва милали мухталифики вужуд дорад аз лабалойи китобхоишон берун мекашанд, ғуллотки омаданд ақоиди мухталифи маздакийхо ,монавихо ,митероистхоки ақоидишон вужуд доштанд, насронийхоки буданд, яхудийхо ва мажуски буданд,соибинки дар мантақаи Хузистон ва атрофи он буданд ва зиндаги карданд. Тамоми ин маъжунро дар хамин чанд қарни гузашта дуруст карданд барои хамин ғаллот ,мардуми бечораики дар Дерсим ва Санжор ва бахшхои аз хуромоноти мо дуруст карданд, алъон дар китобхоишон вужуд дорад, дар саранжом нигох кунид вужуд дорад ва мусхафи раш нигох кун вужуд дорад. Саранжом хам ба забони хуромий аст. Инхо аз лобалойи китобхойишон хамин ақоидки баъзихо марбут ба хазор сол пеш аст ва ба қабли аз ислом хам бармегардад берун мекашанд ва расман онхоро дини жадиди нишон медиханд, ва бо зури аслаха аз чанин гумонхо ва зонхои бепоя ва асоси дифоъ хам мекунанд, дар холики хамма медонем умри ин гуруххо бо торихи гуруххои ғуллот фирақи  мунтасиб ба ташайюъ ва тасаввуф гира хурда аст.

Умри инхо зиёд нест мумкин аст ақоиди марбут ба қарнхои пеш дошта бошанд. Хамин алъон ,коммунистхо ва мотериалистроки дар он мантақа мумкин вужуд дошта бошанд ва аз ақвоми мо хам бошад ва ақоиди ин шахс мумкин аст марбут ба димитрис бошад, марбут ба қабли аз милоди насрониятки аз он сухбат мекунанд, марбут ба хазорон сол пеш бошад. Ин намерасонадки қовм ва хеши мо худиш ба тури нажодий аз хазор сол пеш хамин динро дошта балки ,худиш астки хамин динро дорад. Падар ,падарбузург ,қовм ва хешхои у чизи дигари буданд.

Ғуллоти изадий,алиюллохий ва алавийхо падаришон ва аждодишон чизи дигари буданд баъад ба ин маъжун табдил шуданд. Ғуллот инхоро ба чанин табдил карданд ва иртидоди умумийро дар бахшхои ба вужуд оварданд. Хам акнун хам бо зури аслаха ва қудрати таблиғий ва қудрати  расонаики онхо доранд ин таваххумотро ба хурди мардум медиханд ва хатто онхоро асил хам маърифий мекунанд. Чиро? Чун баъзи аз ақоидишон бармегардад ба хамон монавихо ,маздакийхо ,зардуштгари, митероист ,яхудият ,насроният ва ……….ва инхо қабли аз ислом буданд. Жиноят  ва дуруғи махзро нигох кунид. Хамин астки хеч кудом аз онхо наметавонанд онро собит кунанд ба хотири хамин астки аллох таоло мегуяд:

وما لهم بذلک من علم إن هم الا یظنون»

Хеч илми надоранд чун илм бояд тажруба шавад,яъни бояд яқини бошад. Инхо хеч илми надоранд. Хаммаш зон ва гумон ва эхтимол аст ва аз хамин зон ва гумон ва эхтимол ва дуруғ хам бо зури аслаха ва шабакахои мохвораийшон дифоъ мекунанд.

Дар баробари қудрати аслахаи инхоки аз тарафи куффори секуляри хорижий ва тоғутхои мантақаи химоят мешаванд, танхо қудрати қуръон ва таблиғи махдуд ва ночиз кофий нест, балки танхо бо қудрати хукуматий ва танхо бо қудрати аслаха метавон бо инхо муқобила кард.

Равиши бархурд бо онхо хам хамон равиши астки бо мунофиқин ва секулярзадахойи мешавадки ё муслимин онхоро аз жомеъайи худишон ихрож карданд ва ошкор шуданд, ё худишон ба мейли худишон сафишонро аз муслимин жудо мекунанд ва куфри худишонро ошкор мекунанд ва мисли куффори ошкор барои муслимин возих ва ошкор мешаванд ва ба сафи куффори ошкор мулхақ мегарданд ва ба истелох муртад мешаванд. Чунончи уммул мўъминин Оиша розиаллоху анхо мефармояд:

:”ارْتَدَّتِ الْعَرَبُ قَاطِبَةً، وَاشْرَأَبَّ النِّفَاقُ

Яъни : тамоми араб муртад шуданд ва дурруйи ва нифоқ жой гирифт.

Яъни ,бо муртад шудани аъроб чи чизи мустақар шуд? Нифоқ. Бале, мунофиқин ва секулярзадахо нифоқи худишонро ошкор мекунанд, хамон чизироки пинхон карда буданд хаминро ошкор мекунанд. Хамин . Барои хамин то замоники дар миёни мусалмонон хастанд мо наметавонем ба онхо бигуем мунофиқ ,эй мунофиқ. Аммо вақти ошкор карданд дигар тамом шуд, метавон гуфт, чун мунофиқ яъни кофар ,мунофиқ ,муодили кофар аст. Мунофиқ хамон кофар аст ва ле пинхон мебошад, хамин. Пас, инхо машмули хукми куффори ошкор мешавандки куфришонро ибтидо махфий карда буданд ва холо онро ошкор карданд. Дар ин сурат, мисли хар кофари бо онхо бархурд намешавад, балки танхо мисли куффори мушрик  ва секулярхо бо онон бархурд мешавад на мисли куффори ахли китоб ва шибхи ахли китоб.

Нуктаи резики дар инжо лозим аст ба он ишора шавад ва мутаассифона аз тарафи бисёри аз муслимин риоят намешавад ин астки ,хамчунонки мунофиқин дастаи аз миёни муслимин хастанд ва наметавон хаммаи муслиминро мунофиқ донист, ба хамин шева, муртаддин хам дастаи аз муслимин хастанд, дастаи аз фалон мазхаб хастанд, муртаддин хам дастаи аз муслимин хастанд на хаммаи муслимин, на хаммаи он мазхаб , ва наметавон ба далили вужуди инхо хаммаи муслиминро жузви мунофиқин ё муртаддин донист. Иртидоди умумий асри росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ва соири адвор хам инро ба вузух нишон додаки ,бо вужуди қудратгирий муртаддин ,собитқадамон хам бисёр буданд ва собитқадамони Эроний дар Яман будандки Асвади Ансий еки аз пайғамбарони дуруғинро аз пой дароварданд ва ба дарак фристоданд.

Дастайи аз миёни ханафийхойи хинд будандки ба Англиз дар куштори муслимини довлати Усмоний кўмак мекарданд, ба куштори мардум дар шибхи қораи хинд кўмак мекарданд на хаммаи ханафийхо. Хамин алъон хам дастаи аз ханафийхойи Афғонистон ,Покистон ,Бангладеш ,Ўзбакистон ,Тожикистон ,Чин ,Туркия ва ғейрих хастандки ба куффори секуляри жахоний ва муртаддин ва новкарони хамин куффори секуляри жахоний дар ишғоли ватанишон ,куштор ва саркуби муслимин ва тахкими қонуни куфрий ,поймол шудани номусишон ва аз бейн рафтани динишон кўмак мекунанд на хаммаи ханафийхо; иддаи аз ханафихо хастанд.

Дар Алжазоир ,Марокеш,Моли ,Тунис ,Судан ,Ливия ва ғейрих хам танхо бахши аз моликийхо хастандки дар сафи куффори секуляр алайхи муслимин жангиданд ва хамин алъон хам межанганд. Ба хамин шева дар Миср ,Фаластин ,Курдистони Ироқ , Молайзия ,Яман ва ғейрих хам боз теъдоди аз шофеъийхо хастандки дар сафи увлиёйи шайтон алайхи муслимин межанганд на хаммаи шофеъийхо . Ба хамин шева , дар Ироқ ,Афғонистон ва ғейрих хам танхо бахши аз шиъаён хастандки дар сафи куффори хорижий алайхи муслимин дар холи жанг хастанд на хаммаи шиъаён. Дар Арабистон ва дували халижи форс хам боз теъдоди аз ханбалийхо ва салафийхо хастандки дар сафи куффори секуляри хорижий ба рахбари Амрико ,ното ва соири ишғолгарони алайхи муслимин дар холи жанганд на хаммайи ханбалийхо ва салафийхо.

Дар тамоми ин маворид хаммаи ханафийхо ,шофеъийхо ,моликийхо ,шиъахо ,ханбалийхо ,салафийхо ва зайдийхоро ба журми мужримин онхо наметавон онхоро жарима кард, касики бихохад онхоро ба журми хам мазхабихоишон муртад бидонад чанин кори ғейри шаръий ,ғейри ахлоқий ва нишонаи жахли ошкор ба манобеъи шаръий ва хатто мухолифати сарихи бо меъёрхои ахлоқий инсоний аст.

Иртидод журм аст, ва жузви худуд мебошад. Агар шахси дар тоифаи ё мазхабий муртакиби қатли шуда бошад, наметавон кулли он тоифа ё мазхабро қотил донист, ва хаммаро ба журми он шахс мужозот кард ; дар холики ин тоифа ва мардум бо чанин қотили хамрохи ва мушорикат надоштанд, мушорикати амалий. Ин хайвон  сифати ва химоқати астки мо муддати аст дар Миёнмор ё Бирма ва Африқои марказий шохиди он хастем.

Хукумати секуляри Миёнмор жихати пушиш додан ба мушкилоти иқтисодий ва мушкилоти сиёсий худ жанги мазхабийро бейни будоийхо ва муслимин ба рох андохт. Секуляристхо хамиша аз мазхаб дар ростои ахдофи худишон истефода мекунанд ва фарқи намекунадки ин мазхаб чи бошад. Қоидайи секулярист дар тули торихи башарият хамин буда аст.

Хукумати секуляри Миёнмор хам дар ек сенориойи дуруғин , ба зани будоий пул додки бигуяд се нафар мусалмон ба зани будоий тажовуз карданд ва уро куштанд. Дар холики ,ин зан харгиз натавонист ин иттихомишро собит кунад. Хамин иттихоми дуруғин бахонаи шуд барои мужозот кардан ва куштори тамоми муслимини Бирма, тамоми муслимини Бирмаро ба хотири ин иттихоми дуруғин шуруъ карданд ба куштори онхо , ва танхо ба журми собит нашудаи се нафарки он се нафарро хам ба нохақ эъдом карданд то ба хол онхамма аз муслиминро куштанд ва хануз хам мекушанд. Ин будоийхо дар гуруххои шибхи низомий чун ” маг” созмондихи шуданд ва тахти химояти артеши секуляри Бирма жинояти ғейри қобили бахшиши худишонро дар хаққи тамоми муслимин шуруъ карданд.

Инро худ созмонхойи секуляр ва куфрий бейнал милалий хам натавонистанд пинхон кунанд, натавонистанд пинхон кунандки тамоми ин жиноёт тахти хидоят ва пушиши артеши секуляри Миёнмор сурат гирифта аст. Ин ек воқеият аст.

Нуктаи дигар инки ,дар Бирма ,Таббет, Чин ,Хинд,Карея ,Япон ва ғейрихки рузона ба хазорон ва балки миллионхо зани будоий тажовуз мешавад ва садои ек рохиби будоий дар намеояд аммо дар Барма ек рохиби фосиди ба номи Виротуки ба нафъи сиёсатхои хукумати секуляри Миёнмор фатво медихад ба хамрохи иддаи дигар аз хамин рохибон ,мардумро ба фатвохоишон алайхи муслимин басиж карданд ва дар панохи хукумат ва артеши секуляристи Миёнмор онхамма фожеъа офаридандки хамма дидем ва мебинем. Ин хамон сенориойи астки дар Африқойи марказий тавассути шибхи низомиёнии насроний ” анти болоко ” ва бо рахбарияти секуляристхо алайхи кулли муслимин он сарзамин дорад пиёда мешавад. Дар хамон сарзамини Африқойи марказий хам дар интихоботи секуляристхо ек секуляристи мусалмонзода бо ек секуляристи насроний дар интихобот ширкат мекунанд. Баъди аз он дар рохи пешбурди ахдофишон насронийхо ва муслиминро харж мекунанд ва он жиноётро офаридандки хам акнун мо мушохада мекунем.

Ошкор астки ин шеваи қазоват кардан сифоти муслимин нест,балки вижаги куффор астки аз кина,жахолат ,химоқат ва вахшигари онхо сарчишма мегирад ва муслимин аз чанин сифоти пасти бари хастанд. Аммо ,мутаассифона дида шудаки иддаи аз шиъаён ба журми иддаи аз фирақи маъруф ба ахли суннат ба кулли онхо юриш мебаранд ва иддаи аз фирақи маъруф ба ахли суннат хам ба журми иддаи аз шиъаён ба кулли шиъаён юриш мебаранд ва шиъаён танхо ба журми шиъа будан ва журми касони дигари қатли ом мекунанд на хеч чизи дигари. Зан ,бачча ,кудак ва хамма чизро дар Афғанистон мунфажир ва нобуд мекунанд ба журми шиъаики дар Ироқ жиноят карда аст. Хасбуналлоху  ва ниъмал вакил.

Ин услуб ва сифоти жохилият аст на ислом ва қонуни шариати аллох , ва нанги ошкори барои ахли қибла астки душманони қонуни шариати аллох ва бахусус секуляристхо ба он доман зада ва мезананд. Магар хаминхо секуляристхои Англизро дар хамин Ироқ бо риши маснуъий нагирифтандки мерафтанд дар масожиди ахли суннат ва масожиди шиъа ба новбат бомбгузорий мекарданд. Дар мадориси ахли суннат дар мадориси шиъа ба новбат бомбгузорий мекарданд ва онхоро мунфажир менамеданд ва аз ин абзори жанги мазхабий жихати расидан ба ахдофишон истефода мекарданд ва карданд. Ин абзори аст барои секуляристхо жихати ноумид кардани муслимин. Аммо,иддаи аз муслимин хам жохилона ба далили танаффур аз рақиби худ ба он доман мезананд ва чуби ин оташи вайронгар мешаванд дар холики аллохи мутаол ошкоро мефармояд:

: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ کُونُواْ قَوَّامِینَ لِلّهِ شُهَدَاء بِالْقِسْطِ وَلاَ یَجْرِمَنَّکُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلَى أَلاَّ تَعْدِلُواْ اعْدِلُواْ هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوَى وَاتَّقُواْ اللّهَ إِنَّ اللّهَ خَبِیرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ» ‏(مائده/۸)،

Эй касоники иймон овардаид!  Бар адойи вожиботи худо мувозибат дошта бошид,тақвойи худо дошта бошид ва аз руйи додгари гувохи дихид, ва душман будани шумо бо қовми шуморо водор накунадки ( бо ишон) додгари ва адолат накунид. Адолат кунидки адолат ( ба вижа бо душманон) ба пархезгори наздиктар аст. Аз худо битарсидки худо огох аз хар он чизи астки анжом медихид.

Хам акнун агар ек қабила ё нажод ё мазхаби ё сарзамини рахбариятиш дар ихтиёри муртаддини секуляр қарор мегирад ва қонуни муртаддини секулярист бар онхо тахмил мешавад ва қасд доранд дубора жараёни иртидоди умумийро дар миёни муслимин находина кунанд, ин ба маъни муртад шудани тамоми мардумони он диёр ва пейравони он мазхаб нест. Балки ,муртаддиники жараёни иртидоди умумийро рахбарий мекунанд ва саъй менамоянд бо қудрати хукуматий ва находхойи тахти пушиши он ба ин иртидоди умумий доман бизананд қишри хосси хастанд, қишри хосси хастандки бо зури аслаха ва химояти куффори ошкори секуляр бар муслимин тахмил шуданд.

Бовар кунид,онхо дуруст аст аслаха доранд ва бар муслимин тахмил шуданд аммо ,фақат кофий аст ек лахза химояти куффори секуляри ошкор аз онхо бардошта шавад то бифахмемки ин миллат чигуна бо онхо бархурд мекунад. Инхо наметавонанд ек руз давом биёваранд дар баробари миллати ситамдидаи худишон ба шарти инки химояти куффори ошкор ва секуляри хорижийро надошта бошанд. Оли саъуд давом меоварад? Иморот, Бахрайн ,Кувейт, Афғонистон ,Покистон ва ……инхо давом меоваранд? Ғейри мумкин аст давом биёваранд. Инхо бар муслимин тахмил шуданд ва бояд хамчун росулуллох саллаллоху алайхи васаллам хисоби муслимин собитқадам тахти хокимияти инхоро аз муртаддин жудо донист, ва хаммаро бо ек чашм надид, ва аз хар сухан ва амалики моро аз қонуни шариати аллох дур мекунад ва ба оташи жаханнам наздик менамояд бояд пархез куним ва бидуни дар назар гирифтани хохишхойи нафсоний ва танаффур аз қовм ва мазхабики мумкин аст ихтилофоти хам бо он дошта бошем бояд рохи адолат ва табъият аз қонуни шариати аллох ва наздик шудан ба бехиштро дар пеш бигирем на рохи хамин секуляристхоро дар Миёнмор ё дар Африқои марказий.

Хам акнун ,иртидоди умумий фарогирий дар сарзаминхои мусалмоннишин дар жараён аст. Чунончи муслимин аз адолат дури кунанд ва аз масири сахихи жиход мунхариф шаванд ва масири золиминро дар пеш бигиранд харгиз нахоханд тавонист бо гунох ва маъсият дар баробари душманони мужаххаз ба охарин текнолижихои бесобиқа давом биёваранд. Касоники огохона ин вазиъати бухроний иртидоди умумий ба дини секуляризм ва мазохиби мухталифи онро мебинанд аммо ,боз ба далили танаффур аз фирқа ва тафсири мухолифишон масири золимин ,масири тафарруқ ,масири заиф кардани муслимин ва масири кушт ва куштори дохилий бейни ахли қибларо тей мекунанд бояд ба ин суъол жавоб дихандки бо чи руйи дар махзари аллох хозир мешаванд ва чи жавоби барои ин зулми ошкоришон ба дини аллох ва бандагони аллох доранд?

Ахкоми мухтас ба муртаддин ба сурати мовридий ва мухтасар.

Арз шудки дар дунё агар шахси мусалмонки муттахам ба журми иртидод шуда аз марохили чохоргона ва филтерхои ۱٫ Исботи журм, ۲٫ Таъйиди журм тавассути аллох ва росулиш. ۳٫ Шурути такфир. ۴٫мавонеъи такфир абур дода шуд ва боз бо яқин ва бидуни кучактарин шак ва шубхаи олуда ва фосид ташхис дода шуд дар ин сурат , ин шахс ба ек кофари ошкор табдил мешавадки унвони мусалмон аз вай бардошта мешавад ва муртади ошкори мешавад мисли соири муртаддинки сафи худишонро ошкора аз сафи муслимин жудо карда буданд ; холо ,агар ин шахси муртад тўвба накард ва таслими қонуни шариати аллох нашуд, тамоми ахкоми куффори секуляр ва мушрикин бар у жорий мешавад. Дубора  ёдовари мекунамки ахкоми куффори мушрик ва секуляр бар онхо ижро мешавад на ахкоми куффори ахли китоб мисли яхудий ва насроний ё куффори шибхи ахли китоб мисли мажус ва собиий.

Дар инжо лозим аст барои пархез аз чанин журми хатарноки ба чанд хукми аз ахкомики бояд бар муртаддин ижро гардад ишора шавад то шахс ба авоқиби журм ва беморийи худиш хам ошноий дошта бошад ва мутаважжих шавадки ин бемори ек беморийи сода мисли сармохурдаги нест балки , беморийи хатарноки аст мисли саратон ,сил ,тоъун, вабо , ва беморихойи монанди он , ва шахс бояд хавосиш ба суханони ва аъмолиш бошад.

Инхо намунаи ахкоми хастандки бар секуляристхои муртад ва ошкори чун кумалахо , демократхо ,пикакахо, портихо ва тамоми ахзоби секуляр ва муртадики мебинем, ва хар касики бо қовл ё амали аз чохор мархала ва чохор филтер абур дода шуда бошад ва ин шахс аз дин баргардад ва ба кофари ошкори табдил шавад, ин ахком бояд бар инхо ижро гардад. Ин ахком иборатанд аз :

۱-Бароат аз худиш ва аз ақоидишки , табиий аст мо уро кофар медонем. Дар аввалин мархала мо уро кофар медонем ва аз худиш ва ақоидиш бароат мекунем. Қаблан хам арз кардемки ,бароат аз мушрикин аввал бояд аз худиш бошад ва аз худишонки бароат карди хамон улгуйи саййидина Иброхим алайхиссаломки хаст табиий аст аз ақоидишон хам бароат мешавад. Яъни муртаддин машмули хамон хукми бароат аз мушрикин мешаванд. Чизики ахли китоб ва шибхи ахли китоб намешуданд ва фақат мухтасси мушрикин будки мо имруза онхоро секулярист меномем.

۲-Аз муртад набояд тахти хеч унвони пуштибоний кард,на бо қалб ,на бо забон ва на бо даст. Тахти хеч унвони набояд аз муртаддин химоят ,пуштибоний ва тарафдори шавад. Хатто набояд дар жанг бейни муртаддин бо куффори ошкор ахли китоб (яхуд ва насоро ) ва шибхи ахли китоб хам аз муртаддин пуштибони шавад. Хар чандки ин муртад еки аз наздикон ва қовми хешхои шумо бошад ва кофари  ахли китоб ё шибхи ахли китоб аз ек нажод ё қораи дигар бошад. Ин еки аз дарсхойи ибтидоий сураи Рум астки қаблан ба он ишора кардем ва иншааллох дар дарсхои дигар дар мовриди даража банди душмани бештар ба он ишора мешавад.

۳-Мусалмон ба никохи муртад дар намеояд ва чунончи хамсар дошта бошад бояд аз у жудо шавад. Аллохи мутаол мефармояд:

:«لَا هُنَّ حِلٌّ لَّهُمْ وَلَا هُمْ یَحِلُّونَ لَهُنَّ» (ممتحنه‌/۱۰)،

Ин занон барои он мардон , ва он мардон барои ин занон халол нестанд. Ин хукми мушрикин ва секуляристхостки бояд руйи инхо татбиқ шавад, ва агар заниш аз у дури накунад заниш хам пас аз иқомаи хужжати набавий ва гузарондан аз хамон филтерхо у хам монанди шўхариш муртад мешавад; чун огохона ва бидуни узри ва ба мейли худиш хукми возих ва ошкор аллохро ба хотири амёли пасти дунёвий рад карда аст.

۴-Муртад масъулияти сарпарасти кардан фарзандон ва шўхар додани духтарониш аз у гирифта мешавад ва хаққи вилоят ,сарпарасти ва итоат кардан барояш намемонад ва дигар наметавон аз у итоат кард.

۵-Муртад сохиби молиш нест ва қовли сахих ин астки мол ва сирвати муртад ба ғанимат гирифта мешавад. Далил барои ни кор хам достони шахси астки бо еки аз хамсарони падариш никох ва издивож карда буд ва асхоби росулуллох саллаллоху алайхи васаллам пас аз куштани у амволишро хам бурданд.

۶-Хайвоники тавассути муртад забх шуда бошад харом аст ва масраф намешавад. Дубора мегуям ва бояд барои чандумин бор такрор шавадки хукми муртад мисли хукми мушрикин ва секуляристхост на мисли куффори ахли китоб ва шибхи ахли китоб. Барои хамин астки ахкоми муртаддин бо ахкоми куффори ахли китоб ва шибхи ахли китоб фарқ дорад.

۷-.Намоз хондан пушти сари муртад ботил аст ва хаққи имомат барои мардумро надорад. Ва касики пушти сари у намоз хонда бошад бояд намозишро дубора бихонад; чи дониста бошад ин шахс муртад аст чи надониста бошад, аммо ,касони чун имоми Ахмад рохимахуллох ба хукми ” аззарурот табихул махзурот” ва барои жиловгирий аз фаромуш шудан ва тарки намозхои жамоат ва жумъа ,ба хукми зарурот мегуяд:

“مَنْ قَالَ ذَلِكَ الْقَوْلَ لَا يُصَلَّى خَلْفَهُ الْجُمُعَةَ وَ لَاغَيْرَهَا: إِلَّا أَنَّا لَانَدَعُ إِتْيَانَهَا فَإِنْصَلَّى رَجُلٌ أَعَادَ الصَّلَاةَ، يَعْنِي خَلْفَ مَنْ قَالَ: الْقُرْآنُ مَخْلُوقٌ”.[۴]

Касони хастандки гуфтанд намози жумъа ва ғейри он хам пушти сариш хонда намешавад. Аммо ,ман мегуям хондан ба жамоат намозхоро рахо накунид аммо ,замоники пушти саришон намоз хондид онро дубора кунид. Яхё бин Муъин рохимахуллох хам мегуфт : чихил сол астки ба далили зухури жухамийхо тавассути Маъмуни Аббосий ман намози жумъамро дубора мехонам.

۸-.Хукумат ва байъат бо муртад ботил мешавад агар дорои қудрати хукумати бошад. Чун аллохи мутаол мефармояд:

«وَلَنْ يَجْعَلَ اللَّهُ لِلْكَافِرِينَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ سَبِيلًا» (نساء/۱۴۱)،

Харгиз худованд рохи қарор надода астки дар он кофарон бар мўъминон чийра шаванд.

Замоники валояти падар бар фарзандиш ва вилояти шўхар бар зан ва фарзандониш бо муртад шудан аз бейн меравад табиий аст ва шакки нестки рахбарият ва фармонравойи барои кофар мунъақид намешавад, ва агар хокими муртад шавад; масалан  кофари секулярист ё кофари ахли китоб ё шибхи ахли китоб шавад азл мегардад, ва хукми рахбарият ва фармондехи у хадар меравад, ва итоат кардан аз у хам бардошта мешавад ва бар муслимин вожиб мегардадки уро бардоранд. Агар натавонистанд чанин хокими кофар  ва муртадиро бардоранд бояд он сарзаминро ба хотири амал ба қонуни шариати аллох тарк кунанд ва хижрат намоянд. Ин еки аз хамон мавориди астки хижрат бар муслимин вожиб мешавад.

Илова бар ин , харгуна хамкори ва хамрохи довталабона ва ихтиёри дар систем ва манзумаи хукумати муртаддин ба манзилаи шарик шудан дар хукми муртаддин аст. Барои хамин астки ахли қибла дар ин масала ихтилоф надорандки муртад шудани хоким ба сурати занжиравор муртад шудани низомиён ,нирухои амнияти ва соири кормандон ва ходимин ва зери мажмуъайи ин хокими муртадро шомил мешавадки довталабона ва ба мейли худишон дар ихтиёри ин хокими муртад ва жихати тахкими қавонини куфрий он даромаданд. Чун инхо хастандки хукумати ин хокими муртадро нигах доштанд ва боиси давоми хукумат ва қонуни куфрий у ва жанги бо қонуни шариати аллох хастанд. Ба хамин далил нийрухойи низомий ,амнияти ,қазоий ва соири органхойи хукуматий шомили хукми рахбаронишон мешаванд.

Бояд диққат шавадки , ин хукм танхо машмули зери мажмуъахои фармонбари ин хоким мешавад ва мардуми аъвом ва касоники зери дасти инхо қарор гирифтандро шомил намегардад, магар замоники ин мардум хам ба хукуматроний ва қавонини куфрий ин муртад рози бошанд ва аз он химоят ва пуштибоний кунанд хатто агар бо ек калама бошад.

Дубора такрор мекунам ва боз мегуям диққат шавад, инхо шомили хукми рахбарони муртад ва кофаришон мешаванд на мардуми аъвомки бо вужуди ин хукумат мажбур шуданд баъзи аз умуришонро ба икрох дар ин систем бигузорананд ва ба вужуди чанин хукумати рози нестанд. Аллохи мутаол хам нийрухойи атрофи фиръавн мисли дин фурушони монанди Балъами Боъуро ва низомиёнро машмули хукми фиръавн мекунад ва дар кинори хам аз онхо ба сурати ексон ном мебарад :

إِنَّ فِرْعَوْنَ وَهَامَانَ وَجُنُودَهُمَا كَانُوا خَاطِئِينَ».

Яъни ” хомон ” вузароиш буданд касоники дар системи идори у хастанд, ” жунудахума “ки мушаххас аст артешихо ва низомиёни у буданд ” балъами баъуро ” ки дин фурушон ва мужриёни жанги равоний ва фикриш буданд. Мусалласи касифики хамиша алайхи дини аллох ва қонуни шариати аллох фаолият карда аст. Хомон ,сирватмандон хастанд, вузарои сирватманд хастанд. Балъами баъуро дин фурушон буданд ва артешихо хамки мушаххас аст , зар ва зур ва тазвир.

Албатта ,росулуллох саллаллоху алайхи васаллам илова бар онки хамон хукми рахбаронро бар зери дастони фармонбариш жорий мекард ; хампиймононро боз шарики журми хамдигар ва шомили ек хукм қарор медод. Асхоби росулуллох саллаллоху алайхи васаллам хам хамин бархурдро бо муртаддин ва нирухои тахти фармони онхо ва хар касики бо онхо муттахид буд мекарданд. Ба гунаики еки аз авомили хамла ба Эрони сосоний хамкори сосониён бо муртаддин ба шумор меравад. Сосониён аз муртаддин алайхи хукумати муслимин химоят карданд еки аз далоили хамла ба Эрони сосоний хамин химояти онхо аз муртаддин буд.

Чун қаблан арз кардемки огохона ва ба мейли худ,хукм бурдан назди куффор , ва бар асоси қонуни онхо мушкилотро хал кардан дар воқеъ садама задан ба маъони чохоргонаи дин махсуб мешавадки дар дарси аввал онро ровшан кардем, ва куфри ошкори астки инсонро аз дини ислом хориж мекунад, ва ин фитнаи астки журми он аз қатл бузургтар ва шадидтар аст:

 “وَالْفِتْنَةُ أَكْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ وَلَا يَزَالُونَ يُقَاتِلُونَكُمْ حَتَّى يَرُدُّوكُمْ عَنْ دِينِكُمْ إِنِ اسْتَطَاعُوا”(بقره/۲۱۷)،

Диққат кунид, ва баргардондани мардум аз дин бадтар аз куштан аст. Табиий аст агар ек мусалмонро бикуши аллох таоло дар қиёмат монанди ек мусалмон бо у бархурд мекунад ва хисоб ва китобиш мушаххас аст, аммо агар муртад шавад чи? Муртад шудан бехтар аст ё кушта шуданиш? Ба хамин далил аллох таоло мефармояд:

“وَالْفِتْنَةُ أَكْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ وَلَا يَزَالُونَ يُقَاتِلُونَكُمْ حَتَّى يَرُدُّوكُمْ عَنْ دِينِكُمْ إِنِ اسْتَطَاعُوا”،

Ва баргардондани мардум аз дин бадтар аз куштани онхост. Мушрикин ё хамон секуляристхо пейваста бо шумо хоханд жангид то агар битавонанд шуморо аз динитон баргардонанд

« وَلَا يَزَالُونَ يُقَاتِلُونَكُمْ حَتَّى يَرُدُّوكُمْ عَنْ دِينِكُمْ إِنِ اسْتَطَاعُوا»

Гуфтем манзури онхо аз баргардондани мо аз дин хамон чохор мовриди астки дар дарси аввал ба ишора кардем ва чанд дақиқа пеш хам ба сурати мовридий онхоро ном бурдем.

Дар жойи дигар аллох таоло мефармояд :

“وَاقْتُلُوهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ وَأَخْرِجُوهُمْ مِنْ حَيْثُ أَخْرَجُوكُمْ وَالْفِتْنَةُ أَشَدُّ مِنَ الْقَتْلِ” (بقره/۱۹۱)،

Ва хар жо ононро дарёфтид ишонро бикушид, ва ононроки шуморо аз онжо берун карданд берун кунид, ва фитна аз куштан бадтар аст

«وَالْفِتْنَةُ أَشَدُّ مِنَ الْقَتْلِ»

Ва фитна аз куштан бадтар аст.

Дар инжо фитна яъни даст кашидан аз дин ва куфрро бар худ пазирофтан. Яъни куфрро пазирофтан , яъни даст кашидан аз чохор мафхуми дин. Чун қаблан хам арз кардем мушрикин ва куффори секуляр дар хамон се сол аввалки росулуллох саллаллоху алайхи васаллам дар мовриди ахлоқи умумий сухбат мекард, дар мовриди масоили бутхо ва чизи хусусий ва шахсий мегуфт каси кори ба кориш надошт . чун қабли аз инхо ханифхо хам хаминро гуфта буданд ва дар системи хукумати онхо буданд. Аммо онхоки мехоханд моро аз дин баргардонанд манзуришон чист? Хамон чохор мафхуми дин аст.

Дар инжо метавон гуфтки агар тамоми ахли шахр ва рустойи кушта шаванд ва хамма нобуд гарданд, бо мусалмони нобуд шаванд,бехтар ва осонтар аз он астки муртад ва кофариро ва бахусус кофар муртадиро хокими худишон кунанд, ва ин хокими кофар ё муртад бархалофи қонуни шариати аллох ва бар асоси қавонини куфрий бар онхо хукумат кунад ва қавонини куфришро билижбор бар онхо тахмил намояд ва бар онхо ижро кунад, ва инхо бар халофи қонуни шариати аллох мажбур шаванд ба ин қавонини куфрий амал кунанд. Яъни агар инсон мисли асхобул ухдуд шавад бо ислом ва бо тўвхид ва бо дин бимирад хазорон бо бехтар аз ин астки даст аз мафохими чохоргонаи диниш бикашад ва залилона зиндаги кунад ва дар қиёмат хам бигуяд:

“نَحنُ کُنَّا مُستَضعَفِینَ فِی الأرضِ”،

Бигуяд мо дар замин мустазъаф будем ва хижрат накунад.

۹-.Пеймони ошти бо муртаддин дар сурати сахих астки рахбарият ташхис дода бошад муслимин аз қудрати камтари бархурдор хастанд ва тавони дафъи шарри муртаддинро дар вазъи мовжуд надоранд. Ё маслахати вужуд дошта бошадки худ рахбарият қудрати ташхиси онро дорад. Танхо дар сурати ошти бо онхо сахих астки рахбарияти муслимин ташхис дода бошад.

۱۰-.Агар муртад дар замони иртидодиш журми қатл ё дузди ё зиноро анжом дода бошад ва ё харобий ,зарар ва зиёни ба бор оварда бошад ва пас аз он тўвба карда бошад раъйи асох ин астки бояд тавони хаммаро бидихад. Хар чандки иддаи аз уламо мегуянд тўвба гунохои собиқро пок мекунад, ва ё инки мумкин аст амир ё хокими исломий бано ба далоили чун ташвиқи муртаддин ба тўвбаки муртаддинро ташвиқ ба тўвба кунадки даст аз куфр бикашанд бано ба далоили мумкин аст худиш жуброни хасорат кунад ё на , дар хар сурати тасмим бо рахбарият ва амири муслимин астки чигуна бо муртади тўвбакор бархурд шавад.

۱۱-.Умуми уламо талаби тўвба аз муртад хенгоми дастгир шуданро вожиб медонанд ва иддаи хам хастандки онро суннат медонанд. Хар чандки ин муртад дар хар сурати дар хенгоми дастгири кушта шавад ( чун жанг буда ва дастгир шуда), аммо шойистатар ин астки аз у дархости тўвба шавад ва бо иймон аз дунё биравад.

۱۲-.Агар мусалмони дар баробари ек муртади дучори журми мешуд ,аз у интиқом гирифта намешавад балки танхо танбехи мухтасари мегардадки он хам бастаги дорад ба раъйи амир ва фармондайи муслимин.

۱۳-.Агар муртади кушта шуд хуниш хадар меравад ва хеч каси аз хонувода ва тоифаи у хақ надорад дархости интиқом ё дия кунад. Ин мовриди астки хийли аз бародарони мо бахусус дар Ироқ ва Афғонистон дар мовриди онхо дучори иштибох мешаванд, иддаи таъассуби жохилият онхоро мегирад ва муртакиби журми мешавандки панох бар худо мумкин аст ба хотири ек кофар дастишон ба хуни ек мусалмон олуда шавад ва тамоми аъмолишон ботил шавад ва худишон хам бо куфр аз дунё бираванд. Пас ,агар муртади кушта шавад хуниш хадар меравад ва хеч каси аз хонувода ва тоифаи у хақ надорад дархости интиқом ё дия кунад.

۱۴- .Агар каси мол ва доройи муртадро хадар дихад бояд ба хамон андозаки хадар додаро ба байтул моли муслимин тахвил дихад, чун байтул мол сохиби чанин моли аст. Хам акнун ,агар дар сарзаминхоики хукумати исломий набуд ва жамоатхои муслимин хам набудандки чанин вазифаиро анжом диханд дар ин сурат, ман бар ин боварамки агар шахс ба хамон андозайики аз амволи муртаддин хадар дода агар ба хамон андоза садақа дихад иншааллох кориш дуруст аст.

۱۵ – .Шахси муртад вақтики асир шуд ё иртидоди ошкори у машаххас шуд хамон конолхо убур кард ва мушаххас шудки муртад шуда ба сурати зиндони ва барда дар намеояд ва аз у сарона ва жизъя хам қабул намешавад. Балки ,ё тўвба мекунад ва дубора мусалмон мешавад ва ё инки дар сурати тавоноий ва мутаносиб бо қудратгири муслимин ва ташхиси рахбарияти жомеъа ба қатл мерасад. Дар инжо тибқи хукми

«تُقَاتِلُونَهُمْ أَوْ يُسْلِمُونَ»

Бо онхо бархурд мешавад. Монанди секуляристхо ё хамон мушрикин бо онхо бархурд мешавад; ё бояд кушта шаванд ё мусалмон шаванд.

۱۶- .Агар муртаддин тоифатул мумтанаъа бошанд ,яъни муртаддиники дорои қудрати низомий ва гурухи бошанд ва гурухи созмондехи шуда бошанд ба сурати жамоат ва хизб даромада бошанд дорои қудрати низомий бошандки аз қонуни шариати аллох сарпичи мекунанд ва монеъ аз ин мешавандки қонуни шариати аллох татбиқ дода шавад, хукми онхо бо соири муртаддин фарқ дорад.

Тоифатул мумтанаъа ,шомили тамоми гуруххо ,жамоатхо ,тавоиф ва довлатхойи муртаддин мешавандки бо далили нийрухойи низомий ,амниятий ва ижроийки доранд ” тоифа ва жамоати боздоранда ва зери бори қонуни шариат нару ” мешуяндки хозир нестанд қонуни шариати аллох бар онхо хукумат кунад ва бо қудрати низомий ва башарийки доранд аз ижройи шудан қонуни шариати аллох жиловгири мекунанд. Мисли  хамин хукуматхои секуляри хоким бар муслимин мисли Туркия ё хамин ахзоби секуляр ва муртади кумалахо,демократхо ,порти, екити ва хизби коргарони ужалон мусайламаи каззоби маосири курдхо ва соири хукуматхо ва ахзоби секулярики мушобихи онхо хастанд.

Ин куффори секуляр ,хаммаги қудрати низомий доранд ва бо тавассул ба хамин қудрати низомий ва бо тавассул ба аслаха зери бори қонуни шариати аллох намераванд ва хатто барои татбиқ қонуни шариати аллох монеъи мешаванд. Пикака дар Сариконий ба чи далили жангро шуруъ кард? Мегуфт мо ижоза намедихем кўхна парасти ба қовли худиш ислом ,додгоххоики онжо вужуд доштанд бар мардум тахким кунад. Танхо далили шуруъи жанг хизби коргарони ужалон мусайламаи каззоби курдхо дар Сариконий ё роъсул айнки исторти онро зад хамин омил буд ва жангро шуруъ кардки хануз дорад кушта медихад, он хам фи сабили Амрико ва фи сабили тоғутхо.

Дар чигунаги бархурд бо зан ва фарзандони чанин муртаддини мусаллахики алайхи муслимин жангиданд ва дар баробари хукумати исломий ва муслимин саф оройи карданд танхо рахбарияти жомеъа астки ” мутаносиб бо вазъи мовжуди худ ” метавонад тасмим бигирад. ” ниёзи руз ” астки ба рахбарияти жомеъа меомузад чигуна бо инхо бархурд кунад. Татбиқи ин гуна ахкоми тобеъ раъйи рахбарияти муслимин астки ” мутаносиб бо вазъи мовжуди муслимин,фиқхи маосир ва мутаносиб бо замон ва макон ” содир мешавад.

Яъни мумкин аст дар замони рахбарият е раъйи бидихад ва дар замони дигари раъйи дигари дар мовриди ин гурух бидихад ;ё дар макони ек чизиро ба ижро дар биёварад ва дар макони дигари чизи дигариро ба ижро дар биёварад. Ин мутаносиб бо вазъи мовжуди муслимин астки рахбарияти жомеъа чанин қудрати ташхисро дорад ва метавонад тасмим бигирад.

Дидемки дар замони Абу Бакр розиаллоху анху хам занон ва кудакони муртаддин жангжуйи боздоранда ( мумтаънаа) ба унвони барда гирифта шуданд ,аммо дар замони Умар розиаллоху анху ин занон ва кудакон баргардонда шуданд яъни корики Абу Бакр карда бу у баргардонд ва ин тағйири ошкори аст, рохат онро мушохада кардем. Намунаи он баргардондани Ховла бинти Иёс модари Мухаммад бин Али ибни Аби Толиб розиаллоху анхума намунаи боризи ин рувидод аст.

Албатта ,росулуллох саллаллоху алайхи васаллам хам пас аз инки занон ва фарзандони куффори секуляри Хавозонро дар миёни муслимин тақсим кард дубора онхоро баргардонд. Ин далили бар ихтилофи дар хукм нест, балки ин тағйирот ба ташхиси амир ва масолихики дар замон ва макони хосси дар назар гирифта мешавад бармегардад ва наметавон амири муслиминро мулзам ва мажбур ба иттихози ек равиши калишаи аз гузашта кард, ё хатто наметавон уро мажбур ба копи бардори аз соири сарзаминхо намуд. Хар сарзамини дар татбиқи ин даста аз ахком ва қавонини тобеъ шароит ва вазъи хосси худиш астки мумкин аст бо шароит ва вазъи мовжуди соири сарзаминхо мутафовут бошад.

Нуктаики лозим аст дар инжо дубора ёдовар шавам ин астки ,дар замони росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ва дар замони хилофати ,Абу Бакр розиаллоху анху ,асхоби росулуллох саллаллоху алайхи васаллам оғозгари жанг алайхи ин тоифаи мумтаънаа буданд на онхо ,росулуллох саллаллоху алайхи васаллам будки дастур дод ба собит қадамони тавоиф ва қабоилики шарри муртаддини худишонро кам кунанд. Ислом будки алайхи онхо эълони жанг кард ва жангро шуруъ намуд на онхо.

Яъни ба гунаи набудаки муртаддин тоифаи мумтаънаа ибтидо жангро шуруъ карда бошанд ва асхоби росулуллох саллаллоху алайхи васаллам дар мовзеъи дифоъ қарор гирифта бошанд ,балки комилан бар акс буда ; дуруст астки бисёри аз ин қабоил худишонро барои жанг омада карда буданд ва хатто иддаи қасди хамла ба Мадина доштанд , аммо замоники Абу Бакр розиаллоху анху хеч кудом аз шурути инхоро напазирофт ва ислом  комил ва табъияти комилро аз онхо хост ва шўрои муслимин хам тобеъ раъйи Абу Бакр розиаллоху анху – рахбари муслимин – шуд ; дар ин сурат ,оғозгари жанг  асхоби росулуллох саллаллоху алайхи васаллам буданд ва ривоятхо хам дар ин замина ошкор аст. Аммо боз ,чи замон ,чигуна ва тахти чи шароити ин жангро бояд шуруъ кард? Боз ба раъйи рахбарият ва шўрои тахти мудирияти у бармегардад ва муслимин наметавонад ажулона ва аз руйи ихсосоти ғалат ,вахдати фармондехи ва вахдати дастурро бо так рави зери по бигузорад ва дучори гунох ва журми бузурги тафарруқ шавад.

۱-.Агар муртад девона шуд,ижрои хукми иртидод ва кофар шудан аз вай бардошта мешавад ва дигар мужозот намешавад.

۲-.Замоники муртад мурд шуста намешавад ва ғусл ва кафан хам намешавад.

۳-. Замоники муртад мурд бар у намоз хонда намешавад ва табиий астки дар қабристони мусалмонон хам дафн намешавад. Хатто ,иддаи аз уламо бар ин ақидаандки дар қабристони куффор хам дафн намешаванд балки онхоро дар жойи чол мекунанд, куффори ахли китоб ва шибхи ахли китоб манзурам будки дар онжо хам дафн намешаванд ; балки ,онхоро дар жойи чол мекунанд мисли хар хайвони мурдорики онро жойи чол мекуни. Хатто иддаи бар ин боваранд уро дар жойи  рахо мекунандки хамин тури барои дигарон ибрат шавад. Пас, замоники муртад мурд бар у намоз хонда намешавад ва барояш талаби мағфират ва дуойи хейр хам намешавад.

Илова бар инки барои куффор ва муртаддин дуойи хейр намешавад балки , бар сари қабришон хамки расиди онхоро башорот медихи ба оташи жаханнам .   

   أُبَشِّرُکَ بِالنَّارِ!

Туро башорат ба оташи жаханнам медихам! Худоё…..ё робби! Чиқадар сахт аст шахс руйи қабри падар ,модар,бародар ,хохар ва фарзандиш биравад ва ё сари қабри еки аз наздикониш биравадки онхоро дуст дошта ва ба жойи онки барояш дуойи мағфират ва талаби бахшиш кунад, бояд уро ба оташи жаханнам башорат дихад ва натавонад барояш дуойи хейр  кунад. Хаминтурики аллох таоло кори саййидина Иброхим алайхиссаломро дар дуо кардан барои падариш кори дурусти надонист ва мегуяд: Иброхим дар ин моврид ва дар ин кор улгуйи шумо нест:

:«إِلاَّ قَوْلَ إِبْراهيمَ لِأَبيهِ لَأَسْتَغْفِرَنَّ لَکَ».

Ин кори хийли сахти аст махсусан барои мўъминики аллох гувохи додаки мо атрофиёнимонро дуст дорем хар чандки онхо моро дуст надоранд:

هَا أَنتُمْ أُولَاءِ تُحِبُّونَهُمْ وَلَا يُحِبُّونَكُمْ».

Шумо онхоро дуст дорид ва ле онхо шуморо дуст надоранд. Яъни аллох гувохи додаки мо онхоро дуст дорем ,аммо натавони барои касики уро дуст дори дуойи хейр куни ва хатто уро башорат дихи ба оташи жаханнам . хийли сахт аст, хийли сахт аст.

Еки аз дустон мегуфт мар падарамро дар дунё хийли дуст доштам ва хийли талош кардам уро аз ин иртидоди ошкориш мунсариф кунам ва далоил ва мадорики зиёдий хам барояш овардамки инхо кофаранд ва худиш хам мегуфтки инхо кофар хастанд аммо , баъди аз чанд мох нигох кардан ба мохворахо боз аз хамин куффори секулярист тарафдори мекард ва аз тарафдори ахзоб секуляр ва кофари курдий даст накашид ва хатто бароишон  кўмаки молий хам фристод ва ба хамин ақоиди куфрий мурд.  Мегуфт холо наметавонам барояш дуо кунам ва хамиша шарманда мешавам замоники дар жойи баъди аз сухбат ва суханрони дуо мекунам ва хамма амин мегуянд ман наметавонам хеч дуойики дар он барои падар талаби мағфират мешавад ин дуоро бигуям ва хатто дар жойи хам бошадки дигарон ин дуоро мехонанд боз наметавонам дар жавоби онхо бигуям амин. Бале, воқеан сахт аст, воқеан сахт аст. Аз аллох таоло мехохемки ба хаммаи мо рахм кунад ва падарон ,бародарон ва атрофиёнимон бо иймон аз ин дунё бираванд ва баъди аз маргишон хам боиси азоб ва шармандаги бозмондахоишон нашаванд. Амин ё роббил аъламин.

Замоники муртад бимирад дар гуристони муслимин дафн намешавад балки қаблан хам гуфтем хамчун лошаи мурдори зери хок уро пинхон мекунанд.

Мумкин аст иддаи аз дустон бигуяндки дар ин ошуфтагихоики ба вужуд омада ва жохилиятики дар бисёри аз сарзаминхои мусалмоннишин хоким аст муртаддин хам мисли муслимин дар хенгоми марг ва мурдан шуста мешаванд, кафан мешаванд, бар руйишон намоз хонда мешавад,дар қабристони муслимин дафн мешаванд ва ғейрих ; бале,хаминтур аст. Аммо , агар шароити пеш биёядки масалан савори утубус боши ва натавони касофат ва мадфуъи баччаро дур биндози ва мажбур боши онро дар ек полостик дохили утубус нигах дори ин боиси тамиз шудани мадфуъ ва касофат намешавад ва дар хар сурат сарневишти он тағйир намекунад хатто агар мисли фиръавнхо ,Сталин ,Ленин ва ғейрих мумиёйи хам шаванд боз хам фарқи бароишон надорад.

Агар жаханнам даракот аст яъни даража даража ба ақаб ,даража дорад агар ин бадбахтихо дар хамин дунё ин аъмол бароишон анжом нашавад мисли хамон хайвони мурдор тупида бехтар аст. Инхо жойи чол шаванд шояд дар қиёмат дар хамон даракоти жаханнам дар ек даражаи болотари қарор бигиранд ва азобишон камтар бошад аз касоники бароишон адо дармеоваранд ва монанди муслимин бо онхо бархурд мекунанд ва баъди аз маргишон хам ба жойи инки боиси ибрати дигарон шаванд боиси ташвиқи дигарон мешаванд. Яъни  агар хукми дунё бар руйи инхо ижро шавад барои оташи жаханнами онхо хам мумкин аст бехтар бошад. Чун, боиси ташвиқи каси намешаванд балки , боис мешаванд дигарон ба тарафи ин журм нараванд. Маросими ончунони бароишон мегиранд хатто васият хам мекунанд ин тури  ва онтури бикунид. Ин боис мешавад куфр ва касофатики доранд назди мардум зебо жилва дода шавад ва хатто дигарон хам ташвиқ шаванд ва монеъи набошанд дар рохи гироиш ба иртидодики дар он офтоданд ва ин мумкин аст онхоро дар даракоти пойинтари қарор дихад.

На ба муртад ирс дода мешавад ва на у ирс гирифта мешавад. Ба унвони мисол агар фарзанди ек секуляри муртад, мусалмон бошад ва падари секуляр муртадиш бимирад аз ин падар ирси ба у намерасад ва агар ин писари мусалмон хам бимирад боз ба падари муртад ирс дода намешавад. Ин хам тибқи фарогир будани фармудаи росулуллох саллаллоху алайхи васаллам астки фармуда:

 لاَ يَرِثُ المُسْلِمُ الكَافِرَ وَلاَ الكَافِرُ المُسْلِمَ“.[۵]

Ва фармуда:

 :”لَا يَتَوَارَثُ أَهْلُ مِلَّتَيْنِ شَتَّى“.[۶]

Хуб, ба хамин далил на аз онхо ирс бурда мешавад ва на ба онхо ирс дода мешавад. Хатто ба мунофиқин дода мешавад ва ле ба инхо дода намешавад.

Муртад хар ончи аз хуби ва ибодат дошта ботил мешавад. Қаблан хар чи аз хуби ва ибодат дошта хамма ботил мешавад ; чи алъон дорад, чи қаблан дошта иртидод хаммаро ботил мекунад.

Муртад жовдона ва ба сурати хамишаги дар оташи жаханнам боқий мемонад ва харгиз аз он хориж намешавад, дар холики муслимини гунохкор пас аз пок шудан , ва аз тариқи асбобики аллох ижоза дода ,аз жаханнам хориж мешаванд. Аллохи мутаол мефармояд:

«وَمَن یَرْتَدِدْ مِنکُمْ عَن دِینِهِ فَیَمُتْ وَهُوَ کَافِرٌ فَأُوْلَئِکَ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فِی الدُّنْیَا وَالآخِرَةِ وَأُوْلَئِکَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِیهَا خَالِدُونَ» ‏(بقره‌/۲۱۷)،

Ва ле касики аз шумо аз ойини худ баргардад ва дар холати куфр бимирад , чанин касони аъмолишон дар дунё ва охират барбод меравад ва ишон ёрони оташ ( дўзах) мебошанд ва дар он жовидон мемонанд хум фиха холидун . чи каси?

مَن یَرْتَدِدْ مِنکُمْ عَن دِینِهِ،

Касики аз диниш баргардад.

Диққат кунид дустон ,хийли хатарнок аст.

«وَمَن یَرْتَدِدْ مِنکُمْ عَن دِینِهِ فَیَمُتْ»

Касики аз диниш муртад шавад,тўвба накунад ва бо хамин иртидодиш бимирад тамоми аъмолиш ботил мешавад хар аъмоли хуби хамки анжом дода аст

حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فِی الدُّنْیَا وَالآخِرَةِ.

Нагуйид фалоний хуби карда интури карда , унтури карда алъон худо ба у рахм мекунад, ин нест. Шак надошта бошидки аллох мегуяд:

حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فِی الدُّنْیَا وَالآخِرَةِ،

Ин муртадддиники шумо дидаид ва мебинид. Аъмолишон куллан барбод  меравад

حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فِی الدُّنْیَا وَالآخِرَةِ. أُوْلَئِکَ أَصْحَابُ النَّارِ،

Инхо ёрони оташ ва жаханнам хастанд.

هُمْ فِیهَا خَالِدُونَ

Хамиша дар оташи жаханнам мемонанд.

Нигох кунид,агар фарзандон ,бародарон ,падарон ё хар кудом аз ақвом ва наздикони шумо дар сафи муртаддин мемирад ва бо иртидодиш дар сафи хамин муртаддин мемирад ин жазойи уст:

«وَمَن یَرْتَدِدْ مِنکُمْ عَن دِینِهِ فَیَمُتْ وَهُوَ کَافِرٌ فَأُوْلَئِکَ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فِی الدُّنْیَا وَالآخِرَةِ وَأُوْلَئِکَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِیهَا خَالِدُونَ».

Хийли хатарнок аст. Фард меравад миёни пижок , дар пикака , дар миёни кумалахо ва демократхо мемирад он хам дар чи рохи? У мемирад баъад барояш маросими фалон чиз мегиранд ин тури мекунанд, онтури мекунанд, барояш фалон кор анжом медиханд. Жохилиятро нигох кунид то кужо рафта?, жахолат ва химоқатро нигох кунид ,ноогохий аз ахкоми шариатро нигох кунид то кужо пеш рафта астки барои каси ки тупида намедонем дар форсий ба он чи мегуянд аз сагики мурда касифтар аст, пасттарин жанбанда аст ,барояш монанди ек мусалмон чанин маросими мегиранд ва ингуна бо у бархурд мекунанд. Бо ек мужрим монанди ек мусалмон бархурд мекунанд. Мужримики аллох таоло гуфта

حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فِی الدُّنْیَا وَالآخِرَةِ،

Тамоми аъмолиш дар дунё ва охират барбод рафта

أُوْلَئِکَ أَصْحَابُ النَّارِ،

Гуфта инхо асхоби жаханнам ва ёрони оташанд,

هُمْ فِیهَا خَالِدُونَ،

Хамиша дар онжо мемонанд.

Инхо бахши аз ахком ва саранжоми дунёвий ва қиёматий ин муртаддини негунбахти бадбахт ва бечора астки ба он ишора кардем ва ин ахкоми дунёвий ва касони астки мурда буданд, гуфтем алъон хастанд ва рузона хам ин муртаддин мемиранд. Аммо ижрои хукм дар дунё бар ин муртаддиники мисли : кумалахо, демократхо , пикакахо ва амсолихимки худишонро жудо накарданд ижрои хукм бар инхо танхо дар замони қудрати хукуматий ва қудрати жамоъатийки дар сарзаминхойики системи хукумати исломий дар онхо вужуд надорад қобили ижро хастанд. Холо ин қудрати фард мумкин аст хукумати исломий ба у ижоза дода бошадки онро ижро кунад ва ле баъзи аз ахкоми инхо хастандки фард метавонад қудрат дошта бошад дар хонувода ижро кунад масалан хохаришро ба фалони надихад, қудрат дошта бошад ё бо фалоний издивож накунад ё еки аз ин ахкомро битавонад ижро кунад. Пас , ин ахком дар дунё танхо дар замони қудрати қобили ижро хастанд. Холо ин қудрати фард дар хонувода бошад ё қудрати мардумий ва бахусус қудрати хукуматий ба унвони аслийтарин рохкор. Холо агар инхо ба далили вужуди заъафхои аз муслимин ,дар дунё қисир дар бираванд ба махзи маргки наметавонанд аз хашм ва ғазаби аллох дар амон бошанд, хар чандки хазорон дуруғ ,орзу ва хоби хиёл бо худишон дар мовриди қиёмат дошта бошанд ва хамин уламойи суъки сарбозони фиръавнро ба чанон даражаи расонда будандки худишонро хамрохи бо фиръавн ба дарё заданд, ин уламои суъ чанин таваххумотиро бароишон дуруст карда бошанд, дигар он мовқеъ таваххумот бароишон фойдайи надорад.

Ин муртаддин он хамма сифоти нопасанд ва пастро дар дўврайики жузви мунофиқин ва секулярзадахо буданд бо худишон хамл карданд, ва аз чанон зиндаги музтариб ва ошуфтаи бархурдор буданд, холоки ек мархала болотар рафтанд ва табдил ба ек муртад ва кофари ошкор шуданд бояд бо чанин вокуниши аз тарафи муслимин бархурдор шаванд. Воқеан  зиндаги вахташноки доранд. Воқеан хам дар дунё ва хам дар қиёмат зиндаги вахшатноки доранд. Чиқадар инсон метавонад ахмақ бошадки чанин саранжомиро барои худиш интихоб кунад. Мовриди  дигарики мехохам мухтасси дар мовриди он сухбат кунам ин астки ,аллох таоло дар мовриди инхоки аз жомеъайи муслимин жудо мешаванд ва табъан табдил ба муртаддин мешаванд ва тўвба намекунанд ба сирохат дастури қатли онхоро медихад ва мефармояд:

– وَدُّواْ لَوْ تَکْفُرُونَ کَمَا کَفَرُواْ فَتَکُونُونَ سَوَاء فَلاَ تَتَّخِذُواْ مِنْهُمْ أَوْلِیَاء حَتَّىَ یُهَاجِرُواْ فِی سَبِیلِ اللّهِ فَإِن تَوَلَّوْاْ فَخُذُوهُمْ وَاقْتُلُوهُمْ حَیْثُ وَجَدتَّمُوهُمْ وَلاَ تَتَّخِذُواْ مِنْهُمْ وَلِیّاً وَلاَ نَصِیراً ‏(نساء/۸۹)،

Онон дуст доранд ёрони аз ишон нагирид ( ва ононро аз худ надонид) то онгохки ( иймон меоваранд ва ) дар рохи худо хижрат мекунанд. Ва ле агар аз ин кор сарбоз заданд ононро хар кужо ёфтид бигирид ва асир кунид, ва бикушид, ва аз миёни ишон ёри ва ёвари барнагузинид.

Дастури сарих аллох аст.

. وَدُّواْ لَوْ تَکْفُرُونَ کَمَا کَفَرُواْ فَتَکُونُونَ سَوَاء،

Дуст дорандки шумо хам мисли онхо кофар шавид хамон турики худишон кофар шуданд ва дар ин куфр бо онхо мусовий шавид. Ин хадафи тамоми расонахо ва шабакахои мохвораи астки муртаддин хам акнун барои шумо рох андохтанд. Ин чизи астки аллох гуфта оё аз чанин чизхои дури намекунид? Аз чанин расонахои дури намекунид? Оё орзуйи ин куффорро барои худитон,фарзандонитон бароварда мекунид? Онхо чанин орзуйи доранд. Ту хам вақти расонаи онхоро меовари таблиғоти онхоро гуш медихи дори орзуйи инхоро бароварда мекуни. Онхо жанги нармиро шуруъ карданд ва ором ором ва нарм нарм шуморо мисли худишон кофар мекунанд.

Худит довталабона онхоро даруни хонаи худит овардаи. Дори орзуйи инхоро бароварда мекуни. Мекуйи на ман инхоро барои дидан ва шанидани ахбор меоварам. Эй дуруғгу!  Кей аллох гуфта ту ахборро аз муртаддин ва куффор гуш биди? Аллох таоло мегуяд:

«فَإِن تَوَلَّوْاْ فَخُذُوهُمْ وَاقْتُلُوهُمْ حَیْثُ وَجَدتَّمُوهُمْ»

Агар сарбоз заданд

«فَخُذُوهُمْ»

Хар кужо онхоро ёфтид онхоро бигирид ва

«وَاقْتُلُوهُمْ»

Ва онхоро бикушид

«حَیْثُ وَجَدتَّمُوهُمْ»

Хар жо онхоро пейдо кардид.

«وَلاَ تَتَّخِذُواْ مِنْهُمْ وَلِیّاً وَلاَ نَصِیراً»

Дар миёни онхо ёр ва ёвари  хам интихоб накунид. Диққат кунид дустон ,ин дар мовриди муртаддин аст, ровшан ва ошкор аст. Нигох кунид дар мовриди ек кофари муртади кумала, демократ , пикака,пижок ва амсолихим ва тамоми секуляристхои муртад чи бархурди бояд дошта бошид? Аллох таоло мекуяд:

مَلْعُونِينَ أَيْنَمَا ثُقِفُوا أُخِذُوا وَقُتِّلُوا تَقْتِيلًا*سُنَّةَ اللَّهِ فِي الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلُ وَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَبْدِيلًا  (احزاب/۶۱)،

Малъунин ,нефрин шудагон ва ронда шудагонанд. Малъунинанд ,хар кужо ёфта шаванд,гирифта хоханд шуд ва паёпей ба қатл хоханд расид.

.«أَيْنَمَا ثُقِفُوا أُخِذُوا وَقُتِّلُوا تَقْتِيلًا »

Хар кужо ёфта шаванд,гирифта хоханд шуд ва паёпей ба қатл мерасонад. Ин суннати илохий ,дар мовриди пешиниён жорий буда аст. Хиёл накунид фақат росулуллох саллаллоху алайхи васаллам онро ижро карда

«سُنَّةَ اللَّهِ فِي الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلُ»

Ин суннат,дар мовриди пешиниён хам буда,суннати аллох аз замони хилқат токунун аст, то рузи қиёмат аст

«سُنَّةَ اللَّهِ فِي الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلُ»

Суннати аллох дар мовриди пешиниён хам жорий буда ва аллох мегуяд

«وَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَبْدِيلًا»

Ва дар суннати худо хеч дигаргуни вужуд надорад.

Пас,хиёл накунид дируз инхо кушта шудан имруз мушкили нест. На, ин суннати аллох за замони хилқат аст то рузи қиёмат. ” лан” оварда на ” ламма” , “ла” наёворда ” ва лан тажида лисуннатиллахи табдила ” яъни харгиз ва тахти хеч шароити дар суннати аллох дигаргуни ба вужуд намеояд; хамчунонки гуфта ” лан тарони” дар дунё ту наметавони худоро бибини дар инжо ” лан” омада аст. Инжо хам мегуяд :  ва лан тажида лисуннатиллахи табдила ,яъни ин суннати худо буда ва хеч дигаргуни дар он нахохи дид ,пейдо нахохид кард.

Дар мовриди қабилаи бану ханифа хамки қовми мусайлама каззоб дар онхо зухур кард, дар мовриди инхо хам омадаки:

«قُل لِّلْمُخَلَّفِینَ مِنَ الْأَعْرَابِ سَتُدْعَوْنَ إِلَى قَوْمٍ أُوْلِی بَأْسٍ شَدِیدٍ تُقَاتِلُونَهُمْ أَوْ یُسْلِمُونَ»(فتح/۱۶)،

Ба боз пас мондагон ( касоники монда буданд) арабхои бидиянишин бигу: дар ояндаи наздик аз шумо даъват хохад шудки ба суйи қовми жангжу ва пурқудрат берун биравид. Бо онон межангид ё инки мусалмон мешаванд. ( яъни ду рох бештар дар пеш нахоханд дошт : ё жанг бо мусалмонон ,ё пазириши дини онон )

«تُقَاتِلُونَهُمْ أَوْ یُسْلِمُونَ»،

Бо онон межангид ё мусалмон мешаванд. Яъни агар исломро напазирофтанд бояд бо онон бижангид, ва мисли куффори ахли китоб ва куффори шибхи ахли китоб рохи дигари аз онхо мисли жизъя додан пазирофта намешавад, балки мушмули хукми мушрикин ва секуляристхо мешаванд.

Кулли ин оёт хаминро мегуяд, яъни ин ояки баъзи аз уламои бузургвори мо дар мовриди куффори шибхи ахли китоб ё ахли китоб онро тафсир карданд ин наметавонад дуруст бошад, мумкин аст иштибох карда бошанд,мумкин аст диққат накарда бошандки  ахли китоб ё шибхи ахли китоб метавонанд жизъя бидиханд ва мумкин аст онхоро мажбур накунимки бейни ислом ё жанг екиро интихоб кунанд. Аммо мушрикин ва муртаддин бейни ислом  ва жанг бояд екиро интихоб кунанд.

Дар жойи дигари хам аллох ба азоб додани шадиди онхо дар дунё ишора мекунад:

«وَلَقَدْ قَالُواْ كَلِمَةَ الْكُفْرِ وَكَفَرُواْ بَعْدَ إِسْلامِهِمْ وَهَمُّواْ بِمَا لَمْ يَنَالُواْ وَمَا نَقَمُواْ إِلاَّ أَنْ أَغْنَاهُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ مِن فَضْلِهِ فَإِن يَتُوبُواْ يَكُ خَيْرًا لَّهُمْ وَإِنيَتَوَلَّوْا يُعَذِّبْهُمُ اللَّهُ عَذَابًا أَلِيمًا فِي الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ» (توبه/۷۴)

Бо ояйи марбут  ба зулқарнайн дар сураи Кахф хам мефахмемки манзур аз ин азоб додан чист?

«قَالَ أَمَّا مَنْ ظَلَمَ فَسَوْفَ نُعَذِّبُهُ ثُمَّ يُرَدُّ إِلَى رَبِّهِ فَيُعَذِّبُهُ عَذَابًا نُكْرًا».

Кулли ин оёт мерасонандки жазойи муртад дар дунё фақат кушта шудан аст. Хеч чизи дигари дар интизориш нест. Ривоёти хам аз росулуллох саллаллоху алайхи васаллам омадаки ин равиши бархурд дар оётро бештар тўвзих ва ровшан мекунандки танхо чизики дар дунё интизори муртаддинро мекашад фақат кушта шудан аст. Замоники ба унвони мисол:

Аз ибни Аббос розиаллоху анхума ривоят астки росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мефармоянд:

“مَنْ بَدَّڵ دِینَهُ فَاقْتُلُوهُ”[۷]

Касики динишро аваз кард уро бикушид, ва имом Молик рохимахуллох хам дар мувто оворда:

“من غير دِینَهُ فَاقْتُلُوهُ”.

Ин ривоятро ба ин шева аз росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ривоят карда аст.

Мовриди дигар ,замоники Муоз розиаллоху анху ба Яман расид ва дид Абу Мусо ашъарий мардиро ба далили инки аз ислом баргашта  ва муртад шуда ва яхудий шуда буд баста буд, Муоз се бор гуфт:

لَا أَجْلِسُ حَتَّى يُقْتَل،َ قَضَاءُ اللَّهِ وَرَسُولِهِ،فَأَمَرَ بِهِ فَقُتِلَ. [۸]

Яъни : наменишинам то ба хукми аллох ва росулиш ин шахси муртад кушта шавад. Се бор инро гуфт ,ба дунболи он фармон дода шуд ва кушта шуд.

فَأَمَرَ بِهِ فَقُتِلَ.

Абдуллох ибни Масъуд розиаллоху анхума ривоят кардаки росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мефармояд:

لاَ يَحِلُّ دَمُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ يَشْهَدُ أَن لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ وأَنِّي رسُولُ اللهِ إِلاَّ بِإِحْدَى ثَلاَثٍ: الثَّيِّبِ الزَّانِي، وَالنَّفْسِ بِالنَّفْسِ،وَالتَّارِكِ لِدِينِهِ الْمُفَارِقِ لِلْجَمَاعَةِ“. [۹]

Хуни мусалмоники шаходатайнро мегуяд халол нест ( касики шаходат медихад ашхаду анна ла илаха иллаллох ва ашхаду анна Мухаммадур росулуллох, мусалмоники ингуна шаходат медихад хуниш халол нест) , магар инки аз ин се нафар: ۱٫ Зино кунандаи хамсардорики ривояти дигар хам хамин матлабро мерасонанд. ۲٫ Жони дар муқобили жон яъни , қисос дар баробари қатл ба нохақ. ۳٫ Касики дини худро тарк мекунад ва аз жамоати мусалмонон жудо мешавад.

Дидид чиқадар қашанг гуфта:

وَالتَّارِكِ لِدِينِهِ الْمُفَارِقِ لِلْجَمَاعَةِ”

Дини худишро тарк мекунад ва аз жамоати муслимин хам жудо мешавад. Мо чохор филтер ва марохили чохоргона ва пичидаро гузарондем то инки ташхис дода шуд ин шахс аз жамоати муслимин жудо шуда ,дуруст аст ё на? Жудо шуда агар ташхис дода намешуд ва мисли мунофиқин ва секулярзадахо дар миёни муслимин буд, боз хам мо уро жузви муслимин хисоб мекардем ва ин хукм хам шомили у намешавад. Аммо , вақтики аз он чохор филтер ва чохор мархала уро гузарондем ва ташхис дода шудки кофари ошкори шуда ин хукм шомили у мешавад ё инки на,худиш рафта ва вориди  еки аз хамин хизбхо шуда астки ин дигар ниёзи ба хеч чизи нест.

الْمُفَارِقِ لِلْجَمَاعَةِ

Аз жамоати муслимин жудо шуда аст.

Лозим аст зикр шавадки бо таважжух ба ончи дар қуръон ва суннат омада хаммаи фирақи мухталифи исломий дарбораи кейфари муртад иттифоқи назар доранд, хар чандки дар шароит ва мавориди он ихтилофоти бейни онхо вужуд дорад, ва ле дар асли хукм ва хатто мужозоти қатл ,тардиди надоранд. Агар андак ихтилофи дар ақволи фуқахойи мазохиби мухталифи исломий дида мешавад дар мафхум ва масодиқи он аст, на дар асли хукм.

Алмуғний аз манобеъи мухимми фиқхий фирақи маъруф ба ахли суннат зикр мекунадки :

 وأجمع أهل العلم على وُجوبِ قَتْلِ المُرْتَدِّ.

Ва хаммаи донишмандон бар вужуби қатли муртад ижмоъ доранд. Ва мегуяд : ин аз Абу Бакр , Умар , Усмон , Али ,Муоз , Абу Мусо , ибни Аббос ,Холид ва дигарон ривоят шуда ва каси мункари он нест, ба ин шева ижмоъ шуда , ба ин шева ин ижмоъ аст. Чиро? Чун  ин хамма руйи он иттифоқи назар доштанд. Ижмоъи хаммаи сахоба руйи он буда аст.

Фиқхул худуд ват таъзирот, аз манобеъи фиқхий шиъаёни ۱۲ имомий хам гувохи медихадки :

   :«اجمع العلماء و الفقهاء من العامه و الخاصه، قديماً و حديثاً، ان من خرج عن الاسلام فهو مرتد واجب القتل»،

Уламо ва фуқахои сунний ва шиъайи гузашта ва маосир ижмоъ доранд касики аз ислом хориж шавад муртад аст ва вожибул қатл.

Инхо ахкоми дунёвий муртаддин хастандки  фирақи кунуний ахли қибла хаммаги ихтилофи дар онхо надоранд.

Ахкоми вижаи занони муртад ,кудакони муртаддин ва тўвбаи муртаддин.

Бархалофи мавориди гузашта,ахли қибла дидгоххойи мухталифи дар ин заминахо доранд.

Имоми Нававий рохимахуллох дар шархи муслим мегуяд: ” муслимин муттафиқ ва ижмоъ доранд мабний бар инки муртад бояд кушта шавад, аммо дар инки қабли аз куштани онхо вожиб астки аз онхо дархости тўвба шавад ё мустахаб , ва дар инки дар чи чизи аз онхо дархости тўвба мешавад ва дар чи чизи аз онхо дархости тўвба намешавад ва инки чи каси бояд ин сазойи шаръийро бар онхо ижро кунад ва ё инки оё зан хам монанди мард вожиб аст кушта шавад ихтилоф доранд. Назди тамоми уламои ғейри аз Абу Ханифа, Хасан ва Қатода ,зан хам бояд монанди мард кушта шавад ; аммо Абу Ханифа мегуяд зан кушта намешавад ва танхо зиндоний мегардад ва Хасан ва Қатода хам бо ривоётики аз Али ибни Аби Толиб розиаллоху анху оворданд мегуяндки зан кушта намешавад балки ,ба сурати каниз ва барда дар меояд.”

Инхо аз жумла  мавориди хастандки ахли қибла  дар мовриди онхо дидгоххои мухталифиро ироя доданд ва танхо шўро астки метавонад раъйи охарро аз коноли ижмоъи вохиди худ , рахбар ва амири муслиминки ,намояндайи хамин шўро аст ,ироя дихад ва раъйи охарро содир кунад.

Еки аз мавориди ихтилофий дар чигунаги бархурд бо муртаддин ба масалаи тўвба ва фарзандони муртаддин ва чигунаги мужозоти занони бармегардадки муртад шуданд. Дар мовриди тўвбаи муртад ,дастаи бар ин боварандки :

Дар аснои жангики ба унвони охарин мархала ва баъди аз даъват ва соири иқдомоти пешгирона сурат гирифта аст ( жанг бейни ахли ислом ва муртаддин ) чунончи , хар ек аз муртаддин асир шаванд ва ташхис дода шавадки муртад аст на мусалмони мухолифики дар жибхаи муртаддин қарор гирифта ,дигар аз чанин муртадхоики ташхис дода шуда муртад хастанд тўвба пазирофта намешавад ва танхо марг дар интизоришон аст:

 «إِنَّ الَّذِینَ کَفَرُواْ بَعْدَ إِیمَانِهِمْ ثُمَّ ازْدَادُواْ کُفْراً لَّن تُقْبَلَ تَوْبَتُهُمْ وَأُوْلَئِکَ هُمُ الضَّآلُّونَ» ‏(آل عمران/۹۰)،

Касоники баъди аз иймонишон кофар мешаванд ва онгох бар куфр меафзоянд ( ва дар ин рох исрор меварзанд ва тўвба намекунанд) хечгох тўвбаи онон қабул намешавад ва онон ба хақиқат гумроханд. Дар инжо харфи ” лан” омада: яъни харгиз ва тахти хеч шароити. Чигуна аллох таоло дар жавоби дархости саййидина Мусо алайхиссалом мефармояд :

«قَالَ رَبِّ أَرِنِی أَنظُرْ إِلَیْکَ قَالَ لَن تَرَانِی»،

Гуфт: парвардигоро ! ба ман нишон биде то туро бибинам . гуфт : харгиз ва тахти хеч шароити маро намебини.

Дар ин сурат, хамчунонк харгиз ва тахти хеч шароити наметавон дар ин дунё аллохро дид ба хамон шева, харгиз ва тахти хеч шароити муртадики ингуна асир шуда ва ташхис дода шудаки хақиқатан муртад аст на мусалмон мухолифики дар жибхаи муртаддин қарор гирифта , тўвбайи чанин муртади аз у пазирофта намешавад.

Ин муртад дар замоники жузви дорудастаи мунофиқин ва секулярзадахо буд онхамма дард ба муслимин чашонда ,баъди аз иртидод хам фурсат дошта ва тўвба накарда ва холоки дар зимни жанг гир офтода ва мушаххас хам шудаки мусалмони мухолифи дар жибхаи муртаддин набуда балки , муртадди будаки шакки дар муртад будани вай нест; дигар рохи нажоти барои худиш нагузошта аст.

Ин хамон дуруғгуйи риёкори ғаддори хийлагари қасамхўри дағалбози астки корномаш дар дўвроники жузви дорудастаи мунофиқин ва секулярзадахо буд мамлу аз сифоти нопасанди дигари мебошадки ,қаблан ба хаммаи инхо ишора кардем ва хондем ва холоки дастиш ба хуни муслимин олуда шуда ва ё амалан дар сафи душманон қарор гирифта ва шарики журми онхо дар куштори муслимин буда ,дигар тахти хеч шароити хеч рохи барои хаққи хаёти худиш боқий нагузошта аст. У дар жанг ширкат кардаки дар он жанг муслимин ба қатл расиданд, муслимин кушта шуданд ва шарики журми қатли шахси мусалмон аст.

Иддаи дигар уламо бар ин боварандки агар еки аз ин мунофиқин ва секулярзадахо барои журмики уро аз доираи ислом хориж мекунад ек бор тўвба кард , тўвбаш қабул мешавад ва барояш узр ба жахл оварда мешавад, ва агар мусалмони хам боз муртакиби чанин журми сангини шуд ба муддати се руз дар зиндон ба у фурсат дода мешавадки тўвба кунад ва шубхаш бартараф шавад, агар тўвба кард меравад дунболи кориш ва аз у қабул мешавад,аммо агар боз огохона ва бидуни узри хамин журмро такрор кард дигар,тўвба аз у қабул намешавад ва мисли муртаддини муғаллаза ва шадид бо у бархурд мешавад. Барои хамин харфи ” лан” омада аст.

Имом Молик дар тўвзихи хадиси :

“مَنْ بَدَّڵ دِینَهُ فَاقْتُلُوهُ”[۱۰]

Дар мувто оварда аст: маънойи он ин астки хар касики аз ислом хориж шуд ба ғейри ислом мисли занодиқа ва мушобихинишон гуруйид ,чанин афроди агар ба дасти мусалмонон офтоданд кушта мешаванд ва аз онхо дархости тўвба намешавад. Чун ,тўвбаи онхо фахмида намешавад. Яъни ,қабли аз исорат мефахмемки шояд рост бигуяд ва иймониш пазирофта мешавад аммо дар хенгомики пас аз жанги мусаллахона асир шуда бошад каси намефахмад ин тўвбайи у ба чи далили аст ва фахмида намешавад ва бояд тибқи ташхиси амир ва фармондаи муслимин ба қатл бирасад.

Шиъаёни ۱۲ имоми хам бо ривоятхои мухталифики меоваранд бар ин боварандки мусалмонзодаики муртад шавад ( ба истелох фитрий бошад, ба мусалмонзодаики муртад шавад фитрий мегуянд) агар чанин мусалмони муртад шавад хоким муваззаф ба иститоба нест ,наметавони бигуйики хатман  аз у иститоба бигирад ва мужоз ба қатли уст, ва чанин муртади агар тўвба кунад тўвбаи у қабул нест ва бояд кушта шавад.

Ин равиши бархурд бо касони астки сафишон аз сафи муслимин жудо шуда ва куллан аз жомеъайи муслимин жудо шуданд. Холо ,агар афроди аз миёни муслимин хам бошандки хамон журмхои мухтасси мунофиқин ва секулярзадахоро муртакиб шаванд ва ин журмхо боис шавад инхо аз доираи ислом хориж шуда ва кофар шаванд ва боз тўвба накунанд ва ба журми худишон идома диханд; инхо хам бо онки аз жомеъайи муслимин ба сурати физикий ва жисмий жудо нашуданд аммо , ба сурати ақидатий худишонро аз жомеъайи муслимин хориж карданд. Гуфтем агар ин дастаро аз филтерхои чохоргона ва марохили чохоргона гузарондем ва боз хам ин шахси мужрим ва фосид ташхис дода шуд,аллох инхоро азоб медихад холо дар қиёмат бошад ё дар дунё тавассути муслимин

«نُعَذِّبْ طَائِفَةً بِأَنَّهُمْ كَانُوا مُجْرِمِينَ». 

Дар хар сурат,дар масалаи тўвба бояд ба масалаи бисёр мухимми муслимини мухолифики дар жибхаи муртаддин қарор гирифтанд диққат шавадки иншааллох дар оянда онро бештар тўвзих медихем. Мо ба чанин ашхоси хукми иртидод хукми додем аммо замоники бо ин шахс мувожих шудем, бо замоники асир шуд ва мутаважжих шудемки хақиқатан муртад нест ва хақиқатиш бароимон ровшан шуд ; онвақт мисли ек мусалмони мухолиф ва муттахам ба журми иртидод бо у бархурд мешавадки ибтидо бояд узрхоики дорад рафъ шаванд ва ба дунболи он агар дар масалаи бо мо мухолиф буд хамчун ек мухолиф бо у бархурд мекунем ва тўвбашро мепазирем ва уро аз сафи муртаддин жудо мекунем. Чун уро машмули хукми муртаддин неменамоем хатто ,агар мусалмони мухолифи хам бошадки ба мо бижангад.

Инхо ду дастаанд: дастаики дар мубораза бо ишғолгарони секуляри хорижий ва новкарони махаллий онхо таъвил ва ижтиходи мухолиф бо мо доранд ва хамин боиси ижоди даргирий онхо бо мо шуда ва нохоста дар жибхайи куффори ишғолгари хорижий ва новкаронишон қарор гирифтанд ва самараи жангхоишон алайхи мо ва ба нафъи душманони хар дуйи мост. Жанги онхо бо мо жанги астки бейни ду мўъмин сурат мегирад,холо ё хақ бо ин тараф аст ё бо он хост. Дар хар сурат ,инхо дар таъвилоти худ иштибох карданд ва дар инжо ду мўъмин бо хам жангиданд аммо , жанг бо шеваи астки нохоста еки аз тарафайн дар жибхаи куффори ишғолгари хорижий қарор мегирад ва самаротиш барои онхост ва шарриш хам ба худишон ва ба муслимин бармегардад ва зохиран бо душманони муштараки муслимин дар ек жибха хастанд бар алайхи гурухи мухолиф.

Дастаи дигар муслимини хастандки фариби новкарони ишғолгаронро хурданд. Масалан алъон хийлихо ба далили таблиғоти уламои суъ вар рувайбиза ва динфурушони хоин монанди Сайёф ,Абдуллатиф мадхалий ( дар курдистони Ироқ),муфти хоини оли саъуд ва амсоли муфтихои хоини дигарики дар ихтиёри хукком ,Амрико ,ното ,дигар ишғолгарон ва тоғутхо қарор гирифтанд, ба далили таблиғоти инхо, моро хавориж медонанд ё хийлихо моро муртад медонанд ё хийлихо моро муздур медонанд ё душмани дин ,мардум ,аимма ва омили куштори бегунохон ва нобуди сарзамини муслимин ва дигар журмхои инчунини медонанд.

Дар воқеъ ,касоники рубаруйи мо хастанд бародарон ва хохарони жохили мо хастандки фариб хурданд ва ба онхо дуруғ гуфтанд ва хиёл мекунанд бо каси межангандки хавориж ,муртад,муздури ажнабий, душмани дин ва миллат ва аимма аст, вахший ва жинояткори астки ба зан ,мард ва бачча хам рахм намекунад, занони муслиминро  каниз мегирад, занони муслиминро харид ва фуруш мекунад, кудаконро қатли ом мекунанд ва соири чизхоики хаммаи мо шанидаем. Инхо дар воқеъ , бо мо намежанганд балки , бо ек мовжуди хиёлий межангандки аслан вужуд надорад ва агар вужуд хам дошта бошад мо хам бо он межангем. Кудом ек аз мо бо ин журмхо ва мужримин мувофиқ аст?

Дар мовриди куштани ё накуштани зани муртад хам боз  ду дидгохи вужуд дорад:

Аксарияти фирақ ва мазохиби исломий бар ин боварандки агар зани муртад шавад ва бо қовл ё амалий ба яқин ва бидуни шак аз жомеъайи муслимин худишро жудо карда ва тўвба накунад, ба далили фарогир ва ом будани фармудаи росулуллох саллаллоху алайхи васалламки :

 :”مَنبدَّلَ دينَهُ فاقتُلوهُ“،

Кушта мешавад,бар ин асос фарқи  бейни зан ва мард дар ижрои хадди ридда вужуд надорад. Агар дар мавориди хам мебинемки росулуллох саллаллоху алайхи васаллам аз куштани занон нахий карда, дар мовриди бархи аз занони куффори аслий астки ба далили заъфишон аст. Чун ба далили хамин заъаф, дар он замон тавоноийи хузури дар жангхоро надоштанд. Яъни инхо шамшир ба даст  набуданд, дар жангхо ширкат намекарданд, ва ба далили хамин заъфишон ва адами ширкат дар жангхо росулуллох саллаллоху алайхи васаллам  нахий карда аз куштани ин занони кофари аслий.

Дар ин заминаки занон монанди мардон машмули хамон хукми мешаванд

” مَنبدَّلَ دينَهُ فاقتُلوهُ

Хукми иртидоди зан ва мард фарқи намекунад, ривоятхои мухталифи хам вужуд дорад масалан:

Аз Жобир розиаллоху анху ва уммул мўъминин Оиша розиаллоху анху ба шевахои мухталифи ривоят шудаки зани муртад шуда ва чун дубора ба у сифориш мешавад мусалмон шавад,тўвба кунад ва ба ислом баргардад аммо ,инкорро намекунад ба дастури росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ба қатл мерасад:

  • –        «أَنَّ امْرَأَةً يُقَالُ لَهَا أُمُّ مَرْوَانَ ارْتَدَّتْ عَنِ الإِسْلامِ، فَأَمَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُعْرَضَ عَلَيْهَا الإِسْلامُ، فَإِنْ رَجَعَتْ وَإِلا قُتِلَتْ».

«أنَّ امرأة يُقال لها أُم مروان ارتدت فأمر النبي صلى الله عليه وسلَّم بأنْ يُعرَض عليها الإسلام فإنْ تابت وإلا قُتِلَت، فأبت أنْ تُسلِم فقُتِلَت».[۱۱]

Ва Оиша розиаллоху анхо фармуда:

  • –        :«ارتدت امرأة يوم أحد، فأمر النبي صلى الله عليه وسلم أن تستتاب فإن تابت وإلا قُتِلَتْ».

Илова бар ин ,Хафса уммул мўъминин розиаллоху анхо бо дасти худиш ек зани сохираро ба қатл расонд.

Абу Довуд ва Насоий хам бо санади сахих аз ибни Аббос розиаллоху анху ривоят кардандки мусалмони нобино зани доштки ба росулуллох  саллаллоху алайхи васаллам фахш медод ва ин мард чандин бор ба у тазаккур дода буд( ки ин корро накунад чун хамма медонистанд дар он замон каси чанин журми муртакиб шавад хукми он марг аст хукумати исломий хам ин ижозаро ба хамма дода будки агар каси чанин кориро анжом дод метавонад ва ижоза дорадки хукмро ижро кунад,қаблан арз кардемки чи каси метавонад ин хукмро ижро намояд.) ин зан фахш медод ва мард чандин бор ба у тазаккур дода ва аз у дархости тўвба карда буд аммо  зан хамчунон ба журми худ идома медод. Ин мард шаб хенгоми занишро ба қатл расонд. Замоники хабар ба росулуллох саллаллоху алайхи васаллам расид мардумро жамъ кард ва фармуд: ман шуморо шохид мегирамки хуни он зан хадар рафта аст

  • –         «ألا اشْهَدُوا أَنَّ دَمَهَا هَدَرٌ».

Холид ибни Валид хам заники ба росулуллох саллаллоху алайхи васаллам фахш ва носазогуйи карда будро ба қатл расонд.

Росулуллох саллалоху алайхи васаллам дар хенгоми фатхи Макка дастури қатли ду занро содир намудки алайхи ахли қибла жанги равоний ва таблиғий мекарданд. Дар жангики секуляристхои Макка алайхи мусалмонон ба рох андохта буданд инхо дар бахши жанги равонийи он фаолият доштанд. Соро аз канизони бани Абдулмутталиб еки аз инхо будки қаблан муртад шуда буд. Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам амр кард хатто агар худишонро ба пардаи каъба хам овизон карда бошанд боз бояд кушта шаванд.

Зани ба номи умму Қирфаки мусалмон буд кофар шуд. Абу Бакр розиаллоху анху аз у дархости тўвба кард ва гуфт тўвба кунад аммо , он зан тўвба накард ва Абу Бакр розиаллоху анху уро ба далили иртидод кушт.

Мавориди ингуна хастандки метавон ба онхо истинод кард. Дар ин сурат,мужозоти зани муртад шуда дақиқан мисли марди муртад аст, чун асар ва зарархои риддаи зан ва мард фарқи бо хам надорад. Албатта,хадиси хасани Муоз розиаллоху анху дар фатхул бори метавонад далили дигари бошадки росулуллох саллаллоху алайхи васаллам хенгоми ирсоли у ба Яман фармуд:

“أَيُّمَا رَجُلٍ ارْتَدَّ عَنِ الْإِسْلَامِ فَادْعُهُ فَإِنْ عَادَ وَإِلَّا فَاضْرِبْ عُنُقَهُ وَأَيُّمَا امْرَأَةٍ ارْتَدَّتْ عَنِ الْإِسْلَامِ فَادْعُهَا فَإِنْ عَادَتْ وَإِلَّا فَاضْرِبْ عُنُقَهَا”.[۱۲]

Агар марди аз ислом муртад шуд уро дубора даъват кунки баргардад ба ислом ва гарна гардани уро бизан ва хар зани хамки аз ислом муртад шуд,дубора уро даъват кунки ба ислом баргардад ва агар барнагашт гардани уро хам бизан.

Албатта ривоёти дигари хам хастки росулуллох саллаллоху алайхи васаллам дар мовриди мухталифи меоварад ва холати умумият дорад ва фарқи миёни зан ва мард қарор надода астки мефармояд:

«لاَ يَحِلُّ دَمُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ إِلاَّ بِإِحْدَى ثَلاَثٍ: كُفْرٌ بَعْدَ إِيمَانٍ، وَزِنًا بَعْدَ إِحْصَانٍ، وقَتْلُ نَفْسٍ بِغَيْرِ نَفْسٍ»،

Дар се холат рехтани хуни мусалмон халол мешавад еки инки баъди аз иймон кофар шавад, муртад шавад ; ва баъди аз инки мутааххил шуд зино кунад, ва ба ғейри хаққи нафсиро ба қатл бирасонад ва қисос шавад.

Ривоятхоики дар нахи аз куштани занон оварданд ,инхо марбут ба жанг бо куффори аслий астки ба далили заъаф ва адами мушорикати онхо дар жангхост. Хамин ривоят нахи росулуллох саллаллоху алайхи васаллам хам замони содир шудки дар жанг ,заниро дидки кушта шуда буд ва фармуд:

:”مَا كَانَتْ هَذِهِ لِتُقَاتِلَ”[۱۳]،

Яъни ин занки жангжу набуд, ва набояд заники жангжу нест ва аз лахози таблиғий дар жанг ширкат надорад кушта шавад. Яъни заники дар  қитол нест,жангжу нест набояд кушта шавад.

. مَا كَانَتْ هَذِهِ لِتُقَاتِلَ،

Яъни иллати инки росулуллох саллаллоху алайхи васаллам чанин харфиро зада ин астки заники кушта шуда, иллати инки нахи шуда кушта шаванд ин астки дар жанг ширкати надоранд.

Хам акнунки занони мусаллахи куффори секуляр дар артешхои кишвархои секуляр хузур доранд дар ин сурат читур? Дар артеши Амрико,режими сехюнисти ,Канада ва дар аксари кишвархо ин занон вужуд доранд,алъон чи? Дар миёни муртаддини секуляри курдистон хам вужуд доранд магар намебинем, алъон хукм чист? Дар таблиғот алайхи муслимин хам ширкат мекунанд, ин читур? Фарқи инхо бо мардон дар чист? Дар хеч чизи ва хукми хамма мисли хам аст.

Занон хам монанди мардон дар жанг ширкат доранд ва аслаха ба даст гирифтанд ва ингуна нестандки росулуллох саллаллоху алайхи васаллам гуфт:

مَا كَانَتْ هَذِهِ لِتُقَاتِلَ،

Масалан зани куффори аслий аст дар манзилиш нишаста ва кори ба жангидан надорад ; хуб дуруст аст ,набояд кушта шавад ; аммо инхо чики дар аксари кишвархои секуляри дунё аслаха ба даст хастанд ё дар жанги равоний ширкат  мекунанд монанди канизоники росулуллох саллаллоху алайхи васаллам дар фатхи Макка фармуд: онхоро бикушид хатто агар худишонро ба пардаи каъба овизон карда бошанд. Пас,хам акнун занони секуляр дар жанги равонийки алайхи муслимин рох офтоданд ва хам дар жанги низомий фарқи бо мардон надоранд.

Иртидод хам журми аст ва жузви худуд,мисли тамоми журмхо ва худудхо ва балки ,бадтар аз соири журмхо нез мебошад. Замоники бейни зан ва мард,дузд ,қотил ,масраф кунандаи маст кунандахо ,зинокор ва ғейрих фарқи нест дар ин моврид хам тафовути вужуд надорад. Журми иртидодки бадтар за он хаст.

Имоми Шофеъий дар мухолифат бо раъйи мухолифин ва исботи инки зани муртад хам мисли марди муртад кушта мешавад, ба ду шубха дар ин замина хам ишора мекунад яъни дар жавоби ин ду шубха оройи худишро хам баён мекунад. Шубхаи аввал ривоёти аз ибни Аббос аст розиаллоху анхуки мегуяд :

«لاتقتل النساء اذا هن ارتددن عن الاسلام ولکن یحبس و یدعین الی الاسلام و یجبرن علیه»[۱۴]

Занон агар аз ислом баргарданд кушта намешаванд балки хабс мегарданд, даъват ба ислом шуда ва бар он мажбур мешаванд. Имоми Шофеъий рохимахуллох ин ривоятро ингуна посух медихад ва мефармояд : бархи аз тарафдорони ин назарки зани муртад кушта намешавад ин ривоётро пеши ман қироат карданд ва ман аз гурухи аз огохон ба хадиски дар жаласа хузур доштанд аз ин ривоёт суъол кардам, хамма гуфтанд ривоёт ғейри сахих аст ва ровийи  он мовриди эътимод нест.

Шубхайи дувум қиёс аст. Касоники мегуянд занони муртад кушта намешаванд ононро ба занони куффори ахли харб муқойиса карданд, зеро пайғамбар куштани занони ахли харбро нахий фармуда аст. Вақти куштани заноники хеч собиқайи дар ислом надоранд жоиз набошад ,қатли занони муртадики собиқа дар ислом доранд ба тариқи аввали жоиз нест ва номи ин қиёс ,қиёси увлавият аст. Имоми Шофеъий рохимахуллох ин шубхаро ингуна жавоб медихад: агар ба ин қиёс битавон истинод кард бояд шомили пирамардон ,муздбигирон ва рохибон нез шавад зеро аз қатли онон нез дар дорул харб нахий шуда аст. Музофан инки агар далили мо ” қиёс ” бошад пас, далили бар зиндони намудани зани муртад нест зеро зани харбий зиндони намешавад балки ба бандаги дармеояд. Пас, бар асоси ин нус

«مَنْ بَدَّڵ دِینَهُ فَاقْتُلُوهُ».

Тафовути бейни зан ва мард қоил намешавад. Имоми Шофеъий ба ин шева ба ду шубха посух медихад.

Дар баробари ин дидгох, ду фирқа аз фирақи исломий дидгохи мутафовути доранд ; еки ханафийхо ва дигари шиъаёни ۱۲ имомийки раъйи дигари доранд. Инхо бар ин боварандки зани муртад шуда кушта намешавад балки , зиндоний мегардад. Суфёни Саврий ва касони дигари аз ахли Куфа хам бар ин раъй буданд.

Ин даста илова бар ривоётики дар мовриди адами куштани занони кофари аслийки дар жанг ширкат намекунанд ривоёти Муоз розиаллоху анхо хам ингуна ва бо ин лафз ба онхо расида :

:«أَيُّمَا رَجُلٍ ارْتَدَّ عَنِ الإِسْلاَمِ فَادْعُهُ، فَإِنْ تَابَ، فَاقْبَلْ مِنْهُ، وَإِنْ لَمْ يَتُبْ، فَاضْرِبْ عُنُقَهُ، وَأَيُّمَا امْرَأَةٍ ارْتَدَّتْ عَنِ الإِسْلاَمِ فَادْعُهَا، فَإِنْ تَابَتْ فَاقْبَلْ مِنْهَا، وَإِنْ أَبَتْ فَاسْتَتِبْهَا».

Яъни ба жойи

«وَإِلَّا فَاضْرِبْ عُنُقَهَا»

ки қаблан расида буд ба онхо ингуна расида :

«وَإِنْ أَبَتْ فَاسْتَتِبْهَا».

Агар қабул накард дубора уро тўвба биде. Дубора тўвбаро бар у арза кун.

Ин ривоёт ,бузургтарин далили мухолифини куштани зани муртад шуда астки бояд ба жойи кушта шудан уро зиндоний кард ва хар руз уро тўвба дод то дубора ба ислом баргардад; хатто ,агар то замони маргиш хам тул бикашад. Инхо ингуна истинод мекунанд.

Имоми Абу Ханифа рохимахуллох мегуяд:

: إنَّ المرأة إذا ارتدت لا تُقتَل ولكن تُحبَس وتُخرَج كل يوم فتُستتاب ويُعرَض عليها الإسلام، وهكذا حتى تعود إلى الإسلام أو تموت، لأنَّ النبي صلى الله عليه وسلَّم نهى عن قتل النساء.

Ба хамин шева мегуяд агар зани муртад шуд кушта намешавад ва ле зиндоний мешавад ва хар руз уро аз зиндон берун меоваранд ба у мегуянд тўвба кун ва исломро дубора бар у арза мекунандки дубора исломро қабул кунад. Ин кор ба андозаи идома пейдо мекунад хатто то замони маргиш. Чиро? Чун росулуллох саллаллоху алайхи васаллам  нахий карда аз қатли занон.

Шиъаёни ۱۲ имомий хам бар ин боварандки ,хукми маргиш марбут ба марди муртад аст. Инхо тақрибан хамин дидгохро ба шеваи дигари баён мекунанд ва мегуянд: агар шахси муртад ,зан бошад ( чи аз новъи фитрий ва чи аз новъи миллий ,яъни чи зани бошадки аз куффори ахли китоб ба ислом омада ва баъад муртад шуда бошад ё мусалмонзодаи бошадки мусалмон буда ва баъад муртад шуда аст) мегуяд дар хар сурати , инхо эъдом намешаванд, балки зиндоний мешаванд то замоники тўвба кунанд ва амволи у то замоники зинда аст тақсим намешавад ва дар суратики ба хонайи шўхар рафта бошад бояд иддаи талоқ нигах дорад ва ле агар ба хонайи шўхар нарафта бошад бидуни идда аз шўхариш жудо мешавад.

Дар ин сурат, дар мовриди мужозоти заники муртад мешавад аз назари фуқахои  12 имомия тафовути бейни муртади фитрий ва миллий вужуд надорад. Ахкоми жорий бар зани муртадро ба ин шарх мегуянд мухлати барои тўвба кардан ба у дода мешавад баъди аз он уро хабс мекунанд. Аз бузургони онхо касони монанди шахиди аввал мегуяд : агар зани муртад шавад чи иртидоди у фитрий бошад ё миллий кушта намешавад балки , авқоти намозхои вожиб танбех мегардад ва дар хабс мемонад то тўвба кунад ё дар хабс бимирад. Хамин масалаи танбех баъзи аз фуқахои ханафий хам бар он хастандки дар зиндон уро танбех мекунанд хатто дар ғазоиш хам кутохихои мешавадки ин фирқахо ба он ишора карданд.

Фуқахои ۱۲ имоми бар ин боварандки ислом барои занони муртад ,бидон сабабки занон аз назари созмони дифоъий ва фикрий новъан аз мардхо заифтаранд ва зудтар тахти таъсир қарор мегиранд,кейфари осонтари дар назар гирифта аст. Хамчунин истидлол мекунанд ба жангхои риддаки дар он мардхо кушта мешуданд аммо ,занон асир мешуданд ва хатто каниз мешудандки , еки аз онхо фикр кунам модари Мухаммад бин Ханифа будки насиби Али бин Аби Толиб розиаллоху анху шуд.

Дар хар сурат, ин раъй хам вужуд дорад. Аммо чизики хийли жолиб аст, дар Эронки бар асоси фиқхи ۱۲ имоми идора мешавад, хам занон узви дорудастаи ражавий ва соири чапхоро куштанд ва хам занони узви муртаддини секуляри курдиро ,магар надидем? Дидемки хаммаро эъдом карданд, хам касоники дар жанг хатто чанд муддат пеш хам дорудастахои секуляристхои муртади ужалон мусайламаи каззоби курдхоро гирифта буданд ба журми иртидод онхоро куштанд ва хам аз дорудастаи ражавий ва амсолихим ва чапхоики вужуд доштанд ва дар жанг дар қатли муслимин ширкат карда буданд. Хаммайи онхоро куштанд, чиро? Чун инхо нируйи жангий буданд. Пас ,диққат кунид , ” амалан” замоники иртидоди зани сода нест ва муғаллаза ва шадид мешавад ” амалан” фарқи бейни хеч ек аз ахли қибла дар мужозоти зани муртад шуда вужуд надорад, ва тамоми ахли қибла ” амалан” ек кориро анжом медиханд бахусус агар ин зан дар тоифаи муматтаъана ё гуруххои боздоранда аз шариати мисли хамин гуруххои муртад ва секуляри фаол бошад. Дар ин сурат, чанин заноники нийрухои мусаллах хастанд ё дар жанги фархангий дар хидмати аслаха ва дар хидмати жанг хастанд хукми иртидоди инхо фарқи бо мардон надоранд ва кулли ахли қибла бар куштани онхо иттифоқ доранд.

Нуктаи дигарики дар чигунаги бархурд бо муртаддин лозим аст ба он ишора шавад фарзандони хастандки аз падар ва модари муртад ба жо монданд ё ба дунё омаданд ва мусалмон нестанд, бо инхо чи бархурди бояд дошт? Дар ин замина нусси сарихи вужуд надорад. Аммо инро мутмаиннемки фарзанд то замони таклифи бар у вожиб нашуда хукмиш тобеъ мужтамиъи астки дар он зиндаги мекунад, магар инки халофи он собит шавад. Хатто то замоники ба синни таклиф нарасида дар сарзаминхои мусалмоннишин хам хукми бар у ижро намешавад дар кул ин астки тобеъ мужтамиъи астки дар он зиндаги мекунад.

Яъни кудакики дар миёни яхудиён зиндаги мекунад хукмиш мисли яхудиён аст ,магар инки собит шавад ин шахс яхудий нест ва масалан мусалмон аст ё мушрик ва секулярист ё хар чизи дигари аст. Хуб,холо касики муртад мешавад,мухим ин астки фарзандонишки пас аз иртидоди у ба дунё омаданд дар чи мужтамиъи хастанд. Агар дар миёни муслимин хастанд, хуб инхо хам мисли соири кудакони хастандки ба далоили волидейнишонро аз даст доданд ва машмули ахкоми хамон фарзандони ятимий мешавандки дар жомеъайи муслимин хастанд ва аз падар ва модари мусалмон мутаваллид шуданд.

Хатто иддаи аз уламо чун имом Нававий эълом мекунандки агар ин кудакон қабли аз иртидоди волидейн ,нутфаи онхо мунъақид шуда бошад ва хатто волидейн дар  замони хомилаги ин кудак мурта шуда бошанд боз кудак жузви муслимин ба хисоб меояд ва танхо замони мешавад уро муртад донистки болиғ шавад ва баъди аз исломиш дучори иртидод гардад. Хуб,ин моли хамма аст, фарқи бо дигарон надорад. Яъни ин кудак хамон масириро тей мекунадки соири кудакони мусалмонон тей мекунанд ва машмули хукми соири бачча мусалмонхо мешавад.

Дар ин замина хам бояд комилан диққат кардки дар мовриди еки аз бандагони аллох онхам бегунохтарин бандагони аллох сухбат мешавад ва набояд тахти хеч шароити тобеъ шак ,гумон ,эхтимол ,пеш довари ва худо накарда иддаойи ғайбгуйи дар мовриди ояндайи ин кудак шуд. Балки  бояд бо яқин ва итминон дар мовриди он хукм содир кард. Чун дида шуда иддаи мегуянд мумкин аст  ва эхтимол дорад ин баччаи бегунох чанд руза , чанд моха ё хатто чанд сола ва ғейри болиғ мисли волидейниш муртад шавад пас, машмули хукми муртаддин мегардад!!

Яъни чи? Аввалан бо шак ва гумон хеч инсониро наметавони на вориди доираи ислом куни на аз он хориж куни балки , бояд яқин ва итминони комил дошта боши. Дувуман,ек кудак еки ду руза аз чи чизи баргашта аст? Ин бандаи чанд рузаи аллох чигуна тавониста таслими қонуни шариати аллох шавад? Ва чи кори кардаки муртад шуда аст?

Яъни , ин кудаки бечора бо хукмики дустони номезон содир мекунанд ва дар холи ижройи он хам хастанд хамин фарзандони бечораро бо хамин хукм мекуштанд ва мегуянд фарзандони муртаддин хастанд пас ,худишон хам муртад хастанд. Ин кудаки бечора агар фовт хам бикунад бар руйи у намоз хонда намешавад, дар қабристони муслимин хам дафн намешавад ва худит хаминтур идомайи сериолро бибин ва нигох кун чи сенориойи вахшатноки барои ин кудак невиштанд. Далилишон барои чанин аъмоли чист? Ин астки шахс аз муртад ирс намебарад.

Хуб набурд,магар агар волидейни еки аз мо муртад шавад ва мо аз у ирс набарем хамин ирс набурдан боис мешавадки мо хам муртад шавем? Ин банда худохо бо судури ин ахкоми бепоя ва асос чигуна тавонистанд инқадар берахм ва беинсоф бошанд? Дустони геромий касони чанин фотвохоиро доданд ва алъон хам касони хастандки бо фарзандони муртаддин хамин муоамаларо мекунанд.

Иртидод ек журм аст,журми астки бояд аз коноли хосси худиш собит шавад ва агар собит шуд бояд хад руйи у ижро шавад пас ,жузви худуд аст. Охар чи касиро дидем чун волидейниш қотил буданд шояд у хам баъдан дучори қатл шавад бояд мисли қотилхо бо у бархурд шавад ва у хам кушта шавад? Ками фикр кунид бибинид дорид чи кори мекунид?

Қоидаи аслий дар мовриди хар инсони ин астки бар асоси фитрати исломий ба дунё меояд ва ин хонувода астки ур ба хар чизики бихохад табдил мекунад. Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мефармояд:

: مَا مِنْ مَوْلُودٍ إِلَّا يُولَدُ عَلَى الْفِطْرَةِ، فَأَبَوَاهُ يُهَوِّدَانِهِ، وَيُنَصِّرَانِهِ، وَيُمَجِّسَانِهِ، كَمَا تُنْتَجُ الْبَهِيمَةُ بَهِيمَةً جَمْعَاءَ، هَلْ تُحِسُّونَ فِيهَا مِنْ جَدْعَاءَ؟ ثُمَّ يَقُولُ أَبُوهُرَيْرَةَ: وَاقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ فِطْرَةَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا لا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ (روم/۳۰).

Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мефармояд: хар нувзодий бар фитрати солим ( ислом) ба дунё меояд, аммо волидейниш ,уро яхудий ,насроний ё мажусий ( зардуштий) бор меоваранд. Хамон гунаки нувзоди хайвон хенгоми вилодат ,сахих ва солим аст оё хеч дидаидки хайвони ,гуш барида ба дунё биёяд ; ва баъдан росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ин ояро тиловат кард: фитрат илохий астки , ( худованд) мардумро бар он офарида аст, дигаргуни дар офариниши худо нест ,ин аст дини устувор . бале,хеч хайвони ,гуш барида ба дунё намеояд дигарон хастандки гуши уро мебуранд.

Дар ин сурат, ин кудак бар асоси фитратиш мусалмон ба дунё меояд ва волидейн , дини уро таъйин мекунанд. Холо,падар ва модариш муртад шуданд ва уро дар жомеъайи муслимин рахо карданд; дар инжо хукумати исломий ва жомеъайи муслимин масъулияти волидейни уро бар ухда мегиранд, ва инхо хастандки бояд аз исломи фитрий ин кудак мухофизат кунанд ва уро бар ин асос мисли фарзандони худишон парвариш диханд. На инки уро дасти дигарон бидихандки гушишро бибуранд. Каси ек мусалмонро тахвили ек кофар намедихад хатто ,агар ин шахс исломи фитрий дошта бошад, кудак мусалмони аст !!!

Холо ин кудак аз чанин волидейни ,аз чанин неъмати ,чанин жомеъайи ва хукумати исломийки уро ингуна бор биёварад махрум мешавадки битавонад дар сояйи он исломи фитрий худро табдил кунад ба исломи хоссики росулуллох саллаллоху алайхи васаллам оворда аст, ва аз тариқи падар ва модар ё ба хар шевайи дар миёни куффор қарор гирифт ; холо бояд нигариста шавад он кудак дар чи мужтамаъи рушд карда аст, дар чи мужтамаъи дар холи рушд аст, ва ин кудакон дар кудом мужтамаъи куффори аслий ба сар мебаранд. Чун дар инжо ё бояд падар ва модар хастандки дини ин кудакро таъйин мекунанд ё мужтамаъики ин падар ва модар пас аз иртидод , ба он фарор карданд ва онжо он мужтамаъ астки онхоро парвариш медихад.

Дар хар сурат,касони чун имом Шофеъий рохимахуллох, Абу Юсуф ханафий рохимахуллох ( еки аз шогирдони бузург имоми Абу Ханифа рохимахуллох ), имоми Ахмад Ханбал рохимахуллох ва дигарон хам иртидоди кудакро мўътабар намедонанд. Табиий хам хаст чун еки аз шурути такфирийки қаблан хондем ва баён кардем инки шахс бояд мукаллаф бошад, мукаллаф будани шахс еки аз меъёрхост ва ин кудак чи журми муртакиб шуда? Журми муртакиб нашудаки мустахаққи уқубати кушта шудан хам бошад.

Бародарон ва хохарони геромий ,нигох кунид дустон ! ба назари шумо фарқи ин кудак бо соири кудакон дар жавомеъи куффор дар чистки ин кудак машмули хукми муртаддин мешавад аммо, соири кудакон машмули хукми куффори аслий? Хеч чизи.

Иртидод журми аст, журми бадтар аз қатл , зино,шаробхўри ва соири журмхо . холо ,агар волидейн хар каси муртакиби ин журмх шуда бошанд маъқул ва шаръий аст нувзодишон хам ба хамон журм махкум шавад ва агар ба у даст пейдо кард уро ба журми волидейниш мужозот кард? Мутмаиннан хейр. Чигуна метавони ин хукмро бар руйи у содир куни? Ин зулми ошкори аст, зулми ошкори аст дар хадди куштори духтарони бегунохики аллох таоло дар мовридишон мефармояд:

«بِأَيِّ ذَنْبٍ قُتِلَتْ».

Бо чи гунохи кушта шуданд? Ин кудак бо чи гунохи кушта мешавад? Чи гунохи ва чи журми кардаки кушта мешавад? Ислом барои бардоштан ингуна зулмхо омада,на тўлиди чанин зулмхоики возих ва ошкор аст ва наметавон онро инкор кард ва ислом аз харгуна зулми бари аст.

Дар ин сурат, он кудак тобеъ хукми хамон куффори аслий ба хисоб меоядки дар он буда ва дар он рушд карда на муртаддин; ва хенгоми дастёбий ба онхо чунончи тўвба карданд тўвбайи онхо пазирофта мешавад. Баргаштанд ба ислом аз онхо қабул мекунем. Бархалофи муртаддинки танхо тўвбаи онхо қабли аз дастёбий ба онон пазирофта мешавад. Ва агар ин муртадзодахо яхудий ,насроний ,мажус ё соибий шуда бошанд машмули хукми куффори ахли китоб ва шибхи ахли китоб мешаванд ва аз имтиёзоти чун ахли зимма будан ё муохида ва ғейрих хам бархурдор мешаванд аммо ,агар ин муртадзодахо секулярист ва мушрик шуда бошанд; дар ин сурат ,машмули хукми хамон секуляристхо ва мушрикин мешаванд на машмули куффори ахли китоб ва шибхи ахли китоб.

Инхо аз жумла мавориди умдайи будандки ахли қибла дар он таъвилот ва ижтиходоти мухталифи доранд ва фақат шўростки метавонад раъйи вохидро мутаносиб бо вазъи мовжуд замони ва макони жомеъа аз коноли амир ва рахбари муслимин ироя дихад.

Аз аллох таоло хосторем ба мо чанон дарк ва фахми иноят кунад ва бибахшадки бо руй овордан ва гиройиш ба шўро ва пархез аз мутлақ донистани худимон ва пархез аз тафарруқ ,лиёқат ва шойистаги дастёбийи ба вахдат ,қудрат ва ташкили уммати вохидаро дар худимон ба вужуд биёварем ва асбоби онро дар вужуд худимон фарохам кунем ва аллох таоло ба хотири ин асбобики фарохам кардаем моро аз залили ,сусти ,беубухати ва кушт ва куштори миёни екдигар нажот дихад ва пийрузиро бар мо нозил кунад ва шарри душманони муттахиди ишғолгари секуляри хорижий ва новкарони махаллий ,тоғутхои мантақаи онхоро аз саримо бардорад.

Шевайи бархурд бо муслиминики бано ба далоили ғейри аз иртидод дар жибхайи муртаддин офтоданд ва хоста ё нохоста ба нафъи муртаддин ва алайхи хукумати исломий ва ё соири жамоатхойи жиходий вориди жанг мешаванд.

Агар бо ек муқаддамайи кутох вориди мабхаси имруз шавем бехтар бошад.

Аллох таоло мефармояд:

«تَكَادُ السَّمَاوَاتُ يَتَفَطَّرْنَ مِن فَوْقِهِنَّ وَالْمَلائِكَةُ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَيَسْتَغْفِرُونَ لِمَن فِي الأَرْضِ أَلا إِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ» (شوری/۵)،

Осмонхо наздик аст аз боло дархам бишкофанд ва фариштагон ба тасбех ва тақдиси парвардигоришон машғуланд ва барои касоники дар замин хастанд дархости омурзиш мукунанд. Огох бошки аллох бахшандаи астки рахм мекунад.

. يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَيَسْتَغْفِرُونَ لِمَن فِي الأَرْضِ.

Барои касоники дар замин хастанд талаби бахшиш ва омурзиш мекунанд.

Хамин фариштахо барои мўъминин ва бахусус барои касоники тўвба мекунанд ва дубора ба масири шариати аллох бармегарданд боз хам аллох таоло мегуядки дуо мекунанд:

«الَّذِينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ وَمَنْ حَوْلَهُ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَيُؤْمِنُونَ بِهِ وَيَسْتَغْفِرُونَ لِلَّذِينَ آمَنُوا رَبَّنَا وَسِعْتَ كُلَّ شَيْءٍ رَّحْمَةً وَعِلْمًا فَاغْفِرْ لِلَّذِينَ تَابُوا وَاتَّبَعُوا سَبِيلَكَ وَقِهِمْ عَذَابَ الْجَحِيمِ» (غافر/۷)،

Ононки бардорандагони арши худоянд ва ононики гардонандагони он хастанд ба ситоиши парвардигоришон машғул ва саргарманд ва ба у иймон доранд ва барои мўъминон талаби омурзиш мекунанд ( ва мегуянд 🙂 парвардигоро ! мехрабони ва дониши ту хамма чизро фаро гирифта аст. Пас ,бибахш ва даргузар аз касоники тўвба мекунанд ва бармегарданд ва рохи туро дар пеш мегиранд ва ононро аз азоби дўзах нажот биде махфуз фармо ва онхоро мусоввин бидор.

Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам хам дар ташвиқи муслимин ва тўвзих ва табйини ин даста аз оёт мефармояд:

«الرَّاحِمُونَ يَرْحَمُهُمُ الرَّحْمَنُ، ارْحَمُوا أَهْلَ الْأَرْضِ يَرْحَمْكُمْ أَهْلُ السَّمَاءِ، وَالرَّحِمُ شُجْنَةٌ مِنَ الرَّحْمَنِ، مَنْ وَصَلَهَا، وَصَلَتْهُ، وَمَنْ قَطَعَهَا، بَتَّتْهُ».[۱۵]

Хийли қашанг аст. Касики рахм мекунад аррохман ( ва пур аз рахм аст монанди атшишон ; уки пур аз рахм аст ) ба у рахм мекунад. Пас,шумо хам ба ахли замин рахм кунид то касоники дар осмонхо хастанд ба шумо рахм кунанд.

Магар малоикаро надидид чигуна барои мўъминин ва махсусан касоники таввоб хастанд ва ахли рахм хастанд талаби бахшиш мекунанд. Абу Бакр Сиддиқ розиаллох хам ривоят мекунадки росулуллох саллаллоху алайхи васаллам бо зикри хадиси қуддисий фармуда:

:”قَالَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ: إِنْ كُنْتُمْ تُرِيدُونَ رَحْمَتِي فَارْحَمُوا خَلْقِي

Агар рахмати маро мехохид

فَارْحَمُوا خَلْقِي،

Ба махлуқотам рахм кунид.

Махлуқоти аллох зиёдандки бояд ба онхо рахм шавад аммо ,дар миёни инсонхо ,аввалин инсонхоики шойистайи рахм кардан хастанд мўъминин ,бародарон ,хохарон ва хонуводаи ту мебошанд; мўъминин хастандки хонуводайи туро хам дарбар мегиранд, дигаронро хам шомил мешавадки аллох таоло хисрон фармуда :

«إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا بَيْنَ أَخَوَيْكُمْ وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ» (حجرات/۱۰)،

Фақат мўъминон бародарони хамдигаранд, фақат хисрон. Пас,миёни бародарони худ сулх барқарор кунид, ва аз худо тарс ва парво дошта бошид, то ба шумо рахм шавад

لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ

Хаммаш рахм аст токунун.

 Нигох кунид дустон,аллох таоло фақат мўъмининро бародари хам номида ва рахми худишро ба чи шарти бароимон мефрестад?

فَأَصْلِحُوا بَيْنَ أَخَوَيْكُمْ وَاتَّقُوا اللَّهَ.

Ба хамин далил астки аллох таоло хам масирони росулуллох саллаллоху алайхи васаллам то рузи қиёматро ингуна тўвсиф мекунад:

«مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَالَّذِينَ مَعَهُ أَشِدَّاءُعَلَى الْكُفَّارِرُحَمَاءُ بَيْنَهُمْ تَرَاهُمْ رُكَّعًا سُجَّدًا يَبْتَغُونَ فَضْلًا مِنَ اللَّهِ وَرِضْوَانًا…» (فتح/۲۹)،

Мухаммад росулуллох фристодаи худост, ва касоники бо у хастанд дар баробари кофарон тунд ва сарсахт

أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ

Ва нисбат ба екдигар мехрабон ва дилсузанд,рахм мекунанд, интахои рахм

رُحَمَاءُ بَيْنَهُمْ

Ишонро дар холи рукуъ ва сужуд мебини, ( дар холи намозанд мушаххас аст) онон хамвора фазли худоро межуянд ва ризойи уро металабанд. Ризойи аллох дар амал кардан ба дастуроти аллох аст ва табияти беқаййид ва шарт ва самиъна ва атоъна дар баробари кулли шариати аллох.

مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَالَّذِينَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَمَاءُ بَيْنَهُمْ،

Таносуб ва таодул.

Хатто ,замоники иддаи аз хамин мўъминин муртад шаванд боз аллох ,хам масирони росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ва хизби аллохро касони медонадки рафтори омихта бо рахм ва залили бо мўъминин доранд. Чун ,пас аз аллох ва росулиш хамин мўъминин хастандки ” валийи ” онхо махсуб мешаванд.

Бале,хамин мўъминин хастандки валийи мо ва валийи кулли муслимин дар кулли дунё ва ахли қибла буданд ва хастанд. Аммо, дар баробари залили ва рахмики худованд дар баробари мўъминин аз мо мехохад ин гурухики онхоро тўвсиф мекунад бар кофарин сахт ва сифт ва бо иззат хастанд. Яъни медонанд бо мўъминин чигуна рафтори дошта бошанд ва бо куффор хам чигуна бошанд.

«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا مَن يَرْتَدَّ مِنكُمْ عَن دِينِهِ فَسَوْفَ يَأْتِي اللَّهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَيُحِبُّونَهُ،[۱۶] أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْكَافِرِينَ يُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلَا يَخَافُونَ لَوْمَةَ لَائِمٍ ۚ ذَٰلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَن يَشَاءُ ۚ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ * إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ *وَمَن يَتَوَلَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا فَإِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْغَالِبُونَ»(مائده/۵۴-۵۶)،

Эй мўъминон ! хар каси аз шумо аз ойини худ муртад шавад ва баргардад худованд жамиатиро хоханд овордки худованд дустишон медорад ва онон хам худоро дуст доранд. Нисбат ба мўъминон нарм ва фурутан ва залил хастанд ва дар баробари кофарон сахт ва нийруманданд, вижаги аввал ,

، يُحِبُّهُمْ وَيُحِبُّونَهُ،

Вижаги дувум,

، أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْكَافِرِينَ

Дар баробари мўъминин фурутан,нарм . Азиллах, залилий; ( хийли сахт аст риоят бикуни ва ле бояд риоят шавадки чигуна ёд бигири дар баробари мўъминин залил боши ва залили худро нишон дихи ва дар баробари кофарон ,сахт ва нийруманд, аъиззатин алал кофирин.)

Ва дар рохи худо жиход мекунанд,вижаги севум, ва меистанд:

: يُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلَا يَخَافُونَ لَوْمَةَ لَائِمٍ

Ва аз сарзаниши хеч сарзаниш кунандайи хам тарс ва харроси ба худ рох намедиханд. ( ин хамма дуруғики пушти сари муслимин гуфта шуда ва гуфта хам мешавад. Аз ингуна сарзанишхо ва гуфтахо наметарсад. Инхо вижагихои мўъминин хастанд. )

ذَٰلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَن يَشَاءُ

Ин хам фазли худост ; худованд онро ба хар касики бихохад ато мекунад ва худованд дорои фазли фаровон ва огох аст. Танхо худо ва пайғамбар у ва мўъминини ёвар ва дусти шумояндки хошиъона ва хозиъона намозро ба жой меоваранд ва закот мол ба дар мекунанд. Ва хар касики худо ва пайғамбар у ва мўъминонро ба дусти ва ёри бипазирад аз замраи хизби аллох аст ва бетардид хизби аллох пийруз аст. Вижагихойишонро нигох кунид,

، يُحِبُّهُمْ وَيُحِبُّونَهُ، أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْكَافِرِينَ، يُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلَا يَخَافُونَ لَوْمَةَ لَائِمٍ.

Аллох таоло хамин мўъмининро баъди аз нусрати худиш боиси қудратманд кардани росулуллох саллаллоху алайхи васаллам маърифий мекунад. Қатъан хамин мўъминин боиси қудратманд кардани мо ва мўъминин хам то рузи қиёмат мешаванд:

«هُوَ الَّذي أَيَّدَکَ بِنَصْرِهِ وَ بِالْمُؤْمِنينَ» (انفال/۶۲)،

У хамон каси астки туро бо ёри худ ва тавассути мўъминон ( мухожир ва ансор ) тақвият ва пуштибоний кард. Бародарон, инхо абзори қудрати мо хастанд. Мўъминин, бародарони шумо,

«إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ»

Бародарони шумо абзори қудрати шумо хастандки худо баъди аз нусрати худиш онро дар ихтиёри шумо ва мо қарор дода аст.

Хуб,холо бахши ночизи аз ин мўъмининики бародарони мо хастанд:

«إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ»،

Ва бояд ба онхо рахм кунем то аллох ба мо хам рахм кунад:

ارْحَمُوا أَهْلَ الْأَرْضِ يَرْحَمْكُمْ أَهْلُ السَّمَاءِ،

Ва бояд ба жойи жангики интихоб карданд сулхи барқарор кунем то аллох ба мо рахм кунад:

فَأَصْلِحُوا بَيْنَ أَخَوَيْكُمْ وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ.

Онхо жанг барпо карданд мо бояд сулхи барқарор кунем. Ин еки аз вазоифи мост то чи? То аллох ба мо рахм кунад ва мо бояд нисбат ба онхо ” рухамау байнахум ” бошем, ва нисбат ба онхо ” азиллатин алал мўъминин ” бошем. Ба жойи жангики онхо интихоб карданд.

Холо ,ин дастайи ночизи жохилона ( гох ночиз  хам нестанд ва хийли зиёданд) ва ба далили таъвилоти ғалат дар жибхаи муртаддин қарор гирифтанд ва замоники мо бо онхо сухбат мекунем ( холо чи қабли аз жанг ё  дар хийни жанг ё баъди аз жанг ) инхо худишон огох мешаванд ва тўвба мекунанд ; яъни аз сафи куффор ва муртаддин ба сафи муслимин меоянд на инки дар вазъи мовжуд даст аз мазхаб ё тафсири хосси худишон бардоранд ва тобеъи тафсири фиқхий каси шавандки шумо мегуйид. Замоники инхо сафи худишонро жудо мекунанд ва тўвба мекунанд ва бо муслимин хам масир мешаванд ; малоика хам барои пазириши тўвбаи инхо дуо мекунанд:

: رَبَّنَا وَسِعْتَ كُلَّ شَيْءٍ رَّحْمَةً وَعِلْمًا فَاغْفِرْ لِلَّذِينَ تَابُوا وَاتَّبَعُوا سَبِيلَكَ وَقِهِمْ عَذَابَ الْجَحِيمِ.

Инжо барои хамма дархости тўвба мекунанд, қишри хоссиро мутамойиз накарданд:

فَاغْفِرْ لِلَّذِينَ تَابُوا وَاتَّبَعُوا سَبِيلَكَ.

Бо ин муқаддама ва нигариш ,суроғи дарси имрузимон меравемки равиши бархурд бо ин даста аз мўъмининики ба худишон ва соири муслимин зулм карданд ва мо бояд ба хотири бародаримон дар дин ва самароти қудратбахши ин бародари ва тарс аз қиёматимон ба онхо кўмак кунем. Чи кўмаки ба онхо кўмак бикунем? Кўмак кунемки чизироки қатъ карданд дубора бо кўмаки хам, бо хам ба унвони ек вазифа онро дубора васл кунем чизироки онхо қатъ карданд:

وَالَّذِینَ یَصِلُونَ مَا أَمَرَ اللّهُ بِهِ أَن یُوصَلَ وَیَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ وَیَخَافُونَ سُوءَ الحِسَابِ(رعد/ ۲۱)،

Ва касоники барқарор мекунанд пейвандхоироки худо ба хифзи онхо дастур дода аст, ва аз парвардигоришон метарсанд ва аз мухосиба бади ( ки дар қиёмат ба сабаби гунохони дошта бошанд) метарсанд.

Ба хамин далил, мо мехохем чизики онхо жохилона онро қатъ карданд ба хар далили , ба онхо кўмак кунем то бо кўмаки хамдигар онро васл кунем, ва онхоро дубора ба сафи муслимин ва жомеъайи муслимин баргардонем, ва бо кўмаки онхо дубора ба худимон хам қудрат бидихем ва ба онхо хам қудрат бибахшем.

Хаминтурики дар дарсхои гузашта арз кардем, мунофиқин ва секуларзадахо бо тамоми жохилият ва сифоти нопасанд ва палидики бо худ доранд танхо дар замони заъфи муслимин ва хукумати исломий ибрози вужуд мекунанд ва ошкор мешаванд, ва ошкоро бо баргашт ва ақабгарди худ исмишонро аваз мекунанд ва мо унвони муртаддин бар онхо итлоқ мекунем. Инхо ошкоро дар баробари муслимин саф оройи мекунанд ва жибхаи ошкориро дар баробари муслимин ташкил медиханд. Аммо, ин афроди ошкор дорои ақидайи вохиди нестанд.

Замони хамки жузви мунофиқин ва секулярзадахо буданд боз доройи ақидайи вохидий набуданд, ва танхо чизики онхоро дўври хам жамъ мекард мухолифат бо қудрати хукумати исломий буд ( бо бахшхои аз хукумати исломий ё кулли хукумати исломий) ва қудрати исломий ижоза намедод инхо ақоиди воқеий худишонро ошкоро кунанд ё ба мейли худишон хар чи хостандро анжом медиханд ва машмули жибхайи муртаддин мешаванд дигар заруроти барои пинхон кардани ақоидишон ва рафторхойи таркибийшон аз ислом ва хостахои нафсонийшон надоранд , ба хамин далил ба чанд дастаи мухталиф тақсим мешаванд.

Дар авохири умри росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ва ибтидои хилофати Абу Бакр розиаллоху анху иддаи аз инхо мустақиман ба суроғи дини секуляризм баргаштанд ва мушрик шуданд ; иддаи худишон иддаойи пайғамбари карданд мисли Сажоъ ва мусайламаи каззоб ва дигарон ,иддаи хам фақат намозро хазф карданд, иддайи хам фақат закотро хазф намуданд ва иддаи дигар хам ба соири бовархойи секуляристийи худишон баргаштанд ва маъжунхоци таркибий аз ислом ва ғейри ислом дуруст карданд. Дар кул ек даста набуданд.

Хаммайи инхо ,аз тоза мусалмононики пас аз фатхи Макка мусалмон шуда буданд, хануз ошнойи комили бо мабонийи ислом надоштанд, ва ислом бо рухишон маънус нашуда буд ва заъфи иймон доштанд нихояти суистефодаро карданд ва хамчун ек абзор дар пешбурди ахдофишон аз онхо истефода намуданд. Ба хамин шеваики имруза куффори секуляр бо хамкори дин фурушон ва уламои суъ аз муслимини жохил ва заифул иймон истефодайи абзорий мекунанд.

Вазияти ин тоза мусалмононро метавон ба вазияти қовми тоза аз банд озод шудаи бани исроил ташбех кардки пас аз ғийбати чанд рузаи Мусо алайхиссалом ва бо вужуди Хорун алайхиссалом фариби хуққабози ба номи Сомирийро хурданд ва гусолапараст шуданд. Ин мумкин аст боз хам такрор шавад ва тажрубаи астки бояд  аз он дарс гирифт ва барояш барнома рехт ва аз такрори мужаддади он жиловгирий кард.

Худи мо хам дар авоили инқилоб саросари ۵۷ Эронки кулли мазохиб ва фирақи мовжуд дар Эрон ,шиъа ,сунний ва …….дар он ширкат доштанд шохиди такрори чанин сенориойи будем. Ек миллати тоза рохо шуда аз дасти хукумати секуляри пахлавий ,ба далили фуқдони қудрати муслимин ба осоний туъмайи анвоъи ахзоби секуляри кофар ва муртади махаллий ва ғейри махаллий чун кумалахо ,демократхо ,рохи коргар ,ранжбарон ,туда ,фидоиёни аксарият ва иқлият ва ғейрих шудем ва ин ахзоби секуляри кофар ба рохати аз миёни муслимини мо ёргирий карданд, онхоро дар рохи ахдофи секуляристи ва куфрий худишон харж намуданд ва хазорон курди тоза рахо шуда аз дасти секуляристхои пахлавийро қурбонийи рохи худишон карданд. Хаммаги инхо қурбонийи рохи куффори секуляри бумий ва ғейри бумий эроний ва хизби секулярист баъси Ироқ ва соири муттахидини онхоки дар он замон Амрико хам бо онхо буд шуданд. Ин такрори торихи муртаддин садрил ислом будки чигуна инхо метавонистанд басижи умумий ба вужуд биёваранд ва таркиби нохамоханг ва мухталиф аз касоники басиж карда буданд ба вужуд биёваранд. Хам акнун хам таркиби жибхаи муртаддин манотиқи курднишин ва соири манотиқ бо хам тафовут дорад.

Дар хар сурат,Абу Бакр Сиддиқ розиаллоху анху дар заминаи чанд дастаги жибхаи муртаддин мегуяд:

فَمِنْهُمْ مَنْ اِرْتَدَّ و ادّعى النبوّةَ و مِنْهُمْ مَنْ اِرْتَدَّ و مَنَعَ الزَكاةَ.

Яъни дар миёни муртаддин касони будандки иддаойи пайғамбари мекарданд, дар миёни хамин муртаддин хам касони будандки монеъи закот буданд. Хамчунин Абу Бакр Сиддиқ розиаллоху анху дар суханони дигари хитоб ба Умар мегуяд:

وَ اَمَّا مَنْ اِرْتَدَّتْ مِنْ هؤلاء الْعَرَبِ، فَمِنْهُمْ مَنْ لايُصَلّى وَ قَدْ كَفَرَ بالصَّلاةِ وَ مِنْهُمْ مَنْ يُصَلّي وَ قَدْ مَنَعَ الزّكاةَ.[۱۷]

Яъни дар миёни хамин арабхойики муртад шуданд касони аз онхо хастандки намоз намехонанд ва нисбат ба намоз кофар шуданд ва касони аз онхо хам хастандки намоз мехонанд аммо закотро манъ карданд. Монеъини закот хастанд.

Хамин монеъини закот хам се гурух буданд : дастаи дар асоси мункари  хукми закот шуданд мисли касоники мункари хукми намоз шуда буданд,дастаи дигар аз инхо касони будандки мункари хукми закот набуданд балки онро ба рахбари муслимин пардохт намекарданд ва мехостанд худишон инро бейни худишон тақсим кунанд, ва иддаи хам дар миёни монеъини закот вужуд доштандки бо истидлол, таъвил ва ижтиход аз ояйи :

«خُذْ مِنْ اَمْوالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكّيهِمْ بِها وَصَلِّ عَلَيْهِمْ اِنَّ صَلاتَكَ سَكَنٌ لَهُمْ»

Мегуфтанд: мо закотро жуз ба касики намози у барои мо сакан бошад, намедихем. Инхо хам дар хар сурат ,дар жибхайи ғолиби муртаддин алайхи хукумати исломий муслимин қарор гирифта буданд ва хамма тахти унвони монеъини закот аз онхо ном мебаранд. Дар хар сурат, монеъини закот буданд.

Дар воқеъ тамоми касоники дар ин бурха муртад шуданд ба нисбатхои мухталифи худишонро ба дини секуляризм часпонданд. Инхо худишонро ба дини секуляризм часпонданд на куффори ахли китоб ва шибхи ахли китоб. Ин хам ба сурати возих нишон медихадки дорудастаи мунофиқин ва секулярзадахо да воқеъ дар орзуйи татбиқи дини секуляризм ба сурати комил ё татбиқ бахши аз дини секуляризм хастандки бо амёли онхо созгор аст. Дар хар сурат, хаммаи ин муртаддинро мунофиқин ва секулярзадахои медонемки ба махзи фарохам шудани заминайи муносиб ва ихсоси заъфи хукумати муслимин ба дини секуляризм мепайванданд.

Жолиб аст бидонемки ,алъон хам ноцианализм ва миллигароий еки аз ахромхои дини секуляризм барои хувият бахши ба муридониш мебошад,дар он замон хам хамин миллигароий ва национализм еки аз ангизахо барои иртидод мешавад.

Тулайха Нумайрий,назди мусайламаи каззоб меравад ва аз у мепурсад: ту мусайламаи? Гуфт : оре. Пурсид: чи каси бар ту нозил мешавад? Гуфт : рохман. Онгох пурсид: дар ровшанойи меояд ё дар торикий? Гуфт: дар торикий,Тулайха гуфт: шаходат медихамки ту дуруғгуйи ва Мухаммад ростгуст, аммо дуруғгуйи Рабиъаро бар ростгуйи Музир таржих медихам. Ин гуфтагу барои шумо ошно нест? Инро даххо бор аз ноцианалистхо ва миллигарохойи секуляр ва муртади курд ,турк ,араб ва форс нашанидаид? Хаммайи мо онро шанидаем.

Дар хар сурат,бо барраси тамоми манобеъи торихий мутаважжих мешавемки жибхаи муртаддин дар авохири умри росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ва дар замони хилофати Абу Бакр розиаллоху анху бо вужуди иштирокотики доштанд аммо ,на дорои фикри вохиди буданд ва на дорои ангизаи вохид ; ва на дорои фикри вохиди буданд балки , хам афкоришон бо хам фарқи дошт ва хам ангизахоишон.

Пас,екдаст набуданд; хамчунонки алъон хам нестанд ва танхо дар миёни курдхо садхо гурухи мухталиф ва рангоранги секуляр, секулярзада ,мунофиқ вужуд дорадки танхо душмани бо муслимин ва қонуни шариати аллох онхоро дўври хам жамъ мекунад ва гарна агар ин омили муштарак набошад мисли сагихор ба жони хам меофтанд ва агар натавонанд хамдигарро бидаранд дар ек урдугох хам қарор бигиранд хаминтури тика тика мешаванд ва хизб ва гурухи жадид аз худишон тўлид мекунанд ва берун мезананд. Хамин корики кумалахо ва демократхо дар арзи ин чанд соли урдугохнишини дар Курдистони Ироқ кардандки хаммаи онхо ба сурати ғейри мустақим жийрахур ва хуқуқбигири хукуматхои атроф хастанд аз коноли Толибоний ва Борзоний. Ва ле боз нигох мекунемки тика тика мешаванд.

Афғонистон ва соири сарзаминхойи мусалмоннишин хам хаминтур аст. Дар жибхаи инхо хам касони хастандки бо таъвилотики барои худишон меоваранд дар хамин жибха монанди Сайёф ва амсолихим алайхи муслимин дар холи фаолият хастанд аммо , рабарияти ом дар дасти муртаддин аст ва инхо таъсиргузор нестанд. Бо инки дар хамин жибха хам хастанд ва ле,инхо дар вазъи мовжуд бештар шабихи хушбу кунандаи туолет мемонанд ва еки аз авомили жанги равоний куффори секуляри жахоний ва муртаддини махаллий бар алайхи муслимин ва омили жихати басижи умумий фарзандони муслимин жихати харж кардани онхо дар рохи ахдофи куффори секуляри жахоний хастанд.

Ин масалаики сахоба қабли аз куштани муртаддин онхоро ба дини худо даъват карданд ровшан мекунадки муртаддини замони Абу Бакр розиаллоху анху ба сурати ом муртад аз дин буданд, чунончи Абу Бакр розиаллоху анху дар номайики барои қабоили муртад невишт гуфт: ” даъват азон аст ва чун гуфтанд даст аз онхо бардорид”. Нигох кунид,жамиатики дар жибхайи муртаддин хастанд нохамгунанд.

Яъни мумкин буда касони онжо азон медоданд аммо жузви жибхайи муслимин буданд,гуфта даст аз онхо бардорид,кори ба коришон надошта бошид ; хар чандки мумкин аст инхо мухолифини довлати исломий ва муслимин хам буда бошанд ва алайхи муслимин аслаха барнадоштанд аммо,гуфта ” даъват ,азон аст ва чун гуфтанд даст аз онхо бардорид” ё касоники баъдан азон доданд ва даст аз жанги хам кашиданд ва тўвба карданд боз гуфта даст аз онхо хам бардорид.

Дар хар сурат,рахбарияти жибхайи мухоилифи  хукумати исломий бо муртаддин буд; холо чи муртаддиники кулли динро рад карда буданд , чи касоники бахши аз динро рад карда буданд. Чунончи посухи Абу Бакр ба инхо ин будки :

إِنَّهُ قد انقطع الوحيُ، وتَمَّ الدِّينُ، أَيَنْقُصُ (الدِّينُ) وأنا حَيّ؟

Дин, комил шуд ва нузули вахий аз осмон мунқатиъ гардид; пас оё дар дин кости ва нақси ба вужуд биёяд ва ман зинда бошам?! Оё имкон дорад дар дин нуқсон биёяд ва ман зинда бошам? Ва Абу Бакр нақси дар динро напазирофт ва мисли соири муртаддин бо онхо бархурд кард. Хам акнун хам ниёз аст дубора ин садо боланд шавад

أَيَنْقُصُ الدِّينُ و أنا حَيّ؟

Ин бояд нидои тамоми муваххидин бошад дар баробари тамоми секулярхо ва секулярзадахои муртаддики алъон ба жони дин,номус, ватан ,обру ва хаёйи муслимин офтоданд.

Бале,дар замони Абу Бакр ,нафси инкор ва мумониъати онхо аз ижройи шудани еки аз ахкоми қонуни шариати аллох чун закот боиси иртидоди онхо шуд бо инки соири ибодатро хам анжом медоданд. Абу Бакр розиаллоху анху дар хамон бархурди нухуст , бо радди пешниходи онхо ва бо радди тамоми дархостхои сулхжуёнаи муртаддин ва бо бастани тамом дархои созиш ,жангро алайхи муртаддин оғоз кард ва онхоро бейни исломи комил ё жанг ,озод гузошт ва исломи ноқисро аз онхо напазирофт ва қабул накард.

Холо ,агар ек секуляристи кофар ё муртадди махаллийки хеч ек аз қавонини шариатро дар умури иқтисодий,омузиш ва парвариш ,сиёсати дохилий ва хорижий жомеъа, хуқуқи жазоий, қавонини хонувода ва ғейрих қабул надорад ва бо кўмаки куффори секуляри жахоний бо тамоми касоники қасди ижроий кардани ин қавонинро дошта бошанд жанги мусаллахона анжом медиханд, бояд ба инхо чи гуфт ва чигуна бояд бо инхо бархурд кард?! Фирақи исломий, фирақи ахли суннат ,хаммаи мо медонемки мовзеъи инхо возих аст дар баробари касики еки аз ахкоми қонуни шариати аллохро ингуна инкор кунад.

Дар хамин инқилоби ۵۷ Эрон хам мутаважжих мешавем замоники жибхаи миллий аз холати аввалияйи мунофиқин ва секулярзадахо берун меояд ва барои аввалин бор ,ошкора ва сирохатан дар баробари лойихаи ” қисос ” мухолифат мекунад, ва мардумро ба рохпимойи алайхи қонуни қисоски муштараки бейни хаммаи фирақи исломий аст даъват мекунад, танхо ба далили мухолифати ошкориш бо ин қонуни дин ва қуръон табдил мешавад ба муртад ва каси чун Оятуллох Хумайний хукми иртидоди онхоро содир мекунад ва онхоро бо онки соири ибодатро бар асоси мазхаби худишон анжом медоданд боз муртад медонад, чун еки аз ахкоми қатъий динро инкор карда буданд на хукми мухтасси ба шиъа ё еки дигар аз мазохиби исломийро.

Судури хукми иртидод аз суйи Оятуллох Хумайний дар мовриди жибхаи миллий ба далили мухолифати сарих бо ” қисос ” ба унвони еки аз ахкоми қатъий дини ислом буд на мазхаб. Холо,агар ек фард,гурух,хизб ва ё хукуматики мункар ва мухолифи тамоми ахкоми қатъий ислом дар  умури ижроий ва хукуматий жомеъа монанди умури хуқуқий,иқтисодий ,омузиш ва парвариш ,сиёсий ,додгустарий ва ғейрих бошад чи жойгохи метавонад назди ахли қибла дошта бошад?! Хеч жойгохи надорад барои касики пойбанд ба хар кудом аз фирақи бошандки худишонро мусалмон медонанд.

Инхо ек тарафи қазия хастанд, тарафи дигар ин астки хамоханг бо инхо мумкин аст иддаи дигар аз муслимин хам бошандки ба далили дигарики қаблан арз кардем таъвил аз фалон оя ё ижтиход нисбат ба фалон хукм ,ғейри аз баргашт аз дин ,инхо мумониъат мекарданд аз закот дар холики инхо мункари он набуданд, таъвилот ва ижтиходоти баро худишон доштанд. Имруза касоники ба далоили ғейри аз баргашт аз дин ва иртидод мумкин аст инхо бо қудрати хукуматий муслимин мухолифатхои дошта бошанд ва хамоханг бо жибхаи муртаддин алайхи хукумат ва қудрати муслимин ва ё соири муслиминики дар гуруххои дигар хастанд даст ба аслаха шаванд ва дар баробари муслимин қарор бигиранд.

Ба хамин далил астки мебинем дар осори муаррихин ва уламойи жахони ислом ин гурухи мухолиф ва мусалмон хамки дар жибхайи муртаддин алайхи хукумати исломий ва соири бародарони мусалмонишон вориди жанг шуданд, инхоро хам жузви хамон жибха хисоб карданд ; яъни жибхайи муртаддин. Чун,аксарият ва ғалаба ва рахбарият бо муртаддин буд ва инхо дар миёни онхо гум ва ночиз буданд. Ба хамин далил жанг бо хар ду даста тахти унвони жангхои ридда ном бурда шуда аст. Онхо гум ва ночиз буданд.

Дар инжо ахли фан саъй карданд ин жибхайи ошуфтароки иддайи аз муслимини мухолиф хам дар он хастанд ва гум шуданд, инхоро ба ду шева тўвзих диханд:

  • –        -Еки инки итлоқи лафзи ридда бар муслимини мухолиф ,танхо бар важхи луғот аст. Яъни аз назари луғавий ба онхо мегуем муртад. Яъни ,инхо фақат аз назари луғавий машмули ин жибха шуданд ва аз назари шаръий муртад аз ислом нестанд; мисли бахши аз монеъини закот ва қабилагироён дар асри Абу Бакр розиаллоху анху . Инхо фақат аз пардохти закот ба хукумати исломий баргашта буданд ; на инки аз фарз будани чанин хукми баргашта бошанд.
  • –        -Инхо мегуфтанд мо ижоза намедихем фалон қабила бар мо хукумат кунадки қурайш бошад. Мо мехохем қабилаи худимон бар мо хукумат кунад, мо хам хоким бошем мисли Абу Бакр розиаллоху анху ва соирин. Инхо миллиятро баржаста карда буданд. Пас ,инхо муртад набуданд хамон чизики Абу Бакр қабул дошт онхо хам қабул доштанд. Инхо бо андишахои миллийгароий ва қабилагароий барои қудрат межангиданд на барои иртидод ва куфр . Инхо ва махсусан монеъини закот чинин таъвили карда буданд ва бар асоси таъвилошон ба ин натижа расида будандки набояд закотро ба муслимин ва хукумати исломий пардохт кунанд ; ё мегуфтанд мо ижоза намедихем фалон қабила бар мо хукм кунад ва ин хаққи қабилаи мостки худимон бар худимонки хеччи бар дигарон хам хукумат дошта бошем. Жонишини росулуллох саллаллоху алайхи васаллам хаққи мост. Қабилаи мо бештар аст қудратимон хам бештар аст. Хамон қовмиятгароийки куффори ошкори жахоний тойи чанд қарни гузашта дар миёни муслимин онро зинда карданд ва онро абзори барои тафарруқ ва залили муслимин қарор доданд ва қарор доданд ва хам акнун хам руйи он ангушт мегузоранд. Инхо ек даста аз ахли фан будандки ингуна жибхаи муртаддинро анализ мекарданд ва ба нафъи муслимин оройи худро содир мекарданд.
  • –        -дастайи дигар каламоти чун  иртидоди хукмий ва иртидоди хақиқийро тўлид карданд.

Иртидоди хукмий ва иртидоди хақиқий яъни мо наметавонем ва намедонемки ин жибхайи рубаруйи мо кудом даста хастанд? Мо наметавонем инро ташхис дихем ва намедонем кудом даста хастанд. Хамма муртаддин хақиқий хастанд ё муслимини мухолифи хастандки дар сафи инхо бо мо межанганд? Ба хамин далил , мо хукмиро бар аксарияти қотиъ ва ғолибий медихемки бароимон ошкор ва ровшан аст ва хаммаро еки хисоб мекунем ва хукман мегуемки хаммаи инхо муртад хастанд то замоники барои мо хақиқат ва қасди истиснохойи инхо мушаххас шавад.

Хийли жолиб аст, диққат кунид, ин чизи астки хийли аз дустон дар мовриди он иштибох мекунанд, иртидоди  хукмий  ва иртидоди хақиқий ,онро бо чизхои қиёс мекунандки бо асли матлаб тафовути фохиший дорад. Пас , инхо мегуянд мо хаммаро еки хисоб мекунем ва хукман мегуемки хаммаи инхо муртад хастанд то замоники барои мо хақиқат ва қасди истиснохойи инхо мушаххас шавад. Холо ё ин истиснохойи мажхул ва ношнохта ,зинда ба дасти муслимин меофтанд ва мушаххас мешаванд инхо воқеан жузви муртаддин хастанд? Ё мушаххас мешавад инхо жузви муртаддин нестанд балки ,мусалмонони хастандки бо мо дар мавориди дучори ихтилоф шуданд; ё зинда ба дасти мо намерасанд ва дар жанг кушта шуданд ва хақиқати он дар қиёмат маълум мешавад. Пас, инхо ё зинда ба дасти мо меофтанд ва зинда бо онхо сухбат мекунем ва мушаххас мешавад инхо чи хастанд? Ё инки кушта мешаванд ва дар ин сурат худишон ва қиёмати худишон.

Дар дарси чохорум арз шудки иътойи исломи хукмий барои касони астки вориди доираи муслимин шуданд хар чандки мумкин аст дар миёни онхо мунофиқи кофари хам вужуд дошта бошад ва дорудастаи мунофиқин ва секулярзадахо хам вужуд дошта бошанд. Дар хар сурат, чун наметавонем ташхис дихем кудом еки мунофиқ кофари астки ин васат гум шуда , дар натижа  ба хамма мегуем мусалмон хастанд. Хаммайи онхоро мусалмон меномем. Холо ,дар жибхайи куффори муртад хам ,чун намедонем кудом еки аз онхо мусалмони мухолифи мост ва қудрати ташхиси инхоро надорем, дар натижа ба хамма хукми иртидод медихем то замоники бароимон мушаххас шавад.

Қоидаи куллийки назди ахли илм мовриди пазириш воқеъ шуда ин аст: касироки аз ахволиш бехабарем ва намедонем мусалмон аст ё кофар? Ё одами дурусти аст ё мужрим? Чанин инсонхои мажхулул холиро жузви аксарият хисоб мекунем. Мунофиқинро ба хамин шева жузви аксарият хисоб кардем то замоники бароимон мушаххас  ва ровшан шавад ва  ба хамин шева ,мисолхои зиёдийро метавон зад.

Ба хотир биёваремки Иброхим алайхиссалом ба Соро хонум алайхассалом фармуд :

: يَاسَارَةُ! لَيْسَ عَلَى وَجْهِ الأَرْضِ مُؤْمِنٌ غَيْرِي وَغَيْرَكِ،[۱۸]

Эй Соро! Бар руйи замин ғейри аз ман ва ту хеч мўъмини вужуд надорад. Бар ин мисол диққат кунид, ба ин шева,саййидина Иброхим алайхиссалом тамоми ахли заминро такфир мекунад ва танхо худиш ва Соро алайхассаломро мусалмон медонад. Ин дар холи будки дар хамон замон ,саййидина Лут алайхиссалом хам зинда буда аст. Аллохи мутаол мефармояд:

«وَلَمَّا جَاءتْ رُسُلُنَا إِبْرَاهِیمَ بِالْبُشْرَى قَالُوا إِنَّا مُهْلِکُوا أَهْلِ هَذِهِ الْقَرْیَةِ إِنَّ أَهْلَهَا کَانُوا ظَالِمِینَ‏* قَالَ إِنَّ فِیهَا لُوطاً قَالُوا نَحْنُ أَعْلَمُ بِمَن فِیهَا لَنُنَجِّیَنَّهُ وَأَهْلَهُ إِلَّا امْرَأَتَهُ کَانَتْ مِنَ الْغَابِرِینَ» ‏(عنكبوت/۳۱-۳۲)،

Хенгомики фристодагон (фаришта) мо ба пеши Иброхим омаданд ва навид доданд ва гуфтанд: ки мо ахли ин шахрро халок ва нобуд хохем кард, чироки ахли он ситамгаранд. Иброхим гуфт: Лут дар он шахр аст. Гуфтанд: мо бехтар медонемки чи касони дар он шахр хастанд. Гуфтанд: у ва хонувода ва пейравонишро нажот хохем дод, магар хамсари уроки аз жумла мондагорони ва нобуд шавандагон хохад буд. Ин оя хам баъди аз ин будаки саййидина Иброхим алайхиссалом дар миёни инхамма кофар , вужуди саййидина Лут алайхиссалом ва хамрохониш барояш маълум шуда аст. Чун , қабли аз он хукмро бар аксарият дода буд ва холи саййидина Лут алайхиссалом барояш ошкор ва маълум набуда аст.Диққат кардид дустон, иртидоди хукмийро ингуна мутаважжих шавид. Аввал мушаххас набудаки саййидина Лут алайхиссалом дар миёни онхост хукмиш мисли хамма содир мегардад ва саййидина Иброхим алайхиссалом хаммаро такфир мекунад. Чун,хамма дар зохир хамин буданд аммо , замоники барояш матрах мекунад, ва мо ба хамин равиш он мусалмононро аз миёни муртаддин ва куффор берун мекашем.

Дар ин сурат, хукм бар умум содир мегардад ва истисноъот то замоники мушаххас нашуданд жузви хамон аксарият махсуб мешавандки дар он гум шуданд ва хануз пейдо нашуданд ва ошкор нашуданд,вақтики ошкор шуданд онвақт хукми махсуси онхо хам содир мешавад.

Диққати кунид дустон,ба унвони мисол ,кулли сокинини сарзаминхои исломий жузви дорул ислом махсуб мешаванд ва ахли зиммаи кофар сарзаминхои исломий хам жузви дорул ислом махсуб мегарданд ва машмули қавоиди дорул ислом мешаванд на дорул куфр, ва дар дорул куфр хам муслимини онжо жузви дорул куфр махсуб мешаванд на дорул ислом, ва ба хотири хамин теъдоди андаки мусалмони мовжуд дар онхо хукми дорул куфр аз сарзаминхои тахти хокимияти куффор бардошта намешаванд; аммо замоники муслимини сарзаминхои тахти хокимияти куффор ва дорул куфр мушаххас ва маълум шуданд,онвақт ин муслимини андак хам машмули хукми соири муслимин мешаванд ва мисли соири муслимин бо онхо бархурд мешавад. Дар ин сурат, истисноъот жузви аксарият махсуб мешаванд то замоники мушаххас  шаванд инхо жузви аксарият нестанд ; на инки аксарияти қотиъи ошкор ва шинохта шуда жузви истисноъоти мажхул ва номушаххас махсуб шаванд. Қоида бар акс мешавад.

Дар ин замина,дар масоили фиқхий хам боз мебинемки масоили мисли қоидаи кулли намоз ва руза ва авқоти кулли намоз ва руза тибқи ахволи аксарияти сокинини замин содир шуда аст, холо агар шахси дар қутби шимол зиндагий кард чи? Дар ин манотиқ тақрибан ۶ мох ба сурати руз аст ва ۶ мох ба сурати шаб.

Пас,мушаххас шудки дар замони судури хукм, истисноъот ва мавориди нодир дар назар гирифта намешаванд ва хукм бар аксарияти қотиъ содир мешавадки шинохта шуда, ошкор ва маъруф хастанд ва ба чанин хукми амал мешавад, ва истисноъот ва мажхулул хол хам замоники мушаххас шуданд машмули хукми хосси худишон мешаванд.

Хотиб ибни Аби Балтаъа розиаллоху анху мисоли хуби аст. Ин сахоби геромийки дар дарсхои қаблий хам ба у ишора кардем муртакиби кори шудки Умар ибни Хаттоб розиаллоху анху уро такфир кард ва хукми кофарро бар у итлоқ кард ва росулуллох саллаллоху алайхи васаллам хам мўътаризи ин хукмиш нашуд ва нагуфтки ин хукмики содир карди иштибох аст балки , тахқиқотро лозим донист ва дар зимни ин тахқиқот мушаххас шудки Хотиб ибни Аби Балтаъа розиаллоху анху қасди иртидод надошта ,яъни хадафиш ин набудаки муртад шавад балки , таъвил карда ва чанин шахси бо чанин узрхойи бо онки такфир мешавад; аммо , ин иртидоди хукмий буда ва холоки хақиқат ровшан шуда ва мушаххас шудаки хақиқатан муртад набуда ,пас хукми иртидод аз у бардошта мешавад.

Инжостки мегуем Умар ибни Хаттоб розиаллоху анху ажала карда, иддаи аз уламо мегуянд ажала карда хукми иртидоди ин шахс иштибох буда аст. Аммо ,вақти қоидайи куллиро нигох мекунем мебинемки иртидоди хукмий ва хукман дода ва мунтазир шудем тахқиқоти нишон додки ишон муртад набуда муртади хақиқий нестанд ишон иртидоди хукмий буда хамон кори шойеъ ва роижи муртаддинро анжом дода аст. Иртидоди хукмий ва иртидоди хақиқий ингуна мушаххас мешавад ва абзори аст барои нажоти муслимин.

Мисли касики дучори қатл мешавад ва ба журми қатл боздошт мешавад, яъни ,пас аз онки шахс ошкоро дучори қатл мешавад ва ба журми қатл хам боздошт мешавад мегуянд ин шахс қотил аст ва бояд қисос шавад, аммо далоил ва мадорикики меоварад мушаххас мекунадки ин шахс  хадаф ва қасди у куштани ин шахс набуда ,балки ба сурати ғейри амд дар чанин журми офтода аст. Пас, хукми қисос аз руйи у бардошта мешавад ва масалан дия медихад. Ташхиси ин мархала хам кори мутахассисин ва қузоти вижа аст ва хар каси наметавонад аз ухдаи он барояд.

Суъолики мумкин аст барои хийлихо пеш биёяд ин астки ,холо мо қасд ва нияти инхороки жойи он дар қалб аст чигуна метавонем бифахмем? Аз руйи қороин ва шавохид. Ва гарна ғейри аз аллох каси намедонад дар қалби инсонхо чи мегузорад ва мо танхо бар асоси зохир ,қороин ва шавохидики мебинем метавонем ба қасди ин афрод пей бибарем, хар чанд мумкин аст дучори иштибох хам шавем. Яъни ,шахси мужрим бо далоилики меоварад битавонад моро фариб дихад аммо ,боз мо бар асоси зохир ва қороин хукм мекунем ва танхо қороин хастандки ба мо нишон медиханд шахс дар қатлики муртакиб шуда ба сурати амдий буда ё ғейри амд.

Шахси гулуларо ба пойи шахси дигари шиллик карда аммо, у ба хотири хамин жарохат ва уфунати он фовт карда , ва шахси дигари мустақиман ва ба амд гулуларо ба сари шахс зада ва уро кушта аст. Хар ду мегеянд мо қасдимон куштан набуда аст. Ту чигуна мефахми кудом еки аз инхо рост гуфта? Ва иддаойи кудом еки дуруст аст ва иддаойи кудом еки дуруғ? Аз руйи шавохид ва қороин.

Ё ду нафар бо хам шўхи мекунанд ва еки аз онхо дигариро дар об хул медихад ва дар об хафа мешавад ва мемирад, еки дигар шахсиро дар об меандозад ва онқадар сари уро дар об нигах медорадки мемирад. Баъад хар ду мегуяндки қасди мо куштани инхо набуда аст. Ту чигуна метавони ташхис дихики кудом еки рост мегуяд ва кудом еки дуруғ мегуяд? Аз тариқи қороин ва шавохид.

Ё чигуна росулуллох саллаллоху алайхи васаллам фахмид Хотиб дар сухбатхоиш рост мегуфт ё дуруғ мегуфт? Рост ва дуруғ сухбатхоишро чигуна ташхис дод? Аз руйи қороин ва шавохид. Ё чигуна мефахмид модар ,падар ,хамсаритон ё хохар,бародар ва атрофиёнитон шуморо дуст доранд? Ё чигуна мефахмидки ек мусалмон аз куффори секуляр бароат карда дар холики жойи хуб ва буғз дар қалб аст? Наметавонем бифахмемки ин мусалмон чигуна аз куффори секуляр бароат карда, жойи хуб ва буғз дар қалб аст. Тамоми ин маворид ва мавориди мушобехроки ба қасд ва даруни инсонхо бармегардад инхоро фақат аз тариқи қороин ва шавохиди зохирий метавон ташхис дод.

Ё масалан шахси мегуяд ман туроки хохони татбиқи қонуни шариати аллох хасти дуст дорам аммо дар баробар бо гуруххои секуляр ва кофари муртадки душмани ошкори аллох ва ту хастанд боз эъломи вало мекунад ва онхоро мисли сарпараст ва сохиби амр нигох мекунад ва орзу мекунадки ек рузи инхо биёянд ва хоким шаванд. Ингуна мефахмики ин дуруғ мегуяд. Магар мумкин аст бо ту хам дуст бошад ва бо душмани ту хам эъломи валоъ кунад? Он хам душманики аллох гуфта харки бо инхо валоъ дошта бошад мисли инхост. Бо ин шавохид мефахмики ин шахс ба ту дуруғ мегуяд ва иддаойи дустиш хам дуруғ аст ва ин хам душмани аст мисли куффори секуляр ё мисли хар кофарики бо у эъломи валоъ карда аст. Мо мегуем ин амали ин шахс бо иддаойики карда жур дар намеояд ва дуруғ мегуяд. Ғейри мумкин астки хам шайтонро ба унвони сарпарасти худит интихоб куни хам аллохро. Хам бо дустони аллох эъломи валоъ бикуни ва хам бо дустони шайтон.

Дар ингуна мавоқеъ ва мавориди мушобех, меъёр барои ташхиси қасд ва нияти дуруст ё ғалати афрод қороин ва далоили зохирий ва ошкор аст. Хамин далоил ва мустанодоти ахрамий хастандки қасд ва нияти шахсро ошкор ва аланий мекунанд.

Мо тамоми мунофиқин ва секулярзадахоики дар дарси қаблий ба онхо ишора кардемро жузви муслимин медонем, инхо ба хар далили масофатиро бо муслимин ба жилов омаданд, холоки инхамма масофат ба жилов омаданд дубора ошкора бармегарданд ва дар сафи куффори ошкор ва муртад мешаванд, мо ба хаммаи инхо хукми иртидод медихе ва мегуем хукман муртад хастанд, аммо агар боз иддаи аз муслимин бидуни тағйир ,бидуни инки ақидаи онхо тағйири пейдо карда бошад фариби инхоро хурда бошанд ва дар сафи инхо қарор гирифта бошанд чи? Дар инжо аввалин дарики барои бозгашти ин афрод боз мешавад дари тўвба аст.

Қаблан арз кардемки куффор харгиз иймон намеоваранд,

،«إنَّ الذّینَ کَفَرُوا سَوَاءٌ عَلَیهِم ام لَم تُنذِرهُم لَایُؤمِنُون»

Аммо ,муридонишон иймон меоваранд. Ба хамин далил,тамоми асбобхоро фарохам мекунемки ин муртаддиники хукми иртидоди хукмий онхоро  содир кардем онхоро дубора ба ислом баргардонем ва онхоро ба тўвба ташвиқ кунем, ва ё агар мусалмони ба далоили бо забон ё амалан дар жибхаи куффор қарор гирифта бошад, боз хам бояд мисли Хотиб розиаллоху анху , бо дар назар гирифтани савобиқи онхо дар ислом ва далоилики меоваранд, ба қасд ва ният ва хадафи онхо аз ин амалишон пей бибарем, ва рохиро  барои баргаштишон ба ислом боз ва хамвор кунем на инки тамоми роххоро бар руйишон бибандем.

Дар ин замина ,мо хамчун замони рихлати росулуллох саллаллоху алайхи васаллам шохиди қабоил,гуруххо ва ахзоби хастемки бар асари таъвили ғалат мисли Хотиб розиаллоху анху ё ба далили мухолифат бо баъзи аз сиёсатхои мо мумкин аст дар жибхайи қарор бигирандки жибхайи куффор ва муртаддин мебошад. Барои муслимини мухлис аксаран ин иттифоқ ба сурати нохоста сурат мегирад,масалан баъзи авқот куффори ошкоро ба хамрохи муртаддин бо мо дар холи жанг хастанд ва холо мумкин аст ек гурух ва жамоати хам бо хамин куффор ва душманони мухориб қарордодхойи мабний бар адами жанг бибанданд , ё набанданд ва кори ба коришон надошта бошанд ва баъад бидуни хамоханги бо ин куффори ошкори ишғолгари хорижий ва муртаддини махаллий , у хам дар жойи дигари алайхи мо вориди жанг шавад. Дар ин сурат, ин хизб ва гурухи мусалмон ,нохоста дар жибхаи куффор ва муртаддин алайхи муслимин вориди жанг шуда ва ба хамрохи муртаддин жибхаи вохидийро  ташкил доданд ва машмули хукми иртидоди хукмий мешаванд то замоники мо ташхис надихем инхо чи чизи хастанд ва чи мехоханд.

Дастаи аз муслимин хастандки дар хамма чиз мисли шумо хастанд, аммо аз руйи жахолат ,таъвили ғалат ва тахти таблиғоти душманон,шуморо хавориж ,муртад ,муздур ,душмани дин,душмани мардум, баччакуш, жинояткор ва ғейрих медонанд, хуб туки майдони ингуна нести ва  ба ту тухмат заданд, пас уро биёвар ва ба у бифахмонки нести ва узрхоишро қабул кун. Ё аз руйи жахолат ва таблиғоти золимин хиёл мекунад агар ту ба қудрат бираси занони муслиминро каниз мегири ва хамма муслиминро кофар медони ва ин шахс ба хотири дифоъ аз номусиш ва дифоъ аз муслимин бо ту межангад. Хуб, уро биёвар ва ба у бифахмонки ин ек дуруғ аст ва узрхоишро қабул кун. Дар тамоми ин маворид ва мавориди мушобех у ба хотири аллох ,эътиқод ба аллох ва қонуни шариати аллох худишро дар муъаррази кушта шудан ва жанг қарор медихад. Хуб, уро нажот биде ва узрхоишро қабул кун. Ин бародарит,муддати пеш инсонхои кажфахм ва золим асир буда ва мариз шуда ,холо ба дасти ту офтода ,ин ек неъмат аст. Пас, уро дармон кун ва нажотиш биде ва тўвбашро қабул кун.

Аллох таоло ба мўъминин амр мекунадки :

«یا اَیهَا الذینَ آمَنُوا تُوبَوا اِلَی اللّهِ تَوْبَةً نصوحاً»(تحریم/۸)،

Эй мўъминон ба даргохи худо баргардид ва тўвбаи холисона кунид.

«وَ مَنْ لَمْ يَتُبْ فَأُولئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ»(تحریم/۹)،

Касоники ба даргохи худованд тўвба накунанд аз золимин ва ситамкорон хастанд.

Холо,ин шахс ба воситаи огохики ту ба у доди ва чизхойики аз ту дида мутаважжихи жахл,иштибох ,хато ва таъвили нодурусти худ шуда, ва мутаважжих шудаки ба худиш, ба ту ва ба хамма зулм карда ва иқдом ба тўвба мекунад ва аз сафи золимин берун меояд.

.«وَمَن یَعْمَلْ سُوءًا أَوْ یَظْلِمْ نَفْسَهُ ثُمَّ یَسْتَغْفِرِ اللّهَ یَجِدِ اللّهَ غَفُورًا رَّحِیمًا» (نساء/۱۱۰)

Хар каси кори бади кунад ё бар хувиштан ситам варзад сипас аз аллох мағфират бихохад,аллохро омурзандаи хохад ёфтки рахм мекунад.

Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам хам дар мовриди шахси тўвба кунанда мефармояд:

«التائِبُ مِنَالذَّنب كَمَن لَاذَنبَ لَه»،[۱۹]

Тўвба кунанда аз гунох хамонанди каси астки хеч гунохи надорад. Аллох таоло дар мовриди чанин ашхоси мефармояд:

«إِنَّ اللّهَ یُحِبُّ التَّوَّابِینَ وَیُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِینَ» (بقره/۲۲۲)،

Аллох тўвбакорон ва покизагонро дуст медорад. У тўвба карда ва худро аз куфриёт,ширкиёт ,жахл ва таъвилоти ғалат пок карда аллох мегуяд:

«إِنَّ اللّهَ یُحِبُّ التَّوَّابِینَ وَیُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِینَ»،

Аллох тўвбакорон ва покизагонро дуст дорад. Ба хамон шеваики мефармояд:

«إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الَّذِينَ يُقاتِلُونَ فِي سَبِيلِهِ صَفًّا كَأَنَّهُمْ بُنْيانٌ مَرْصُوصٌ»(صف/۴)،

Хамоно худованд касониро дуст дорадки дар рохи у муттахидан қитол мекунанд, чанон бо хам муттахид хастанд ингор гуйи банойи бисёр мустахкам сурби хастанд. Пас, аллох хамчунонки мужохидин ва муқотилинро дуст дорад таввабинро хам дуст дорад.

Хуб,ту аз кужо медоники ин мусалмони фариб хурда ,жохил ва хатокорики фариби золиминро хурда ва холоки хақиқатро ба воситаи ту ва аз коноли ту фахмида ва тўвба карда гунохониш бахшида нашуданд? Ва аз кужо медоники аз касони нестки аллох дустишон дорад? Ту харгиз намедони. Пас, ба доди бародари мусалмонит бирас, ва ахкоми таввабинро дар мовриди у пиёда кун, ва уро дармон кун, ва уро ба хамон сафи вохиди даъват кунки аллох дустишон дорад

«إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الَّذِينَ يُقاتِلُونَ فِي سَبِيلِهِ صَفًّا كَأَنَّهُمْ بُنْيانٌ مَرْصُوصٌ»،

Ва мутмаин бош аллох касонироки бо дустониш вориди жанг шаванд ва ё онхоро ба қатл бирасонанд дуст надорад; балки ,аллох бо онхо эълони жанг хам мекунад:

«إِنَّ اللهَ تَعَالَى قَالَ: مَنْ عَادَى لِي وَلِيًّا فَقَدْ آذَنْتُهُ بِالْحَرْبِ، وَمَا تَقَرَّبَ إِلَيَّ عَبْدِي بِشَيْءٍ أَحَبَّ إِلَيَّ مِمَّا افْتَرَضْتُهُ عَلَيْهِ، وَلاَ يَزَالُ عَبْدِي يَتَقَرَّبُ إِلَيَّ بِالنَّوَافِلِ حَتَّى أُحِبَّهُ؛ فَإِذَا أَحْبَبْتُهُ كُنْتُ سَمْعَهُ الَّذِي يَسْمَعُ بِهِ، وَبَصَرَهُ الَّذِي يُبْصِرُ بِهِ، وَيَدَهُ الَّتِي يَبْطِشُ بِهَا، وَرِجْلَهُ الَّتِي يَمْشِي بِهَا، وَلَئِنْ سَأَلَنِي لأُعْطِيَنَّهُ، وَلَئِنْ اسْتَعَاذَنِي لأُعِيذَنَّهُ»،[۲۰]

Касики бо еки аз дустони ман душмани кунад ман бо у эълони жанг мекунам.

مَنْ عَادَى لِي وَلِيًّا فَقَدْ آذَنْتُهُ بِالْحَرْبِ،

Касики бо еки аз дустони ман душмани кунад ман бо у эълони жанг мекунам. Ва бандаи мўъмин бо хеч чиз махбуби назди ман бехтар аз фароиз бо ман наздик намешавад, ва у бо анжоми навофил (ибодатхои ғейри вожиб ) ба ман наздик мешавад то инки ман уро дуст бидорам, хенгомики ман уро дуст дорам ,ман гуши у мешавамки бо он мешнавад, ва чашми у мешавамки бо он  мебинад, ва дастиш мешавамки бо он мегирад, ва похош мешавамки бо он рох меравад, ва агар чизи аз ман бихохад ба у медихам, ва агар панох бихохад панохиш медихам.

Хуб,холо яқин дорики ин шахс мисли Хотиб розиаллоху анху қасди иртидод надошта ва таслими кулли шариати аллох аст аммо , ба далоили комилан ғалат ва вохи дар баробари ту қарор гирифта , ва яқин хам дорики алъон тўвба карда ва яқин хам дорики аллох таоло таввабинро дуст дорад

«إِنَّ اللّهَ یُحِبُّ التَّوَّابِینَ»

Ва яқин хам дорики аллох таоло касоники дар рохиш қитол мекунандро хам дуст дорад

«إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الَّذِينَ يُقاتِلُونَ فِي سَبِيلِهِ صَفًّا كَأَنَّهُمْ بُنْيانٌ مَرْصُوصٌ»

Ва яқин хам дорики агар бо еки аз дустони аллох душмани куни аллох бо ту эълони жанг мекунад

«مَنْ عَادَى لِي وَلِيًّا فَقَدْ آذَنْتُهُ بِالْحَرْبِ»

Аммо ,шак дорики ин шахси мусалмон дар мовриди тўвбаш рост мегуяд ё дуруғ? Аммо,хамма медонем шахсики бо яқин вориди ислом шуда бо шак ва шубха аз он хориж намешавад. Пас, ин шахсро бояд машмули таввабин ,мужохидин ва мухиббини аллох фарз куни,

نَحْسِبُهُ، وَاللَّهُ حَسِيبُهُ وَلاَ نُزَكِّي عَلَى اللَّهِ أَحَدًا.

Хуб, холо агар журъат дори бо хамин шак ва гумонхоит бо аллох эълони жанг  кун.

Хийли хатарнок аст хийли, инхо дар  зохир нохоста хамон кори Хотибро анжом доданд аммо, дар сатхи бузургтари мисли гурух,хизб ,жамоат ва мазхаб ва бояд дар бархурд бо онхо нахоят диққат сурат бигирад, ва онхоро аз коришон мунсариф кард, ва ахдоф ва қасди онхоро аз  ин коришон ташхис дод, ва онхоро ба жамъи муслимин баргардонад, ва узрхоишонро пазирофт хар чандки дуруғин хам бошад. Узрхоишонро пазирофт хар чандки дуруғин хам бошад, чун ,маъмулан дар ингуна маворид фақат ек бор ба хотири ек журм узри каси пазирофта мешавад ва агар шахс дар ингуна корхо дубора муртакиби он шуд узри у пазирофта намешавад.

Саргузашти Абу Изза Жухамий намунайи хуби метавонад бошад. Ин шахс инсони секуляр,шоир ,ниёзманд ва сохиби чанд духтар буд. Замоники дар жанги бадр асир шуд ба росулуллох саллаллоху алайхи васаллам гуфт: эй росулуллох ! ту медоники ман фарди ниёзманд ва аёлдор хастем ва моли хам надорамки пардохт кунам баробарин ,бар ман эхсон кун ! росулуллох саллаллоху алайхи васаллам узришро қабул кард ва аз у таъаххуд гирифт то дубора алайхи росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мовзегири накунад ва аз душманонишро химоят накунад.

Аммо ,Абу Изза ба ахди худиш бо росулуллох саллаллоху алайхи васаллам вафо накард ва секуляристхои қурайш уро фариб доданд, ва дар жанги ухуд, дар хийни ақабкаши лашкар ба далоили аз лашкари қурайш жо монд ва дубора асири муслимин шуд. Ин бор хам аз росулуллох саллаллоху алайхи васаллам хост то уро бибахшад ,росулуллох саллаллоху алайхи васаллам бо қотиъият дархости уро рад кард ва фармуд: ” акнун туро вил намекунамки даст ба рухсорит бикаши ва бигуйи Мухаммадро ду мартаба ,гул задам”. Ба хамин далил,дастур дод то гарданишро бизананд.

Дуруст аст,ин шахс кофар мушрик буд, аммо хамин қоидаро дар мовриди мунофиқин ва секулярзадахо хам метавон риоят кард, ва риоят шуд ва дар журми мушаххаски шахс дар иртидод меофтод, танхо ек бар тўвбаш дар хамон журми мушаххас пазирофта мешуд. Масалайи бози яхудиён чизи дигари аст, инхо аслан мусалмон нашуда буданд то муртад шаванд ва машмули қоидайи тўвба гарданд.

Дар дарси марбут ба мунофиқин ва секулярзадахо ровшан шудки мунофиқин хам ,гох бо жанги равоний худ дар хамин жибхаи куффори ошкор алайхи муслимин қарор мегирифтанд, ва замоники муччишонро мегирифтанд узр ва бахонахойи дуруғини меоворданд, ва узришон хам пазирофта мешуд. Хар чандки рахбари муслимин ва росулуллох саллаллоху алайхи васалламро инсони сода ва зудбовар фарз мекардандки хар чи инхо бигуянд у гуш медихад ва қабул мекунад:

وَمِنْهُمُ الَّذِينَ يُؤْذُونَ النَّبِيَّ وَيَقُولُونَ هُوَ أُذُنٌ.

Инхо аслан мухим нест,мухим ин будки зохиран тобеъ хукумати исломий шаванд, мухим ин набудки ташхис дода шавад инхо воқеан рост мегуянд ё на? На,мухим ин будки аз мусалмононики фариби онхоро хурданд дифоъ ва мухофизат шавад.

Умар ибни Хаттоб мегуяд : мардум дар ахди росулуллох саллаллоху алайхи васаллам вахийро мегирифтанд ва алъон вахий қатъ шуда аст; алъон ман бар мабнойи ончи аз шумо зохир аст бо шумо бархурд мекунам. Хар каси барои мо хейриро ошкор кунад ба у амният медихем ва уро назди худимон мегардонем, дар ботини у мо сахми надорем; худованд ба хисоби у расидаги мекунад. Хар каси барои мо бадиро ошкор кунад ба у амон намедихем ва уро тасдиқ намекунем; хар чанд бигуяд : ботиниш хуб аст мо кори ба ботиниш надорем хар чанд ботиниш хуб бошад.

Хуб,баъди аз ширк чи шарри болотар аз тафарруқ метавонад барои муслимин вужуд дошта бошадки тафарруқ хам еки аз сифоти мушрикин аст?

 وَلا تَکُونُوا مِنَ الْمُشْرِکينَ * مِنَ الَّذينَ فَرَّقُوا دينَهُمْ.

Ва баъди аз иймон чи хейри болотар аз нажоти хуни ек мусалмон ,вахдат ,қудрат ва хукумати исломий метавонад баро муслимин вужуд дошта бошад? Пас, хар касики вахдати худишро ошкор кунад ва дар тақвияти хукумати исломий ,жомеъайи муслимин ва жамоати муслимин бикушад моро ба бехтарин хейр даъват карда ва бояд бар асоси мавозини шаръий даъватишро ижобат кунем ва нагуем ту мусалмон нести ва дуруғ мегуйи :

وَلاتَقُولُوا لِمَنْ أَلْقَى إِلَيْكُمُ السَّلامَ لَسْتَ مُؤْمِنًا.

Мо намехохем дучори хамон иштибохи Усома розиаллоху анху шавем.

Дар хар сурат,нигариши мо дар мовриди иймони мусалмон ,мусбат аст ва хусни зон дорем магар инки халофи он собит шавад ва дунболи хар бахона ва узри шаръий ва хатто шубхайи мегардемки шахсро маъзур бидонем ва уро аз иртикоби корики карда ва зохиран журм махсуб мешавад ва мумкин аст хун мусалмони рехта шавад табриъа кунем. Мо ба хар шубхаи барои нажоти шахси мусалмон чанг мезанем.

Ба хамин далил будки уламо мегуфтанд агар ۹۹ далил барои кофар будани ек мусалмон вужуд дошта бошад ва танхо ек далил барои мусалмон буданиш вужуд дошта бошад мо хамон ек далилро мегирем ва уро аз доираи ислом хориж намекунем. Ин яъни амалий кардани қоидаи хусни зон ба мусалмон,узри шаръий овардан барои мусалмон ва пушида нигах доштани уйубики шаръ фармуда бояд пушида бимонанд, ва талош жихати ислох ва дармони бемори муслимин ва дар назар гирифтани ин воқеияти ижтимоий дар мовриди муслиминки аксаран аъвоми муслимин қасди куфргуйи ва анжоми амали куфрий надоранд балки , ба далоили мисли хамон охарин нафарики вориди бехишт мешавад дар гуфтаи куфрий ё амали куфрий меофтанд ва мавонеъи шаръий хастандки ижоза намедиханд ба иймони онхо садамаи ворид шавад.

Бо тамоми ин ахвол ва ончики гуфта шуд ва бо тамоми маворидики медонем,жойгохи шахси мусалмон бисёр болотар аз каъба аст ва мухофизат аз хуни мусалмон ва талош жихати мумониъат аз рехта шудани хуни мусалмон мухимтар аз мухофизат аз каъба ва тахриби каъба аст. Ба хамин далил,бояд қабли аз жанг ва дар аснои жанг, ва дар хар фурсати талош шавадки ин муслимини мухолиф ташхис дода шаванд ва аз онхо мухофизат шавад, хамчунонки аз хохар ва бародарит мухофизат мекуни. Талоши уламои бузургвор хамки ин истилохотро тўлид карданд ва ин истилохоти фиқхийро ба кор бурданд ин будаки аз муслимини мухофизат шавадки бо жахолат ё таъвили ғалат ё хар далилики узри шаръий махсуб мешавад дар ин ошуб офтоданд ва хоста ё нохоста бо забон ё даст дар жибхаи муртаддин қарор гирифтанд ва дар жибхаи муртаддин алайхи бародарони худ межанганд.

Чи каси метавонад хукми қатъий муртадиро ба ижро дар биёварад?

Чи каси метавонад хукми қатъий муртадиро ба ижро дар биёварадки сейри қазоий пичидаий у аз филтерхо ва марохили чохоргона гузашта ва ба яқин ва бидуни шак,иртидоди у мушаххас шуда ва аз тарафи марожеъи зи салох хукми қатъий дар мовриди у содир шуда аст?

Чун ижрои хукми муртад новъи дифоъи машруъ аз қонуни шариати аллох ва мубораза бо жанги равоний душманон ва мухофизат аз иймон ва саломати ақидатий ва равоний муслимин махсуб мешавад лозим медонем бо тўвзихоти дар мовриди дифоъи машруъ ба суроғи бахсимон биравем. Ибтидо бифахмемки дифоъи машруъ чист? Дифоъ чист? Ва машруъ кудом аст?

Дифоъи машруъ ,яъни хар новъи дифоъи аз худ ё дигаронки мунтабиқ бо қонуни шариати аллох бошад. Дифоъ аз худ мисли дифоъ аз жони худ, ё дифоъ аз фарзандон ,ахл ва хонувода ,ё аз хона ва моли худ ё мавориди аз ин қабил омки умури фитрий ,зотий ва умумий хастандки бейни тамоми инсонхо муштарак аст, ва хамма дифоъ аз инхоро хаққи машруъи худишон медонанд ; хатто бейни инсон ва хайвон хам муштарак аст. Чун умури фитрий ва ғаризий ва васоил ва абзори жихати хифзи жон ,хифзи хаёт, идомаи хаёт ва мовжудият хастанд ва ришаи дар зот ва табиати махлуқоти аллох ва бахусус дар зот ва табиати инсонхо дорад ва хар инсони солими барои хифзи жойгохи инсоний худ, чанин дифоъиро хаққи худиш медонад.

Ин хақ,аз бадихиёти ақл ва нишонаи эхтиром ба каромати инсон астки дар низомхои хуқуқий ва қавонини тамоми кишвархои кунуний хам ба он ишора шуда аст. Хатто моддаи ۵۱ маншури секуляристи милали муттахид ( мулхида ) хам ошкоро чанин хаққиро барои куллияйи аъзойи худ раво ва машруъ медонад. Ин аз бидихиёти ақл аст. Қонуни шариати аллох хам аз аввалин пайғамбар то охарини онхо ,зимни таъйиди он ва мухим донистани хайсият ва каромати зотий новъи башар

«وَ لَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ»

Ба он самт ва су дода ва онро хидоят карда аст, ва касики тавоноий дафъи хатар ва тахдидро дошта бошад аммо , онро анжом надихад хамчун ек инсони номезон  ва номутаодил мовриди сарзаниш қарор гирифта аст.

Дифоъ аз дигарон хам ,яъни аллох таоло вазифа ва таклифи дифоъ аз онхоро бар ухдаи мо гузошта бошад ва аллох таоло дар қонуни шариатиш ба чанин кори рози бошад. Мисли хар новъи дифоъ аз қонуни шариати аллох, ё дафъи хар тажовузики дар қонуни шариати аллох номашруъ бошад ( яъни гуфта бошад ин тажовузи номашруъ аст ва ту бояд онро дафъ куни ), ё хар новъи дифоъ аз низдиконимон ё касоники моро масъули дифоъ аз онхо карданд,ё дифоъ аз хун,номус ва моли соири муслимин,ё дифоъ аз мустазъафиники дархости кўмак карданд ва ………….

 «وَمَا لَکُمْ لاَ تُقَاتِلُونَ فِی سَبِیلِ اللّهِ وَالْمُسْتَضْعَفِینَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاء وَالْوِلْدَانِ الَّذِینَ یَقُولُونَ رَبَّنَا أَخْرِجْنَا مِنْ هَذِهِ الْقَرْیَةِ الظَّالِمِ أَهْلُهَا وَاجْعَل لَّنَا مِن لَّدُنکَ وَلِیّاً وَاجْعَل لَّنَا مِن لَّدُنکَ نَصِیراً» ‏(نساء/۷۵)،

Чиро бояд дар рохи худо ва ( нажоти ) мардон ва занон ва кудакони дармонда ва бечораи нажангидки мегуянд: парвардигоро ! моро аз ин шахр ва диёрики сокинони он ситамкоранд хориж соз, ва аз жониби худ сарпарасти ва химоятгари барои мо падид овар ва аз суйи худ ёвари бароимон қарор биде.

Хуб,инхо ва амсоли инхоки дар қонуни шариати аллох таъриф ва сифориш мешаванд дифоъи машруъанд. Дар баробар, харгуна дифоъ ва муқобила бо ончи аллох машруъ надониста дар қолиби дифоъи номашруъ жой мегирад. Мисли дифоъ аз золимин, дифоъ аз дини секуляризм ,дифоъ аз куффори ишғолгари хорижий ,дуздхо, жинояткорхо ,муртаддини махаллий чун кумалахо,демократхо ,муздурони ужалон масайламаи каззоби феълий курдхо ,хамжинсбозхо ,бебандубори жинсий,машрубхурхо ,фохишахо ва хар ончи мухолифи қонуни шариати аллох бошад; чанин дифоъи,дифоъи номашруъ аст.  Дар холики мумкин аст куффори секуляри ва соири куффор дифоъ аз ин мафосидро дифоъи машруъ бидонанд. Масалан дифоъ аз қонуни шариати аллох дар ислом дифоъи машруъ аст аммо ,дар дини секуляризм дифоъ аз қонуни шариати аллох дифоъи ғейри машруъ мебошад. Дар дини секуляризм дифоъ аз хамжинсбозхо ,машрубхурхо ,фохишахо , ва куштори озодхохоники монеъи вахшийгари онхо хастанд дифоъи машруъ аст ва дифоъ аз озодхохони назди онхо дифоъи ғейри машруъ ба хисоб меояд. Дар ин сурат,дифоъи машруъ ва ғейри машруъ назди хар ақидаи таърифи хосси худро дорад ва хар ақидаи барои дифоъи машруъ ва  ғейри машруъ таърифиро ироа дода аст. Чизхои барояш машруъанд ва чизхои ғейри машруъ. Дар кул, дифоъи машруъ ба маъни машруъият бахшидан ба талоши инсон барои дифоъ аз чизхои астки барояш боарзиш хастанд. Мисли : дин, жон ,номус ,обру ,мол, хонувода ва хар чизики аллох таоло гуфта бо арзиш аст, сарзаминики қонуни хукумати аллох дар он ижро мешавад ин хам бо арзиш аст.

Хар чи инхо ва амсоли инхоро тахдид кунад ё дар замони хол ё қарибул вуқуъ хатари бароишон бошад, дифоъи машруъ ин ижозаро ба шахс медихадки бидуни нигарони аз мужозот ва пардохти хисорат аз инхо дифоъ кунад ; хатто ,агар мунтахи ва мунжар ба иртикоби садама ва хисороти хам ба каси шавадки садама ворид мекунад, ба шартики ин садама ва хисоротики дар зимни дифоъ бар касики хатарро ижод карда ворид мекунем мутаносиб бо дифоъ бошад.

Масалан машруъ будаки шахси мухожимро бикушад аммо ,ғейри машруъ будаки пас аз дифоъ мошинишро оташ бизанад. Дар ин сурат, барои қатли мухожим мужозот намешавад аммо ,бояд посухгуйи хисороти бошадки ба мошин ва амволиш зада аст.

 «فَمَنِ اعْتَدى عَلَیْكُمْ فَاعْتَدُوا عَلَیْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدى عَلَیْكُمْ وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِینَ»

Ба тури куллий харки рохи таъадди ва тажовуз бар шуморо дар пеш гирифт ,бар у хамонанди он ,мисли хамонки ба шумо таъадди ва тажовуз карда шумо хам ба хамин шева ба у таъадди ва тажовуз кунид.

Куштани ин душмани соил, жуброни бади бо бади аст ва садама задан ба дигарон аст аммо ,бади ва садамаи астки дар  қонуни шариати аллох қобили мужозот нест, ва аллох таоло аз конолхои мушаххас ва бо шароити мушаххаси ба анжоми чанин аъмоли машруъият бахшида, ва шахс бо таважжух ба қороин ,далоил ва мустанадоти шаръий хаққиро ижро карда ва таклифиро дар ростои адли илохий адо намуда аст. Яъни таклифишро барои ижро шудани адли илохий адо карда ва вазифаиро анжом дода аст.

Дар инжо,амри бисёр мухим ин астки , ин машруъият бахши аз тарафи чи манбаъи содир мешавад? Аз тарафи аллох содир мешавад ё аз тарафи махлуқоти мухталиф? Аллох,шаръ ва машруъро таъйин мекунад ё башархои мухталифки аллох чанин ижозаиро ба онхо надода аммо ,онро анжом медиханд ва мехоханд дар қонунгузорий,шаръ ва машруъ будани жойи аллохро бигиранд?

«أمْ لَهُمْ شُرَكَاءُ شَرَعُوا لَهُم مِّنَ الدِّينِ مَا لَمْ يَأْذَن بِهِ اللَّهُ».

( аллох ин ижозаро надода) қонуни шариати ин ижозаро надода ва ле инхо ин корро мекунанд. Бояд мушаххас шавадки ин кист? Хукумати исломий ва находхойи тахти амри он ин хаққи дифоъи машруъро ба шахси медиханд ва ба он машруъият мебахшанд ё хукуматхои тоғутий ва қавонини куфрий ва секуляристий онхо ? ё ахзоби куфрий ва қавонини куфрий ва секуляристий онхо?

Чун арз кардемки хар дини чизиро машруъ медонадки мумкин аст дини дигари онро машруъ надонад. Ё хатто дар дини секуляризм мумкин аст дар ек мантақаи чизиро машруъ бидонанд ва дар мантақаи дигари чизи дигариро машруъ бидонанд ва хамон чиз дар манотиқи дигар номашруъ бошад. Мисли тағйири баъзи аз қавониники дар иёлатхои мухталифи Амрико вужуд дорад хийли аз иёлатхо хастандки қавонини онхо бо хам фарқ  мекунад. Бо тағйиротики дар мазхаби коммунизм бо мазхаби либиролизм ва буржувази дар дини секуляризм вужуд дорад. Хар кудом аз инхо таърифишон аз машруъ ва ғейри машруъ мутафовут аст; хар чанд муштаракоти хам бо хам доранд ва бахусус дар асли дини секуляризм ва мубориза бо дин ва қонуни шариати аллох бо хам муштараканд ва танхо мазхабишон астки бо хам мутафовут аст. Машруъ ва ғейри машруъи онхо дар мазхабишон аст, социалистхо ва коммунистхо ек сари чизхоро машруъ ва хуб медонанд,мазхаби копитализм ва буржуазиахо чизи дигариро машруъ медонанд. Дар буржуазиа хам ба хамин шева,шаръхо ва машруъхо бо екдигар мутафовут хастанд. Социализм хам, социал демокраси ,ноцианал социализм ,коммунизм ва ………инхо хам тағйироти бо екдигар доранд.

Дар хар сурат,мушаххас ва возих астки меъёри машруъ ва ғейри машруъ дар ақоиди мухталиф бо хам мутафовутанд, ва илова бар ин баъзи умур хастандки дифоъ аз онхо барои хукуматхо машруъ мешавад ва мумкин аст харгуна иқдоми фардий мунжар ба бахам хурдани назми умумий ва ижоди харж ва марж шавад ва холати номашруъ ба худ бигирад чи дар сатхи жомеъа бошад, чи дар равобит бо соири жавомеъ бошад.

Дар хар сурат,шахс дар дифоъи машруъ ,аз хаққи дифоъ мекунадки ин хақ дар фитрати у вужуд дорад ва гох ғаризий аст ; ва илова бар ин, дар умурики ғаризий ва маштарак бейни инсонхо нестанд хақхои вужуд дорандки бар асоси ақоиди инсонхо таъриф мешаванд ва ин хақро қонун ва бовархои он кишвар ,бовархои он шахс ба шахс медихад ва ин шахс замоники аз ин хаққиш дифоъ кард тахти химояти он қонун қарор мегирад. Дар ин сурат, дифоъ еки аз абзорхо ва васоили хифзи хақ аст. Еки аз абзорхо ва васоили хифзи хақ ,дифоъи машруъ аст.

Холо ,дар мавориди шароити пеш меоядки хукумати исломий ва рахбарияти он тахти шароити хосси ва вижа , заминахоиро фарохам мекунадки гуруххо холо дар қолиби хелф ва синдико бошанд ё қабоил ё ашхос ба сурати инфиродий бошанд,шароитиро фарохам кардаки инхо битавонанд дар мовзуъи бо мавориди таъриф шуда ва мушаххас ба дифоъ аз дин ,жон ,номус ,обру ,моли худ ва наздикониш ва дигар афроди жомеъайи муслимин бипардозад.

Хукумат дар ингуна маворид дар воқеъ ,бахши аз қудрати худро ба ин гуруххо ва афрод медихад ва дар ин маворид тўвзиъи қудрат мекунад. Ё мавориди пеш биёядки имкони ёри гирифтан аз нийрухои хукумати исломий бидуни фовти вақт имкониш набошад ва шароити  пеш биёядки шахси машмул дифоъи машруъ шавад. Ё аслан чанин хукумати хам вужуд надошта бошад ва шахс ба хукми зарурат ” аззарурот табихул махзурот ” бидуни зери по гузоштан соири мухаррамот ва чизхои харом шуда мажбур ба дифоъ бар асоси қонуни шариати аллох аз дин ,жон ,номус ,мол ,сарзамин , ва дорул исломий шавадки хукумати исломий нестки аз он дифоъ кунад ; дар тамоми ин маворид ,харгуна дифоъи холати машруъият ба худ мегирадки , илова бар онки шахс аз мужозот ва хисоротики ба бор оварда муъоф мешавад балки дар хийли аз маворид мустахаққи жоиза ва подош хам мегардад. Бахусус подоши ухравий чун ек вазифа ва таклифро анжом дода аст.

Албатта ,тўвзиъи қудрат,сирфан марбут ба хукумати исломий нест. Хамин алъон нигох кунид дар кишвархои мисли Амрико вақтики ба дигарон ижозаи хамли аслаха медиханд ба онхо омузиш доданки чигуна аз он истефода кунанд. Дар воқеъ,қудратиро ба шахс сипорданд. Вақти аслаха ба у доданд яъни қудрат дасти уст. Яъни хукумат ба у қудрат дода ва тўвзиъи қудрат карда аст. Шароит ва чохорчубхоиро муқаррар кардаки дар зимни ин чохорчубхо ва доро будани ин шароит ,фард метавонад аз он истефода намояд. Замони хамки дар он шароит ва чохорчуб ,аз ин қудрат истефода кард он хукумат , уро агар хисороти ворид карда буд ё журмиро муртакиб шуда ё ба истелох касиро кушта ва захмий карда буд дигар мужозот намекунад ва аз у хисороти намегиранд.

Масалан дар мавориди хастки хукумати исломий дар сарзаминхойи вужуд надорадки тўвзиъи қудратро анжом дихад. Дар ин сурат ,шахс ба сурати худжуш ва инфиродий ва бар асоси ижтиход ва таъвили худ иқдом ба дифоъи машруъ мекунад ва ба тадриж ба самти жамоат ,шўрои жамоатхо ва дар нихоят ба қудрати хукуматий даст пейдо мекунад. Вақтики ба ин мархала мерасад,қудрати хукуматийро ба даст меоваранд, хукумати исломий тахти шароитики худиш ташхис дода,иқдом ба тўвзиъи қудрат мекунадки ин тўвзиъи қудрат хам мухтасси худиш мебошад. Масалан ижрои худуди қатл,дузди ,шаробхури,ихтилос ва амсолихим ва бахусус ижрои хадди риддаки дар мавориди ташхис ва қазоват дар мовриди он аз хаммаи худуд ,пичидатар ва ниёз ба муқаддамот,шурут ва мавонеъи хосси худиш аст аз ихтиёроти хукумат мебошад.

Холо ,хукумати исломий дар мавориди хосси ва вижа ,заминасозихои карда ва огохихои лозимро ба хамма дода ва мисли хуршид дар осмони соф барои хос ва ом мушаххас кардаки масалан агар касиро дидидки дорад мусаллахона ба фалон мадраса хамла мекунад шумо ижоза дорид уро бикушид, монеъи у шавид хатто агар ба қимати кушта шудани у тамом шавад ; ё агар секуляри кофар ё муртади мусаллахи аз хизби коргарони ужалон ё кумалахо ё демократхо ва соири секуляристхои мусаллахро дидид метавонид уро бикушид ,ё бигуйид феълан мо ба хотири манофеъи бузургтари кори ба инхо надорем шумо хам феълан кори ба кори онхо надошта бошид. Ё бигуйид агар касиро дидидки қуръониро жойи гузошта ва дорад ба он тирандози мекунад шумо хақ дорид дар дифоъ аз динитон уро бикушид ва ин хаққи машруъи шумост.

Дар тамоми ин маворид ва мавориди мушобех ,хукумати исломий барои инки монеъи суъистефодаи дорудастайи мунофиқин ,секулярзадахо ва муслимини заифул иймон шавад ва ижоза надихад каси суъистефода кунад ва хар каси бо иқдоми ба бахонаи дифоъи машруъ ё ижройи фалон хад худиш ба ек мужрим табдил шавад ва муртакиби зиёда руйи гардад, хукумати исломий анжоми ин аъмолро тобеъ шароити хосси карда, ва агар шахс ин шурутро риоят накунад ва ё натавонад бо қороин ,далоил ва мустанадоти зохирий ва ошкори шаръий кори худишро ба равиши шаръий тўвжих кунад ва шахс натавонад машруъияти коришро бо гузарондани марохили пичида ва тахассуси додгохи исломий собит намояд, хамин кориш боис мешавад ба унвони ек мужрим бо у бархурд шавад ва бояд посухгуйи кориш бошад ва масъулияти кори худро бипазирад.

Пас, ин қудрат хамин тури ва килоий ба каси вогузор намешавадки жомеъаро дучори беадолати ва харж ва марж кунад,балки ,бо шурути ва завобити ба шахс вогузор мешавадки ба унвони ек омили боздоранда амал кунад ва аз беадолати ва ижоди харж ва марж жиловгирий намояд, чи ба сурати фардий ё жамъий сурат бигирад боз хам омили боздоранда дар иртикоби журм махсуб мешавад ва муқаддама ва абзори барои таъмини амнияти моддий ва равоний умуми муслимин ва умуми мардуми жомеъа ба хисоб меояд агар дар хамон масир бошад.

Дар жомеъаики бо шурут ва завобитики ин қудратро ба шахси вогузор карданд чанин чизи ба унвони ек омили боздоранда ва омили жихати ижоди адолат ,жиловгири аз беадолати ва харж ва марж ва абзори барои таъмини амнияти моддий ва равоний умуми мардуми жомеъа махсуб мешавад. Дар чанин жомеъайи хаммайи афроди жомеъа артеши хукумати исломий ва намоди қудрати хукумати исломий махсуб мешаванд, хамчунонки дар садрил ислом ва дар хукумати исломий садрил ислом чанин чизиро мушохада кардем.

Ба хамин далил,замоники хукумати исломий тамоми заминахои шинохтиро фарохам карда ,хийли мухим аст тамоми заминахои шинохтиро фарохам карда , ва ба хамма дар ин мовриди мушаххас огохихои лозимро расонда ва новъи ва мохиятишро таъйин ,ровшан ва тасрих карда, ( ин хийли мухим аст) ва ба истелох бар хамма иқомаи хужжати набавий карда, холо вақти ин корхоро анжом дода ва ин муқаддамотро чидаки хийли мухим хастанд ; холо мегуяд хукми ман дар ин замина ин аст ва агар каси бо ин шароити хос дар ин мовриди хос дучори журм шуд хар каси метавонад бо риояти шурут ва адами тажовуз аз хадди лозими он ,хукми манро бар он ижро кунад ва хатарро аз худиш ва дигарон дафъ намояд.

Дар воқе,шахси мужрийи хукми мешавадки қаблан тавассути қуззоти мутахассис дар мовриди мужримин содир шуда ва ин шахс бо пейдо шудани мужримин чанин хукмиро ба ижро дар меоварад. Яъни худиш қози нест ва худиш хукмро содир накарда ,балки танхо мужри хукми астки тавассути марожиъи зи салох содир шуда, марожиъики шойистаги судури чанин хукмиро доранд. Мисли номахоики росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ба собит қадамони қабоил дар дафъи муртаддин невишт ва дастури ижрои хукми аллох бар онхоро содир кард. Он муслимин худишон хукмро содир накарданд балки мужри хукми будандки росулуллох саллаллоху алайхи васаллам онро содир карда буд.

Дар хар сурат,ин тўвзиъи қудрати хукумати танхо тавассути худи хукумат анжом мешавад ва агар хукумати исломий хам надошта бошем ( ин хам нуктаи астки хийли аз дустон нодида мегиранд ) агар хукумати исломий бар асоси шўрои исломий ва меъёрхои комили исломий надошта бошем ва ба хукми зарурат бадали хукумати исломий хам дошта бошем, тибқи қоидаи :

«ما لا يُدرَكُ كُلُّه،لا يُترَكُ جُلُّه»،

Чизики хаммаи онро наметавонем ба даст биёварем хамонки ровшан кардем ва дорем онро тарк намекунем. Боз ин тўвзиъи қудрат дар хайтаи хамин бадали хукумати исломий боқий мемонад. Мисли ончики мо дар баъзи аз манотиқи тахти сайтараи хукумати толибон қабли аз хамлаи Амрико шохиди он будем дар холати изтирорий.

Холо тасаввур кунид,агар чанин бадали хам вужуд надошта бошад, боз ба хукми зарурат ин тўвзиъи қудрат ба жамоат ва хизби исломий мерасид ва агар шўрои мужохидин ташкил шуд ин имтиёз аз жамоатхо ва ахзоби мухталиф гирифта мешавад ва ба шўрои муваххид дода мешавад ва замоники хукумати исломий дубора ташкил шуд ва муслимин сохиби қудрати хукуматий шуданд,хатто агар бадали хукумати исломий хам бошад ва муслимин сохиби чанини қудрати шуданд кулли ин имтиёз ,равиш,чигунаги,мезон ва равиши тўвзиъи ин қудрат ва мезони қудратики ба қабоил ,хонуводахо ,сарпарасти хонуводахо ва кулли ашхоси жомеъа дода мешавад боз танхо мухтасси хукумати исломий аст ва хукумати исломий метавонад андоза ,мезон ва чигунаги тўвзиъи ин қудратро таъйин кунад ва дар солохияти худиш мебошад.

Дар ин мархала ва ба сурати тадрижий,хукумати исломий заминахойи лозим ва зарурий тўвзиъи чанин қудратиро ибтидо фарохам карда, ва баъад ба ташхиси худиш дар мавориди хосси ба мезони хосси ,дар мавориди вижа ба мезони вижа ижозайи истефода аз қудрати хукуматийро содир мекунад ва ба ин шева ,бахши мушаххас,вижа ва маълум аз қудрати хукуматий худишро боз ба сабки исломий он дар миёни ақшори мухталифи жомеъа тўвзиъ ва пахш мекунад. Барои ижрои ин қудрат хам онро ба сурати мушаххас ва маълум қонуний менамояд ва ба кори шахс шахсики онро анжом медихад ва ин қудратро масраф мекунад расмият мебахшад. Чи каси онро тўвзиъ карда? Худи хукумат ,хамон находхоики шаръий хастанд . агар масраф кунанда хам онро масраф кард хукумат ба у ( ба кори шахс ва ба масраф кунанда) машруъият медихад ва онро дар сурати ижрои хукм ва масраф кардани ин қудрат,тахти химояти қонун ва қудрати хукуматий қарор медихад ва шахс бидуни тарс аз мужозот ё жуброни хисорат ва ба унвони ек вазифа иқдом ба дифоъи машруъ ва ижрои хад мекунад. Қудратики тўвзиъ шуда ба хамон андозаики ба у доданд масраф мекунад. Шахси назди росулуллох саллаллоху алайхи васаллам омад ва гуфт:

:يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَرَأَيْتَ إِنْ جَاءَ رَجُلٌ يُرِيدُ أَخْذَ مَالِي؟ قَالَ: فَلَا تُعْطِهِ مَالَكَ. قَالَ: أَرَأَيْتَ إِنْ قَاتَلَنِي؟ قَالَ: قَاتِلْهُ؟ قَالَأَرَأَيْتَ إِنْ قَتَلَنِي؟ قَالَ: فَأَنْتَ شَهِيدٌ. قَالَ: أَرَأَيْتَ إِنْ قَتَلْتُهُ؟ قَالَ: هُوَ فِي النَّارِ

Назарит чист дар мовриди инки каси омад моламро бигирад? Гуфт: ба у наде. Гуфт: агар хост бо ман бижангад? Гуфт: ту хам бо у бижанг. Гуфт: агар у маро кушт? Гуфт : ту шахиди, фаанта шахидун. Гуфт: агар ман уро куштам? Гуфт: у дар оташ аст.

Ба дунболи чанин тўвзихоти мутаъаддид, ва ровшангарихои возих ва ошкори мебинемки росулулллох саллаллоху алайхи васаллам ба унвони ек қонуни хукумати ба хамма эълом мекунадки:

«مَنْ قُتِلَ دُونَ مَالِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ، وَمَنْ قُتِلَ دُونَ دِينِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ، وَمَنْ قُتِلَ دُونَ دَمِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ، وَمَنْ قُتِلَ دُونَ أَهْلِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ»

Ё дар жойи дигари фармуда:

:«من قتل دون مظلمته فهو شهيد».[۲۱]

Ва мавориди дигарики ба хамин шева онро баён карда  аст. Касики дар рохи молиш кушта шавад шахид аст. Нигох кунид, дифоъи машруъро ба ту мегуяд ва ижозаро ба ту медихад.

وَمَنْ قُتِلَ دُونَ دِينِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ،

Касики дар рохи диниш кушта шавад шахид аст, касики дар рохи хуники рехта шуда қисос бигирад шахид аст, касики дар рохи ахлиш кушта шавад шахид аст, касики дар рохи зулмики ба у шуда кушта шавад шахид аст. Нигох кунид, қонуний мешавад, хад ва худуд таъйин мешавад. Ва росулуллох саллаллоху алайхи васаллам барои шахс ,бехтарин маргро медонадки  дар рохи хаққиш буда бошад:

نِعْمَ الْمِيتَةُ أَنْيَمُوتَ الرَّجُلُ دُونَ حَقِّهِ

Бехтарин марг, марги астки шахс дар рохи хаққиш мурда ва кушта шуда бошад. Ин бехтарин новъи марг аст дар рохи диниш бошад, дар рохи молиш бошад, дар рохи хар чизи дигари бошад, барои хаққиш бошад. Хақ кудом аст? Хақ,хамон астки аллох таоло таъйин карда.

То инжо, бахси куллий ва фазои кулли бахси мо дар мовриди дифоъи машруъ дар баробари мужримхо ва душманони соилий астки мумкин аст мусалмон бошанд ё ғейри мусалмон, қовм ва хеши наздики шумо ё хам мазхаби ва хам забони шумо бошанд ё аз қовм ва нажод ва мазхаби дигари бошанд фарқи намекунад. Шояд каси бигуяд

مَنْ قُتِلَ دُونَ مَالِهِ

Мумкин аст касики ба моли шумо тажовуз мекунад қовм ва хеши шумо бошад, писар аммуйи шумо бошад ё каси дигари бошад, ё касики дар мовриди хуни шумо гуфта

وَمَنْ قُتِلَ دُونَ دَمِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ

Мумкин аст аз қовм ва хешхо ва хам мазхабхои шумо бошад ё набошад, мусалмон бошад ё набошад,

مَنْ قُتِلَ دُونَ أَهْلِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ

Мумкин аст мазхаби дигар ва фикри дигари бошадки ба сарзамин ва миллати шумо зулм кунад, дузди,қатл ,ғорот ,одамкуши анжом дихад, ба шумо зулм мекунад хаққироки худо ба шумо дода дорад аз шумо мегирад, дорад ба шумо зулм мекунад

من قتل دون مظلمته فهو شهيد،

Дорад ба шумо зулм мекунад мушкили нест касики ба шумо зулм мекунад чи каси бошад. Мусалмон бошад ё ғейри мусалмон бошад, чи каси бошад мухим нест. Қовм ва хеши шумо бошад дур бошад ё наздик; дар хар сурати, касики дар ин рох кушта шавад:

: نِعْمَ الْمِيتَةُ أَنْيَمُوتَ الرَّجُلُ دُونَ حَقِّهِ،

Бехтарин маргро дошта аст, инжо душман соил аст. Иштибохики хийли аз дустони мо инжо муртакиб мешаванд ин астки хиёл мекунанд хар каси барои мол ,ахл ва чанин чизхои бо онхо вориди жанг шуд хатман кофар аст. Ингуна нест. Ту метавони бо у бижанги ба журми зулмики ба ту карда, ба журми хаққики аз ту гирифта ин хақ мушкили нестки чи чизи бошад. Хаққи астки аллох ба ту дода у дорад аз ту мегирад. Дигар вақти ингуна хаст қарор нестки хатман кофар бошад, мусалмони аст аз мазхаби дигар,таъвили дигар ва равиши дигари астки ба шумо зулмиро раво дониста ва шумо хам бо у межангид. Дигар бештар аз ин шумо хам дучор зулм нашавид.

Дар ин сурат,қонуни шариати аллох ва хукумати исломий ин хаққи зотий ва машруъро ба шахси мусалмон додаки замони шахси қасди таъарруз ба номус ё моли шуморо дорад ва қудрати хукуматий хам вужуд надорадки ин балоро аз шумо дур кунад, шумо ба хукми зарурат ва бар асоси шурути хосси, мужрийи қудрати хукуматий мешавид ва мутаносиб ва ба андозайи тахожумики ба шумо шуда вокунишхоиро аз худитон нишон медихид, хамон қудратики ба шумо тўвзиъ шуда дар жомеъа ба хамон андозаики ба шумо тўвзиъ шуда ба хамон андоза онро масраф мекунид то ин хатар дафъ шавад. Ин хийли мухим аст, чун мумкин аст ба каси қудрати бештари дода шуда бошад ба каси қудрати камтари, дар мавориди қудрати бештари ; ба хамон андозаики тўвзиъ шуда ба хамон андоза масраф мекунад.

Дар инжо шумо бояд аз дин,номус,обру, мол ва ахли худит дифоъ куни хатто ,агар дар ин рох хам кушта шави ё мужрим ва мухожимро хам ба қатл бирасони. Холо,тасаввур кунид касики дар айни огохи ,амдан ва ба мейли худиш ва бо илм ба авоқиби журмиш ба аллох жалла жалалаху ва ё росулуллох саллаллоху алайхи васаллам фахш бидихад, фаххоши кунад ва хокимияти исломий хам вужуд надошта бошадки чанин муртадиро ба дарак восил кунад онвақт чи бояд кард? Ё ишғолгарони кофари секуляри хорижий тавониста бошанд муртаддинро ба хоки муслимин хоким кунанд дар ин сурат, бо чанин ишғолгарон ва муртаддини чи бояд кард? Вақтики вокуниши мо ингуна аст дар баробари мусалмонки ба хаққи мо тажовуз карда ва бехтарин марг ,марги астки дар рохи ахқоқи хақ мебошад, мо дар мовриди касоники ба дини мо, ба аллох,ба росулишки аз номус ,мол ва аз жони мо мухимтар аст бояд чи бархурди бо ин муртаддини фаххош бикунем? Инжостки бояд баргардем ба бахси муртаддин:

Хамонтурики дар дарсхои гузашта ва бо фазоёйики дуруст кардем то алъон мутаважжих шудем,муртад шудан шикли такомул ёфтаи мажмуъаи аз ба зохир мусалмонони астки қаблан дар дорудастаи мунофиқин ва секулярзадахо таъриф шудандки мумкин аст иддаи аз муслимини заифул иймонро хам бо худишон олуда ва хамрох карда бошанд. Хаммаи инхо ба нисбатхойи мухталифи беморийики доштанд ба истелох дар ек бемористон жамъ шуданд, он дастаки худишонро мудово карданд тавонистанд бо тўвба ,дубора ба жамъи инсонхойи солим баргарданд ва он даста аз онхоки аз мудово ва дармон худдори карданд, ё ба хамин тартиб дар миёни муслимин мемонанд; иддаи аз онхо руз ба руз ба бемористон изофа мешавад то инки дар нихояти даво ва доктор бороишон фойдаи надорад ва муртад мешаванд. Вақтики даво ва доктар бароишон фойдайи надорад мегуем муртад шуданд.

Муртад шудан ек журми фардий махз нест, ек журми ижтимоий аст. Руйи ин диққат кунид дустон,журми фардий махз нест, ек журми ижтимоий аст. Ба хамин далил, фард наметавонад шахси муртадро жарима кунад ва уро мужозот намояд, балки ин хақ намоянда ва рахбари ижтимоъи муслимин аст. Ровшан шуд? Чун ,журм ижтимоий аст ва ту барои ин ижтимоъ рахбариро интихоб кардаи ва қудрат ва ихтиёри худро ба у тахвил додаи ; пас ,танхо рахбари ижтимоъи муслимин хаққи мужозоти ин мужрими ижтимоийро дорад. Шахси мусалмон фақат метавонад то замоники қудрати бештари жихати ижро ба у дода нашуда ( яъни хамон қудрати тўвзиъ нашуда ва ба дасти у нарасида) то замоники ин қудрат ба у дода нашуда дар мавориди жузъийки марбут ба худиш хаст вокуниш нишон дихад. Масалан аз инхо бароат кунад , ба онхо зан надихад, аз онхо зан нагирад, дар қабристони муслимин онхоро дафн накунад, бароишон дуойи хейр накунад ва соири умурики марбут ба хийтаи шахси мусалмон мешавад.

Пас,ек шахси мусалмон то замоники хукумати исломий ба у қудрати ижрои бештари надода, хукумати исломий қудратро тўвзиъ накарда ва ба дастиш нарасида, дар хийтаи шахсий худиш дар бархурд бо муртаддин ихтиёротиш махдуд аст, ихтиёроти махдудийро дорад ва метавон ба сурати куллий ,дираи фаолияти онро дар ду нукта баён карда ва онро дар ду нукта хулоса намуд:

Ин шахс бояд эълом кунад дастаи аз муртаддиники сафишон ошкор шуда ва дастаики аз чохор мархала ва филтери асосий ва пичида тавассути қуззоти мутахассис убур дода шуданд, чанин шахси бояд эълом кунадки инхо кофар , он хам кофари мушрик ва секуляр хастанд ва мисли куффори секуляр бо онхо бархурд кунад на мисли ек кофари ахли китоб ва шибхи ахли китоб. Ин аввалин вазифаи уст ва еки аз мухимтарин вазифаш мебошад. Яъни,барои мушаххас кардани суфуф ва жиловгири ва мумониъат аз ба вужуд омадани олудагий ва саргардони худиш,атрофиён ва жомеъа,бояд муртаддинроки ба ин шева мушаххас шуданд кофар бидонад ва мисли куффори секуляр бо онхо бархурд кунад. Ин аввалин вазифаи уст.

Яъни аввалин қадам ин астки шахсироки тамоми озмоишоти тахассуси нишон додандки ин шахс ийдиз ё сил дорад, ва ташхиси мутахассис хам ин озмоишотро таъйид мекунад, ва хеч шакки дар мариз будани у вужуд надорад; ту хам бояд чанин шахсиро мариз бидони ва уро ба унвони ек мариз ба атрофиёниш маърифий куни. Ин маърифи кардан хийли мухим аст.

Замоники бо риояти тамоми озмоишоти пичида ва тахассусий ,мушаххас шуда фалони кофар ва муртад шуда, ва муртад шудани у мисли офтоб дар васати осмон беабри бароят ровшан шуда, ва хукми қатъий дар мовриди у аз тарафи марожиъи за салох содир шуда аст; агар туро кофар ва муртад надони ва уро мусалмон бидони мисли ин мемонадки касироки ийдиз дорад ё сил,вабо ,молориё ,тоъун ва жузом дорадро дар жомеъа рахо куни ва мисли ек одами солим бо у бархурд намойи. Ин зулми ошкор ва хиёнати ошкори ба саломати жисми худит ва дигарон астки каси дар он шак надорад.

Холо ,агар каси хам аз тариқи озмоишгохи дақиқ ва пичидаи шариат ( қуръон ва суннат) тавассути мутахассисин ,ба яқин ,кофар ва муртад ташхис дода шуда бошад ва шакки дар муртад будани у набошад ва ту уро мусалмон биноми камтарин хатари у ин астки еки аз ахкоми қонуни шариати аллохро инкор кардаи ва дур андохтаи ва ин журми бузурги аст. Илова бар он,ин шахс ва ашхоси мушобехро дар тўвхин ва зери по гузоштани дин ва қонуни аллох пуррутар ва жаритар кардаи ва заминаро барои иртидоди бештари мардум фарохам намудаи ,чиро? Чун , ба саломати иймоний ва даруний худит ва соири муслимин зулм карда ва хиёнат намудаи. Ту ек шахси олуда ба ийдиз ва силро дар жомеъа ба унвони инсони солим маърифий кардаи, дар холики тамоми озмоишот нишон додандки ин шахс мариз аст.

Ту бояд тибқи ла илаха ва куфр ба тоғут дар хамон ибтидои амр уро кофар бидони, чанин шахсироки дар ин озмоишот рад шуда ва гуфта шудаки у кофар аст бояд уро кофар бидони то аввалин пиллаи ла илаха – иллаллохро ба пеш ва жилов бирави:

فَمَن یَکفُر بِالطّاغوتِ  وَ یُؤمِن بِاللهِ فَقَدِ استَمسَکَ بِالعُروَةِ الوُثقی»‌.

 Бале,бояд инро анжом дихи он мовқеъ астки тавонисти дар масирики кулли анбиё рафтанд харакат куни.

ولَقَد بَعَثنَا فِی کُلِّ أمَّةٍ أنِ اعبُدُوا اللهَ وَاجتَنِبُوا الطّاغُوت،

Хамин жостки бояд аз тоғут дури куни

«یَکفُر بِالطّاغوتِ»

Ба тоғут куфр куни, уро кофар бидони ва баъад ба сирохат ба ин кофар битавони бигуйи:

قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ.

Инхоро хитоб қарор биде: эй кофархо.

Ин мухотоб қарор додани куффор ба лафзи кофар хам амр аст, ва амри хам нестки мухтасси росулуллох саллаллоху алайхи васаллам бошад,балки ,амри астки хар мусалмони бояд ба андозайи вусъат ва тавоноияш онро анжом дихад. Мушаххас ва ровшан шуда ту чигуна метавони ба офтоб бигуйи офтоб, хаминтури хам ровшан шудаки кофар,яхудий , насроний ва мушрикин ва мажус ва собеин ва муртад аст, пас бояд онхо кофар бидони ва бигуйи:

قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ

Баъзи чизхо хастандки мусалмон метавонад онро ташхис дихад ва аллох ташхиси онро ба хамма дода ва аслан ниёзи ба далил ва истидлол надорад. Масалан хамма медонандки яхуд,насоро ,мажус ,соибин ва мушрикин ё хамин секуляристхо ,кофар хастанд. Холо,мумкин аст каси надонадки секуляристхо хамон мушрикин  хастанд ва исмишон аваз шуда ва гарна мохият ва коркардишон еки аст, аммо яқин дорадки мушрикин ба хамрохи куффори ахли китоб ва шибхи ахли китоб ,кофар хастанд ва инро хар мусалмони медонад. Яъни чигуна метавонад масалан бейни ек инсон бо ек дарахт фарқ бигузорад ва инхоро ба рохати ташхис дихад ба хамин тартиб, ба рохати метавонад бейни ек мусалмон бо ек кофар фарқ бигузорад ва ек мусалмонро аз ек кофар ташхис дихад ва ниёзи ба далил,савод, пиру жавон , зан ва мард будан надорад.

Хар каси метавонад ташхис дихад ин инсон аст ва ин дарахт; ба хамин далил, ба инсон бояд бигуяд инсон ва ба дарахт хам бигуяд дарахт, ба кофар бигуяд кофар ва ба мусалмон бигуяд мусалмон. То замоники ингуна барояш ровшан нашуда набояд харфи аз дахониш берун равад. Чигуна барояш ровшан шудаки ин дарахт аст ва ин инсон. Он замон астки бояд харф бизанад.

Пас, хар мусалмони метавонад бигуяд инхо кофар хастанд ва ман онхоро қабул надорам:

:«قَدْ كانَتْ لَكُمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِي إِبْراهِيمَ وَ الَّذِينَ مَعَهُ إِذْ قالُوا لِقَوْمِهِمْ إِنَّا بُرَآؤُا مِنْكُمْ وَ مِمَّا تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ كَفَرْنا بِكُمْ وَ بَدا بَيْنَنا وَ بَيْنَكُمُ الْعَداوَةُ وَالْبَغْضاءُ أَبَداً حَتَّى تُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَحْدَهُ»

( рафтор ва кордори) Иброхим ва касоники хамрохи у буданд, улгуйи хуби барои шумост, замоники ба қовми худ гуфтанд: мо аз шумо ва аз чизхоики ба ғейри аз худо мепарастид ,безор ва гуризонем ва шуморо қабул надорем ва дар хаққи шумо беэътиноем,ва душмани ва кинатузи хамишаги миёни мо ва шумо ба вужуд омада аст, шуморо қабул надорем ( кафарна бикум , ин хийли мухим аст,бояд нисбат ба онхо кофар боши онхоро кофар бидони ва куфр ба тоғут яъни хамин кафарна бикум ) ва душмани ва кинатузи хамишаги миёни мо ва шумо ба вужуд омада аст то замоники ба худойи ягона иймон меоварид ва уро ба ягонаги мепарастид

حَتَّى تُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَحْدَهُ

То замоники секуляристхои муртад ва кофар ба тамоми ончики аллох нозил карда иймон наёваранд бейни мо ва онхо душмани ва кинатузи хамишаги ба вужуд омада то замоники ба худойи ягона иймон меоваранд.

. بَدا بَيْنَنا وَ بَيْنَكُمُ الْعَداوَةُ وَالْبَغْضاءُ أَبَداً،

Хамиша,

حَتَّى تُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَحْدَهُ.

Ин қабул надоштани куффор яъни куфр ба инхо; яъни вақти инхоро қабул надошти ва кофар донисти дар воқеъ ақоиди онхоро хам қабул надори. Баъди аз ин,мусалмон бояд битавонад масалан ба онхо бигуяд: эй кофархойи яхудий, ё эй кофархойи насроний, ё эй кофархойи мажус, ё эй кофархойи секуляр ва собеий. Ба ин шева бояд

«قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ»

 ро ба забон биёварад.

Ин ек амр аст барои хаммайи муслимин ва мухтасси ба босавод ва бесавод ,пир ва жавон ,ва зан ва мард надорад. Балки амри астки хар мусалмониро шомил мешавад ва хар мусалмони бояд онро анжом дихад. Саййидина Иброхим алайхиссалом хам барои хаммаи муслимин дар масала улгу мебошад на барои табақайи хосси аз муслимин. Босавод ва бесавод надорад барои хамма дар ин моврид улгу аст.

Хаммаи муслимин бояд душманро душман бидонанд ва бояд дар баробари душман вокуниш нишон диханд. Холо, ин вокуниш ба андозаи тавоноий ашхос аст. Аммо ,дар хар сурат, ек хукм аст барои касики тавоноий вокуниш дорад. Ту агар натавонисти куфр ба тоғутро ба забон биёвари дар баъзи аз маворид ,дар дилитки метавони? Тавоноийи ту дар ин андоза хаст тамом шуд, ек вазифа аст. Дар хар сурат ек хукм астки бояд анжом шавад. Дар ин сурат, мешавад итоат аз еки аз дастуроти аллох ва ба ин шева ек вазифа ва ек ибодат мешавад, чун еки аз дастуроти аллохро итоат кардаи.

Дустон ба ман ек жури нигох мекунанд, дар мовриди хамин мовзуъ ками бештар тўвзих медихам чун муъзали бузурги шуда аст. Тасаввур кунид, агар ек доктори мутахассис бо анжоми тамоми озмоишот ,ташхис дода бошадки фалоний ийдиз ё сил ,вабо ,молориё,тоъун ва ё еки дигар аз беморихойи вогир ва кушандаро дорад ва шумо ин беморийхоро инкор куни, ё аз эъломи он сарпичи намойи ва онро бипушони , дар холики метавони онро эълом куни ва онро напушони,хуб холо чи натижаи ба даст меояд? Аввалин натижаи он ин  астки доктори мутахассисро дуруғгу шумордайи ва ё ташхиси уро дасти кам гирифтайи, ва натижайи баъди хам ин астки ,заминаро барои ибтило ба ин бемори вогир фарохам кардаи  ва ба хар  андозаки мардум ба ин бемори вогир гирифтор мешаванд ту хам гунохкор ва шарики журм мешави. Ин барои саломати жисм ва бадани фард ва афроди жомеъа аст.

Холо , аллохи мутаол ба унвони олимтарин ва хакимтарин зот ,мефармоядки фалоний ба чанин бемори хатарноки иймоний ва даруний мубтало шудаки вогир хам хаст ва шумо бояд барои мухофизат ва дифоъи машруъ аз иймони худитон ва дигарон ин инсонхои бечораи фосиди торих гузаштаро шиносоий куни ва ба дигарон хам бишносони, ва бо ростгу шумордани ман ,инхоро аз жомеъайи худитон жору кунид. Аллох инро ба унвони олимтарин ва хакимтарин зот гуфта аст. Аммо ,каси биёяд ва аз руйи илм, огохи,амдан ва бо ихтиёри худиш- наузу биллах – бигуяд ман ин нусхаики аллох барои саломати иймоний ва ақидатийи ман ва муслимин ирсол кардаро қабул надорам, ва ё инки аз эъломи ошкори он сарпичи кунад дар холики метавонад онро эълом кунад, ва онро бипушонад дар холики метавонад онро напушонад ; дар ин сурат, чи натижаи ба даст меояд?

Аввалин натижаи он ин астки ,ташхиси аллохи мутаолро қабул надошта ва онро дасти кам гирифта ва ё амалан – наузу биллах – аллох ва росулиш саллаллоху алайхи васалламро дуруғгу фарз карда, ва илова бар ин ,бо инки медонадки чанон шахси кофар ва ба тоғут табдил шуда ва бояд ба тоғут куфр кунад ва чанин тоғутиро кофар бидонад аммо ,куфр ба тоғут намекунад ва ин хам ба қисмати аввали

 «لا اله – الا الله»

У зарба ворид мекунад. Хар чандки бо қабул накардани ташхис ва хукми аллох ва росулиш саллаллоху алайхи васаллам ва дуруғ фарз кардани хукми аллох ва росулиш, амалан ба бахши дувум

«لا اله – الا الله»

Яъни ба ” иллаллох ” худиш боз садама зада аст. Дар ин сурат, чанин шахси бо хамин кор ,худиш хам кофар мешавад ва ба дунболи он , бо адами инкори ин бемори ва пушондани он аз мардум боиси шуйуъи он бемори мегардад.

Тамоми ин корхо барои мухофизат аз саломати иймон ва ақидаи фард ва жомеъа аст аммо ,шахс бо инкори ин хукми шариат хам саломати жомеъаро дар муаррази хатар қарор медихад. Диққат кунид,агар ек кофарро ба унвони кофар маърифий накуни:

-Боис мешавики руз ба руз ин бемори густариш бештари пейдо кунад.

-Боис мешавики руз ба руз қавонини шариати аллох бештар зери по гузошта шаванд.

-Боис мешавики руз ба руз куфргуйи оддийтар шавад.

-боис мешавики руз ба руз дигар куфрхои ошкор дар жомеъа густариши бештари пейдо кунанд ва қабхи ин куфрхо шикаста шавад.

-боис мешавики куффори ахли китоб,шибхи ахли китоб ва бахусус куффори секуляр ва муртад ба рохати дар миёни мардум бо шуорхои фарибанда жойи по боз кунанд.

-боис мешавики ахзоби секуляр ва муртад хам ба рохати дар миёни мардум ёргирий кунанд ва мардумро тарафдори худ намуда ва онхоро муртад кунанд ва умри нангишон тулонийтар хам шавад.

Тамоми ин мусибатхо ва мусибатхои дигар ,натижа ва самараи сахл ангорий ва кутохий касони астки ек кофариро кофар намедонанд ва боиси онхамма олудаги ақидатий ва иймоний дар миёни муслимин ва ворид шудани онхамма садама ба муслимин мешаванд.

Ғейри мумкин аст хаддиақал касониро надида бошидки мумкин аст намоз хам бихонанд аммо , бо камтарин иттифоқ ва асабонияти ,ошкоро ва бидуни тарс ба аллох ва росулиш саллаллоху алайхи васаллам , дин ва хар чи муқаддасоти дини ислом аст фўш медиханд, ва ё мумкин аст инсонхойи зиёдиро дида бошидки намоз хам мехонанд аммо , аз ахзоби секуляр ва муртади кумалахо, демократхо , пикакахо ,соири ахзоби секуляр ва кофар,куффори ишғолгари секуляри жахоний ва новкарони секуляри махаллийи онхо алайхи муслимин химоят ва тарафдори мекунанд. Хатто агар бо нисфи калама хам бошадки росулуллох саллалоху алайхи васаллам мефармояд: агар бо нисфи калама хам бошад, боз дар оташи жаханнам аст. Дар ин моврид хийлихоро мушахада кардем.

Мовриди дувумики ба доираи фаолияти муслимин бармегардад ин астки , ( мархалаи болотар ва пешрафтатар ин астки ) дар жанги нарм ва равоний таблиғий ва забони ин шахс бояд алайхи муртаддин ба андозаи тавоноий худиш мушорикат кунад, ин хийли мухим аст ба андозаи тавоноий худиш. Каси бештар аз ин аз у намехохад,

، لایُکَلِّفُ اللهُ نَفسَاً إلّا وُسعَهَا؛

Ба андозаи тавоноий худиш дар ин жанги нарм ва равоний таблиғий ва забоний алайхи муртаддин мушоракат кунад ва хар замон ,дастур ба бархурди физикий ва жанги мусаллахона алайхи онхо шуд фармони рахбарияти хукумати исломийро ба андозаи тавоноий худ ижобат кунад ва дар хадди тавоноий худ бо даст ё забон ё қалбиш жиход намояд. Ба хамон андозаики рахбарияти ۳ абзор ۲۲ қудратро тўвзиъ карда ба хамон андоза қудратро масраф кунад.

Дар ин сурат, боз бармегардем ба ин нуктайи асосийки мужозот кардан ва татбиқи хукми марг бар муртаддин танхо хаққи хукумати исломий аст. Ба ибороти дигар, метавон гуфтки вазифаи фарди мусалмон дар умури фардий дар баробари муртаддин дар доираи жанги нарм ва равоний ва муборазайи манфий жо мегирад. Хийли мухим аст, ин истелохотро хуб мутаважжих шавид: еки жанги нарм ва равоний ва дувум муборазаи манфий дар ин ду моврид жо мегирад. Яъни вазифаи фардий муслимин дар баробари муртаддин дар доираи жанги нарм ва равоний ва муборазаи манфий жо мегирад. Руйи ин ду калама хийли диққат кунид, ва тамоми ончизики марбут ба фатовои ноши аз ижмоъ,қазоват ,ижро ва жанги гарм мешавад марбут ба хукумати исломий аст.

Аммо ,агар рахбарияти хукумати исломий чанин хақ ва қудратиро бо таъйини ” шурути хос” ва таъйин ва мушаххас кардан ” мавориди хос” дар жанги гарм ба каси дода бошад, чанин қудратиро ба каси дода бошад, ё хатто ба тамоми муслимин дода бошад, ва қудратиро ингуна бейни онхо тўвзиъ карда бошад; дар ин сурат ,он шахс ё тамоми муслимин метавонанд ба намояндаги аз қудрати хокимият ва ба дастури рахбарияти исломий чанин қудратиро танфиз кунанд ва ба ижро дарбиёваранд ва онро масраф кунанд ё шахс дар зимни жанги гарм ба жанги равоний алайхи муртаддин хам идома дихад хатто, агар дар хонуводаи худиш бошад. Ин амр хийли кучаки нест, хамин жанги нарм,жанги таблиғий,жанги равоний ,мубаразаи манфий хийли мухим аст. Ба унвони аввалин қадам дар ин бахши дувум вазифаи мусалмон. Хатто бахши аввалро хам шомил мешавад. Тақрибан кулли он хам хаст.

Нақши даъватгарон дар хомуш кардани фитнаи иртидод дар Яман дар рузхои поёни умри росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ва авоили хилофати Абу Бакр қобили таважжух буд. Наметавон онро нодиди гирифт дар қабоили дигар хам хамин тури буд. Афроди чун : Марон ибни зи Умайр, хамдоний буд ва аз қабилаи хамдон ва Абдуллох бин Молик архалий розиаллоху анхума бо суханон ва даъвати худишон нақши басазойи дар хомуш кардани фитнаи иртидод доштанд.

Қаблан ишора кардемки росулуллох саллаллоху алайхи васаллам тойи номахои муслимини собит қадамики боқий монад будандро жойики куффор дар он хукм мекардандро ба нафири ом ва жиходи хамма жониба ва дафъи фитнаи муртаддин даъват карда буд. Абу Бакр розиаллоху анху хам ба табаъияти ва ба равиши росулуллох саллаллоху алайхи васаллам чанин номахоиро ба муслимини боқий монда дар ин қабоил фристод ва дастури жиходи хамма жониба дод. Хукмишро содир карда буд ровшан,мушаххас. Ва дастур дод хар касики тавоноий дорад бояд анжом дихад. Абу Бакр розиаллоху анху хатто рахбарониро хам таъйин карда будки рахбарон дар Яман эронийхо будандки хатто арабхо хам тахти рахбарияти онхо буданд. Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ба арабхо ва мусалмонон онжо дастур дода будки тахти фармондехи эрониёники собит қадам монда буданд битавонанд фитнаи  муртаддинро аз бейн бибаранд. Дар ин сурат, боз ба ин нуктаи килидий ва асосий бармегардемки тамоми харакоти муслимин дар хар амри хукумати, на шахси махз,тобеъ фармони рахбарият ва тобеъ фармони хукумати исломий аст. Чун ,аллох таоло ин қудратиро аз хамин конол дар ихтиёри шумо қарор дода ва ин конол астки мезони ин қудрат ва чигунаги масрафи ин қудрат ва шароити масрафи ин қудратро таъйин мекунад.

Тасаввур кунидки дар миёни мухожирини хабаша Абдуллох бин Убай, у ва касоники мисли у буданд, дар Мадина мушаххас будки инхо ибтидо изхори ислом карданд ва баъадхо кофар буданишон тавассути аллох мушаххас шуда буд. Муртад шуда буданд ин новъи иртидод аст. Ё теъдоди аз яхудиён барои тазъиф ва мубораза бо муслимин ибтидо иймон меоворданд ва дубора муртад мешуданд аммо , боз мебинем хукми иртидод бар хеч кудом аз онхо ижро намешавад. Хар чандки хукумати исломий ,рахбарияти муваххид ва қотиъи хам вужуд дорад. Аммо, дар баробар мебинемки дастури қатли Усамо духтари Марвон зани шоир ва яхудий сокини Мадина будро содир мекунад ва еки аз муслимин уро мекушад. Ба хамин шева , дастури қатли чанд мовриди дигар хам содир мешавад.

Ё дар жараёни фатхи Макка бо онки росулуллох саллаллоху алайхи васаллам хукми қатли теъдоди аз секуляристхо ва муртаддинро бо исм ва ановини мушаххас содир мекунад, ва онхоро махдуруд дам эълом менамояд хар чандки  хатто зери пардаи каъба хам пейдо шаванд, аммо мебинемки еки аз ин махдуруд дамхо ба номи Абдуллох бин Саъад бин Аби Сурахки қаблан аз мухожирин ва котибони вахий буд аммо муртад шуда ва ба Макка баргашта буд ва онхамма жанги равоний алайхи росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ва қуръон рох андохта буд ва онхамма ба тахқири дини аллох ва муслимин пардохта буд аммо,  Усмон ибни Аффон розиаллоху анху аз росулуллох саллаллоху алайхи васаллам барояш омон хост ва тавассути рахбарият бахшида шуд. Нигох кунид, мехохад чи чизиро ба мо бигуяд? Ва ривоятхои машхур дигарики вужуд доранд.

Мехохад бигуяд бо онки худудро имом ё намояндагони рахбари хукумати исломийки маъмулан дастгохи қазоий исломий аст бо тейи марохили хосси қазоий ба мархалайи ижро дармеоваранд, диққат кунид, аммо вазъи мовжуди замоний ва маконий довлати исломий ва ташхиси рахбарият харфи аввалро мезанад. Ин хийли мухим аст. Медонемки худудро имом ё намояндагони рахбари хукумати исломийки маъмулан дастгохи қазоий хастанд бо он марохили хосси қазоий ба ижро дар меоваранд аммо ,вазъи мовжуди замоний ва маконий довлати исломий ва ташхиси рахбарият харфи аввалро мезанад.

Дар жараёни фатхи Макка ва баъди аз афви умумий, росулуллох саллаллоху алайхи васаллам дастури қатли чохор нафарроки ба журми иртидод тахти таъқиб буданд содир мекунад:

«اقْتُلُوهُمْ، وَإِنْ وَجَدْتُمُوهُمْ مُتَعَلِّقِينَ بِأَسْتَارِ الْكَعْبَةِ»،

Ин чохор нафарро бикушид, ва лавки худишонро ба пардаи каъба овизон карда бошанд.

Возих аст,хийли возих аст, дар инжо фақат росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ва пас аз у танхо рахбариятики аз тариқи шўрои хал ва ақди он махал,интихоб шуда шойистаги дастури тахкими шариати аллохро дорад. Чун, у бештар аз так так афроди жомеъа ва хатто гуруххо,аз тариқи конолхои мухталиф бо вазъи мовжуди жомеъа ва фазои атроф ва фазои бейнал милалий ошнойи ва шинохт дорад ва масолих ва мафосидро бехтар ва мутмаинтар ташхис медихад. Ба чанин холати дар истелох мегуянд даъватро бо басират ба пеш мебарад. Хийли мухим аст, даъватро бо басират ба пеш мебарад.

Рахбарий марказий ба унвони пойгохи устувор ,зарурати гуриз нопазири жомеъайи исломий барои харакат ба жилов ва эъмоли қудрати қонуни шариати аллох дар жомеъа астки екпорчаги сиёсий муслимин ва харакати озодбахши исломро тазмин мекунад. Бале, рахбарияти марказий чанин пойгохи устувор ва бузургиро дорад ва зарурати гуриз нопазир жомеъайи исломий аст, зарурати гуриз нопазир жомеъайи исломий барои харакат ба жилов аст, зарурати гуриз нопазир жомеъайи исломий барои эъмоли  қудрати қонуни шариати аллох дар жомеъа аст. Чанин рахбарияти астки екпорчаги сиёсий муслимин ва харакати озодбахши исломро тазмин мекунад.

Дар ин сурат, ин қоида хоким мешавадки

«أن الحدود لا يقيمها إلا الإمام أو نائبه»

Яъни, худуд танхо аз тарафи имом ё ноиб ва жонишини у барпо мешаванд. Имоми Шофеъий рохимахуллох хам мегуяд:

«لا يقيم الحدود على الأحرار إلا الإمام ومن فوض إليه الإمام، لأنه لم يُقَم حدٌّ على عهد رسول الله صلى الله عليه وسلم، إلا بإذنه، ولا في أيام الخلفاء إلا بإذنهم، لأنه حق الله يفتقر إلى الاجتهاد، ولا يؤمن في استيفائه الحيف، فلم يجز بغير إذن الإمام».[۲۲]

Холо,агар рахбарият ташхис додки дар баробари муртад шудан касони чун Абдуллох бин Жахш ,яхудиёни Мадина ва куфргуйи мунофиқин ва секулярзадахоики мунофиқ будан холис онхо тавассути аллох таоло хам ровшан ва возих шуда бояд сабр кард ва кори анжом надод дар ин сурат, хукм барои так таки афроди жомеъа хамин аст; аммо , агар дар мархалаи бо таъйини шурути амр ба дафъ ва терори тўвхин кунандагон ва куштани муртаддини хос ва мушаххас мешавад, хукм барои так таки муслимин самъ ва тоъат ва ижрои худуд аст. Ба хамин далил мебинемки дар бейни муслимин барои ижрои ин худуд ба сурати фардий ва жамъий мусобақа гузошта мешавад. Дар хар ду холат, асл, ташхиси рахбарияти исломий жомеъа аст.

Дар хар хол,ташхиси замон, макон ва чигунаги ижрои хукми муртаддин бар ухдаи хукумати исломий ва амири муслимин аст. Ин хамма руйи он таъкид мешавад ба далили ахамияти астки вужуд дорад, ва хийли аз дустон чанин каламоти, чанин ахкоми ва чанин мовқеиятхоиро надида мегиранд, ва мутаъассифона сахл ангори мекунанд ва дучори иштибохоти бузург мешаванд ва садамахои зиёдиро ,хам ба жунбуши исломий ва хам ба худишон мезананд.

Хуб аст дар ин замина ба намунахои ишора кунемки бо заминаики рахбарияти жомеъайи исломий фарохам карда буд, ва бо ихтиёр ва қудратики рахбари хукумати исломий ба онхо дода буд муслимин тавонистанд ва метавонанд тахти ин шароит ва бо риояти шурути таъйин шуда ва дар мовриди мушаххас ва таъйин шуда, инхо метавонанд ба сурати шахсий худудиро бар баъзи аз мужримин ва муртаддин ижро кунанд, монанди :

Сохиби барда ва каниз метавонад ба сурати шахсий хукмро ижро кунад. Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мефармояд :

أَقِيمُواالْحُدُودَعَلَى مَامَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ.[۲۳]

Яъни , худуди шаръийро бар бардагон ва канизони худ ижро кунид. Ва нез фармуда аст :

إِذَا زَنَتْ أَمَةُ أَحَدِكُمْ فَلْيَجْلِدْهَا.[۲۴]

Алъонки , чанин падидаи хаддиақал дар сарзаминхои мусалмоннишин вужуд надорад хар чандки дар сарзаминхои тахти хокимияти секуляристхо ба ишколи мухталифи чун коргарони жинсий ва ғейрих ба хаёти худ идома дода аст ва ин падида ба шикли вахшатнок ва хийли бадтар аз қуруни васатий ва қуруни бостоний хам ба хаёти худ идома медихад. Дар хар сурат, ин хам ек намуна астки шахс метавонад хукмро ижро кунад ва дин ва шариати исломий ба у ижоза дода аст.

Касики бо муслимин пеймони сулх ва ошти баста, чанин каси ба росулуллох саллаллоху алайхи васаллам фахш медихад ё ба аллох тўвхин мекунад куштани ин мисли куштани ек кофари жангталаб ва мухориб мешавад, хукумати исломий чанин чизиро эълом карда ва огохихоиро дода аст. Дар ин сурат, иқдом ба куштани у бар хар мусалмони вожиб мешавад ва куштани у ишколи надорад. Далили ин кор хам гуфтаи Абдуллох бин Умар розиаллоху анхума астки ба вай гуфтанд: фалон рохиб ба росулуллох саллаллоху алайхи васаллам фўш дода аст , у хам гуфт: агар ман онро мешанидам уро мекуштам. Сипас рохибро наздиш оварданд ва Абдуллох бин Умар розиаллоху анхума хам шамшир кашид аммо , рохиб инкор кард ва уро рахо намуд.

Мисоли Абдуллох бин Умар розиаллоху анхума дар асри росулуллох саллаллоху алайхи васаллам хам зиёд иттифоқ офтода аст, мисли хамон шахси мусалмоники ба хукми росулуллох саллаллоху алайхи васаллам рози нашуд ва Умар розиаллоху анху хам гардани уро зад ва қуръон хам иқдоми уро таъйид намуд. Хамчунин духтари Марвонки ба росулуллох саллаллоху алайхи васаллам фахш дод ва Умайр бин Адий уро ба дарак фристод ва аз тарафи росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ба у лақаби ” пуштибони аллох ва росулиш” дода шуд.

Куштани сохир  ба дасти Жундуб бин Каъаб ғомидий ба хамрохи Валид розиаллоху анху дар замони хилофати Усмон бин Аффон розиаллоху анхуки сохирро бо дасти худишон куштанд.

Хафса уммул мўъминин розиаллоху анхо бо дасти худ ек зани сохираро ба қатл расонд.

Марди мусалмон курики хамсари худро ба далили фахш додан ба росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ба дарак фристод ва росулуллох саллаллоху алайхи васаллам хам хуни он занро хадар рафта эълом кард.

Тамоми ин маворид ва мавориди мушобех,журмхои ижтимоий будандки хукумати исломий бо фарохам кардани заминахои огохий ва шинохти умуми мардуми жомеъа аз чанин журмхои ва бо таъйини шурути ,қудрат ва ижозаи ижроро ба соири муслимин дода аст ; ва чунончи хукумати исломий ин қудратро аз муслимин бигирад ва онро ба худиш мухтас кунад ва ижоза надихад каси ғейри аз хукумати исломий ва находхои тахти хокимияти он бано ба масолихики худ хукумати исломий дар назар гирифта ва хукумати исломий мужозоти муртаддинро мухтас  ба худиш кунад. Ва бано ба масолихи мужримин муртадро худиш ба сазойи аъмолишон бирасонад ва ин ижозаро ба каси дигари надихад ва қудратироки қаблан тўвзиъ карда буд дубора онро жамъ кунад ; дар ин сурат, хеч каси хаққи так руйи ва мухолифат бо дастуроти рахбарият ва хукумати исломийро надорад. Ин хам еки аз хамон нукоти калиди астки хийли аз дустон ба он таважжух намекунанд.

Хам акнун хамки систем ва низомхои хукуматий аз густардагий , вусъат,назм ва созмондехи бесобиқаи бархурдор шуданд дар ин замина бояд бештар диққат шавадки қонуни исломий жомеъа хад ва худуди афроди жомеъаро чигуна таъриф карда ва бояд дар хамин хад ва худуд амал кард. Чун хуружи мусалмон аз ин хад ва худуди шаръийки хукумати исломий барояш таъриф карда агар аз ин хуруж кунад худиш ба манзилаи иртикоби журм махсуб мешавад.

Ин қавоид куллан дар мовриди сарзаминхои астки хукумати исломий ва рахбари хукумати исломий вужуд дорад аммо, дар сарзаминхоики хукумати исломий ба шикли шўрои он ва ё хатто барасоси еки аз мазохиби исломий ва хатто мартабайи нозил ва изтирорий онхам вужуд надорад ва муслимин аз чанин довлат ва рахбарияти махрум хастанд, ба хукми зарурат ва ба нисбати тавоноий ва санжидани  масолих ва мафосиди қазия, афрод ва жомоатхои шариатгаро ба сурати доираи ин холаъро пур мекунанд то инки ба тадриж аз хамин тариқ ва ба хусус аз тариқи вахдат,дубора ба неъмат ва шукухи қудрати хукумати исломий даст пейдо кунандки манбаъи хейроти астки хеч абзори дунёвий бо он қобили муқояса набуда ва нест.

Посух ба суъолоти дарси шиносоий муртаддин ва равиши бархурд бо муртадддин ва жибхайи муртаддин.

Дар масирики будем дустон суъолотиро матрах кардандки суъоли дустони дигар хам буда ва он инки холо далили ин хамма сахтгири дар мовриди муртаддин чи метавон бошад?

Ба сурати мухтасар метавон гуфтки, ин вокуниши муслимин дар жиловгири кардан аз чанин гунохи ижтимоий дақиқан самараи харфхо ва аъмоли худи шахс аст, ва чизи тахмилий аз муслимин бар онхо ё зулм бар онхо нест балки , натижаи аъмоли худишон  аст. Албатта,хикматхои ғейри қобили инкор ва паёмхои возих ва ошкори хам дар ижрои ин дастури аллох нахофта астки наметавон онро инкор кард. Хам барои худи муслимин паёмхои дар бардорад ва хам барои ғейри муслиминки тасмим мегиранд ворид ва дохили ислом шаванд. Аз самароти ижрои ин қонун ин астки :

Аз қонуни шариати аллох ва жойгохи онки, дар жойгохи қонуни асосий жомеъа қарор гирифта, мухофизат мешавад ва ижоза намешавадки қонуни асосий жомеъайи муслимин дасти кам гирифта  шавад ва харж ва марж ба вужуд биёяд.

Жанги равоний душман барои зарба задан ва ошуфтаги дар амнияти иймоний жомеъа хунсо  мешавад ; қаблан дар ин замина сухбат карда будем ва асари равоний мужозоти мужримин,фазои солимиро барои умуми муслимин фарохам мекунад. Амнияти иймоний жомеъа зарба ворид кунад ва бояд хунсо  шавад.

Сангинийи хукми иртидод,рохи таблиғ ва тарвижи иртидодро мебандад, хамонтурики сангини хукми қатл,дузди ва ғейрих рохи иртикоб ба ин жароимро мебандад.

Муслимин нишон медихандки мухофизат аз иймон ва саломати ақидатий ва равоний муслимин бароишон аз ахамияти болойи бархурдор аст ва рухияйи иймоний ва саломати ақидатий ва равоний жомеъа аз ахамияти бисёр болойи бархурдор мебошад ва бароишон мухим аст.

Замоники шахс тасмим мегирад кори кунадки дар ақоид ва иймони муслимин тазалзул,сусти ,дудили,шак ва тардид ба вужуд биёварад дар воқеъ,тасмим гирифтаки пояйи аслий мовжудияти муслимин ва пояхойи низом ва хукумати исломийро мутазалзил кунад. Ин кори муртаддин боиси зарба задан ва тазъифи рухияйи иймоний жомеъа мешавад ва боиси қонунгуризий ва заиф шудани ирода ва иймони муслимин мегардад. Афроди жомеъа хақ доранд ва инро хаққи худишон медонандки фазойи умуми жомеъа, мухити солим ва бидуни таниши дохилий ва омин бароишон бошад, то дар панохи чанин амният ва саломати битавонанд ба парвариши худишон,фарзандишон ва насли ояндашон бо хиёли рохат бипардозанд. Хифзи рухияйи иймоний жомеъа, асос ва пояйи мухофизат аз афроди жомеъа аст ва илова бар он, қавийтарин васила жихати муқобила бо жанги нарм ва жанги гарми душманон қонуни шариати аллох мебошад. Пас, хам хифзи рухияйи иймоний жомеъа ва хам абзори барои муқобила бо жанги нарм ва гарми душманон қонуни шариати аллох мешавад.

Миллатики иймонишро аз даст медиханд қабли аз ворид шудан хар душмани ба сарзаминишон шикаст хурданд. Ин матолибироки хидматитон арз мекунам чакида ва жўвхарайи торих аст ва воқеиятхойи астки наметавон онро инкор намуд. Миллатики иймонишро аз даст медихад қабли аз ворид  шудани хар душмани ба сарзаминишон шикаст хурданд ; аммо ,агар  иймонишонро аз даст надиханд харгиз шикаст намехуранд ва дар нихоят ,хатто агар қарнхо хам тул бикашад душманро шикаст медиханд. Пас,хифзи рухияйи иймони жомеъа ва мухофизат аз чанин сармоя ва  қудрати хаққи афроди жомеъа ва хаққи наслхои оянда астки насли кунуний хам бояд аз чанин рухияйи иймони музофизат кунад ва бояд бо касоники ба чанин сармоя ва қудрати садама мезананд бархурдор шавад. Ижройи ин хад ва хукм боис мешавадки душманон дар ахдофи худишон ноком бимонанд.

Морсел Бувазор – устоди хуқуқи донишгохи женов – мегуяд: ” иллати сахтгирий ислом дарбораи муртад шояд бидон жихат бошадки дар низоми хукумати ва системи идорий жавомеъи исломий ,иймон ба худо сирфан жанбаи эътиқодий ва даруни қалбий надорад балки , жузви бандхои пейвастаги уммат ва пояхои хукумати исломий аст, ба турики бо фиқдони он қавом ва давоми жомеъайи исломий муталоший мешавад ва монанди қатл ё фитна ва фасод астки наметавонад қобили тахаммул бошад”.

Дар ин сурат, бар дуст ва душман возих ва ровшан астки мухофизат аз иймон ва саломати ақидатий муслимин, мухофизат аз манбаъи қудрати муслимин, мухофизат аз хукумати исломий ва жиловгирий аз фурупоший убухат ва қудрати дунёвий  муслимин аст. Хийли мухим аст, бар дуст ва душман ровшан аст. Агар аз чанин иймон ва саломати ақидатий муслимин мухофизат шавад дар воқеъ,мухофизат аз манбаъи қудрати муслимин аст ; дар воқеъ, мухофизат аз хукумати исломий аст; дар воқеъ ,мухофизат аз қудрати дунёвий муслимин ва жиловгири аз фурупоший убухат ва қудрати дунёвий муслимин аст ва мухофизат аз

«أطعَمَهُم مِن جُوعٍ وَ آمَنَهُم مِن خَوفٍ»

дар жомеъа аст.

Паёми барои ғейри муслимин дорадки қабли аз вуруди ба дини ислом тахқиқоти лозимро дошта бошанд ва интихоби куркурона надошта бошанд. Мутаважжих бошандки дар дохил шудан ба исломи ижбори нест

«لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ»

Аммо, вақти ворид шуди бояд тобеъи қавонини он шави ва наметавони бигуйи: мар хар вақт дилам хост ворид мешавам ва харчи дилам хост анжом медихам ва хар вақт дилам хост хориж мешавам ва хар чи дилам нахост анжом намедихам, мейлакий аст.

На ,вақти вориди хар хизб ва хатто фан,херфа ва риштаи варзиший ва дар кул хар амри дунёвий шуди бояд тобеъи қавонин ва усули он шави. Ислом хам дорои қавонини хосси худиш астки бояд риоят шаванд. Мужозоти муртад, ғейри мусалмононро ташвиқ  мекунадки бо таважжух ва диққати бештари вориди ислом шаванд.

Ислом бо зур ва қудрат мавонеъи чун хуккоми золим ва уламои фосиди ахли китоб, шибхи ахли китоб ва мушрикини секулярро бардошта, ва инсонхоро аз исороти инхо озод карда аммо, ғейри аз мушрикини секуляр касиро бейни пазириши ислом ё марг қарор надода ва аз харгуна тахмил ва ижбор дар ақида хам манъ карда аст ва бо қудрати ақидатий ва истидлолики дорад хаммаро ба гуфтагу даъват намуда ва аз гуфтагу харроси надорад ва хатто хариф талабий хам мекунадки хар каси далил ва бурхони дорад жилов биёяд ва далоилишро биёварад агар рост мекуянд :

«قُلْ هَاتُوا بُرْهَانَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ» (بقره/۱۱۱، انبياء/۲۴، نحل/۶۴)،

Бигу: агар рост мегуйид далили худитонро биёварид.

Ва баъди аз он астки ба он даста аз бандогон башорат медихадки бо куфр ба тоғут ва иймон ба аллох суханони мухталифро мешнаванд, бо куфр ба тоғут ва иймон ба аллох бояд чанин пуштивонаиро дошта бошанд баъад суханони мухталифро мешнаванд ва бехтарини онхоро интихоб мекунанд:

:« وَالَّذِینَ اجْتَنَبُواْ الطَّغُوتَ أَن یَعْبُدُوهَا وَأَنَابُواْ إِلىَ اللَّهِ لَهُمُ الْبُشْرَى فَبَشِّرْ عِبَادِ* الَّذینَ یَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَیَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ أُولئِکَ الَّذینَ هَداهُمُ اللَّهُ وَ أُولئِکَ هُمْ أُولُوا الْأَلْبابِ» (زمر/۱۷-۱۸)

(диққат кунидки аллох таоло мегуяд: ) касоники аз ибодати тоғут дури мекунанд, ( ибтидо хамин аст хийли аз касоники хатибанд ва таблиғ мекунанд ин муқаддамаро намеоварандки аллох худиш оварда аст -) касоники аз ибодати тоғут дури мекунанд ва (бо тўвба ва истиғфор ) ба суйи худо боз мегарданд, ишонро башорат биде ( ба ажр ва подоши азими худованди ) . мужда биде ба бандогонам. Он касоники ба хаммаи суханон гуш фаро медиханд ва аз никутарин ва зеботарини онхо пейравий мекунанд. Онон касониандки худо хидоятишон дода аст ва ишон воқеан хирадманданд.

. الَّذینَ یَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَیَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ

Ки ба муслимин бармегардад, куллан муслиминанд, ва суханони мухталифики дар шўро ва дар миёни худишон матрах мешавад ва бехтарини онхоро интихоб мекунанд.

Дар ин сурат, дар кул ,аллох инсонро дар пазириши дин ба тахқиқи огохона, пархез аз тақлиди куркурона ва бедалил даъват мекунад. Онхоро даъват мекунадки бидуни ибхом ва пичидаги ба сурати ровшан ва ошкор дини исломро қабул кунанд ё хатто агар далил ва бурхони барои муқобила бо ислом доранд боз ровшан ва шаффоф онро баён кунанд ва посухи ровшан ва шаффоф хам дарёфт намоянд.

Ба хамин далил ,ислом пеш аз онки касиро ба унвони пейру бипазирад, ба у хашдор медихад чашм ва гуши худишро боз кунад ва дарбораи диники мехохад бипазирад ва қонуники мехохад худишро тобеъи он кунад, озодона фикр карда ва ба авоқиби кориш ва таъаххудотики медихад фикр кунад ; агар тавонист худишро бо қавониниш мунтабиқ кунад, вориди он шавад; ва агар мебинад наметавонад худишро бо қавонини он мунтабиқ намояд хақ дорад хар чи бештар дарбораи ин дин тахқиқ ва баррасий кунад. Қуръони мажид ба росулуллох саллаллоху алайхи васаллам дастур медихад :

«وَإِنْ أَحَدٌ مِّنَ الْمُشْرِکِینَ اسْتَجَارَکَ فَأَجِرْهُ حَتَّى یَسْمَعَ کَلاَمَ اللّهِ ثُمَّ أَبْلِغْهُ مَأْمَنَهُ ذَلِکَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لایَعْلَمُونَ» (توبه/۶)،

Агар еки аз мушрикин ба ту паноханда шуд ба у панох биде то гуфтори худоро бишнавад онгох уро ба жойгохи амн бирасон ; ин ба хотири он астки онхо мардуми нодонанд. Мушрикин, инсонхои нодон ва жохилий хастанд, воқеият хам хамин аст.

Дар пейи хамин фармон будки фарди ба номи ” Сафвон” хидмати росулуллох саллаллоху алайхи васаллам шарафёб гардид ва аз ишон хост ижоза бидихад ду мох дар Макка бимонад то инки дарбораи ислом тахқиқ кунад шояд хақиқат ва дурусти он барояш ровшан гардад ва мусалмон шавад. Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам фармуд : ман ,ба жойи ду мох , чохор мох ба ту мухлат ва амон медихам.

Бале, аллох аз бандахоиш мехохад ин дастур ва қонунироки барои бандогониш фристода ,бандахояш бояд чашм ва гуши худишонро боз кунанд ва далоили қудратманди ин динро дақиқан баррасий намоянд ва ижборий дар ворид шудан ба он нест :

«لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ»،

Дар дохил шудан ба он ижборий нест. Дар дохил шудан ба фалон хона ,мужтамаъ ва фалон жо ижборий нест, дари онро боз накун ва вориди он нашу агар рафти бояд тобеъ шави. Бале, бо пазириши тахдид ва авоқиби вахими ухравий шахс метавонад исломро қабул накунад аммо ,харгох мусалмон шуд дигар наметавонад аз он баргардад ва бояд тобеъи қавонини он шавад.

Дар ин сурат,бояд дар ворид шудан ба он диққат кард ва мутаважжих шудки ин дин, ташрифоти нест ва каси наметавонад онро бозича қарор дихад ва бо бозича қарор додани қавонини шариати аллох ва дини аллох, худи аллохро мовриди тамасхара ва тўвхин қарор дихад.

Аллох таоло дар ин дунё ба тамоми куффори ахли китоб ва шибхи ахли китоб ин озодийро додаки ин шариати жадидро бипазиранд ё напазиранд ва дар сурати адами пазириш тахти шароити бо муслимин зиндаги мусолиматомизий дошта бошанд аммо, мушрик будан секулярист буданро дар шаъни инсон намедонад ва харгиз на дар дунё ва на дар қиёмат онхоро намебахшад. Дар дунё секуляристхо ва мушрикинро бейни марг ё пазириши ислом қарор медихад ва дар қиёмат хам бадтарин азобхоро бароишон дар назар гирифтаки дар дарси шиносоий мушрикин ва секуляристхо ба он ишора кардем.

Чун,асосан аллох хар чиро бихохад мебахшад аммо, ширкро намебахшад:

«إِنَّ اللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَنْ يَشَاءُ وَمَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدِ افْتَرَى إِثْمًا عَظِيمًا‏» (نساء/۴۸)،

Бегумон худованд ( харгиз) ширк ба худро намебахшад, ва ле гунохони жуз онро аз хар касики худ бихохад мебахшад. Ва хар ки барои худо ширки қоил шавад, гунохи бузургиро муртакиб шуда аст.

Дар кинори ин даъвати огохона ва интихоби гироёна, ислом бо баёни ахкоми иртидод хашдор медихадки харгох хаққонияти исломро ба хуби шинохтид ва мусалмон шудид, дигар наметавонид аз он бозгардид. Ин сатхгирий боис мешавад то мардум динро амри сода ва ташрифотий надонанд ва дар пазириш ва интихоби  он нихояти диққатро дошта бошанд.

Дар ин сурат, ” мужозоти иртидод барои истефодаи  бахина аз озодий”  аст, жихати ижоди фазойи солими барои бахра бардори шойиста аз ин озодий аст на барои аз бейн бурдани озодий барои куффори ахли китоб ва шибхи ахли китоб.

Ижрои ин хукм илова бар инхамма манофеъики барои муслимин ва ашхосики қасди вуруд ба ислом доранд дар бардорад барои шахси муртад хам холи аз маслахат нест. Бидуни шак, хар чи аз умри ек муртад мугузорад бо мафосидики барои жомеъа ба бор меоварад боис мешавадки вужудиш хам аз назари равоний ва хам аз назари моддий мафосидиро барои муслимин ба бор биёварад ва хатто боиси гумрохи афроди дигар хам шавад. Дар ин сурат, лахзаи умри ин бечора мусовий аст бо ранж ва азоби бештар дар қиёмат ва қарор гирифтан дар даракоти пасттари жаханнам.

Ровшан астки ,давоми умри чанин инсони бечораики дар дўвроники зохири исломий дошта ва жузви мунофиқин ва секулярзадахо буда бо чанон зиндаги пур аз изтироб,дилхира ва фасоди даст ва панжа нарм карда ва холо хамки дар фосоди бадтари офтода, хам барои худиш бад аст, хам барои жомеъайи муслимин ва хатто мумкин аст барои ғейри муслиминики қасд дошта бошанд вориди доираи ислом шаванд хукми боздоранда дошта бошад ва монеъи бошад дар рохи ислом овардани дигарон. Ин бар мушкилоти у дар қиёмат хам изофа мекунад.

Ижрои ин хукм паёми барои тамоми мунофиқин ва секулярзадахостки ,бароишон бехтар ин астки бемори худишонро дармон кунанд ва ижоза надиханд беморишон инхоро ба чанин сарневишти шуми бикашонад ва худишон хам дунболи чанин сарневишти талх ва дардноки набошанд.

Ин  тўвзихро лозим донистам чун дустон дар ин замина шубхотиро матрах мекарданд ва суъолотиро ба сурати мустақим ва ғейри мустақим баён менамуданд, лозим донистамки ин тўвзихотиро дар мовриди он ироя кунам. Хуб, мерасем ба суъолоти дустон ва хохарон ва бародарони мухтарам:

۱-Ассаламу алайкум ва рохматуллох, касоники шумо онхоро хавориж меномид дар ақоиди худ аз афроди дигар ихлоси бештари доранд, ва барои иззати дин ва ёри мазлумин боланд шуданд. Чиро шумо онхоро даъват ба вахдат намекунид ва то ин андоза бар онхо шадид хастид?

Эхтимолан шумо дусти геромий матлаби моро хондаид ва медонидки мо кудом даста ва чи касиро жузви хавориж медонем . қаблан дар ин замина муфассал сухбат кардем ё невиштем. Мо ба табъият аз саййидона Али розиаллоху анху ва ибни Аббос розиалллоху анху ва куллан ба табъияти аз қонуни шариати аллох харгиз дархойи даъватро набаста ва намебандем. Даъват дар хар сурат, муқаддам бар жанг буда ва хаст чи тарафи муқобилки жангро бар мо тахмил мекунад мусалмон бошад чи кофар. Агар мусалмон бошадки даъват аржахтар аст.

Аммо ,инсонхои номутаодил ва номезони яъни мусалмонони номутаодил ва номезоники бидуни гузарондани шахси мусалмон муттахам ба журми иртидод аз марохили чохоргона ва филтерхойи шаръий уро такфир мекунанд, дар холики ин шахс ошкор дар дорудастаи куффори ошкор қарор нагирифта, илова бар он уро аз филтерхо намегузоронанд инжо хам ошкоро дар дорудастаи куффори ошкор қарор нагирифта  ва хаминтур худсарона ва мисли инсонхои маст уро такфир мекунанд, чанин ғуллоти такфирий то ба хол дар тули торихи ислом, на дини аллохро иззат доданд ва на аз мазлуми аз бандагони аллох дифоъ карданд. Ин шумо ва ин торихи гузашта ва холи онхо.

Агар тавонистид ек намуна биёварид ба хаммаи мо кўмак кардид ва жазакумуллоху хойрон,аммо нест. Мушкили асосий хам ин астки бардошти худишонро мутлақ ва мисли вахий медонанд ва кучактарин шакки дар ин ижтиход, бардошт ва таъвили худишон надоранд. Барои хамин ,харгиз хозир намешавандки дар шўро ширкат кунанд ва тобеъи раъйи шўрои муслимин ва ижмоъи муслимин шаванд ва агар хам ширкат карданд ва ширкат кунанд муваққати аст ва зуд иншиоб пейдо мекунанд. Чизики мо ба каррот дидаем.

Инхо худишон ва раъйи худишон ва ижтиходи худишон ва таъвилоти худишонро айни хақ ва савоб медонанд ва итминони комили ба он доранд ва ғейри худишонро айни ботил медонанд. Тасаввур кунид, замоники Абу Айюб ансорий розиаллоху анху еки аз ононро аз оташи жаханнам метарсонад, мегуяд : “хохи донист кудом еки аз мо ба он шойистатарем !”. яъни ,кудом еки аз мо ба оташи жаханнам шойистатарем. Яъни ,шак надоштандки ин сахоба ва амсоли у чун Али бин Аби Толиб розиаллоху анху дар жаханнам хастанд ва худишонро бехишти медонистанд. Дар холики дар миёни худишон хатто ек сахоба хам набуд. Аммо ,боз ахли ислом ва муслимин онхоро аз худишон медонистанд, мо хам онхоро аз худимон медонем хар чандки онхо моро аз худишон намедонанд.

Абу Умома розиаллоху анху замоники жасадхои кушта шудаи онхоро дид гиряш гирифт ва ашк аз чишмиш сарозер шуд, аз у пурсиданд чиро гиря мекуни? Гуфт: ” аз руйи дилсузи барои онон; чун онон аз ахли ислом буданд”. Нигох кун, ин мовзеъи мо дар баробари онхост хатто ,баъди аз марги онхо ,чизики хийли аз бародарони мо онро фаромуш кардандки чигуна бо онхо бархурд кунанд. Чи дар замони хаётишон ва чи баъди аз маргишон. Турики бо инхо бархурд мекунанд ингор бо каси дар хадди яхуд, секуляристхо, насоро ва соири куффори ошкор тараф хастанд ва бо хамон кина ва нафрат ба онхо нигох мекунанд ва бо онхо сухбат менамоянд ва хатто бо онхо межанганд. На , инхо дар хар сурати бародарони мо хастанд орзуйи мо ин астки ин бародаронимон ислох шаванд ва ба масири сахих ва дурусти шариати аллох баргарданд.

۲-Ассаламу алайкум,хукми мажхулил хол дар дорул куфр чист ва тахарри ба чи маъност?

Мажхулил хол яъни намедонем тараф мусалмон аст ё кофар. Холиш барои мо мажхул ва ношнохта аст. Хукми мажхулул хол тобеъи сарзамин ва аксарият астки дар миёни онхо зиндаги мекунад магар инки халофи он собит шавад. Яъни еки тобеъи сарзамин ва дор аст ва дигари тобеъ аксарият астки дар он зиндаги мекунад магар инки халофи он собит шавад. Мо хукми ба зохир  мекунем ва дарун ба мо рабти надорад. Масалан барои мо ровшан шуда бошадки фалон кулох мухтасси муслимин аст ва мушаххас бошад. Холо ,дар бейни жамиат ек миллиярди дорул куфри чин ек нафарро ин тури дидем мегуем мусалмон аст, чиро? Чун  фалон аломат ё одоти муслиминро дорад. Хамин шакки мо боис мешавадки хукми мусалмон буданро бар ин шахс бидихем магар инки халофиш собит шавад ва агар лозим шуд тахқиқоти баъдиро шуруъ мекунем. Масалан ниёз шуд ё хостемки бо у бархурд дошта бошем. Чун ,ин шинохт жихати танзими равобити мо бо дигарон аст. Мажхулул хол жихати танзими иртиботи мо бо дигарон аст:

 :«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا ضَرَبْتُمْ فی سَبِيلِ اللَّهِ فَتَبَيَّنُوا وَلَا تَقُولُوا لِمَنْ أَلْقَىٰ إِلَيْكُمُ السَّلَامَ لَسْتَ مُؤْمِنًا».

Холо,тахарри хам яъни дунболи хақиқат гаштан, яъни бо тахқиқ ,яқин ва ба дур аз шак ва гумон дунболи пейдо кардани рохи дуруст будан. Яъни ,дунболи хақиқат бигардики ингор бо гуши худит мешнави, бо чашми худит мебини ва бо қалби худит онро дарк мекуни ва аз каси тақлид намекуни ва бо гуш,чашм ва қалби дигарон машғули тахқиқ, пижухиш ва бахс намешави ва ба ончи мераси яқин ва итминон пейдо мекуни ва шак ва гумони дар он надори.

Дар ин сурат, ончи ба ин дармимон марбут мешавад ( онро махдуд мекунем чун густарда аст ) метавонем бигуем, то ба даражаи яқин нарасидаем ва ба ин даража аз итминони комил нарасидаем ва итминони комил надорем касиро аз ислом хориж намекунем ; балки , бо кучактарин шакки аз мусалмон будани шахс дифоъ мекунем ва раъй ба мусалмон будани у медихем.

 3-Жараён чист? Шумо шиъаро аз рофизий жудо мекунид, чи фарқи бейни онхо вужуд дорад ? аслан магар медонид рофизий яъни чи ?

Жараён ба касики бо нигариши қуръоний ба манобеъ диққат карда бошад хийли сода аст ва ба рохати мутаважжих мешавадки тафовути асосий ва фохиший бейни лафзи шиъа ва лафзи рофизий вужуд дорад. Шиъа ек жараёни торихий астки фарқи зиёдийро дар худ жо дода  ва рофизий хам сифот астки имкон дорад дар хар дин,мазхаб,табақа , хизб,хукумат ва жомеъайи касони бошандки битавон ба онхо гуфт рофизий. Ин барои ахли адаб хам дар қуруни гузашта оддий буда:

Мунтасиб бар хар тавила ройизий

Жуз ба дастури набояд рофизий

Аз хавас, гар аз тавила бигусолад

Дар тавила дигарон сар дар кунад.

Ин намуна шеър аст ва ашъори аз ин қабил зиёданд. Шиъа дар кутуби мухаддисин жараёни хастандки худро пейру Али медонистанд ва тамоми ихтилофишон бо гуруххойи мухолиф фақат дар масоили марбут ба сиёсатхойи хукуматдори буд ва хеч ихтилофи ақидатий ё фиқхий бо дигарон надоштанд. Чун аслан мазохиби фиқхий дуруст нашуда буданд. Барои хамин, тийфи васиъи аз муслиминро дар бар мегирифтки ин муслимин мухолифи сиёсатхойи хукумати умавиён ва пас аз онхо буданд ва аз харгуна хамкори бо ин хукуматхо дури мекарданд ва саъй менамуданд ба чанин  низомхои наздик нашаванд ва аз хар нехзатики битавонад хукуматро ба сабки исломий он баргардонад химоят мекарданд. Барои хамин астки аксари бузургон ва бахусус ахли илм аз дасти хукумати дил хуши надоштанд ва дури ва пархез аз онхоро сифориш мекарданд. Хукуматхои золимики бар жойи хукумати шўройи исломий нишаста буданд.

Аммо ,ин жараёни шиъаёни Али екдаст набуданд, дастайи аз онхо будандки худи аиммаи шиъа хам дил хуши аз онхо надоштанд ва дар нахжил балоға ва тақрибан тамоми манобеъи шиъаки вужуд дорад аимма аз дасти ин дастайи бевафо нолиданд. Ин даста, чун хамин аиммаро дар мовқеиятхои хассос рахо мекарданд ва онхоро рад менамуданд ва пуштишонро холи мекарданд ба рофизий маъруф шуданд. Яъни касоники аимма ва рахбарони муслиминро рад карданд.

Ин даста тақрибан хаммаи рахбарони исломро рад карданд ва кори ба рафзи Абу Бакр розиаллоху анху ва Умар розиаллоху анху надорад. Чун, ин калама қабли аз Зайд бин Али розиаллоху анхума бар хаминхо итлоқ мешуд ва собиқаи ин калама ба қабли аз Зайд розиаллоху анху бармегардад. Замоники Зайд розиаллоху анху ба инхо мегуяд шумо биравид ва шумо рофизий хастид мисли ин астки  алъон шумо ба каси бигуйид буру ту хавориж хасти ё муржиъа ё мадхалий хасти. Ин гуруххо қаблан хам вужуд доштанд.

Ин равофиз куллан ақоиди ғуллотро бо худ доштанд.  Аксаран сифотишон хам хамон сифоти мунофиқин ё секулярзадахо будки қаблан дар дарсхойи гузашта ба онхо ишора кардем. Инхо вақти ақоиди ғолий геронаи худишонро мушаххас ва ру мекардан ба каррот аз тарафи худи аиммаи шиъа такфир хам шуданд. Ин бароати аимма ва такфир ва лаъни аиммаи шиъа аз инхо ,дигар аз возихоти торих аст ва каси наметавонад чанин возихотиро инкор кунад воқеияти астки наметавон онро инкор намуд. Касони чун Абу Ханифа рохимахуллох, Молик ва имоми Ахмад рохимахуллох хам инхоро ба нахви такфир карданд ва имоми Шофеъий фақат фирқаи хаттобияро ба унвони шохид қабул надошта аст ва аз имоми Шофеъий нез нақл шудаки гуфта: ман шаходати  пейравони мазохиби исломий жуз фирқаи хаттобияро рад намекунам. Хаттобия машхур буданд.

Ибн Таймия рохимахуллох хам ин тамойизи фохиш бейни шиъа ва ғуллотро мебинад, шиъа ва равофизро мебинад ва дар мовриди ғуллоти қирмитий хам мегуяд:

  «أن كثيرا من الناس لا يعلم باطن حال القرامطة لأنهم إنما يظهرون موالاة آل محمد صلى الله عليه وسلم ولا ريب أن كل مؤمن يجب عليه أن يواليهم وأن اظهروا شيئا من التشيع الباطل الذي يوافقهم عليه الشيعة»،

Бисёри аз мардум ботини холи қуромитаро намедонанд барои инки онон муволоти оли Мухаммадро ошкор мекунанд ва шакки нестки бар хар мўъмини вожиб астки бо онон муволот кунад ва агарчи хам ,чизи аз ташайюъ ботилро ошкор кунандки шиъа бо он мувофиқ хастанд,

، يوافقهم عليه الشيعة.

 Дар инжо возих астки ибни Таймия аз ташайюъи ботили дар баробари шиъа сухбат мекунад,

«التشيع الباطل الذي يوافقهم عليه الشيعة تشیع»

Ботилиро ошкор кунанки шиъа бо он дар мавориди хам мувофиқ хастанд мо хам бо муволоти ахли байт мувофиқем ва хар жойи ва бахусус дар минхожус суннах дар мовриди равофиз сухбат карда манзуриш ғуллоти мунтасиб ба ташайюъ будаки дар осориш возих аст. Возих ва ровшан астки дар мовриди ақоиди чи касони сухбат мекунад ва ақоиди чи касониро нақд мекунад, аммо бисёри аз дустони мо диққати камтари нишон медиханд ва дучори иштибох мешаванд ва каламоти таркибий аз шиъа, рофизий,муртад,мушрик,яхудий ,мажус ,насроний ва ғейрих тўлид кардандки хаммаи мо мебинем ва мешнавем ва бо хамон олудагихоики мумкин аст дар хаммаи фирақи дигар хам вужуд дошта бошад бо хамон олудагихо ба жанг бо асли онхо машғул  мешаванд. Олудаги дар фирақи дигар хам хаст ва қарор нест бо олудаги он фирақ ба асли фирқайи онхо худимонро машғул кунем.

Имруза хам касоники саъй доранд вожаи коммунистхои исломий, социалистхои исломий ва секуляристхои исломий ва ғейрихро тўлид кунанд саъй доранд махлути аз вожаи шиъаи ۱۲ имоми ва вожаи рофизий ,мажус ва ғейрихро тўлид намоянд ва бо ақоиди ғуллот ба шиъаи ۱۲ имоми хамла кунанд.

Вожаи рофизий, мажус ва ғейрихро тўлид намоянд ва бо ақоиди ғуллот ба шиъайи ۱۲ имомий хамла кунанд. Мисли инки каси биёяд бо истефода аз ибороти коммунистхои мусалмон ва бо ақоиди коммунистхо ба ақоиди ислом хамла намояд ё касоники мегуянд секуляристи исломий хастанд, каси биёяд бо ақоиди секуляристи ба ислом хамла кунанд. Ин нихояти душмани, зулм ва беинсофий ва гох метавон гуфт хабосат ва пастий аст.

Баргардем ба каламаи рофизий ,имом Табарий ба сирохат мегуяд : фарзандиш Жаъфар бин Мухаммад Боқир зинда буд гуфтанд Жаъфар  имруз баъди аз падариш имомимон аст у баъди аз падариш шойистатар аст ва аз Зайд бин Али табъияти намекунем ва Зайд имом нест. Зайд хам исми онхоро гузошт рофизий,

،«فسماهم زيد الرافضة»

Имруза онхо хиёл мекунанд касики онхоро гузошта рофиза, Муғийра аст замоники аз у жудо шуданд. Яъни имоми Табарий мегуяд инхо чун аз ғолийи машхур Муғийра бин Саъид жудо шуданд ва Муғийра хам онхоро рофизий номида; пас, касики ин исмро бар руйи онхо гузошта Муғийра аст. Яъни онхо хиёл мекунанд чун аз Муғийра жудо шуданд Муғийра ин исмро руйи онхо гузошта дар холики Зайд ин исмро руйи онхо гузошта буд. Муғийра бин Саъид еки аз хатарноктарин ғуллот буд. Инхо дар асри имоми Табарий чанин бардошти доштанд.

Шиъаёни он замонки дигарон ба онхо мегуфтанд рофизий хиёл мекарданд чанин исмиро Муғийра руйи онхо гузошта аст. Муғийра аввал худишро ноиби Боқир алайхиссалом маърифий кард ва сипас Боқир рохимахуллохро ба хадди худойи расонд ва худишро пайғамбар ва имоми аз тарафи у ба мардум маърифий кард. Ин шахс касонироки аз ин куфриётиш тўвба карданд ва уро рад намуданд рофизий номид. Ба онхо гуфт шумо рофизий хастид ва то асри ибни Таймия хам онхо хиёл мекарданд чун у ба онхо гуфта рофизий ; пас, худиш ин каламаро бароишон тўлид карда аст. Дар хар сурат,хамма медонистандки рофизий яъни касики амиришро ,хизбишро , гурухишро ,хукуматишро танхо мегузорад ва уро рад мекунад холо ,фарқ намекунад ин амир хуб бошад ё бад.

Албатта, дар торих ёфеий хам омада замоники Зайд рохимахуллох қиём кард гурухиш пеши у омада ва ба у гуфтанд: аз Абу Бакр розиаллоху анху ва Умар розиаллоху анху эъломи бароат кун то ба ту байъат бидихем. Гуфт: аз онхо бароат намекунам. Гуфтанд: пас, мо хам  туро рафз мекунем, туро рад мекунем. Зайд гуфт: биравид шумо рофиза хастид.

اذهبوا فأنتم الرافضة[۲۵].

Ба сухани дигар яъни, шумо хамонхои хастидки Жаъфар Содиқро рафз кардид ва холо манам рафз кардид. Зайд аммуйи Жаъфар Содиқ алайхиссалом буд. Яъни ба онхо мегуяд шумо хамон касони хастидки қаблан онхоро хам рафз кардид

فأنتم الرافضة،

Шумо хамон рофизийхо хастид. Мисли инки имруза ба каси бигуйи буру ту хамон мадхалий хасти, ё ту хамон ихвонуш шаятин хасти ё ту хамон салафий хайз ва нифос ва дастшуйи хасти, ту хамон салафий мадхалий хасти ё ту фалони хасти, яъни собиқаш мушаххас аст.

 Аксари уламо ин тарк ва рафзи ахли Куфа аз Зайд бин Али алайхиссаломро иллати ин номгузорий медонанд. Дар холики , ин наметавонад бо воқеиятхои торихий ва ақидатий равофиз аз нигохи зайдийхо ва ончи ин азизон бардошт карданд татбиқ дошта бошад. Мушаххас астки дар замони имоми Зайд алайхиссалом дастаи аз ахли Куфа будандки исми рофиза бар онхо итлоқ шуда чун, худи Зайд рохимахуллох хам шиъа буда аст. Холо инхо кудом даста буданд? Дастаи Абул Хаттоб. Кудом даста буданд касоники Зайд рохимахуллох ба онхо гуфт шумо рофизий хастид? Зайдки худиш шиъа буд. Кудом даста будандки ба онхо гуфт рофизий? Дастаи Абул Хаттоб буданд.   

Хуб, ин Абул Хаттоб кист? Абу Хаттоб еки аз мунофиқин ва рахбарони ғуллот будки ибтидо аз асхоби Жаъфар Содиқ алайхиссалом буд, ва ле пас аз чанди мухимтарин ва хатарноктарин фирқаи ғолияро ташкил дод ;яъни ба гунаики хаммаи фирқахои қабл ва баъди аз худишро тахти шуъои қарор дод ва бисёри аз ғуллот пас аз у ,токунун хам ақоиди худишонро аз у иқтибос карданд. Еки аз бадтарин корохоики Абул Хаттоб ба пейравий аз Муғийра бин Саъад анжом дод, ин будки аходиси бо санади сахих жаъал мекард ва онхоро дар кутуби шиъа ва ба номи аимма рохимахуллох жой медод. Хийли хатарнок аст. Поксози ин ривоятхои дуруғин хануз хам  тамом нушуда аст.

Аиммаи шиъа ,хам Муғийра ва хам Абул Хаттобро такфир карданд ва хатто каси чун Жавод , еки аз аиммаи шиъа рохимахуллох мегуяд : лаънати худованд бар Абул Хаттоб ва асхоби у ва касоники дарбораи лаъни у таваққуф карда ва ё тардид мекунанд. Нигох кунид, ин намунаи аз вокунишхои ин бузургворон дар баробари ин ғуллот ва равофизи такфирий астки иншааллох дар бахси фарқи бейни фирақ, бештар ва ризтар дар ин замина сухбат хохем кард.

Дар хар сурат, медонемки Жаъфар Содиқ алайхиссалом дар соли ۱۱۴ жойи падаришро мегирад ва имом мешавад Зайд бин Али алайхиссалом рохимахуллох хам соли ۱۲۰ қамарий ба нияти инқилоб алайхи низоми бани Умайя вориди Куфа мешавад ва сафари ۱۲۱ қиёмишро шуруъ мекунад. Дар ин сурат, аз замони имомати Жаъфар Содиқ рохимахуллох то қиёми Зайд рохимахуллох хувл ва хуши ۶-۷ сол фосила буда, дуруст аст? Дар ин замон  гурухи Абул Хаттоб байъати чи каси дар гарданиш буда? Барои чи ба Жаъфар Содиқ рохимахуллох байъат надоданд ё байъат доданд ва байъат шикани карданд ва уро рафз намуданд? Бале, инхо қаблан Жаъфар Содиқ рохимахуллохро рафз карданд ва дучори журми рофизагари шуда буданд ; ба хамин далил астки Зайд хам ба онхо мегуяд биравид шумо хамон рофизийхо хастид. Мисли касики қаблан собиқаи чизи дошта ва холоки инро ба хар бахонаи такрор мекунад ба у мегуйид буру бобо, ту хамон фалоний хастики буди ва собиқашро ба у ёдовари мекуни.

Хамон сенориойи рафз ,тарк кардан ва танхо гузоштан рахбарики ахли Куфа дар замони имоми Хусайн ва соири аимма онро анжом дода буданд, дубора дар замони Зайд рохимахуллох хам онро такрор  карданд. ۴۰ хазор ба у байъат доданд аммо ۱۵۰-۱۸۰ нафар ё ۵۰۰ нафар бештар бо у намонданд. Чун ривоятхо мухтилифандки теъдодишон чанд аст, нахоятиш ин андоза шуданд.

Барои хамин замоники Зайд рохимахуллох тир мехурад мегуяд : ” кужост он касики рожеъ ба Абу Бакр ва Умар аз ман пурсиш мекард. Онхо маро ба ин руз ва хол кашиданд”. Дубора нигох мекунем рофиза яъни хамонхоики имомони худишонро дар замонхои хассос ,зарурий ва лозим ба бахонахойи беарзиш тарк мекунанд ва бо тарки аиммаи худишон онхоро ё ба мусолиха ва сукут мекашонанд ва ба залили мекашонанд ё онхоро ба куштан медиханд. Намунахо зиёд буданд.

Аммо, нуктаики жолиб аст бидонид ин каламайи рофиза ба қабли аз ۱۱۹ қамарий ва ۱۲۲ қамарий бармегардадки имоми Зайд рохимахуллох аз он истефода карда аст. Ашшаъбийки дар соли ۱۰۴ қамарий фовт карда ба еки гуфт:

ائتني بشيعي صغير، أخرج لك منه رافضياً كبيراً[۲۶]

 Хуб, у дар соли ۱۰۴ фовт карда ё дар жойи дигари боз, ашшаъбий мегуяд :

أحبب آل محمد ولا تكن رافضياً*وأثبت وعيد الله، ولا تكن مرجئياً. [۲۷]

Оли Мухаммадро дуст дошта бош аммо рофизий набош. Ваъийдхои аллохро хам барои худит собит кун аммо муржиъа набош.

Аммо, боз мазид бар ин шавохиди торихий нишон медихандки ин калама куллан ба хамон дахахои аввалияйи садрил ислом ва қабли аз соли ۱۰۰ қамарий хам бармегардад. Имоми Байхақий мегуяд: замоники Фараздақ  шоири машхури араб асри Умавий абёти машхуришро дар замони вуруди Зайнил Обидин рохимахуллох суруд, Абдулмалик бин Марвонки дар соли ۸۶ қамарий фовт карда ба у мегуяд:

أرافضيٌ أنتَ يافَرَزْدَق؟![۲۸]

Рофизий шуди Фараздақ? Ту рофизий хасти? Ин марбут ба Абдулмалик ибни Марвор астки дар соли ۸۶ қамарий фовт карда. Пас,нишон медихадки собиқаи ин калама ба хийли қабл аз он бармегардад.

Дар хар сурат, возих ва ровшан астки ин каламаи рофизий ба чандин даха қабли аз достони имоми Зайд рохимахуллох ва Муғийра бин Саъад  ғолийи машхур бармегардад ва собиқаи қабли дошта аст.

Аммо, ин лақаб дар манобеъи торихий худ шиъаён хам боз ба вақоъйии бармегардадки ба жанги жамал марбут мешавад ва мо метавонем дар бозгуйи вақойиъ марбу ба жанги жамал чанин чизиро мушохада кунемки Муовия назди он иддаки аз жанги жамал солим монда буданд ва назди у рафта буданд, чун хаммаки ба Мадина барнагаштанд хийли аз онхо аз жанги жамал фарор карданд ва пеши Муовия рафтанд. Рахбариятишонро Марвон ибни Хакам бар ухда дошт, Муовия тейи номайи ба Амру Ос мегуяд:

: أما بعد، فأنه كان من أمر علي وطلحه والزبير ما قد بلغك وقد سقط إلينا مروان بن الحكم في رافضة أهل البصرة ووفداً علينا جرير بن عبدالله في بيعة علی.[۲۹]في رافضة أهل البصرة ؛

Яъни аз рофизаи ахли Басра сухбат мекунад.

Дар инжо ,возих астки рофиза касони хастандки Алиро рафз карданд, Алиро тарк карданд ва ба Муовия пейвастанд. Ба хамин далил астки ,дар хамин даст аз манобеъ, Муовия бо хиёли рохат мегуяд касоники дўври бари Алиро гирифтанд рофизийхойи аз Хижоз, Яман, Басра ва Куфа хастанд :

إن علي بن أبي طالب قد أجتمع إليه رافضة أهل الحجاز وأهل اليمن والبصرة والكوفه وقد وجه إلينا رسوله جرير بن عبدالله ولم أجبه.[۳۰]

Хуб, мегуяд  рофизаи гужо? Рофизату ахли Хижоз ва ахли Яман ва Басра ва Куфа. Ин бахши аз собиқаи торихий ин калама астки возих нишон медихад ин калама собиқаи қадимийтар аз сухани имоми Зайд рохимахуллох дорад. Аммо ,агар ин таърифи зайдихоро аз равофиз ( рафз ) бипазирем, бояд инро хам қабул кунемки зайдихо тамоми мазохиби дигарро рофизий медонанд фарқи намекунад кудом мазхаб бошанд.

Ахмадул Мутарзо дар шархил азхар мегуяд: равофиз қовми мушаххаси хастандки аз ташайюъ жудо шуданд ва инхо Абул Хаттоб ва асхобиш хастандки Зайдро рафз карданд ва имоматишро напазирофтанд. Диққат кунид дустон ,бибинид манобеъи торихий чи ба мо мегуяд. Ахмадул Мутарзо идома медихад:  дар ин сурат, дар нигохи зайдихо аррофиза яъни хар касики бо аиммаи зайдики аз итрати пок хастанд буғзи дошта бошад ва фарқи надорад чи каси бошад, еки бошадки худишро мисли ғуллот ё имомия ё исмоилия шиъа меномад ё хар каси дигари бошад.

سواء كان من المتسمين بالتشيع مثل الغلاة والامامية والاسماعيلية أو من غيرهم.[۳۱]

Дар ин сурат, дар нигохи зайдихо хар каси имомати Зайдро рад кунад рофизий аст.

Рафз дар инжо яъни : ругардони, рад кардан , сарпичи, худдори кардан. Арровафиз хам дар инжо яъни : сарбозхоики рахбари худишонро тарк карданд ва ба у пушт намуданд. Хар ек аз инхоро рофизий хам мегуянд.

Достони имом Шофеъий дар Яман метавонад кўмаки хуби барои тасаввури зайдихо аз рофизий будан дошта бошад. Яъни метавонад тасаввури хуби ба мо бидихад ва воқеиятхоро ба мо нишон дихад. Замоники имоми Шофеъий рохимахуллох ба Яман сафар мекунад зайдихои онжоки худишонро шиъа медонистанд ба имоми Шофеъий ва ахли у мегуфтанд шумо рофизий хастид. Албатта , фақат Шофеъий рохимахуллохро рофизий намегуфтанд балки , соири мазохиб ва фирақи кунуний маъруф ба ахли суннатро хам боз рофизий мегуфтанд. Чун, тамоми ин фирақ аз ахли байт росулуллох саллаллоху алайхи васаллам химоят мекарданд. Ин байт мансуб аст ба Шофеъийки гуфта :

إن كـان رَفْـضاً حُـبُّ آلِ مـحـمـدٍ فـلْـيَـشْـهَـدِ الـثـقلانِ أنّي رافـضـي [32]

Дар инжо ровшан астки мушкил бар сари рафзи Абу Бакр ва Умар розиаллоху анхума нест, чун Шофеъий рохимахуллох хам хамон дидгохи онхоро дар мовриди Абу Бакр ва Умар розиаллоху анхума дорад ва дошт ; балки ,мушкил дар инжо бар сари баёни хақиқати дигари астки аслан иртиботи ба Абу Бакр ва Умар розиаллоху анхума надорад. Рофизий будани кори ба рафз кардани ин ду шахсият надорад. Дустон, диққат кунид рофизий будан кори ба рафзи ин ду шахсият надорад, метавонад хар каси бошадки аз амириш ва рахбариш сарпичи кунад. Шофеъий рохимахуллох ровшан мекунадки онхо матлабро иштибохий фахмиданд ва бо ровшангарихоики дар фарқи бейни рофизийхо ва мухиббони собит қадам ва воқеий ахли байт ироа медихад боис мешавадки хийли аз мардуми шиъа мазхаби зайди, мазхаби уро қабул кунанд ва алъон хам мебинемки аксарияти қотиъи Яманийхо ,Шофеъий мазхаб хастанд.

 Замоники мазохиби фиқхий тадвин шуданд ва мазохиб ба вужуд омаданд шиъаёни Али хам чанд даста шуданд, ва хамин равофиз хам барои худишон ба садхо фирқа тақсим шудан ва ақоиди мухталиф ва мутанаввиъро барои худишон тўлид карданд ва хатто масоили фиқхий хоссиро хам барои худишон ба вужуд оварданд, ва чун инхо замина бароишон боз буд.

Гуфтемки мунофиқин ва секулярзадахо замоники куфри худишонро ошкор мекунанд ва дар қолиби хамин ғуллот худишонро нишон медиханд ё ошкори ошкор мешаванд ба хотири халаи қудрат аст. Халаи қудрат дар хамин замон ба вужуд меояд махсусан бейни Умавиён ва Аббосиён ва инхо ибрози вужуд мекунанд ва хадиссози мекунанд ва кор ба жойи кашида шудки мардумро ба рофизийгари хам ташвиқ мекарданд ва барои ташвиқ ба рофизийгари хадис ва ривоят хам месохтанд.

فقال أبو جعفر علیه السلام بيده إلى صدره: وأنا من الرافضة،

Ривоятхо аз инхо хийли зиёд аст.

Ба далили инки шиъаёни ۱۲ имоми хам аз қудрати хукуматий махрум буданд ва инхо аз каси тарс ва вохимаи надоштанд то жойики тавонистанд дар кутуби шиъахои ۱۲ имоми дахл ва тасарруф карданд. Нусха бардори мекарданд, дар нусхахо дасткори менамуданд бидуни инки каси бифахмад ва хамин нусхахоро  мисли алъон набудки интернетро серж куни ва аслишро бифахми ва хамин нусхахойи дасткори шудароки нусха бардори мекарданд ва аз руйи он менавиштанд инхоро ба шахрхои мухталиф ва дурдасти мефристоданд ва хамин боиси ворид шудани ривоятхойи ғалат дар миёни ин кутуби шиъа шудаки токунун хам машғуб полуфтани ин ривоятхо хастанд ва хануз хам машғуланд ва хануз хам натавонистанд онро тамом кунанд. Хуб, ин дахл ва тасарруфи инхоки бар каси пушида нест ва инхо ба рохати метавонистанд шиъаёнро фариб диханд : Шарик ибни Абдуллох аннахъийки қози ,олим, фақих ва мухаддиси шиъайи маъруфи буд дар мовриди инхо мегуяд :

«إحمِل (أي الحديث) عن كل من لقيت إلا الرافضة، فإنهم يضعون الحديث و يتخذونه ديناً».[۳۳]

Ин еки шиъа астки дар мовриди рофиза сухбат мекунад. Хуб, хамин ,ғуллот, хамин равофизики ақоиди ғуллотиро мисли Абул Хаттоб будан ,гуфтем идома дихандагони Абул Хаттоб буданд. Худитон биравид тахқиқоти бештари анжом дихид ,иншааллох дар дарси баъдий дар мовриди фирақи бейни фирақ ,бештар дар мовриди ин шахс ва тахриботиш сухбат хохем кард. Биравид сухбат кунид. Инхо сифориш хам мекардандки бояд рофизий шавид ва рофизий будан хам хуб аст ва хатто ривоятхойи хам сохтанд дар мадхи рофизийгари. Тамоми ривоятхоики ба мадх ва ситойиш равофиз дар манобеъи шиъа омада ,тавассути касони сохта шудаки заиф хастанд ва санади заифи доранд ва наметавон ба онхо истинод карданд. Мисли тамоми ривоятхои заифи соири фирақи маъруф ба ахли суннат.

Бар ин асос, хамчунонки фирақи маъруф ба ахли суннат аз дастбурд ,дасткори ва тўлиди аходиси дуруғин ва гуруххойи ғуллот дар амон набуда ва хамин алъон хам нестанд, шиъаёни ۱۲ имоми хам бештар дар муъаррази чанин беморихои қарор гирифтанд. Чун ,камтар аз соири фирақ аз қудрати хукумати бархурдор буданд. Алъон ,худи мо мебинемки бовархо ва рафторхои аксари ханафийхо ,шофеъийхо ,моликийхо ,ханбалийхо ва хатто хавориж хам бо бовархо ва рафторхо ва дастуроти имомони сармазхабишон хам тафовутхойи фохиший дорад. Холо ,еки камтар ва еки пештар ; аммо ,ихтилофи ек пейру бо сармазхабиш гох ба хадди астки хиёл мекуни инхо ду мазхаби жудогона хастанд ва ду масири жудогонаро тей мекунанд.

Хар чи ин мазохиб аз неъмати қудрати хукумати махрумтар мешаванд ва қонуни шариат бар асоси мазхаби онхо пиёда намешавад ба хамон мезон гуруххо ва ахзоби фосид ва ақоиди фосиди бештари дар бейни онхо ба вужуд меояд ва рушд мекунад. Чизики дар ин чанд солаи ахир хам ба далили қудратгири секуляристхои кофар ва муртад дар сарзаминхои мусалмоннишин шохиди он буда ва хастем. Ва танхо чизики метавонад дар холати изтирори нопокихоро камтар кунад қудрати хукумати бар асоси хамон мазхаб астки хамон мантақа бар он мазхаб аст ва дар холати оддий он танхо чизики метавонад кулли муслиминро аз шарри тамоми нопокихо халос кунад, ташкили шўрои улил амри астки уммати вохидийро ба вужуд меоварадки , аз ин уммат хам ижмоъи вохидий берун меояд ва муслимин дубора аз жубиёрхои заиф ва пароканда ба рудхонахоки баъзи аз онхо ба хушукзорхо ва ба сарзаминхои лам юзро мунтахий мешаванд ва дар замин фуру мераванд халос пейдо мекунанд ва дубора ба рудхонаи хурушон ва дарёйи ислом бармегарданд ва аз ширки фирқагаройи ва аз шарри ширки тафарруқ ва соири беморихоики маншаъи аксарияти онхо ба зухури мунофиқин ва куффори ошкор бармегардад халос мешаванд. Набуди хукумати исломий ва зухури инхо мусибатхоиро ба бор овардаки наметавон онхоро дар торих инкор кард.

Хуб ,холо бо ин тўвзихот ба назари шумо дар миёни тамоми гуруххо ,мазхабхо ва хукуматхо рофизий вужуд надорад? Чиро ,хаст. Хар касики ба рахбариш пушт кунад ва рахоиш кунад рофизий аст. Холо мехохад шофеъий бошад ё ханафий ё ۱۲ имоми салафий ё хар фирқаи исломий ва ё хатто дар миёни хар ек аз куффори ошкор ва хатто пинхон хам бошад . фарқ надорад инки ба рахбариш пушт мекунад ек мусалмон аст ё ек коммунист ,дар хар сурат, ек рофизий аст. Имруза ,коммунистхо аз каламаи опортонист истефода мекунандки хамон маъни рофизийро медихад. Чигуна қаблан гуфтемки дар дўврахои зандиқ хамон маъни мунофиқинро медод ва имруза секулярзадахо маъни мунофиқинро медихад, калама ба рузи он хамин аст. Секуляризм маъни мушрикинро медихад. Имруза хам , коммунистхо аз каламаи опортонист истефода мекунандки хамон маъни рофизийро медихад ва либиролистхо яъни секуляристхои либирал хам ба равофизи худишон мегуянд опозицион. Нигох кунид, каламаи имрузини он чист ? Зайд рохимахуллох онхоироки пушт карданд ва уро рад намуданд ,инхоро рофизий мегуяд. Муғийра бин Саъид , ек ғолийки уро хам такфир карданд ,онхоики ба у пушт карданд ва уро рад намудандро боз рофизий мегуяд. Дидемки то замони Табарий хам рохимахуллох хамон шиъаён хиёл мекарданд инро Муғийра бин Саъид дуруст карда аст. Пас, рофизий, опортонист ва опозицион каламаи нестки мухтасси ек мазхаб ё хатто дини хосси бошад. Умидворамки хуб матлабро гирифта бошид ва мутаважжих шуда бошид, чун матлаб хийли мухим аст ва хийли хам аз он суистефода мешавад.

Умидворамки муслимин дубоа ба хамон шинохти гузаштагони солихи худишон баргарданд ва мутаносиб бо ниёзхои руз ва вазъи мовжудишон бо чироғи илм ,шинохт ва огохий ба пеш бираванд ва ижоза надиханд дигарон аз жахолатишон суистефода  кунанд.

۴-Салом ,қиёс яъни чи?

Қиёс яъни ду чизро бо хам бисанжи, онхоро бо хам муқойиса куни. Яъни истихрожи хукми аз хукми дигари. Яъни агар ду мовзуъ дар ек хукми муштарак буданд хукм аз еки ба он еки хам сироят пейдо мекунад. Мегуйи ин хам мисли он аст пас, хукмишон еки аст. Масалан шароби ангур маст мекунад харом аст, арақ ва соири маст кунандахои имрузи хам хамон корро мекунанд. Пас, хукми хаммаи онхо мисли хам аст. Албатта, дустон саъй кунид суъолотироки ба ман медихид суъолоти фиқхий ғейри муртабитро бигузорид барои ек вақтики жаласаи мо тамом мешавад ва чизхоики марбут ба дарсимон астро ироя дихид. Жазакумуллоху хойрон.

۵-Имоми Аъзам гуфта шиъахо ва суфийхо муртад хастанд шумо онро қабул надорид ?

Дусти геромий ,имоми ханафий рохимахуллох чанд китоб ба ишон мансуб аст мисли : ۱- фиқхул акбар . ۲- фиқхул абсот. ۳- олим ва мутааллим .۴- аррадду алал қодария . ۵- алвасиях ва чизхои дигари хам шояд бошад. Холо, дар кудом китобиш чанин фотвойи дода аст ? шогирдони махсуси у хамки мисли Абу Юсуф рохимахуллох ва амсолихим инхо хам барои худишон осори доранд. Кужост? Ин кужост ? ин хукмиш кужост? Хуб ,нест. Пас. Холоки нест. Холо агар бар фарзи махол хам хаст ту бояд мушаххас куни кудом тоифа ва гурух аз ғуллоти шиъаро манзуриш буда ? чун бидуни истисноъ хар тоифаи аз ғуллот мунтасиб ба шиъаки тавассути имомони фирақи маъруф ба ахли суннат такфир шуданд,қабли аз он тавассути аимма ва имомони мовриди пазириши шиъа такфир шудан ва хатто шадидтар хам бо онхо бархурд шуда аст ва ривоятхойи хийли пештари хам дар мовриди онхо вужуд дорад. Мушаххас кун дақиқан манзуриш чист? Кудом гурух аст?

Ба дунболи ин ,бояд мушаххас куни далоилишон дар такфири ин гурухи хос ва мушаххас чи буда аст? Чун ,имоми Шофеъий рохимахуллох мегуяд :

«لیس لأحد دون رسول الله صلی الله علیه وسلم الا بالاستدلال».

Ғейри аз росулуллох саллаллоху алайхи васаллам хеч шахси дигари хақ надорад бидуни ирояйи далил назар бидихад.

Яъни эътибори шаръий фатво ва назари ашхос танхо мубтанийи бар далоил ва истидлол аст на худи ашхос ; ва баъди аз росулуллох саллаллоху алайхи васаллам хеч шахси чанон жойгохи надорад ва нахохад доштки шахсиятиш пуштивонаи сихати назаротиш бошад. Мо тобеъи назарот ва далоили ин азизон ва олимони омил хастем на тобеъи шахсияти онхо ва исм ва расми ин бузургворон. Худишон хам хаминро хостанд ва хаминро таблиғ карданд. Худованд хаммаи онхоро рахмат кунад.

Мо бо шинохтики аз ин имоми бузургвор ва соири аимма дорам харгиз надидамки ин имоми бузургвор кулли шиъаён ё кулли суфийхоро такфир карда бошад. Бидуни шак, ин иддаойи шумо иттихоми бузурги ба ин имоми бузург астки бояд онро собит кунид. Шумо муддаи чанин иттихоми хастид ва бояд бо далоил ва мадорики ошкор онро собит ва ровшан кунид, ин вазифаи шумост

«الْبَيِّنَةُ عَلَى الْمُدَّعِي، وَالْيَمِينُ عَلَى مَنْ أَنْكَرَ».

Имоми Абу Ханифа рохимахуллох еки аз навобиғи рузгор ва еки аз бузургтарин уламои будки дар жаласоти мухтилифиш мунозироти бо хавориж дошт ва хатто ба ин манзур сафархои хам ба Басра кард. Имоми Абу Ханифа рохимахуллох ба сирохат мегуфтки такфири ахли қибла жоиз нест :

لا نکفر احدا من اهل القبله بذنب مالم یستحله»؛

Мо хес каси аз ахли қибларо ба сабаби гунох ва маъсияти он такфир намекунем то замоники онро халол надонад”.

Аммо , инро хам бидонидки имоми Абу Ханифа рохимахуллох, ин олими омилун, хийли мухим аст олимун омилун, каси будки аз тамоми нехзатхои шиъайи хукумати моврусий бани Умайя ва бани Аббос химоят кард. Ишон хилофатро моврусий намедонист балки , мўътақид буд бояд ба сабки исломий ва шўрои он баргардад ва аз миёни наводгони Али ва Фотума еки интихоб шавад ва қиёми алайхи имоми жоирро вожиб медонист. Барои хамин, фатво ба хуруж ва қиёми мусаллахона алайхи ин хукуматхои золимро содир мекунад ва аланан аз қиёми Зайд бин Али шиъа химоят ва пуштибоний мекунад ва хатто ,барояш кўмаки моддий хам мефристод ва мегуяд агар медонистам касоники бо ишон хастанд мисли Хусайн розиаллоху анху уро рахо намекунанд ман хам бо у қиём мекардам. Яъни инро хам медонист касоники бо у хастанд мисли Хусайн уро рахо мекунанд ва ле ба у кўмаки моддий мефристод. Иллати зиндоний шуданиш хам хамин андишахои инқилобий у барои бозгардондани хукумати исломий ва интихоби шахси аз қурайш ва хонуводаи Али ва дури аз дам ва дастгохи ва хокимияти будки онро шаръий намедонистки дар хамин зиндон хам уро масмум мекунанд ва жонишро барои исботи ақоидиш медихад ва бо жониш ба хаққонияти рохиш шохидий ва гувохий медихад. Имоми Абу Ханифа рохимахуллох олими омили будки аз бисёри аз иттихомотики ба у ворид мекунанд бари аст.

۶-Ассаламу алайкум, иллати асосий хокимият пейдо кардани муртаддин бар муслимин чист?

Ба сурати мухтасар метавон гуфт аз мухимтарин илали тасаллути муртаддин бар муслимин :

Еки набуди хукумати исломий ,қудрати хукумати исломий астки халаи қудрати бузурги ижод карда ва бузургтарин фурсат барои зухури муртаддин дар тули торих буда аст.

Еки дигар аз илали худи мардумандки ба бемори ширк олуди тафарруқ мубтало шуданд. Намебинид пас аз қарнхо хануз хам екдигарро мекушанд? Намебинид пас аз қарнхо хануз хам бейни хам куштор доранд ? инхо гунохкоранд ва муртакиби бадтарин гунохон яъни тафарруқ ва адами қудрат шуданд. Залили ва сусти шуданд ва наметавонанд аз тариқи шўро бо хам вахдат пейдо кунанд ва руйи нуқоти муштарак ва манофеъи муштараки шаръийшон ташкили қудрати вохидий бидиханд. Барои хамин астки беубухати ва сусти ва залили онхоро дар баробари муртаддини муттахид, хаминтури қарор дода ва хокимияти муртаддини муттахид мисли азоби бар онхо идома пейдо мекунад то замони онхо дар ин вазиъат бошанд ва худишонро ислох накунанд ва дар масири сахих касби қудрат қарор нагиранд, ин мусибат хаминтури идома пейдо хохад кард. Валжазаъу мин жинсил амал.

Еки дигар аз илали ба пуштибоний бедариғ ва бесобиқаи куффори ошкор бахусус куффори ошкори хорижийки дар қолиби қудратхои секуляристи жахоний намуд пейдо карданд аз муртаддин аст.

۷-Салом,ридда хадди аз худуди шаръий аст ё еки аз таъзироти хукумати?

Бо инки дар ридда мужозоти мужрим кушта шудан ва марг аст ва каси дар он шак ва ихтилофи надорад аммо, иддаи аз уламо бар ин боварандки ридда бо инки хукмиш марг аст аммо ,хадди аз худуди шаръий нест балки , новъи таъзир аст ; аммо раъйи ғолиб бар ин астки ин хукм хадди аз худуди шаръий аст ва худуди бар ۷ бахш хастандки жихати мухофизат заруриёти зиндаги дунёвий ижро мешаванд:

۱-Ижрои хадди ридда ва муртаддин барои мухофизат аз қонуни шариати аллох ва қудрати ижрои он дар жомеъа ва мухофизат аз саломати иймонийи муслимин.

۲-Ижрои хадди қисос барои мухофизат аз жони инсонхо.

۳-Ижрои хадди зино барои жиловгирий аз фахшо ва мухофизат аз насл.

۴-Ижрои хадди тухмат задан ( алқозфу ) барои мухофизат аз номус ва обру.

۵-Ижрои хадди маст кунанда ва аз хушбарандахо барои мухофизат аз ақл ва саломати фикрий жомеъа.

۶-Ижрои хадди сирқат ва дузди ( ассариқоту ) барои мухофизат аз мол ва сирват.

۷-Ижрои хадди гарданагирий ( алхарробату ) барои мухофизат аз жон ва мол.

Дар ин сурат метавон гуфтки ридда хам хадди аз худуди шаръий астки мутаносиб бо мезони қудрати хукумати исломий ё мезони қудрати жамоатхои исломий агар хукумати исломий надошта бошем ва бар асоси ташхис ва раъйи амир ва рахбари муслимин дар замон ва макон ва мовқеиятхои муносибки ишон ташхис доданд ба ижро дармеояд. Хийли мухим аст дар ижрои хадди муртад ба раъйи рахбар, мовқеияти ва зуруфики ташхис доданд диққат шавад.

۸-Салом, ин муртади фитрий ва миллий чист бародар ? мо нафахмидем ин аз кужо омада ва фарқишон бо хам чист?

Ин аз фиқхи шиъа омада, онхо мегуянд муртад ду новъ аст: муртади фитрий, каси астки еки аз падар ё модариш ё хар ду дар холи инъиқоди нутфаи у ё хенгоми вилодати у мусалмон буда бошанд ва ин шахс баъди аз булуғиш изхори ислом кунад ва ба дунболи он аз ислом хориж шавад. Ин муртади фитрий аст. Муртади миллий хам каси астки падар  ва модариш дар холи инъиқоди нутфаи у кофар бошанд ва ин шахс баъди аз булуғиш изхори куфр намояд ва баъдан ислом биёварад ва сипас аз ислом баргардад ва изхори куфр кунад, масалан ек яхудий, мусалмон шавад баъад дубора яхудий шавад. Хуб, ба ин муртади миллий мегуянд.

Фарқишон дар ин астки назди шиъа ба он мусалмонзодаики муртад шуда ва ба вау мегуянд муртади фитрий тўвбаш ба хисоби зохир ва дар дунё қабул нест ва бояд кушта шавад ( хар чанд мумкин аст назди худо пазирофта хам шавад ) аммо тўвбаи муртади миллий ё кофарзода пазирофта мешавад. Фарқишон дар хамин аст.

۹-Агар каси нисбат ба мужозот ва куштани шахси муртад инкор дошта бошад ва онро инкор кунад хукмиш чист?

Агар шахс бидуни хеч шак ва шубхаи тавассути қуззоти мутахассис ва аз конолхои чохоргона, филтерхойи чохоргона рад шуда бошад ва шахс яқин дошта бошад ва барояш маълум ва мушаххас шуда бошадки фалоний бар асоси шариати аллох муртад аст аммо, амдан ва бо мейли худ онро инкор кунад, диққат кунид ба каламот ,хуб диққат кунид : огохона ,амдан ва бо мейли худ онро инкор кунад, хукмиш мисли каси астки еки аз ахкоми аллохро инкор карда аст. Ибни Хазми андалусий рохимахуллох мегуяд : “аз куфрхои сарих ва ошкор инки, ақидат ингуна бошад ё гумон барики мешавад хукми вожиб куштани муртадро бар кофарики медони муртад шуда аст таътил куни. Сипас ба ин хам қонеъ набоши балки , бар у намоз хам бихони ва барояш дуойи бахшиш  ва мағфират намойи дар холики медони чанин шахси кофар аст”. Хуб, ин хол ва вазъи аксари уламои суъ, муллохои дин фуруш ва хоин ва виъозус салотин астки ба каррот намунахоишро дидаем.

۱۰-Салом, чиро имоми Али алайхиссалом дар жанг бо муртаддин ба хамрохи соири хулофо ширкат накарда аст?

Чиро? Али розиаллоху анху хам мисли соири сахоба дар жанг бо муртаддин мушорикат кард ва канизи аз афроди асир шудаи бани ханифа хам ба у расидаки аз у сохиби фарзанди ба номи

Мухаммад ханафия шуд. Дуруст аст ё на? Ин нишон медихадки Али розиаллоху анху хам бо соири сахоба розиаллоху анхум дар жанг бо муртаддин хам раъй буда ва аз дидгохи Али розиаллоху анху , жанг бо ин жибхаи муртаддин дуруст буда ва агар дуруст намебуд, бидуни шак Али розиаллоху анху дар чанин жанг ширкат намекард.

۱۱-Салом, ман ек шиъайи Али хастам ва аз ғуллот безор хастам, фарқ намекунад аз миёни шиъа бошанд ё аз миёни ахли суннат. Ман дарсхои шуморо дунбол кардам , ман шанидамки доиш хаммаи тавоифи шиъа ва суннийхои Эронро мунтасиб ба ислом медонанд на ахли ислом. Аммо ,барои ғейри шиъаён узрхои меоварад аммо барои шиъаён намеоварад, оё ин ек бом ва ду хаво нест?

Хуб, бале, ту жузваики марказул бухус ва диросати довла тахти унвони хукми шаръ дар мовриди тавоифи шиъа фикр кунам дар тири ۹۶ нашр дода буд омадаки : ” тавоифи шиъа ба ислом ” мунтасиб ” хастанд ва ба ла илаха иллаллох нутқ мекунанд ва намоз мехонанд ва закот медиханд ва дар рамазон руза мегиранд ва хаж мекунанд ” хуб, ба ин далоилики гуфта буд анжом медихад гуфта буд инхо тавоифи шиъа ба ислом ” мунтасиб ” хастанд. Девони расонаи довла хам дар хафтаномаи набаъ , дар чанд руз гузашта фикр кунам дар шумора ۱۱۳ ки дар  деймохи ۱۳۹۶ буд, тейи баёнияйи тахти унвони ” эй ахли Эрон ба дастовиз мохкам чанг  занид “, боз дар мовриди ханафихо ва шофеъийхо ва дар кул хаммаи фирақи маъруф ба ахли суннати Эрон, инхоро тахти унвони ” мунтасибини ” ба ислом ва суннат ном мебурд ва мегуяд: чи манотиқики шиъаёни рофизий ва мушрик сокинанд ва чи манотиқики дар он ” мунтасибини” ба ислом ва суннат ( ахли суннат) сукунат мекунанд”. Банда худойики таржума карда дохили парантез невишта ахли суннат.

Яъни аз нигохи ин бародарони мо , тамоми тавоифи шиъа ” мунтасиби” ба ислом хастанд, дар холики мо хийли аз онхоро ғуллот медонем. Хуб, аз нигохи инхо тамоми тавоифи шиъа ” мунтасиби ” ба ислом хастанд ва фирақи маъруф ба ахли суннати Эрон боз “мунтасиб” ба ислом ва суннат хастанд на ахли ислом ва на ахли суннат. Чун ахли Эрон чизи аст ва ахли суннат ва ахли ислом чизи дигари хастанд. Касоники ин каламотро ба кор мебаранд афроди оддий нестанд, медонанд каламотиро кужо қарор диханд. Вақтики мегуйи ахли Эрон фарқ мекунад, дуруст аст? Ва вақтики мегуйи мунтасибин ба ислом ва суннат ё мунтасиб ба ислом фарқ мекунад бо ахли ислом. Хуб, дар ин нигариши инхо мунтасиб ба ислом ва суннат хастанд на ахли он, ва ек шофеъий бо ек шиъайи ۱۲ имомий бо ек ханафий ,салафий ва ихвоний ва ғейрих инхо бо хам бароишон фарқи надорад хаммаги ” мунтасиби” ба ислом ва суннат хастанд на ахли он.

“мунтасиб” яъни ,нисбат дода шуда. Алъон ин эхтимол хастки дуруст бошад ё ғалат. Ва дар мавориди бо тахқиқ ва пижухиши дақиқтар эхтимоли иштибох будани ин интисоб бештар мешавад. Яъни вақтики нисбат дода шуда аст ек шакки дар он хастки дуруст аст ё ғалат?

Аммо,ахл яъни ,шак ва гумони дар он нест ва маъмулан ба маъни муқим ва сокин меояд. Хуб, ба маъни хонувода меояд, ба маъни сазовор, шойиста:

Сокин,муқим мисли инки :

«وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِیمُ رَبِّ اجْعَلْ هَذَا بَلَداً آمِناً وَارْزُقْ أَهْلَهُ مِنَ الثَّمَرَاتِ مَنْ آمَنَ مِنْهُم بِاللّهِ وَالْیَوْمِ الآخِرِ» (بقره/آیه ۱۲۶)،

Онгохроки Иброхим гуфт: худойи ман! Ин ( сарзамин)ро шахри пур аз амн ва амони гардон, ва ахли онро касоники аз ишон ба худо ва рузи қиёмат иймон оварда бошанд аз мевахо рузишон расон ва бахрамандишон гардон.

وَارْزُقْ أَهْلَهُ،

Яъни сокин, моли ин шахр.

Ё дар мовриди хонувода мегуяд, ахл ба маъни хонувода хам хаст:

«إِذْ قَالَ مُوسَى لِأَهْلِهِ إِنِّی آنَسْتُ نَاراً» (نمل/ آیه ۷)

Замонироки Мусо ба хонуводаш гуфт: ман оташи мебинам.

Ахл масалан : ахли ислом —-муслимин, касоники дохили ислом сокин шудандки сарзамини махалли сукунатишон хам дорул ислом аст ; дуруст аст? Ахли ислом ,муслимин хастанд. Сарзаминишон хам дорул ислом аст. Ё мегуйи ахли куфр — кофарон,  касоники дар куфр сокин ва муқим шудандки ба сарзаминишон хам мегуянд дорул куфр. Ахли ридда —- муртаддин ,касоники дар ридда сокин шуданд, ахли зимма —- касоники шойистаги зиммий будан хастанд ё мардумони зиммий. Ахли суннат хам —- муқимини суннат, сокинини суннат, касоники бо суннат шинохта мешаванд ва мувофиқи он хастанд.

Дар ин маворид шак ва гумони нест. Ту мутмаинники алъон инжо сокин хасти ва ахли инжо ё ахли фалон жо хасти. Шакки надори? Дори? Надори? Шак хам надорики хамсарит, бародарит ва хохарит жузви хонуводат хастанд. Ахли ту хастанд.

Хуб ,холоки хамма ” мунтасиб” ба ислом хастанд ва фарқи бейни тавоифи шиъа бо шофеъийхо ва ханафийхо ва ғейрих нест ; дар ин сурат, бояд барои такфири онхо хам ба сурати ексон бо ишон бархурд шавад. Хар чи боис мешавад ек ханафий ё шофеъий дар ислом боқий бимонад хамон чизхо хам боис мешаванд ек шиъайи ۱۲ имомий дар ислом боқий бимонад. Агар барои ек ханафий ё шофеъий ва салафий ва ғейрих узри вужуд дорад,барои инхо хам вужуд дорад, барои шиъайи ۱۲ имомий хам вужуд дорад. Агар бояд барои ек шахс аз фирқаи маъруф ба ахли суннат чохор мархала, чохор филтер ва қозиёни мутахассис гузошта шавад то олудаги шахс ташхис дода шавад барои ек шиъайи ۱۲ имомий хам бояд гузошта шавад. Дар воқеъ ,тибқи хамин хукм довла бояд бо кулли ахли қиблаки ” мунтасиби” ба ислом хастанд ба ексон бархурд кард. Алъон агар мебинемки дар ин баёнияхо тазоди дида мешавад ё мушкилоти дида мешавад эхтимол медихем шояд диққати бештари накарданд ва иштибох карданд ё мумкин аст далоили дигари дошта бошадки мо намедонем.

۱۲-Шумо чиро аз манобеъи шиъайи далил меоварид ва раъйи онхоро хам баён мекунид ?

Чун ,бузургони дин хар жо лозим буда аз онхо далил оварданд. Ба унвони мисол, имоми ибни Хазм рохимахуллох мегуяд :

«اتّفق جَمِيع أهل السّنة وَجَمِيع المرجئة وَجَمِيع الشِّيعَة وَجَمِيع الْخَوَارِج على وجوب الْإِمَامَة».[۳۴]

Ба унвони намуна мегуям: жамиъи ахли суннат, жамиъи муржиъа, жамиъи шиъа ва жамиъи хаворижро хам меоварад яъни, хаммаи ахли суннат ,хаммаи муржиъа, хаммаи шиъа ва хаммаи хавориж бар вужуби имомат иттифоқ намуданд. Намуна дар ин замина зиёд аст. Дар инжо агар диққат кунид аз каламаи шиъа истефода шуда на равофиз ва ё ғуллот. Ман хам аз шиъа далил овардам на аз равофиз ё ғуллот. Шиъа хамки торихиш мушаххас аст ва фирқаи аст монанди тамоми фирақи дигар.

Ин ек тарафишки шиъа хам фирқаи аст монанди тамоми фирақи дигар, бо ин вужуд мебинемки дар қуръон хам харфи хақ ба забони хар каси баён шуда аллох таоло онро баён карда аст. Мухим нест ин харф хақро фиръавн гуфта бошад ё еки дигар аз куффор ё хатто шайтон гуфта бошад. Мухим ин астки харфи хақро гуфта аст. Хамон достони Абу Хурайра ва шайтон машхур астки гуфт ин каламотро ба ту ёд медихамки бигуйи ва шайтон ба ту наздик намешавад. Пайғамбар саллаллоху алайхи васаллам гуфт:

صَدَقَهُ وَ هُوَ کَذبه.

Ин дуруғгу рост гуфт. Мухим нест харфи хақро аз чи каси бишнави аз ек фирақи исломий бишнавем онро ривоят мекунем аз худи шайтон хам бошад харфи хақ бошад онро ривоят мекунем. Мухим нест. Ин равиши астки дин ,қуръон ва суннати сахихи пайғамбар саллаллоху алайхи васаллам ба мо ёд медихад. Алъон фирақи шиъа хам мисли тамоми фирақи дигар нукоти мусбати хуби доранд мо аз онхо ёд мекунем хамчунонки аз тамоми фирақи дигар ёд мекунем.

۱۳-Салом , худо дастур медихад аз масихийхо ,яхудийхо ва зардуштийхо жизъя бигирид аммо , дар жойи дигари дастур медихад мушрикинро хар жо пейдо кардид онхоро бикушид. Оё ин тазод нест?

На дусти героми, фикр кунам дар масодиқи мушрик ва мушрикин дучори иштибох шудаид. Яхудийхо ва насронийхо жузви ахли китоб хастанд ва мажус хам шибхи ахли китоб. Инхо қавонини хосси худишонро доранд, ислом қавонини хосси барои инхо тасвиб карда аст. Дар баробари инхо мушрикин хастандки ба забони имрузин ба онхо мегуем секуляристки инхо хам қавонини хосси худишонро доранд. Фикр кунам дар чанд дарси гузашта мон дар ин замина ба сурати муфассал сухбат кардаем. Шумо агар ба ин дарсхо мурожаъа кунид бехтар мутаважжих  мешавид.

Мушрикинки имруза ба номи секулярист шинохта шуданд бейни ислом ё марг бояд екиро интихоб кунанд. Ба хамин далил астки агар инхо таслими қонуни шариати аллох нашаванд машмули

«فَاقْتُلُواْ الْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدتُّمُوهُمْ‏»

мешаванд. Диққат кардид? Ба жойи каламаи масихий хам агар насроний ба кор бибарид бехтар аст. Аллох таоло инро ба кор бурда ва ин хам сахихтар аст. Хамма хам медонемки тибқи суъоли шумо аз мушрикин дар хеч дўвраи жизъя пазирофта нашуда аст то инки бигуянд жизъя бидихид аммо хар жо онхоро пейдо кардид онхоро бикушид. Мушрикин хеч вақт машмули жизъя набуданд қонун хам машмули инхо нест балки машмули куффори ахли китоб ва шибхи ахли китоб аст.

۱۴-Ассаламу алайкум ва рохматуллохи ва барокатух, мехостем аз мамусто бипурсем оё метавонем баччахои муртаддинро мисли мунофиқики харгиз иймон наёварда , муртади хукми донист ва хукми муртаддинро бар у ижро кунем?

Фикр кунам шумо дусти азиз муртади хукми ва инхоро ба хуби мутаважжих нашудаид ба дарс мурожаъа кунид бехтар астки ман дубора тўвзих надихам. Муртади хукми ва муртади хақиқийки ек қиёси аст уламо дуруст карданд ек чизи дигар аст. Аммо барои чи чанин хукмиро бояд бидихем? Яъни чиро барои баччахои муртаддин бояд хукми муртади хукми бидихем ? барои чи чанин хукмиро  бояд бидихем? Далилитон чист ? Ин баччахо аз чи чизи баргаштанд? Магар инхо мусалмон будандки баргашта бошанд? Магар инхо мусалмон буданд ва аз ислом баргаштанд? Агар ин баччахо мусалмон буданд шумо хамон чохор мархала мисли шурут ва мавонеъи такфирро дар мовридишон риоят карди ва баъад хукми иртидоди хукми онхоро содир карди? Ё на хаминтур килуий?

Агар мусалмон набуданд ва аз баччаги бар дини куфрий волидинишонки еки аз ақоиди куффори аслий ва ошкор аст рушд карданд ва баъди аз булуғ хам хамон ақоиди куфрийро дошта ва худишро жузви хамон куффори ошкори медонад, дар ин сурат жузви хамин куффори аслий аст, ва касики аз куффори аслий баргардад ё аз еки аз куффори ошкори ба еки дигари тағйири сандалий бидихад мо наметавонем уро муртад бидонем. У аз хамон ибтидойи сафари худиш дар хамон утубус ва қатори куффори ошкор аст ва бо инхо дар холи харакат аст ва тағйири сандали у боис намешавад уро муртад бидонем.

Муртад аз нигохи шариати аллох яъни бозгашти аз ислом ба куффор ,аз иймон ба куфр. Ин баччаи муртад харгиз дохили қатори ислом набуда то дар ек истигохи пиёда шуда бошад ва баргашта бошад ва савори қатори куффори ошкор шуда бошад ва ба ин шева ,муртад шуда бошад.

Инро бо мунофиқики дар сафи муслимин буда  ва ин шахс харгиз вориди доираи ислом нашуда ва дар мархалаи ба сафи куффори ошкор мепайвандад ва муртад мешавад набояд қоти кунем. Бобо, мо аз кужо бидонемки хамин мунофиқ аз аввал кофар буда ё набуда, ба далили хамин жахлимон мо уро жузви муслимин хисоб кардем, дуруст аст. На ин бачча ,исломро дошта ; на ин мунофиқи кофари пинхонийки дар муслимин гум буда, мо харгиз натавониста ва нахохем тавонист ин кофарро ташхис бидихимки дар миёни муслимини пинхон шуда аст. Барои хамин ба хукми шариати аллох мо уро жузви муслимин қарор медихем ва уро аз хуқуқи муслимин бархурдор мекунем, ва замоники муртад хам мешавад мо боз хукми аллохроки дар мовриди ахкоми муртаддин аст дар мовриди у пиёд мекунемки мисли соири муслимин  бо у бархурд мекунем. Яъни вақти аз ислом муртад мешавад мегуем оқо ек мусалмони муртад шуда мо аз кужо бидонем ин банда худо аз аввал хам мусалмон набуда хукми у хам мисли касони астки гулишро хурданд ва мумкин аст касони хам бошандки гули инро хурданд ва баъди аз ислом ё баъди аз иймон хам хатто муртад шуда бошанд. Ин хукми шаръ аст. Ин итоат аз хукми аллох ва итоат аз хукми аллох ,ибодат аст.

Аммо ,ек бачча муртад чи? Магар мо наметавонем ошкоро ва ровшан ташхис бидихемки ин шахс қаблан мусалмон набуда? Магар наметавонем ташхис бидихемки ин шахс харгиз исломро рад накарда? Магар наметавонем бифахмем ин шахс аз баччаги бар асоси ақоиди еки аз куффори ошкор ва аслий рушд карда? Магар наметавонем бифахмемки ислом аз тариқи умури жинсий ба ин бачча мунтақил намешавад? Чиро метавонем. Инки кори сахти нест.

Жахл ,боис шудаки мо наметавонем ек мунофиқро аз сафи муслимин берун бикашем барои хамин ба дастури аллох мо хукми уро мисли хукми соири муслимин медонем. Аммо, дар мовриди ин баччаики мисли соири баччахои куффори ошкор бар асоси ақоиди куффори аслий рушд карда,иттилоат ва огохий кофий дорем, ва инки баччаро машмули хукми муртаддин кунем хам ғейри шаръий аст, хам зулми ошкори аст дар хаққи ин бачча, ва аллохи мутаол аз зулм ба бандахоиш пок ва бари аст.

۱۵-Салом, аммо касони чун имоми Талха бин Мусраф ва Ахмад бин Юсуф рофизийхоро муртад донистанд.

Бале,дар манобеъ омадаки инхо рофизийхои Куфаро муртад донистанд. Бале, Абу Мухаммад Талха бин Мусраф , ек тобеъий буда ва дар Куфа буда аст. Фикр кунам дар соли ۱۱۲ хижрий қамарий хам фовт мекунад ва хам асри касони мисли Хажжож бин Юсуф сақафий ва аз душманони сарсахти шиъаён ва касони будаки бо Хажжож бин Юсуф сақафий зохиран даргирийхои хам доштанд.

Холо,ман аз шумо мепурсам шумо медонидки равофиз аввалан бо шиъаён фарқ доштанд? Ки мо қаблан дар мовриди он сухбат кардем. Инро бояд бидонид ва барои хидитон ровшан кунид. Инро медонидки ғуллот хам чизи дигари буданд? Шумо медонид хамон равофизики дар замони ин бузургвор рохимахуллох дар Куфа буданд чи бовархои доштанд? Чикор карда будандки онхоро такфир карда буд ва гуфт муртад хастанд? Кудом даста буданд? Шумо бояд худитон биравид дар он замон ва он замонро дарк кунид.

Ахмад бин Юсуф рохимахуллох хамки ками баъад аз фовти Абу Мухаммад Талха ба дунё меояд ва аз илми болойи хам бархурдор будаки хатто иддаи ба у лақаби шайхул ислом хам доданд, ишон хам боз ахли Куфа буда ва дар хамон жавви хоким бар Куфа фатво дода аст. Бояд мушаххас куни кудом даста аз равофизро такфир карда? Чун, дар он замон фирқахои ғолий чун фирқаи Муғийра бин Саъид ва Абул Хаттоб будандки хатто худи аиммаи шиъа касироки дар такфири онхо шак мекардаро хам такфир ва лаъан мекарданд. Хуб, ин гуруххои ғоли тарафдорони Абул  Хаттоб каси дар куфр ва иртидоди онхо шак надорад ва Куфа хам еки аз марокизи Абул Хаттоб буда аст. Бояд дақиқан ровшан бикуники ин олими бузургвор дар он сол манзуриш кудом даста хастанд бо кудом ақоид ва бовархо, онро таъмим надихи; чун аз илм ва адолат  ба дур аст.

۱۶-Оё танхо бо гуфтан бар  куффор иқомаи хужжат мешавад?

Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам танхо бо ек паём ба шохони кофари Эрон ва Рум ва ғейри иқомаи хужжат кард. Омадани росулуллох ва қуръон барои куффор иқомаи хужжат аст. Диққат кунид, барои куффор иқомаи хужжат аст. Пас, мухим расондани паём аст. Мухим расондани хақ аст. Мухим ин астки ба унвони инсони содиқи бигуйи фалон жо жашн аст шумо хам даъватид, ё ек инсони содиқи ё касики муттахам ба дуруғгуйи нест бигуйид фалон жо мин гузори шуда аст ба самти он наравид. Холо, тасмим бо тарафи муқобил аст мехохад чикор кунад? Шумо иқомаи хужжат кардид. Фахми он ва амал кардан ба чизики шумо ба у гуфтид бо худиш аст.

Диққат кунид дустон, иқомаи хужжат бар куффор бо иқомаи хужжат равиш ва чигунаги иқомаи хужжат бо муслимин , риза корихои дорадки бояд диққати бештари руйи он анжом дихид ва тафовутхои бо хамдигар доранд. Хуб, барои куффор хамин омадани росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ва қуръон бароишон иқомаи хужжат аст ва онхоро метавонем кофар бидонем. Чун ,аллох онхоро кофар дониста хатто қабли аз инки паём ба онхо бирасад ва инсонхои жохилий хам буданд. Дар холики, ахли қибла то қабли аз иқомаи хужжат ба шеваи набавий он ва гузарондани онхо аз марохили чохоргона наметавон онхоро аз доираи ислом хориж кард.

۱۷-Салом, дар чи замонхои астки худо тўвбаро қабул намекунад?

Еки замони астки шахси мужрим, фариштаи маргро мебинад ва яқин пейдо мекунадки мемирад ва рух ба халқумиш расида; ва дигари замони астки хуршид аз ғуруб тулуъ мекунад ва қиёмат барпо мешавад.

۱۸-Шиъаёни рофизий мушрики мажуси яхудий ба асхоби пайғамбар тўвхин мекунанд ва хатто онхоро такфир мекунанд хукми инхо чист? Ғейри аз иртидод хукми дигари доранд?

Бале, доранд. Аввалан, шиъа чизи аст ; рофизий чизи дигари аст. Мушрик хам боз чизи дигари аст, яхудий хам чизи дигари аст ва мажус хам боз чизи дигари. Субханаллох, шумо маъжуни сохтаидки шомили махлути аз муслимин ,мунофиқин , секуляристхо, яхудиёни ахли китоб, мажуси шибхи ахли китоб, куффори мушрик ва шомили хамма мешавад ва таркиби дуруст кардаидки аслан наметавон дар мовриди он сухбат кард аз баси ошуфта аст. Чун, хар ек аз инхо ек хукми жудогонаи доранд. Било ташбех шумо гуфтаидки инсони мохийи парандаи хазанда, намедонам бовар кун хийли хандадор аст. Инсон мохи парандаи хазанда яъни чи? Ин нишони танаффур астки шуморо аз адолат дур карда аст, бародар ё хохари геромий:

«يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا قَوَّامِينَ لِلَّهِ شُهَدَاءَ بِالْقِسْطِ وَلَايَجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلَى أَلَّا تَعْدِلُوا اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوَى وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ» (مائده/۸)،

Эй мўъминон ! бар адойи вожиботи худо ( чизхоики бар шумо вожиб карда) мувозибат дошта бошид ва аз руйи додгири гувохи ва шохиди дихид, ва душмани бо қовми шуморо мажбур ва водор накунадки ( бо ишон) адолат накунид. Додгири ва адолат кунидки адолат ( ба вижа хатто бо душманон) ба пархезгори наздиктар аст. Аз худо битарсидки худо огох аз хар он чизи астки анжом медихид.

Аммо, дар мовриди касоники ба асхоб росулуллох саллалоху алайхи васаллам тўвхин мекунанд ва ё онхоро такфир мекунад бояд бибинем онхо чи касони хастанд? Ин хийли мухим аст, онхоро тажзия кунем. Чун, инхо худишон чанд даста хастанд. Иддаи мисли хаворижанд ва табъан хукмишон хам мисли хукми хавориж аст ва такфир намешаванд ; хамчунонки Али розиаллоху анху ва амсоли у токунун онхоро такфир накарданд.

Дастаи дигар, ғуллоти чун дорудастаи Муғийра бин Саъид ва Абул Хаттоб хастандки худи Жаъфар Содиқ алайхиссалом ва падариш Боқир рохимахуллох ва тамоми аиммаи баъди аз онхо ин даста аз ғуллотро такфир карданд ва уламои фирақи дигар хам онхоро табъан такфир карданд. Такфири инхо сирфан ба далили такфири сахоба набуда яъни , такфири инхо фақат ба ин далил набудаки инхо сахобаро такфир карданд ва сирфан ба ин далил онхоро такфир накарданд, балки ,ба ин далил ақоиди дигарики доштанд онхо такфир шуданд ва ин хам еки аз бовархоишон буда аст. Барои хамин, замоники медони фалон олим дар фалон аср ва фалон макон гурухи аз ғуллоти шиъа ё хатто фирақи дигарро такфир мекунад ; дақиқан мутаважжих бош инхоики дар ин мазхаб такфир шуданд кудомхо хастанд ва хукмро бар хамма таъмим наде. Масалан дар хамин чанд дахаи гузашта уламои ханафий омаданд ва қодиёнийхоики аз миёни ханафийхо бархоста будандро такфир карданд, худи ханафийхо дар хинд ва покистон онхоро такфир карданд. Холо ту наё ва ба бахонаи қодиёнихо хаммаи ханафихоро такфир кун. Диққат кун,бибин дори чикор мекуни?

Ё дар хамин чанд дахаи гузашта дар Судан аз миёни моликийхо гурухи тахти унвони ихвонул жумхуриюн тавассути ек суфий мунхариф хулулий ба номи Махмуд Мухаммад Тоха ба вужуд омадки ,ибтидо ин шахс иддаойи пайғамбари кард ва баъад иддаойи худойи кард ва мисли аксари ғуллот хукм додки намоз аз у ва муридониш бардошта шуда ва тамом шуда ва ниёзи нест намоз бихонанд. Аммо, хамон уламои моликий Судан хукми ба куфри у доданд ва дар замони раис жумхури Намирий ба қатл расид ва хийли аз муридонишро дидемки ба Амрико ва Конода паноханда шуданд ва хийли аз онхо хам дар гуруххои секуляр ва секулярзадахо дар расонахо хануз машғули тахриботи хосси худишон хастанд. Нигох кун бибин хукм дар мовриди кудом гурух аст? Далили такфиришон чи буда? Далили такфиришон , ин набудаки инхо моликий буданд, далили такфири қодиёнийхо хам ин набудаки инхо ханафий буданд, на.

Ё дар хамин чанд дахаи гузашта дар миёни курдхои шофеъий хам шахси ба номи Саййид Мустафо зухур  кард ва ибтидо иддаойи махдувият кард ва мехост дар Эрон касониро жамъ кунадки нашуд ва ба дунболи он иддаойи нубувват кард ва бо худиш қуръони жадид ба номи каламоти аллох овардки ин шахс хам тавассути мужохидини мо дар наздикихои хуромони ғарбий ба қатл расид. Бахоийхо ва бобихо хам дар Эрон хамин масирро рафтанд.

Гуруххои мунхариф дар хаммаи мазохиб вужуд дошта ва алъон хам доранд ва ба далили набуди қудрати боздорандаги хукумати исломий дар аксари сарзаминхои мусалмоннишин ва заминасозихои дини секуляризм руз ба руз дар холи тўлид шудан хастанд, ба номи озодийхои шахсий,озодийхои ақида ва озодий куфр аз онхо химоят мешавад. Қарор нест агар дастаи аз миёни ек мазхаб жудо шуданд ва такфир шуданд ту хам онхо ва хам мазохибики аз он жудо шудандро хамма бо хам такфир куни.

Хуб,алъон дастаи дигар хам хастанд аз хаминхоки сахобаро такфир мекунанд дастаи дигари хам хастандки медонандки аллох пайғамбарро фристода ва медонандки аллох дар китобиш дар мовриди сахоба ва ахли байти росулуллох саллаллоху алайхи васаллам чи чизи гуфта ; бо ин вужуд , ба далили мухолифат бо аллох ва лажбози бо аллох ва дини ислом, асхобишро такфир мекунанд. Мисли ахли китоб, онхо ба мо мегуянд кофар :

:«الَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ يَعْرِفُونَهُ كَمَا يَعْرِفُونَ أَبْنَاءَهُمْ ۖ وَإِنَّ فَرِيقًا مِّنْهُمْ لَيَكْتُمُونَ الْحَقَّ وَهُمْ يَعْلَمُونَ» (بقره/۱۴۶)

Ононки бадишон китоби ( осмоний ) додаем, у ( пайғамбар саллаллоху алайхи васаллам ) ро мешносанд,хамон турики писарони худро мешносанд, ва бархи аз онон бегумон хақро пинхон мекунанд, дар холики медонанд,

وَهُمْ يَعْلَمُونَ.‏

Хуб, инхо дастаи хастандки сахобаро такфир мекунанд моро хам такфир мекунанд, ин хам гурухи дигари хастанд.

Дар хар сурат, бояд нигох куни бибиники инхоики ба асхоби росулуллох саллаллоху алайхи васаллам тўвхин мекунанд кудом даста хастанд ва хукми мутаносиб бо онхоро содир кун. Агар яхудий аст ахли зимма аст, насроний аст ахли зимма аст, ахли китоб ва шибхи ахли китоб ,мажус,соибий аст ахли зимма аст. Бародар: онхо хамма моро кофар медонанд аммо, дар миёни мо хам зиндаги мекунанд мо амнияти онхоро хам хифз мекунем. Тасаввур кун, Умар ибни Хаттоб дар муохидаики бо насронийхои байтул муқаддас мебандад хатто мухофизат аз салибики мо онро бут медонем мухофизат аз онро хам замонат мекунад, мухофизат аз чанин бут онхоро хам замонат мекунад аз моли ахли китоб.

Хуб,хавориж хам хазорон сахоби ва моро кофар ва муртад медонанд. Далили надорад хар касики моро кофар ва муртад донист онхоро бикуши ё хукми иртидоди онхоро содир куни ё тури дигари бо у бархурд куни. Бояд бибини касоники ба асхоби росулуллох саллаллоху алайхи васаллам тўвхин мекунанд кудом даст хастанд ва хукми мутаносиб бо онхоро содир куни.

Муслимини чун хаворижки таъвил карданд ва сахобаро такфир мекунандро мисли Али розиаллоху анху ва соири асхоб розиаллоху анхум, бародари худит бидон ва бугу :

«إخواننا بَغوا عَلَينَا» یا «قَومٌ بَغوا عَلَينَا».

Диққат кардид, аз руйи таъвил, сахобаро такфир мекунанд, хазорон сахобиро такфир мекунанд. Имоми Али розиаллоху анху бо ин хаворижики у ва хазорон сахобийи дигарро аз руйи таъвили иштибох такфир карданд хамон бархурдиро дорадки бо сипохи жамалий дорадки уммул мўъминин Оиша розиаллоху анхо дар он аст ва хаммаро мусалмон медонад. Чун инхо узр доранд, барои инки инхоро такфир куни бояд аз он чохор мархала ва чохор филтер бигузорони. Хуб, Али бехтар аз ман ва ту ва хазорон нафари мисли ман ва ту воридтар ба шариат аст ва шариатро бехтар медонад. Бар ғуллот хам хукми махсуси худишонро содир кун ва бар ахли китоб хам хукми махсуси худишонро , хар чандки хар се дар такфири сахоба важхи муштарак доранд аммо, хар кудом машмули ек хукми мешаванд.

Суъолотитон зиёд аст. Инхо чанд суъол дар мовриди суфийхо ва гуруххои мухталиф жиходий хаст аммо, тақрибан аксари суъолоти шумо дар мовриди шиъа ва ғуллоти шиъа аст, ин дар мовриди хумс аст, ин хам дар мовриди имомат ва вилоят, ин хам дар мовриди сиға ва туқия аст ва ……… ингор бахс дар мовриди шиъа ниёзи руз ва моди руз шуда. Хуб, ишколи надорад танаффуси бидихем ва ман хам мисли шумо ек кеки ва шарбати бихурам баъад онхоики марбут ба дарси иртидодимон астро имруз жавоб медихем бақияки дар мовриди соири ақоиди шиъа астро мегузорем барои дарси муфассал фарқи бейни фирақимон ,иншааллох.

 ***

Бештари суъолот мутаассифона ё хушбахтона ба хар далили дар мовриди иртидоди умумий шиъаёни ۱۲ имомий аст ва бештари суъолот дар хамин замина аст. Ингор гуфтемки суъоли руз хам шуда ва ниёзи руз хам шудаки бояд ба шеваи ба он посух дода шавад. Ман тамоми суъолотики дар мовриди иртидоди умумий шиъаёни ۱۲ имомий бо ниқоби равофиз матрах шуда буд хаммаи инхоро мутолаъа кардам, фикр кунам ришаи тамоми ин муъзалот ва суъолот ба жойи мушаххаси бармегардадки бо хам онхоро барраси мекунем ва дар нихоят бояд бифахмем ин фатво ба нафъи ахли қибла буда ё ба нафъи душманони ахли қибла ; душманони ахли қиблаи чун куффори ошкори хорижий, куффори пинхони дохилий ва муртаддини махаллий ва бумий? Куффори пинхони дохилийки хамон мунофиқин ва секулярзадахо хастанд.

Хуб, дар бардошти танг назарони ва махдудбин хам боз бояд зимни барраси ин сенорио ва тўвтиъа бифахмем ин фатво ба нафъи фирақи маъруфи ба ахли суннат буда ва ба онхо хидмат карда ё ба шиъаёни ۱۲ имомий? Матрах шудани сенорио ва тўвтиъайи иртидоди умумий шиъаёни ۱۲ имомий тибқи шариати аллох буда ва хидмат ба фирақи маъруф ба ахли суннат буда ё хидмат ба шиъаёни ۱۲ имомий? Ин дар бардошти тангназаронаи касони астки пушти мазхаби мовзеъгирий карданд ва сирфан ба мазхаб ва нигариш ва тафсири хосси худишон ахамият медиханд, инхо хам бароишон муфид астки мутаважжих шавандки оё дар ин бардошти танги назарона ва мухдуд бинишон боз ин ба нафъи мазхабишон буда ё ба зарари мазхабишон буда?

Агар имкон дорад хамон китоби Абу Басирро дар лаптопитон боз кунид ва ман бидихид, жазакумуллоху хойрон.

Бо ин чанд жаласаики дар мовриди муртаддин ба унвони еки аз душманони сарсахти муслимин доштем лозим астки ба ек мисоли илмий ва зиндаи руз дар замина ишора кунемки суъолоти шумо хам дар хамин замина аст ва нишон медихемки чигуна душманони мо дар сурати жахли мо метавонанд барои мо теорисан ва маржаъи фикрий бошанд ва мармузона иқдомоти моро дар хамон масирики мехоханд хидоят кунанд, ва ба ин сурат ек мусалмон тибқи барнома ва нақшаи амал мекунадки душманиш барояш кашида аст. Ин хийли хатарнок аст.

Еки аз ин маворидики душманон ба воситаи жахли муслимин тавонистанд аз он суъистефода кунанд хамин каламаи муртаддин аст. Мисолхо зиёд аст. Аммо оники бештар аз хамма дар ин чанд соли гузашта аз тарафи жаноххои баржаста шуда еки масалаи хавориж аст ба дуруғ ба бисёри аз бародарони мо нисбат доданд ва дигари истелохи ” мушрикин ” ва  ” ахли бидъат ” астки ба ғалат аз он истефода шуда, ва севуми хам масалаи иртидоди умумий шиъаёни ۱۲ имомий жихон астки дар фатовохои онхо хатто ек истисно хам вужуд надорад.

Медонем касики ироя дихандаи ин пружа буд шахси бу ба исми Абу Басир тартусий сокин ва муқими Англиз ва феълан еки аз боландгухои ното аз коноли Туркия ва душмани сарсахти тамоми мухолифини хукумати секуляри Туркия ва биттабъи ното. Чун хукумати секуляр ва тоғути Туркия бахши аз артеши куффори муттахид Европо астки тахти унвони ното ва намояндаи ното дар хоки Сурия фаолият мекунадки ното аз коноли хукумати секуляри Туркия ва артеши он, манофеъ ,ахдоф ва нақшахоишро дар хоки Сурия ,Ироқ, Афғонистон ва соири манотиқ ба пеш мебарад ва ба пеш бурда аст.

Пас, дар инжо замоники хукумати секуляр ва тоғути Туркия иқдомиро дар Сурия ё дар ек мантақаи дигар анжом медихад хиёл накунидки кишвари Туркия астки хамла мекунад балки , нотост. Хийли хуб хам агар диққат кунид мебинидки дар мохи гузашта ното тасвиб кардки бояд дар Сурия дахолат кунад. Аъзойи ното тасвиб карданд. Ба дунболи тасвиби ното будки Туркия ором ором вориди марзхои Сурия шуд, ба марзхои Сурия наздик шуд ва ором ором иқдомоти низомий худро ибтидо аз манотиқи тахти контроли довла шуруъ кард ва алъон хам ба жони новкарони амрикоки дар муомала дар холи харж шудан хастанд офтода аст.

Дар хар сурат, Абу Басир еки аз боландгухои хукумати секуляри Туркия ва биттабъи ното шуда аст. Абу Басир собиқаи тулонийтар аз ин дорад. Ишон сокини Англиз хастанд ва дар замоники хукуматхои секуляри Амрико ва Англиз дар холи тадоруки жанг ва ишғоли Ироқ буданд дар соли ۱۴۲۳ хижрий баробар бо ۲۰۰۲/۸/۳ насроний китоби тахти унвони

«الشِّيعَةُ الرَّوافِضُ طائِفَةُ شِرْكٍ ورِدَّةٍ»

ро мунташир кард. Хадаф аз ин китоб ин будки заминахоро барои ишғоли Ироқ фарохам кунад, ва хадафиш машғул кардани шиъа ва сунний ба хам ва боз кардани майдони фаолият ва озодий амал  барои Амрико ва Англиз ва соири муттахидини онхо буд. Ин еки аз ахдофи невиштани ин китоб буд.

Инро хамма медонемки секуляристхо куллан аз мазохиби мовжудки дар миёни мардум хастанд ба унвони ек абзори дар ростойи расидан ба ахдофишон истефода мекунанд ва бароишон фарқи намекунадки дар Анданузи насронийхо ва мусалмонон хамдигарро қатли ом кунанд, ё дар Нижерияйи Африқойи ва Африқойи марказий ин иттифоқ миёни насронийхо ва мусалмонон иттифоқ биёфтад, ё дар Покистон, Ироқ ,Ливан, Бахрайн, Арабистон, Кашмир, Озарбайжон, Сурия, Яман ва ………миёни шиъа ва сунний ё инки дар Ирланд мазохиби прутостан ва котолик ва дар дар Русия ортодукс бо котоликхо ва ё дар Исроил миёни яхудиён ва насронийхо ё яхудиён бо муслимин вориди даргири фарсоянда шаванд. Мухим барои секуляристхо ин астки инхо ба жони хамдигар биёфтанд.

Дар тамоми ин холат хадафи секуляристхо фарсуда кардан, хаста ва ноумид кардан пейравони мазохиби аз жангхои дохилий ва дар нихоят сар сипордаги ва рози шудан ба қонун ва хукми диктатори секуляризм ва бозгузоштан майдон барои жавалони бештар ишғолгарони кофар ва новкарони махаллий онхост. Ин матлубтарин хадафи астки дар тули торих, пейравони шайтон онхамма муқаддамот ва заминасозихои вахшиёнаро барояш фарохам карданд. Замоники пейравони шариатхои осмоний ва мазохиби ва фирақи исломий ингуна ба жони хам офтоданд онвақт астки секуляристхои муртади дохилий ва секуляристхои кофари жахоний ба риши хамма механданд ва суди онро ба жиб мезананд.

Невиштани китоби Абу Басир ва нашри фотовойи уламои фосид ва дарборий оли саъуд ва амсолихим хам хамин росто сурат мегирад. Аммо, ин китоб дар он солхо на аз тарафи салафийхои жиходий чун Усома бин Лодин рохимахуллох ва амсолихим мовриди таважжух қарор гирифт, на аз тарафи соири фирақи маъруф ба ахли суннат. Чун, дар миёни тамоми гуруххои муборизи шаръий, гуруххо ,дастахо ва шаръийхои бузурги чун Абу Анас шомий рохимахуллох вужуд доштанд ва уламои китобхонаий чун Абу Басир, Абу Қатода ва муфтихои дарбори оли саъуд ва амсолихим касони набудандки хамчун ек рахбари ақидатий ва фикрий жиходий ба онхо жойгохи дода шавад. Хони Ассабоъий адади набуд. Ториқ Абдулхалим хам адади набуд. Инхо ва амсолихим адади набудандки каси ба онхо ахамият бидихад, чиро? Чун он замон шаръийхои бузурги чун Абу Анас шомий рохимахуллох будандки ба сирохат дар невиштахоишон шиъахоро бародар хитоб мекунанд. Ин уламои китобхонаий чун Абу Басир , Абу Қатода ва уламои фосиди оли саъуд хар чандки бо сукут дар баробари тоғути ба душмани ошкори бо тоғути мухолиф ва жанохи мухолифи ин тоғут мепардозанд аммо, новбати ба жанг бо мужриёни қонуни шариати аллох ва озодий хохон пардохтанд ва мепардозанд.

Дар хар сурат, кушта шудани шаръийхо ва ба вужуд омадани халаъи инхо боиси тахкими рухияйи низомигари дар нехзатхои жиходий шуд ва ин бор идеоложи ва ақидаро аслаха , хидоят кард. Ин хийли хатарнок астки идеоложи ва ақидаро , аслаха хидоят кунад ; на инки аслаха тобеъ ва дар ихтиёри ақида бошад. Ин хийли хатарнок аст ва нуктаи хийли мухимми  хам хаст. Набояд идеоложи ва ақида тобеъ аслаха бошад балки, бояд аслаха тобеъ ва дар ихтиёри ақида ва идеоложи бошад. Абу Мусъаби зарқовий халқаи иттисоли ин дигаргуни ошкор буд ва аввалин иқдоми у пазирофтан ва жододани ибороти китоби Абу Басир тахти унвони

«الشِّيعَةُ الرَّوافِضُ طائِفَةُ شِرْكٍ ورِدَّةٍ»

Абу Мусъаб  зарқовий халқаи иттисол буд бейни он чи дар гузашта иттифоқ офтода буд ва шаръийхои чун Абу Анас шомий рохимахуллох ва Усома бин Лодин рохимахуллох ва амсолихим онро ба вужуд оварда буданд ва қарнхо собиқа дошт ва он чики Абу Басир тадорук дида буд. Ишон айни хамин

 «الشِّيعَةُ الرَّوافِضُ طائِفَةُ شِرْكٍ ورِدَّةٍ»

ро бахши аз ақидаи роижи гурухиш кардки токунун идома дихандагони рохи у ба ин тархи душмани чун Абу Басир ва муфтихои оли саъуд амал мекунанд бо вужуди онки медонанд ин афрод душманони ошкори онхо ва  ходими дар ихтиёри куффори секуляри жахоний ва тоғутхои махаллий хастанд.

Иборотики Абу Басир тартусий дар Англиз ва дар хенгоми заминасози барои хамла ба Ироқ онро тўлид карда буд ва уламои фосид ва дарборий оли саъуд хам дар хамин росто фатовойи худишонро танзим мекарданд собиқайи дар миёни имомони фирақи маъруф ба ахли суннат ба ин шикл надошт надорад. Тибқи ин , хукми тамоми шиъаёни жахон иртидод аст, ва касики дар иртидоди тамоми шиъаён шак дошта бошад худиш хам муртад мешавад. Хатто касони пейдо шудандки тамоми имомони фирақи маъруф ба ахли суннат ва касони чун ибни Таймия , ибни Касир , ибни Хажар, Нававий ва ғейрихро хам зери суъол бурданд ва шуруъ карданд ба забон дирозий , чиро? Чун ,хеч ек чанин ақидаи надоштанд.

Ба дунболи он алайхи тамоми шиъаёни дунё эъломи жанг шуд, чи онхоики бетараф буданд ва хазорон километр дуртар аз майдонхои жанг ба сар мебурданд. Тамоми шиъаён танхо ба далили шиъа будан бояд кушта мешуданд ва маконхои ибодий онхо хам нобуд мешуд, амрики токунун хам идома дорад.

Қаблан Усома бин Лодин рохимахуллох ва касони чун Абу Яхё ливий рохимахуллох хам тавонистанд аз ин жанги инхирофий ва фарсудагар жиловгирий кунанд, аммо бо кушта шудани ин афрод ва бо кушта шудани шаръийхои огох, тамоми талошхо жихати мумониъат аз шуълавар шудани ин жанги инхирофий ва вайронгар бенатижа монд ва жанги мазхабий дар миёни иддаи аз мужохидин тасбит шуд, ва хиёли куффори секуляр ва ишғолгари хорижий чун Англиз, Амрико ва муртаддини махаллий ва муфтихои китобхонаий чун Абу Басир ва амсолихим аз ин бобат рохат шуд.

Аммо, ин поёни кори онхо набуд балки , дар Сурия хам бояд хамин сенориоро ижро мекарданд аммо на миёни шиъа ва сунний балки , миёни худи фирақи маъруф ба ахли суннат ; онхам бо фотвойи бепоя ва асоси хавориж будан ва ахиран мушрик будани суфийхои миёни фирақи ахли суннат. Бидуни онки бифахмад хатто фарқи бейни ек кофари мушрик бо ек кофари яхуди ё ек кофари насроний, мажус ва соибий хам чист? Жанг бо ин шева новбати аз жанги бейни фирақи маъруф ба ахли суннат ва фирақи маъруф ба ташайюъки вазоифишонро тақрибан анжом дода буданд ба миёни худи фирақи маъруф ба ахли суннат кашида шуд.

Жолиб аст бидонидки Абу Басир жузви аввалин муфтихои ( муфтихои китобхонаий ва муфтихои Англиз ва хатто муфтихои сокин дар дорул куфрхо ) будки барои қатли омми ахли суннат тавассути хамдигар, бидуни ироя додан хатто ек далили шаръий , иқдом ба додани фатво мабни бар хавориж будани мужохидини шариатгаро кард. Фатво ва каламотики иттиходи бо куффори хорижий ва муртаддини махаллийро тасхил кард ва хун ва моли хазорон мужохиди мухлисро халол намудки , дар пейи он хазорон мужохиди мусалмон ва хазорон мухожир қатли ом шуданд ва хазорон зан ва баччахои мухожирин ба коми марг фуру рафтанд ва ба номуси садхо зан ва духтари мухожир тажовуз шуд, дар хамин хоки Сурия. Замоники фатво алайхи довла ба натижа расид, новбат расид ба хамин гурухи дор ва дастаи жавлоний. Инхо хам гуфтанд на инхо хамон қимошанд ва дубора ба жони хаминхо хам офтоданд ва ба новбатий. Бибинид ниёзи Англиз ва ното чист ва дигарон хам бифахманд ниёзи тоғутхоишон чист мутаносиб бо ниёз онхо фатво медиханд.

Бидуни барраси фатовойи уламо дарборий ва фосид оли саъудки аксари совтиёти он хам вужуд дорад, суроғи далоили хафтгонаий меравемки Абу Басир тортусий сокин дар сарзамини дорул харб Англиз ва мужри ва сарбози жанги равоний алайхи кулли муслимин дар иртидоди кулли шиъаёни ۱۲ имомий оварда астки бибинем ин далоил чи хастанд:

Аввалан:

من جهة قولهم بتحريف القرآن … !

Инхо мўътақид ба тахрифи қуръон хастанд.

وتحريفهم للقرآن الكريم يأتي من جهتين،

Мегуяд аз ду жихат инхо мўътақид ба тахрифи қуръон хастанд:

تحريف في التأويل والتفسير:

Дар таъвил ва тафсири қуръон дучори тахриф шуданд. Яъни чун тафсири дигари бар халофи тафсири ин шахс ё мазохиби дигар доранд, яъни чун дар оя ё оёти таъвил дигари бар халофи таъвили ин шахс ё мазохиби дигар доранд. Пас, хар касики таъвил ё тафсири бар халофи таъвил ва тафсири дигарон дошта бошад муртад аст. Чун баъди аз он хам ишора мекунем ин шахс мегуяд хар касики еки аз ин далоилро дошта бошад муртад аст ва тамоми ахкоми иртидод руйи у ижро шавад.

قولهم بتحريف التنزيل صراحة:

Инхо ба сирохат мўътақидандки дар нозил шудани қуръон тахриф сурат гирифта аст. Хамма мовридхоро баён мекунем.

  • ثانياً: يأتي كفرهم من جهة قولهم بقرآن فاطمة، ونزول الوحي عليها … !
  • ثالثاً: يأتي كفرهم من جهة غلوهم في الأئمة، والقول بعصمتهم …!
  • رابعاً: يأتي كفرهم من جهة تكفيرهم للصحابة، وعامة المسلمين …! 
  • خامساً: يأتي كفرهم من جهة إنكارهم للسنة وجحودهم لها …!

سادساً: يأتي كفرهم من جهة مظاهرتهم لأعداء الأمة من الكفرة والمشركين على أبناء الأمة من المسلمين الموحدين

Яъни хар каси аз хар мазхаби ,аз куффор алайхи муслимин пуштибоний кард кулли он мазхаб муртад мешавад. Субханаллох , намедонам читури мусалмонон то ба хол ба ин масоил ва фатовохои жинояткорона диққат накарданд.

  • سابعاً: يأتي كفرهم من جهة وقوعهم في الشرك وتوجههم بالعبادة والدعاء للمخلوق … !

ذغذغذغجت يب بمبتبинхо тамоми далоили Абу Басир барои иртидоди тамоми шиъаёни хамчун ек тоифа аст ва худиш иддао мекунадки хар ек аз ин далоил ба танхои метавонад боиси иртидоди тамоми шиъаёни ۱۲ имомий хамчун ек тоифа шавад ва мегуяд:

خلاصة القول في الشيعة الروافض: هذه هي الأوجه التي ألزمتنا بالقول: بأن الشيعة الروافض ـ الاثنى عشرية ـ طائفة شرك وردة، و واحدة من تلك الأوجه السبعة ـ الآنفة الذكر ـ تكفي للجزم بكفر وردة هذه الطائفة المارقة.[۳۵]

Бо ин муқаддама мехохад ба ин натижагирий бирасадки хар касики еки аз ин далоил дар у вужуд дошт муртад мешавад ва бояд тамоми ахкоми муртаддинки дар кутуби хадис ва фиқх омада бар онхо ижро шавад. Ба назари шумо агар ин хукм сихат дошта бошадки надорад, аз миёни фирақи маъруф ба ахли суннат чанд нафар мусалмон боқий мемонанд? Оё аксарияти қотиъи фирақи маъруф ба ахли суннат муртад намешаванд? Ками диққат кунид, фикр кунид . ин гуфта хар касики хар кудом аз ин далоилро дошта бошад муртад аст. Барои хамин, мебинемки кориш бо шиъа тамом мешавад ба жони ек фирқаи дигар меофтадки бояд руйи он фатво дихад ва кушта шаванд, ба жони довла меофтад ; кориш бо довла тамом мешавад ба жони жавлоний ; кориш бо жавлоний тамом мешавад ба жони каси дигари меофтад. Мегуяд хар каси еки аз ин маворид дар у бошад муртад аст. Аммо, феълан дар он замон манзуриш таважжух ба шиъаёни буд ва эълом мекунадки шиъаён хамма хамчун ек тоифа муртад хастанд ва мегуяд:

وقولنا أن الشيعة الروافض طائفة شرك وردة؛ يعني أنها تُجرى عليها ـ كطائفة ـ جميع أحكام الردة ومتعلقاتها وتبعاتها المبينة والمفصلة في كتب الحديث والفقه … ! 

Хийли хатарнок аст. Жамиъи ахкоми ридда ва мутаъаллиқоти он  ва табъияти ровшан ва муфассали он дар кутуби хадис ва фиқх бар онхо ижро мешавад,

تُجرى عليها كطائفة.

Нигох кунид,бибинид ин жинояткор , ин  хун ошом, бибинид ек зарра инсоният дар вужудиш хаст?

تُجرى عليها كطائفة.

Қаблан ёдовар шудаем фатвойи мабний бар инки тамоми ва кулли шиъаёни ۱۲ имоми дунё муртад хастанд дар миёни имомони ахли суннат ёфт намешавад, хеч вақт хам дар миёни салафи солихи ин уммат вужуд надоштаки тамоми шиъаёни дунё муртад бошанд ва мушаххас хам шудки ин фатво чигуна аз коноли Англиз ва довла арабий халиж вориди адабиёти расонаи ва ақидатий бахши аз мужохидин ахли суннат шуда аст. Албатта, қабли аз он тахти унвони кофар будан тамоми шиъаёни ۱۲ имоми тавассути муфтихои суъ ва уламои хоин ва дарборий оли саъуд ироя шуда буд ва каси ин химоқатро накарда будки аз унвони иртидод барои мазхаби истефода кунадки даххо фирқа ва геройиши мухталиф ва гох муттазод дар даруни он вужуд дорад ва харгиз екдаст набуданд ва алъон хам нестанд. Хамон уламои фосид ва дарборий оли саъуд хам аз вожаи кофар истефода карданд на муртад, намехостанд ин қадар химоқати худишонро нишон диханд.

Пас, наметавонем дар кутуб ва манобеъи фиқхий фирақи маъруф ба ахли суннат барояш собиқаи пейдо кунем аммо, метавонем паз аз барраси мовриди ва торихий ин хафт далил аз тариқи манобеъи фирақи маъруф ба ахли суннат ва тибқи усулики тавассути хамин фирақ вазъ шуда ба фош кардан ва ташрихи чанин дом ва хуққаи бипардоземки токунун жувиборхои аз хуни бегунохонро дар аксари сарзаминхои мусалмоннишин бо худ ба армағон оварда ва заработи сахмгин ва вахшатноки хам бо худ мужриёни чанин фатовойи ба бор оварда аст.

Дар хамин ибтидо, бояд гуфта шавадки тамоми ин далоили хафтгона мутаъаллиқ ба ғуллоти мунтасиб ба шиъа аст на шиъаёни ۱۲ имоми. Ва дар тамоми ин мавориди хафтгона мо мовзеъгирий ошкор шиъаёни ۱۲  имомиро ба сирохат мушохада мекунемки хатто дар мовриди еки аз ин маворид мо шохиди чандин фатвойи ошкор ва чандин рисола ва хатто кутуби муфассал дар радди ин мавориди хафтгона хастем.

Абу Басир дуруғ мегуяд. Лозим аст ба сурати мухтасар ,ками аз дуруғхои Абу Басирро фош кунем. Чиро мегуем дуруғ? Чун ек муаллими жуғрофиё дорад ба шогирдиш ёд медихад Макка дар шимоли Эрон қарор дорад, дорад  ёд медихадки Чир кишвари Африқойи аст. Ин барои ек муаллими жуғрофиё хато ё иштибох ва бардошти нодуруст ва таъвили ғалат нест балки ,пинхон кардани воқеиятхои комилан ровшан ва дуруғгуйи ва интиқоли дуруғ ба шогирдониш махсуб мешавад. Хеч олими вужуд надорадки тафовути ғуллоти мовжуд дар фирақи маъруф ба ахли суннатро бо худи ин фирақ надонад. Хар чандки мумкин аст олудагихои инхо дар манобеъ хам вужуд дошта бошад. Хамин алъон каси хозир нестки қодиёнихоро жузви ахли суннат бидонад, чиро? Чун худи ин фирақ аз онхо бароат карданд ва хатто онхоро такфир намуданд. Дар миёни шиъаён хам хамин қоида мисли руз ровшан барои мухаққиқин ошкор ва возих аст. Барои касики бихохад тахқиқ кунад ровшан астки Абу Басир дуруғ мегуяд мисли дуруғики Абу Қатода дар мовриди насирий будани кулли шиъаёни ۱۲ имоми феълий гуфта аст.

Дар хар сурат, ба дуруғхои Абу Басир тартусий мепадоземки исторти жиноёти ғейри қобили инкориро задаки хануз хам идома дорад. Ин шахс дар хамон далоилиш дар муртад будани кулли шиъаёни ۱۲ имоми мегуяд:

  • أولاً: من جهة قولهم بتحريف القرآن …! این ها معتقد به تحریف قرآن هستند. وتحريفهم للقرآن الكريم يأتي من جهتين:

تحريف في التأويل والتفسير:

Дар таъвил ва тафсири қуръон дучори тахриф шуданд. Чун тафсири дигари бар халофи тафсири ин шахс ё мазохиби дигар доранд ; яъни чун, дар оя ё оёти таъвили дигари бар халофи таъвили ин шахс ё мазохиби дигар доранд пас, инхо муртад хастанд.

Дар ин сурат ,хар касики таъвил ё тафсири бар халофи таъвил ва тафсири дигарон дошта бошад муртад аст. Ба назари шумо ин девонаги ва химоқат нест? Девона ва ахмақтар аз ин , касони хастандки амсоли ин шахсро мешносанд ва харфхоишро қабул доранд ва худишонро мужри ахкоми шариат хам медонанд.

Ибни Хазм андалусий рохимахуллох мегуяд:” хеч мусалмониро ба хотири фатовойи ё сухани дар боби ек эътиқод наметавон такфир кард” ва идома медихад : ” гурухи аз уламо бар ин ақидаандки хеч мусалмони ба хотири ақида ё фатовойи такфир ва тафсиқ  намешавад. Хар каси дар мовриди чизи ижтиход кунад ва мўътақид бошад ончи у бидон расида хақ аст маъжур астки ; агар дар воқеъ хам ба хақ расида бошад, ду ажр ва агар аз хақ хато карда бошад, ек ажр барои у хохад буд. Ин назари ибни Аби Лайли, имоми Ханифа ,Шофеъий , Суфёни саврий ва Довуд бин Али аст. Ва ин назари хар сохиби назари астки токунун шинохтам аз сахоба розиаллоху анхум ва мухолифи онхоро токунун надидам”.

Қабул фақат ин моврид аз Абу Басир ва амсолихим яъни муртад донистани хар мусалмоники дар ижтиход, тафсир ё таъвили ек оя бо шумо фарқ дорад, ва ин яъни ижоди жанги даруний миёни муслимин ва машғул кардани онхо ба хамдигар. Ин тарх моли кист? Ин тарх ба нафъи кист? Чиро намехохид ками фикр кунид? Шумо аз ек тафсир ва хатто мазхаби хушитон намеояд ин боис мешавадки шумо адолатро кинор бигузорид ва онро муртад бидонид? Чиро? Чун ,тафсир ва таъвили бар халофи шумо дорад ва табъан у хам бояд шуморо муртад бидонад, чиро? Чун тафсир ва таъвили шумо хам бо у дар мовриди фалон оя фарқ дорад. Ин яъни чи? Магар асхоб ва тобеъин ва тамоми аиммаи фирақ ва мазохиби исломий дар таъвил ва тафсири оёт бо хам фарқ надоштанд? Оё ин боис мешавад онхоро муртад бидонем, наузу биллах?

Дустони геромий, чандин бор гуфтем ва боз хам мегуем чун ахамият дорад ; мо сохиби шўрои улил амри вохидий нестемки уммати вохидиро ба вужуд биёварад ва аз ин уммати вохид ижмоъи вохиди ироя шавад ва муслимин аз тафарруқ нажот пейдо кунанд. Пас, вужуди тафосир ва таъвилоти мухталиф то расидан ба ин неъмат ,жабрий аст ва наметавон аз дасти он халос шуд. Агар мехохи аз дастиш халос шави талош кун хукумати исломийро ташкил бидихи. Агар бадили он хам хаст кўмак кун ислох шавад ва дубора иртиқо пейдо кунад ва баъди аз ташкили шўрои улил амрики марбут ба фуқахои исломий аст ба тамоми ин тафрақахо хотима биде.

 Аммо, Абу Басир дуруғгу ва тамоми касоники тўвтиъахойи ин шахсро амалий мекунанд доранд муслиминро ба тафарруқи бештар ,залилий,шикаст ва нарасидан ба қудрати хукумати, шўро,уммат ва ижмоъи вохид суқ медиханд ва ин бархалофи манхажи сахоба ва тобеъин ва аиммаи ислом ва бар зидди тамоми манофеъи муслимин аст. Инхо мужриёни жанги равоний алайхи муслимин хастанд, сарбози пиёдайи жанги равоний ва таблиғий душмани ислом алайхи муслимин хастанд. Чи каси шакки дар ин дорад? Тафарруқ яъни залилий, вахдат яъни қудрат. Инхо дар масири залилий муслимин доранд харакат мекунанд ва ижоза намедиханд муслимин вахдат пейдо кунанд.

Аимма ва тобеъин , тамоми талош ва амалкардишон бар ин будки боис шаванд куффори вориди дини ислом шаванд. Аммо, иддаи дар пейи кучактарин бахонаи хастандки бар пояйи жанги равоний душманонишон бародар ва хохари мусалмони худишонро аз ислом хориж кунанд ва вориди доирайи куффор намоянд. Медонид ихтилофи ин даста бо асхоб ва тобеъин ва аиммаи бузургвор чиқадар зиёд аст? Ингор фикр мекуни инхо дар жихати акси хам харакат мекунанд. Ту бояд таъйин куни дар кудом жихат харакат мекуни.

قولهم بتحريف التنزيل صراحة

Инхо ба сирохат мўътақидандки дар нозил шудани қуръон тахриф сурат гирифта аст.

Мутаъассифона , ман ин далилро дар аксари манобеъи мактуб ва хатто тасвирий ва совтий баъзи аз бародарони мужохид ва муслихин мебинамки банда ахиран хам ба каррот онро дар манобеъишон дидам мактуб,совтий ва тасвирийхоишон ; ва хамин ек далилро далили иртидоди тамоми шиъаёни дунё ва мужаввизи барои қатли омми онхо медонанд, хамин ек далил. Яъни мегуянд кулли шиъаёни ۱۲ имоми ба тахрифи танзил мўътақиданд. Хамин ек далилро боиси куштори онхо медонанд. Далил барои куштанишон чист? Хамин аст.

Дар холики дар холи хозир ва дар тойи қуруни гузашта раъйи ғолиби шиъа бар адами тахрифи қуръон буда ва хаст ва ривоёти мовжудро ё заиф донистанд ё жаълий ва сохтагий ё ғариб. Дар баробари ек раъй ба тахрифи қуръон, садхо раъй аз бузургони шиъайи ۱۲ имоми вужуд дорадки ба ин раъйи фосид эътиқоди надоранд ва хатто алайхи он рисола ва китоб невиштанд. Кофий аст ек сержи кучак дар интернет бикунид то бидонидки чанд китоб дар ин замина дар тули торих то алъон невишта шуда аст.

Бале,мумкин аст бигуйид хуб ривоёти дар манобеъи онхо вужуд дорадки инро мерасонад. Бале,вужуд дорад мисли хамон ривоётхои заифики дар манобеъи соири фирақи хам вужуд дорад. Аммо, феълан ин фирақ ин ривоётхоро қабул надоранд ва ин ривоётхоро сахих намедонанд, хар чандки мумкин буда дар қуруни қаблий мовриди қабули хамон фирқа воқеъ шуда бошанд. Мо хам акнун хийли аз ривоётхоро қабул надоремки гуруххои қаблий будандки бародарони мо қаблан аиммаи бузургвори мо қабланки рахмати худо бар хаммаи онхо бод онхоро қабул доштанд ва ба онхо амал карданд, мо алъон мегуем заиф хастанд. Хуб, онхо акнун қабул надоранд ва эътиқоди ба он надоранд. Чун гузаштахоки ба он амал мекарданд намедонистандки ин ривоётхо заиф аст. Шумо хамин алъон кофий аст ба ривоётхоики Албоний рохимахуллох гуфта заиф хастанд нигох кунид, биравид нигох кунид Албоний кудом ривоётхоро гуфта заиф хастанд. Бибинид чанд ривоётро шомил мешавад ва аслан чанд жилд китобро шомил мешавад. Аммо, хаммаи инхо қаблан ба онхо амал мешуд.

Тасаввур кунидки ,Суйутий рохимахуллох мегуяд: ду сурайи ” хафду хулъ” дар мусхафи Убай бин Каъаб ва ибни Аббос невишта шуда буд. Яъни чи?

Қуртубий ( вафот ۶۷۱) дар тафсири худ ” алжамиъу лиахкамил қуръан” , дар аввали сураи Ахзоб менависад: ин сура дорои ۷۳ оя аст, ривоётхои хам меоварадки ۷۳ оя аст. Сипас изофа мекунад: ин сура дар оғоз ва ба хенгоми нузул, ба андозаи сураи Бақара буда ( яъни ۲۸۶ оя дошта ) ва ояйи ражмки мегуяд :” агар мард ва ё зани пир зино карданд, он дуро сангсор кунид, ин интиқоми аст аз худо, худо қудратманд ва хаким аст! ” дар он буда ва ба дунболи он аз уммул мўъминин Оиша розиаллоху анхо ривоят мекунадки: сураи Ахзоб дар асри пайғамбар ۲۰۰ оя буда, ва ле хенгоми невиштани қуръон, жуз бар оёти мовжуд яъни ۷۳ оя даст пейдо накарданд, ин яъни чи? Диққат кунид яъни чи? Мегуяд сураи Ахзоб ۷۳ оя дар асл ۲۸۶ оя будаки ба бақияш даст пейдо накарданд, яъни бақия кужо рафта? Масалаи носих ва мансух хамки матрах нест. Чун мегуяд дар замони пайғамбар саллаллоху алайхи васаллам буда ва дар кутуб ва мусхафи фалоний ва фалоний хам буда ё дар мовриди сураи Ахзоб мегуяд дар асри пайғамбар ۲۰۰ оя буда ва алъон ба ۷۳ оя бештар дастраси пейдо нашуда аст.

Хуб, дар миёни шиъайи ۱۲ имоми хам чанин ривоётхойи ва хатто бадтар хам вужуд дорад. Аммо мухим ин астки инхоро заиф медонанд ва алъон инхоро қабул надоранд ва дар радди инхо китобхо невиштанд. Қаблан хам арз кардам, ек бори дигар хам дар мовриди он сухбат кардам ингуна маворид хийли зиёданд. Мо дар мовриди мантақаи худимон сухбат кунем ками бештар онро тўвзих бидихем. Дар хамин чанд дахаи гузашта магар набуд шахси ба номи Саййид Мустафо барзанжий еки аз муллохои шофеъий мазхаб ба унвони пайғамбари жадид дар шимоли Сулаймония Ироқ зухур кард ва китоби хам бо худиш оварда буд ба номи ” каламотуллох ” хамин аст онро нигох кунид дустон, хаминки дасти ман аст. Нигох кунид, бо исми аллох шуруъ мешавад, оётишро нигох кунид ин хам оётиш, повариқоишро хам нигох кунид тўвзихи оётро дода, инхо табъиш хам невишта моли донишгохи  Арбил аст, қийматиш хам невишта ,соли интишори он хам хаст. Ин шахс ибтидо иддаойи махдувият дошт ва мегуфт мехохад бар асоси қуръони хукм кунад аммо, баъдан дар соли ۱۹۸۸ иддаойи пайғамбари кард ва ба истелох қуръони жадиди ба номи ” каламотуллох ” овард. Ин пайғамбари дуруғин ба Эрон хам омад аммо аз у истиқбол нашуд ва дубора ба Курдистони Ироқ баргашт ва дар нихоят тавассути мужохидини хуромони ғарбий ба қатл расид ва пейравониш мегуянд рафта ба дўврони ғийбат ва дубора бармегардад.

Инсонхои интури дар миёни ғуллоти шиъа хам вужуд доштанд. Хам инсонхои интури дар миёни ғуллоти шиъа хам вужуд доштанд ва хам ривоятхои ғалати хам вужуд дорандки шиъайи ۱۲ имоми худишро аз инхо бари дониста ва алайхи инхо китоб ва раддия невишта аст. Шумо ек китоби жазоирийро мегирид ва дар баробар, даххо китоб дар раддияйи уро нигох намекунидки тавассути шиъаёни ۱۲ имоми невишта шуданд. Ё аслан ба раъйи бузургони ин мазхаб дар асри хозир ва гузашта дар адами тахрифи қуръон аслан таважжух намекунид. Ин чи чизиро мехохад бирасонад? Ин нишонаи адолат аст? Ё зулми ошкор ва китмони хақоиқ аст? Шумо бо китмони хақоиқ ва нашри дуруғ дар пейи чи чизи хастид? Аллох инро ба мо ёд надода, росулуллох саллаллоху алайхи васаллам инро ба мо ёд надода, сахобаи киром Абу Бакр ва Умар ва Усмон розиаллоху анхум, Алийи каррор, Хасан ва Хусайн розиаллоху анхум ,Шофеъий ва Молик ва Ханбал инро ба мо ёд надоданд, зулмро ба мо ёд надоданд, китмони хақоиқро ба мо ёд надоданд. Мо воқеиятхоро мебинем ва тибқи воқеиятхо сухбат мекунем. Аллох моро ба адолат даъват карда аст.

Вужуди ривоятхои дуруғин тўлид шуда тавассути яхудиён,насоро ,ғуллот ва ё дустони нодони хадиссоз, дар манобеъи тамоми фирақ ба гунаи астки камтар фирқаи аз ин бемори дар амон монда ва хеч фирқаи нестки кулли ривоятхои мовжуд дар тамоми кутуб ривойи худишро дар тули торих таъйид кунад.

Ба хамин далил астки хам дар кутуби фирақи маъруф ба ахли суннат метавон матолиби инхирофий зиёдий гир оворд ва хам дар кутуби фирақи шиъа метавон ба рохати матлаб гир оворд ; холо ба хар далили ( заъфи хадис, ижтиходи иштибох ва ……) ки уламойи ек фирқа матлабиро рад кунанд, уламои фирқайи мухолиф нез ба хамон далоил метавонанд матолибиро рад кунанд ва аз худишон дур кунанд хар чандки дар кутуби онхо хам вужуд дошта бошад.

Дар ин сурат, гирдодани ғуллоти шиъа ба сунний ва ғуллоти сунний ба шиъа бар сари ин ривоёти дуруғиники хар ду онхоро заиф ва дуруғин донистанд ва бар онхо раддия невиштанд чи чизи метавонад бошад? Ғейри аз мараз ва ижоди жанг миёни шиъа ва ба истелох суннийки хам акнун хаст? Суди ин ба жиби чи каси меравад? Диққат кунид, руйи он фикр кунид. Мовриди дувумики меоварад мегуяд:

ثانياً: يأتي كفرهم من جهة قولهم بقرآن فاطمة، ونزول الوحي عليها ..!

Инхам еки аз хамон ақоиди ғуллот астки хеч поя ва асоси дар шиъаёни кунуний надорад. Яъни инхо шарм намекунандки мегуянд бо хамин ек дуруғ тамоми шиъаёни ۱۲ имоми муртад хастанд? Дар холики шиъаёни кунуний умуман ба хамин қуръони мовжуд эътиқод доранд. Инхо шарм намекунанд. Гуфтемки кофар ва муртад донистан дар қуръон ва суннат абур аз хамон чохор филтер ва марохили чохоргона мовриди дувуми мо буд, кужо ин марохилро риоят карда? Ин хеч масириро ин ду қадам бо масири фирақи маъруф ба ахли суннат ва жамоат хеч кудом ду қадам бо онхо хам наёмада, ин масириро меравад ва фирақи дигар ахли суннат ва жамоат ва соири муслимин масири дигариро мераванд. Яъни мегуянд инхо мўътақидандки қуръон Фотума хаст ва инхоро бояд бикушид. Хуб, хамин алъон буру аз онхо бипурс, буру аз мардум бипурс ,магар дар миёни мардум нестид? Хатто касоники хануз ақоиди фосиди ғуллот хам дар миёнишон монда ва хануз баъди аз хазорон ва хурдаи сол тасфия нашуданд,ақоидишон пок нашуда, буру ба онхо мурожаъа куни боз хам онхо хамин қуръонро хақ медонанд; дигар чи бирасад ба уламоики сухбатхоишон возих аст. Мовриди севум мегуяд :

  • ثالثاً: يأتي كفرهم من جهة غلوهم في الأئمة، والقول بعصمتهم ..!

Агар бидуни дар назар гирифтани шароит ва мавонеъи такфир, ғулув дар аимма ва бузургон боиси муртад шудани шахс шавад ба назари шумо фирақи маъруф ба ахли суннат дар тули торихки дар мовриди пайғамбар ,шуйух,уламо ва аиммаи худ дучори ғулув шуданд хамма муртад намешаванд? Алъон чи? Чанд дар сади онхо қисир дар мераванд? Оё аксарияти қотиъи онхо ба назари инхо муртад намешаванд? Пас, таъажжуб накунидки аз муридони инхо алъон касони пейдо шудандки ба сирохат имоми Нававий ва ибни Хажар ва дигаронро такфир мекунанд ва дар миёни муслиминики баъзи аз  сифоти мутасаввафаро доранд сифоти нописанд мутасаввафаро доранд ба рохати инфижоротиро анжом медиханд ва хеч чизи муслимин аз даст ва забони онхо дар амон нест.

Инхо барои ислох наёмаданд, инхо барои тасфия кардани мусалмонон аз айбхоишон , аз иродхоишон наёмаданд. Инхо намедонанд он марохили чохоргона чист? Онхо барои филтерхои чохоргонаики шариат гузошта наёмаданд, инхо фақат омаданд мусалмонро ба мусалмон машғул кунанд. Биравид кулли китобхои фирақро нигох кунид, биравид хамин мусалмононики хастанд ( мо онхоро умуман мусалмон медонем) биравид онхоро нигох кунид, бибинид раъйи онхо дар мовриди фалон шайх , фалон пир, фалон имом , фалон чизишон чист? Инхо жиноят корандки мусалмонони беморро мекушанд ба жойи инки онхоро дармон кунанд. Мусалмони фақирро мекушад ба жойи инки уро ғани кунад. Қаблан дар ин замина муфассалан сухбат кардемки ба хамин ек далил, хуни мусалмон рехтанро мегуянд халол аст. Ғулув хам фил аимма, ба хамин далил агар ин халол бошад ба хамин далил хам меравад маркази суфийхоро магар надидем дар Покистон ,Афғонистон, Миср, жохойи дигар, дар Ироқ ва дар жохойи дигар мунфажир мекунад ва муслиминики дар дохили масжиди рафтанд ё дар макони жамъ шуданд хаммаро мунфажир мекунанд ; зан ва мард ,пир ва жавон ,хаммаро ,кудакро, хаммаро зинда зинда тика тика мекунанд. Ин, бар асоси ин фатвост. Пас, нигох кунид инхо аз кужо об мехуранд? Ба хидмати чи каси хастанд? Инхо дар хидмати муслиминанд ё душманони муслимин?

  • رابعاً: يأتي كفرهم من جهة تكفيرهم للصحابة، وعامة المسلمين …! 

Ман қаблан дар ин замина сухбат кардам. Дар ин сурат, ва дар назари инхо хавориж хам муртад хастанд, чиро? Чун касони хамчун Али розиаллоху анху ва онхамма сахоба розиаллоху анхумро такфир карданд. Дар холики пайғамбар саллаллоху алайхи васаллам ба сирохат, Али розиаллоху анхуро жузви ахли бехишт маърифий карда буд. Аммо, хавориж омаданд ва уро ба хамрохи хазорон сахоби такфир карданд. Али розиаллоху анху дар баробари инхо , инхоро такфир накард балки ,гуфт инхо :

اخواننا بغوا علینا یا قومٌ بغوا علینا؛

Бародарони мо хастандки алайхи мо бағи карданд. У инхоро бародари худ номида на кофар. Хар чандки инхо ба сирохат уро такфир карда буданд ва дастишон хам ба хуни садхо мусалмон олуда  шуда буд ва баъадхо дастишон ба хуни худиш хам олуда шуд. Имоми Али розиаллоху анхуро хам инхо куштанд.

Али бин Аби Толиб розиаллоху анху барои ин такфирихо то замоники дастишон ба хуни муслимин олуда нашуда буд хеч мужозоти қарор надод ва дар масжиди онхо ва пушти сари имоми онхо намоз хонда мешуд ва мамнуъияти хам барои намоз хондан дар масжиди онхо вужуд надошт ва онхо хам барои омадан ба соири масожид махдудияти надоштанд. Аммо, дар бадтарин холат иддаи аз фуқахо барои жиловгири аз афкори мухарриби онхо ,таъзиротиро дар назар гирифта буданд то даст аз баддахани хосси худишон бардоранд ва адаб шаванд на инки маслан ахкоми муртаддинро бар онхо ижро кунанд. Инхоро масалан касики ба дигарон фахш ва носазо мегуяд ё ба дигарон тухмати дузди,қатл ,зино,машрубхури ва ғейрих мезанад мовриди мухокама қарор мегиранд,онхо хам мегуфтанд бояд мовриди мухокама қарор бигиранд. Яъни журмиш носазогуйи, фаххоши, баддахани ва тухматзани аст, ва иддао кардаки хохар ё бародариш журми муртакиб шуда аммо, натавониста онро собит кунад ва хамчун ек дуруғгу ва тухматзан ва фаххош таъзироти чун шаллоқ задан ва чанд руз зиндони шуданро барояш дар назар гирифтанд.

Илова бар ин, агар ин журмро такрор карданд бояд мисли дуруғгухо, фаххошхо ва тухматзанхо аз онхо хазар дошт; яъни хамон хазарики дар мовриди мунофиқин ва секулярзадахо бояд кард. Чун ту хар чи бароат мухим бошад ба шиддат аз он мухофизат мекуни ва дар мухофизат аз он сахл ангори намекуни. Инхо аз инки куфр ба худишон баргардад абойи надоранд, ва нишон медихандки баргашти куфр бароишон тарснок нест, ва бароишон мухим нестки худишон дар куфр биёфтанд, барои хамин сахл ангорики мекунанд ва рискики анжом медиханд дар воқеъ ,руйи иймонишон риск мекунанд. Дар холики ек мўъмин парт шудан аз руйи ек кух ба пойинро бисёр бехтар медонад аз инки дубора ба дунёйи куфр баргардад; барои хамин ба шиддат аз иймониш мухофизат мекунад.

Ин вазиъати хийли аз дустони мостки даханлақ хастанд, номезон ва номутаодиланд ва худишонро ба чизхои олуда кардандки бояд аз онхо хазар кард. Бояд эхтиёт кард, бояд хушёр буд. Инхоки ба худишон рахм намекунанд хар он мумкин аст барои ту хам тухмати дуруст кунанд ва жанги равоний алайхи ту хам тўлид кунанд. Ин хам рохи астки хам акнун мунофиқин ва секулярзадахо барои зарба задан ба муслимин интихоб карданд.

Хийли хатарнок аст. Бояд хазар кард, бояд ками фикр кунемки чигуна аст Али розиаллоху анхуки қозитарин шахси миёни муслимин ва жузви ашараи мубашшара аст аммо, хаворижроки худиш ва хазорон сахоби росулуллох саллаллоху алайхи васалламро такфир мекунандро бародарони худиш маърифий мекунад. Аммо, амсоли Абу Басир ва муридониш онхоро муртад медонанд? Яъни ошкоро касони чун Али бин Аби Толиб розиаллоху анху ва ибни Аббос розиаллоху анху ва бақияйи муслиминроки токунун онхоро муртад надонистандро муртад медонанд. Чун кофариро кофар надонистанд ,балки кофариро бародари худишон донистанд. Ин хамон чизи астки алъон жанги миёни худишон аст оё Озир узр дорад ё надорад? Бейни худишон хам хатто даргирий аст ва худишон хам тика тика шуданд. Ахиран хам дидемки амсоли Абу виндовз ва фалоний ва фалоний хамки дар рафтанд.

Фақат кофий аст ками фикр кунид дустон. Фақат ками ниёз ба фикр кардан дорад. Амал кардан ба хамон адолати астки аллох ба мо амр карда. Дар мовриди ибни Таймия рохимахуллох мегуянд : ба андозаи дар қазоват кардан дар мовриди нийрухои мухолиф ва гуруххои мухолифиш адолатро бархурд мекард ва ақоиди дигаронро ба андозаи қашанг баён мекардки худи хамфикрхои онхо меомаданд дар он килосишки ақоиди худишонро баён мекунад меомаданд хозир мешуданд ва ақоиди худишонро аз ибни Таймияки мухолифи худишон буд ёд мегирифтанд. Диққат кунид, ақоиди худишонро аз ибни Таймияики меомад ва мухолифи худишон буд ёд мегирифтанд. Баъадки сухбатхоишон дар мовриди ақоиди онхо тамом мешуд мерафтанд дунболи коришон ва ибни Таймия дарсишро идома медод. Диққат кунид, инсофро нигох кунид. Гуфтемки ибни Таймия хам хар жо мегуяд равофиз иртиботи ба шиъа надорад. Қаблан руйи он сухбат кардем. Дар мовриди равофиз яъни ғуллот дар назар аст яъни дорад ғуллотро нақд мекунад, дар мовриди ғуллот сухбат мекунад. Хамон ғуллотики худи шиъа хам онхоро такфир карданд. Хуб ,алъон тасаввур кун, ин мажнунхо, ин номезонхо ,ин номутаодилхоики алъон хастанд, инхо мегуянд хар касики мусалмониро такфир кунад худиш муртад мешавад ва бояд тамоми ахкоми муртаддинки дар қуръон ва хадис ва омадаро руйи у ижро кард. Хуб, инхо мекуянд хар касики кофар муртадироки худишон муртад медонандро такфир накунад, худиш муртад мешавад. Ин ақидаи аввалихо буд. Ин Абу Басир ва жамоатиш мегуяд хар каси мусалмониро такфир кунад яъни онхо мегуянд чун инхо сахобаро такфир карданд худишон муртад хастанд ва бояд тамоми ахкоми муртаддинки дар қуръон ва аходис ва суннат омадаро руйи у ижро кунем. Ман аз шумо мепурсам, оё ин дуруст аст? Оё инхо одамхои нормоли хастанд? Аслан инхо мефахманд жойгохи ек мусалмони мужрим хатокор кужост? Инхо худишон такфири нобажо мекунанд, инхо худишон дар чизики офтоданд ва дигаронро ба он муттахам мекунанд. Мовриди баъдий инки мегуяд:

  • خامساً: يأتي كفرهم من جهة إنكارهم للسنة وجحودهم لها …!

Ин хам дуруғи ошкори дигари астки ин шахс мегуяд. Хеч шиъайи ۱۲ имоми вужуд надорадки бигуяд ман суннатро қабул надорам. У суннатро қабул дорад аммо, аз коноли уламои худиш. Ек ханафий суннатро қабул дорад аммо, аз коноли уламои мазхаби худиш. Соири мазохиб хам хаминтури хастанд. Мо қаблан хам арз кардем, дустимон хам гуфтанд ۲۵۰ ва хурдаи ривоят вужуд дорадки рафъи ядайн шавад аммо бародарони ханафий онро анжом намедиханд дар аваз, ривояти дигари хам онжо вужуд дорадки нашавад. Хуб , ин суннатро қабул дорад аммо аз коноли мазхаби худиш, аз коноли уламои худиш. Инки ин мазхаб суннатироки он мазхаб қабул карда ва намепазирад боис намешавад уро муртад бидони. Вақти онхоро муртад донисти хамчун жангхои вахшатнок миёни ханафий бо ханбалийхо ва ханафийхо бо шофеъийхо дар Рай,Қазвин ,Шероз, Хуросон , Бағдод ва ғейрих чанин жангхойи ба вужуд меояндки наметавон ин лакахои нангин ва сиёхро аз торихи ин фирақ пок кард. Чанин жангхои тўлид мешаванд.

Бале, онхо суннатро қабул доранд ва ле аз коноли худишон. Афроди зиёдий чун Барқаъий рохимахуллох, Тобатабоий худо хифзиш кунад ва амсолихим омаданд ва доранд поксозихоиро анжом медиханд. Уламои худишон хам доранд анжом медиханд. Суннатро қабул доранд аз коноли худишон. Ек ханафий суннатро қабул дорад аммо, аз коноли худиш, ек шофеъий хам хаминтур. Хийли аз ривоятхо хастанд шофеъий қабул доранд ханафийхо қабул надоранд. Ханафийхо қабул доранд шофеъийхо қабул надоранд. Ханбалийхо қабул доранд дигарон қабул надоранд. Моликийхо қабул доранд хеч кудом қабул надоранд. Ек воқеият аст наметавон бигуйи чун фалоний суннати манро қабул надорад пас, муртад аст, ан ин тури нест ё бигуем онхо аслан суннатро қабул надоранд на ин тури нест бародар ! онхо хам суннатро қабул доранд аз коноли худишон. Ин мусибати астки дуруст шуда то шўрои улил амр ва ижмоъи вохиди дуруст нашавад  ин вазъ идома дорад.

Абу Басир фақат кофий аст бигуядки шиъаёни ۱۲ имоми суннатро қабул доранд, аммо на суннатики ман қабул дорам. Хамин . чиро дуруғ мегуяд? Ва бо нашри ин дуруғ, шиъайи ۱۲ имомиро кулли онхоро аз дам муртад медонадки бояд тамоми ахкоми муртаддин дар қуръон ва суннат ва фиқх бар онхо ижро шавад. Баъад мегуяд:

  • سادساً: يأتي كفرهم من جهة مظاهرتهم لأعداء الأمة من الكفرة والمشركين على أبناء الأمة من المسلمين الموحدين …!

Ин мужримики дар ихтиёри ното дар омада хатман худишро жузви хамин муслимини муваххидин хисоб мекунад. Яъни хар касики аз хар мазхаби, диққат кунид дустон, яъни чун ин мегуяд кулли инхоро муртад дониста ва мегуяд куфришон ба ин жихат астки музохират, пуштибоний мекунанд душманони ин умматро , куффор ва мушрикинро алайхи ин уммат пуштибоний мекунанд. Хамин алъон худиш,  фатовохоишро биравид нигох кунид. Биравид музокироти уро аз хукумати секуляр ва кофар Туркия бозуйи ното дар мантақаро нигох кунид. Магар бар асоси дидгохи худиш Туркия секулярист, кофар ва тоғут хаст ё нест? Хамин алъон худиш дорад тоғути Туркия ва ноторо алайхи муслимин пуштибоний мекунад. Аммо, бар асоси хамин фатовойи худиш боис мешавадки чун он аз миёни ахли суннат аст кулли ахли суннат муртаданд?

Ин фатоворо нигох кунид,

يأتي كفرهم من جهة مظاهرتهم لأعداء الأمة من الكفرة والمشركين على أبناء الأمة من المسلمين الموحدين،

Мегуяд онхо муртад ва кофаранд чун душманони ин умматро аз куффор ва мушрикин алайхи ин уммат пуштибоний мекунанд, химоят мекунанд. Худиш алъон дорад Туркияро химоят мекунад. Даръи фуротро дорад химоят мекунад, худиш хамин алъон дорад ноторо химоят мекунад. Нотойики мустақиман муттахиди Амрико соири душманони дини ислом аст. Дар нигохи ин шахс яъни хар касики аз хар мазхаби аз куффор ,алайхи муслимин пуштибоний кард кулли он мазхаб муртад мешавад.

Муттахиди Амрико соири душманони дини ислом аст. Дар нигохи ин шахс яъни хар касики аз хар мазхаби аз куффор , алайхи муслимин пуштибоний кард кулли он мазхаб муртад мешавад. Дар инжо дигар фарқи намегузорад бейни шахс ва гурухи пуштибоний кунанда бо соири афродики бо ин шахс ё гурух дар мазхаб шарик бошанд. Аммо, пуштибоний накарда бошанд. Хамин широкат дар мазхаб боис мешавад шахс муртад шавад ва иртидод хам бар онхо мунтақил шавад. Ажаб!!!  Яъни хамин широкат дар мазхаб боис мешавад иртидод хам ба хамон шахсики на пуштибоний карда, на химоят карда , на дахолати карда ва хатто мумкин аст бо ин хам мухолифат карда бошад иртидод ба у мунтақил мешавад.

Ин мажнун аст. Ба назари шумо ин жунун нест? Алъон, мажмаъи ба истелох конфиронки исломийро ۵۶ ё ۵۷ кишвар ташкил медихадки хар ек аз ин кишвархоро еки аз мазохиби исломий пушиш медихад ва ғейри аз еки дутойи набошандки танзимоти барои худишон карданд, хаммайи ин кишвархо било истисно , куффорро алайхи ахли ислом ,химоят ва пуштибоний мекунанд. Бахусус хоинини оли саъуд ва ақмори онки било истисно дар ихтиёри куффор хастанд. Яъни аз ин ۵۶ сарзамин ба сирохат метавонем бигуем ۵۴ ё ۵۵ тойи онхо мустақиман дар ихтиёри куффор ва муртаддин хастанд ва мустақиман доранд алайхи муслимин дар холи жанганд ва мустақиман куффори ишғолгари хорижийро алайхи муслимин химоят мекунанд. Холо чун ин афрод , ва ё гуруххои аз хар мазхаби , куффорро алайхи муслимин пуштибоний карданд, кулли мазхабишон ва тамоми пейравони он мазхаб муртад мешаванд?

Оё метавон гуфт тамоми ханафийхои Покистон, Узбакистон, Тожикистон  ва ғейрих ба журми касоники аз ин мардум муртад шуданд ва куффорро пуштибоний карданд пас, хар ханафий муртад аст? Ё ба хамин шева, кулли шофеъийхои Яман, Миср, Фаластин ва Курдистонро ба журми хоинин ва муртаддинишон муртад донист? Ё кулли моликийхои Ливий, Алжазоир ,Моли ,Тунис ва ғейрихо ба журми хоининишон муртад донист? Ё кулли салафийхои Арабистонро ба журми хоинини оли саъуд муртад донист? Яъни иртидод аз гурухи ба гурухи дигар мунтақил мешавад? Яъни тасаввур кунид, шумо метавонид инро қабул кунид?

Шуморо ба аллох қасам медихам фикр кунид, ин хукм метавонад аз тарафи ек дуст содир шавад ё душман? Ин хукм метавонад аз тарафи ек дуст содир шавад? Агар бигуянд ба хотири борзоний ва хизби коргарони мусайламаи каззоби Курдистони ужалон хаммаи курдхои дунё муртад хастанд чи хисси пейдо мекунид? Бигуянд чун онхо муртад хастанд иртидод аз онхо хам ба мо мунтақил шуда , магар жараёни барқ астки аз ек охан ё расона рад шавад чун ба аввалиш зади ба охариш хам бирасад? Магар хаммаи мо мисли обим ё мисли филиз ва расона хастем? Ек даст хастем? Бояд диққат кунид дустон.

Нуктаики бояд хийли ба он таважжух кунид то осори гузаштагонро бифахмид ва хуб онро бифахмид тафовути ошкори миёни шиъа бо равофиз ва ғуллот аст. Инхо касони хастандки хаммаи фирақро бо хам махлут мекунанд ва шуруъ мекунанд бо достон саройи ва хукм содир карданки. Гуфтем иншааллох дар дарси фирақ ва мазохиб ва фарқи бейни фирақ бештар дар ин замина сухбат хохем кард.

Диққат кунид,хушёр бошид тўвтиъаи бузурги алайхи шумо дар рох аст. Алайхи хамма мо ва алайхи хаммайи мусалмонон. Худимон мужрийи нақшахои душманонимон набошем.

Гуфтем Абу Басир тартусий ба унвони теорисийани иртидоди умуми шиъаёни жахон дар асри хозир далили хафтумиш ингуна меоварад:

  • سابعاً: يأتي كفرهم من جهة وقوعهم في الشرك وتوجههم بالعبادة والدعاء للمخلوق …!

Яъни бидуни дар назар гирифтани чохор филтери аслий мисли шурут ва мавонеъи такфир мегуяд : хар касики дар ин гунохон биёфтад муртад аст. Чун ,худиш қаблан куфтаки инхо мусалмонанд ва иртидод хам баъди аз ислом аст. Хуб, холо ба назари шумо оё чохор мархала ва тамоми шурут ва мавонеъи такфир дар мовриди кулли шиъаёни ۱۲ имоми риоят шудаки кулли онхоро дар дунё муртад эълом карда аст?

Агар хаминтури ва бидуни дар назар гирифтани шурут ва мавонеъ ва бидуни инки шахсро аз он чохор филтер ва аз он чохор мархала бигузоронем хукми иртидод содир шавад чи иттифоқи барои фирақ ва мазохиби маъруф ба ахли суннат пеш меояд?

Қабланки ташайюъ хукумати ба ин қудратманди надошт то инки фирақи маъруф ба ахли суннат аз машғул шудан ба хамдигар  ва кушт ва куштори хамдигар даст бикашанд. Замоники чанин қудрати вужуд надошт ханафийхо ва шофеъийхо ва ханбалийхо дар Бағдод, Рай , Қазвин дар торихи мушаххас астки инхо ба жони хам офтода буданд ва хамин турики ин банда худо гуфта хамдигарро мекуштанд ва агар рузи биёядки аз ин мархала бигузоранд агар тибқи хамин фатво бошад боз ба куштани хамдигар машғул мешаванд. Хамон корики алъон гуфтемки дар Афғонистон, бахшхои аз Ироқ ва манотиқи дигари аз сарзаминхойи мусалмоннишин чун фалон фалон сифат суфийхоро дорад, ба жони хам меофтанд ва хамдигарро муртад эълом мекунанд бидуни инки он шахси мусалмонро аз чохор мархала бигузоронанд ва аз чохор филтер уро абур диханд.

Инхо далоили ин Абу Басир тартусий дар масалаи иртидод астки аз замони пазириши он тавассути Абу Мусъаби Зарқовий , хам тавассути дустони Абу Басир ижро мешавад ва хам тавассути душманониш. Хийли жолиб аст. Ек теориро еки меди