جهاد هدف است یا وسیله ؟

جهاد هدف است یا وسیله ؟

نویسنده : ا .الکردی  

آیا جهاد هدف و غایت است یا وسیله؟؟

در این مورد از امام شیخ ابوسفیان ترکی بن مبارک البنعلی حفظه الله از اعضای هیات شرعی دولت خلافت اسلامی، سوالی با این سیاق پرسیده شد(القندیل فی رد الاباطیل ص۴) و ما نیز در پاسخ با تعلیقات و اضافات بیشتر آن را ارایه خواهیم داد. ان شاء الله.

برخی در پاسخ می گویند: جهاد وسیله ای است بر حکم به شریعت،پس جهاد وسیله ای است برای رسیدن به اهداف دین و اینکه برای ما رسیدن به غایت دین و تحکیم شریعت را ممکن می کند.

ما در جواب کسانی که این ایده را دارند در جواب می گوییم:اولا این سوال که سوال کننده آن را پرسیده مستندی از شرع برای آن وجود ندارد و از اساس باطل طرح گردیده است. ثانیا.جهاد در یک وقت واحد و همزمان هم غایت است و هم وسیله.

بله جهاد وسیله است و وسیله صحیحی است که با دعوت محقق می شود. جهاد وسیله ای است صحیح وحید با دعوت. شیخ الاسلام ابن تیمیه رحمه الله می فرماید: وَدِينُ الْإِسْلَامِ: أَنْ يَكُونَ السَّيْفُ تَابِعًا لِلْكِتَابِ. فَإِذَا ظَهَرَ الْعِلْمُ بِالْكِتَابِ وَالسُّنَّةِ وَكَانَ السَّيْفُ تَابِعًا لِذَلِكَ كَانَ أَمْرُ الْإِسْلَامِ قَائِمًا (مجموع الفتاوى (۲۰ / ۳۹۲ – ۳۹۳). یعنی: و دین اسلام:شمشیر(اسلحه) تابعی برای کتاب می شود.پس هنگامی که علم به کتاب و سنت آشکار گردید شمشیر(اسلحه) تابعی برای آن می شود(یعنی در راستای آن قرار می گیرد) و این امری است که اسلام را سرپا نگه می دارد و بر آن قائم و استوار است.و هم چنین می فرماید: فَقِوَامُ الدِّينِ بِكِتَابِ يَهْدِي وَسَيْفٍ يَنْصُرُ {وَكَفَى بِرَبِّكَ هَادِيًا وَنَصِيرًا} .( مجموع الفتاوى (۲۰ /۳۹۱).یعنی:شیخ الاسلام ابن تیمیه می فرماید که قوامیت و استحکام دین به کتابی است که هدایت می کند و به شمشیری است که نصرت می دهد.الله می فرماید: و همين بس كه خداي تو راهنما و ياور باشد.در جایی دیگر می فرماید: وَلِهَذَا كَانَ قِوَامُ الدِّينِ بِالْمُصْحَفِ وَالسَّيْفِ(مجموع الفتاوى۲۸/۲۶۴- الناشر: مجمع الملك فهد لطباعة المصحف الشريف، المدينة النبوية، المملكة العربية السعودية-عام النشر: ۱۴۱۶هـ/۱۹۹۵م)یعنی: و اینگونه استحکام دین با مصحف(قرآن) و شمشیر محقق می شود. هم چنین شیخ الاسلام ابن تیمیه در کتاب السیاسه الشرعیه می فرماید: فعلى کل أحد الاجتهاد في اتفاق القرآن والحديد لله، ويطلب ما عنده مستعينا بالله في ذلك، ثم الدنيا تخدم  الدين( السیاسه الشرعیه ص۲۴۵) یعنی: پس بر همه اشخاص است اجتهاد  و کوشش در قرآن و حدید(آهن .مجاز از اسلحه است) خدا.در کتاب مجموع الفتاوی در ذکر آن باز فرموده است: فَإِنَّ قِوَامَ الدِّينِ بِالْكِتَابِ الْهَادِي وَالْحَدِيدِ النَّاصِرِ(مجموع الفتاوی۲۸/۳۹۶)قطعا استحکام دین به کتاب هدایت دهنده و آهن (اسلحه) نصرت دهنده و یاور است.

پس همچنانکه جهاد وسیله ای واحدی با دعوت است آنچنان هم هدفی است در کنار آن برای رسیدن به اهداف دین و دنیا.خود غایت و هدف در این راستا عبادتی مستقل و جداگانه ست.و در این باب احادیث و آیات  در فضایلش کثیر و بی شمار است .پس جهاد هدفی است برای دعوت و جهاد و هم وسیله ای است برای آن و به طور همزمان در ذات الوقت هم غایت است و هم وسیله.شیخ الاسلا م ابن تیمیه در این خصوص می فرماید: والأمر بالجهاد وذكر فضائله في الكتاب والسنة أكثر من أن يحصر(مجموع الفتاوى: ج ۲۸ /ص ۳۵۲).یعنی: و امر به جهاد و ذکر فضایلش در کتاب و سنت بیشتر از آن است که حصر ومحدود می گردد. و در جایی دیگر می فرماید: وذلك لأ ن  اهم أمر الدين الصلاة والجها د؛ ولهذا كانت أكثر الأحادیث عن النبي صلى الله علیه وآله وسلم في الصلاة والجهاد.مجموع الفتاوی ج ۲۸ / ص ۲۶۱). یعنی:از مهم ترین امور دین نماز و جهاد است و لهذا و به همین خاطر بیشترین احادیث پیامبر درود خدا بر او و آلش باد در مورد نماز و جهاد است.شیخ الاسلام ابن تیمیه رحمه الله در فتوایی دیگر می فرماید: “الكتاب له الصلاة، والحديد له الجهاد؛ٌ ولهذا كان أكثر الآيات والأحادیث النبوية في الصلاة والجهادٌ وكان النبي : يقول في عیاده المریض: اللَّهُمَّ اشْفِ عَبْدَكَ ینکا لَكَ عَدُوًّا (أخرجه أبو اٌو من حديث عبدالله بن عمر في كتاب الجنائز/ باب الدعاء عند المريض عند العيا دةٌ (۳/۱۵۵)برقم۳۱۰۹٫ قال علیه الصلاة والسلام: رَأْسُ الْامْرِ الْاسْلَامُ وَعَمُودُهُ الصَّلَاةُ وَذِرْوَةُ سَنَامِهِ الجِهَادُ(أخرجه الترمذي في كتاب الإيمان/ باب حرمة الصلاة  5/11 برقم ۲۶۱۶)

(مجموع الفتاوي۳۵/۳۶).کتاب برایش نماز است و حدید برایش جهاد است بخاطر اینکه بیشترین آیات و احادیث پیامبر در مورد نماز و جهاد است و پیامبر در عیات مریض می فرمود:اللَّهُمَّ اشْفِ عَبْدَكَ ینکا لَكَ عَدُوًّا. و رسول الله می فرماید:راس امور اسلام است و ستونش نماز است و قله مرتفعش جهاد است.

جهاد هم غایت است و هم وسیله .

دیدگاهتان را بنویسید